DNR-210/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-151(14)/13/BB Warszawa, dnia 28 października 2013 r. Decyzja DNR-2/210/2013 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie przeciwko HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej, w sprawie wprowadzonych do obrotu zabawek: 1. ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie), niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.); 2. ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek), niezgodnej z wymaganiami bezpieczeństwa określonymi w pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), w związku z wycofaniem wyrobów z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni wielobranŜowej w Wólce Kosowskiej naleŜącej do HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie, stwierdzili w ofercie handlowej przedmiotowe zabawki produkcji chińskiej, zakupione na podstawie faktur VAT Nr SA/009/01/2013 z dnia 5 stycznia 2013 r. i Nr SA/038/01/2013 z dnia 19 stycznia 2013 r. od SANTORIKA Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, która to spółka, jak ustalono, nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym jako siedziba spółki. Strona postępowania jest zatem dystrybutor. 2 Zabawka ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 to lalka typu Barbie, wykonana z tworzywa sztucznego. Ubrana jest w róŜowo-białą sukienkę z materiału tekstylnego oraz czerwone buty z tworzywa sztucznego. Opakowanie wyrobu stanowi tekturowe pudełko, na którym na samoprzylepnej etykiecie umieszczono następujące informacje: ITEM NO: SK 2910, kod EAN 2012020529100, Made in China, znak CE, HUAN QIU, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), „upomnienie, nie zawiera małe części dla dzieci młodszych niŜ 3 lata” . Zabawka ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 to miękki wypchany kotek, wykonany z materiału włókienniczego z okrywą włosową. Oprócz miękkiego wypełnienia, w tylnej części tułowia oraz w łapach znajdują się granulki. Kot posiada plastikowe oczy, częściowo przesłonięte materiałem oraz plastikowy nos. Na kartoniku dołączonym do zabawki za pomocą plastikowej Ŝyłki naklejono dwie etykiety zawierające m.in. następujące informacje: ITEM NO: SK 3844, kod EAN 2012020538447, Made in China, znak CE, znak graficzny ostrzegawczy dotyczący wieku (0-3), „upomnienie, nie zawiera małe części dla dzieci młodszych niŜ 3 lata” oraz piktogramy dotyczące czyszczenia. Na metce przyszytej do zabawki umieszczono znak CE oraz napis Made in China. Badania laboratoryjne zabawki ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie), przeprowadzone przez Specjalistyczne Laboratorium Produktów Włókienniczych i Analizy Instrumentalnej z siedzibą w Łodzi (sprawozdanie z badań nr 230/AI/115/2013) wykazały obecność w główce badanej lalki ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (25,0±4,1)%, wpływającego szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność. Limit określony w załączniku nr XVII do rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady 1907/2006 z dnia 18 grudnia 2006r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniającego dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak równieŜ dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz. Urz. UE L z 2006r. Nr 396, str. 1), wynosi 0,1% w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów. Badania laboratoryjne zabawki ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek), przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek z siedzibą w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 99/2013) wykazały, Ŝe ww. wyrób nie spełnia wymagań określonych w pkt 5.2c normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , 3 z uwagi na rozerwanie szwu na głowie kotka, przez co dostępne stało się włókniste wypełnienie, stwarzające ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowania w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych W związku z powyŜszym, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40k ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, wydał w dniu 8 maja 2013 r. decyzję, w której zakazał kontrolowanemu, tj. HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej, udostępniania 82 sztuk lalki ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 na okres 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Na podstawie otrzymanych akt kontroli, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) uznał, iŜ:
zabawka ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie), nie spełnia z zasadniczych wymagań określonych w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem MGPiPS”, z uwagi na obecność ftalanu di(2- etyloheksylu) (DEHP) w ilości (25,0±4,1)%, wpływającego szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność,
zabawka ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek), nie spełnia wymagań bezpieczeństwa określonych w pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 „Szczegółowe Wymagania Bezpieczeństwa” do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 83, poz. 454), zwanego dalej „rozporządzeniem MG”, z uwagi na dostępność wypełnienia z materiału włóknistego, stwarzającego ryzyko uduszenia, połknięcia lub przedostania się do dróg oddechowych. W związku z powyŜszym, Prezes UOKiK pismem z dnia 5 czerwca 2013 r. powiadomił dystrybutora – HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej, zwaną dalej „stroną”, o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzonych do obrotu zabawek: ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie) oraz ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek), niezgodnych z wymaganiami ujętymi w przepisach ww. rozporządzeń. Decyzją z dnia 7 czerwca 2013 r., Prezes UOKiK działając na podstawie art. 40k ust. 4 ustawy o systemie oceny zgodności, przedłuŜył wydany dla HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą 4 w Wólce Kosowskiej, zakaz udostępniania zabawki lalka ITEM NO: SK 2910 do czasu zakończenia prowadzonego postępowania. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r., wydanym na podstawie art. 41b ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na wycofanie ww. wyrobów z obrotu oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach z zasadniczymi wymaganiami w prasie ogólnopolskiej (lalka ITEM NO: SK 2910 – 3 ogłoszenia; pluszowy kotek ITEM NO: SK 3844 – 1 ogłoszenie) oraz poinformował, jakie dowody naleŜy przedstawić na powyŜszą okoliczność. W dniu 1 sierpnia 2013 r. do organu prowadzącego postępowanie wpłynęło pismo, w którym strona poinformowała o skierowaniu do odbiorców zakwestionowanych wyrobów informacji o stwierdzonych niezgodnościach i konieczności złoŜenia oświadczenia o stanie posiadania ww. zabawek. Zwróciła się równieŜ o przedłuŜenie terminu na przedstawienie dowodów. W załączeniu przedłoŜyła wzór pisma przesłanego do kontrahentów oraz kopie potwierdzeń nadania przesyłek listowych. Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK przychylił się do prośby strony dotyczącej przekazania materiału dowodowego w późniejszym terminie. W dniu 26 sierpnia 2013 r. strona nadesłała oświadczenia odbiorców o braku przedmiotowych zabawek w ich ofercie handlowej oraz faktury VAT na okoliczność publikacji ogłoszeń prasowych. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2013 r. Prezes UOKiK wyjaśnił, iŜ potwierdzeniem powiadomienia konsumentów o niezgodnościach zabawek: ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie) oraz ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek) z zasadniczymi wymaganiami nie mogą być faktury VAT za zlecenie publikacji prasowej, lecz wycinki opublikowanych ogłoszeń prasowych. Zwrócił się ponadto o przedłoŜenie brakującego oświadczenia od przedsiębiorcy VIENA Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej. W dniach 16 i 20 września 2013 r. strona nadesłała brakujące oświadczenie oraz dzienniki: Gazeta Wyborcza, Rzeczpospolita i Super Express z zamieszczonymi ogłoszeniami. Strona została poinformowana przez Prezesa UOKiK o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, jednak z przedmiotowych uprawnień nie skorzystała. 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami jest osoba, która wprowadziła wyrób do obrotu. Stroną postępowania moŜe być takŜe dystrybutor. Przepis art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, Ŝe przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Zaś zgodnie z art. 5 pkt 23 ustawy o systemie oceny zgodności, dystrybutorem jest osoba fizyczna lub prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która dostarcza lub udostępnia wyrób po jego wprowadzeniu do obrotu. HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej jest dystrybutorem zabawek: ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie) i ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek). Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku ww. zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Przeprowadzone badania laboratoryjne zabawki ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie) wykazały obecność w główce badanej lalki ftalanu di(2-etyloheksylu) (DEHP) w ilości (25,0±4,1)%, wpływającego szkodliwie na funkcje rozrodcze i płodność, natomiast badania laboratoryjne zabawki ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek) wykazały, Ŝe ww. zabawka nie spełnia wymagań określonych w pkt 5.2c normy PN-EN 71-1:2011 „Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne” , z uwagi na rozerwanie szwu na głowie kotka, przez co dostępne stało się włókniste wypełnienie, stwarzające ryzyko uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania, zaklinowania w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. 6 Za uzasadnione naleŜy, zatem uznać wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania administracyjnego przeciwko dystrybutorowi – HQ168 Sp. z o.o. z siedzibą w Wólce Kosowskiej, w sprawie wprowadzonych do obrotu wyrobów niezgodnych z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGPiPS oraz ujętymi w pkt 1.4.2 i 1.4.3 załącznika nr 1 do rozporządzenia MG. Przepis § 17 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia MGPiPS stanowi, iŜ zabawki nie mogą zawierać (….) substancji spełniających kryteria którejkolwiek z podanych klas lub kategorii zagroŜeń, w tym: klasy zagroŜenia 3.7 – działanie szkodliwe na funkcje rozrodcze i płodność lub rozwój potomstwa, określonych w załączniku I i VI do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, w ilościach, które mogą być szkodliwe dla zdrowia uŜytkowników zabawek. Zgodnie z załącznikiem I i VI rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1272/2008 ftalan di(2-etyloheksylu) (DEHP) naleŜy do substancji o klasie zagroŜenia 3.7 (działanie szkodliwe na rozrodczość). Dla ftalanu di(2- etyloheksylu) (DEHP) limit określony w załączniku XVII rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów (Dz. U. L 396 z 30.12.2006 r. ze zm.), wynosi 0,1 % w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów w zabawkach. Ponadto zgodnie z ww. rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 zabawki zawierające m.in. ftalan di(2-etyloheksylu) (DEHP) w stęŜeniu większym niŜ 0,1% w stosunku do masy materiału z dodatkiem plastyfikatorów nie są wprowadzane do obrotu. Zgodnie z brzmieniem pkt 1.4.2 załącznika nr 1 do rozporządzenia MG, zabawki i ich części muszą mieć takie wymiary, aby nie stwarzać ryzyka uduszenia uŜytkownika poprzez odcięcie mu dopływu powietrza w wyniku wewnętrznego zatkania przez zabawki lub ich części, zaklinowane w ustach, gardle lub przy wejściu do dolnych dróg oddechowych. Według natomiast pkt 1.4.3 przedmiotowego załącznika, w zakresie właściwości fizycznych i mechanicznych, zabawki przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, a takŜe wszelkie dające się odłączyć elementy tych zabawek muszą posiadać takie wymiary, aby uniemoŜliwić ich połknięcie lub przedostanie się do dróg oddechowych; dotyczy to takŜe zabawek, które są przeznaczone do wkładania do ust, ich części oraz wszelkich dających się odłączyć elementów tych zabawek. W toku postępowania administracyjnego strona nie kwestionowała, iŜ przedmiotowy wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa, określonych w przepisach ww. 7 rozporządzeń i podjęła działania naprawcze. Dowody przedstawione przez stronę w toku postępowania administracyjnego, w postaci: oświadczeń odbiorców o braku zabawek w ofercie handlowej oraz opublikowanych ogłoszeń prasowych, stanowią w ocenie Prezesa UOKiK wystarczającą podstawę do uznania, Ŝe zabawki: ITEM NO: SK 2910 kod EAN 2012020529100 (lalka typu Barbie) i ITEM NO: SK 3844 kod EAN 2012020538447 (pluszowy kotek) nie będą udostępniane przez stronę postępowania, a konsumenci zostali powiadomieni o istniejącym zagroŜeniu. W świetle art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszącego się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218/30 z dnia 13 sierpnia 2008 r.) przez wycofanie z obrotu naleŜy rozumieć dowolny środek, którego celem jest zapobieŜenie udostępnieniu na rynku produktu w danym łańcuchu dostaw. Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W związku z powyŜszym, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), w związku z art. 43b ustawy o systemie oceny zgodności, od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka