DNR-201/2011

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-730-213(20)/10/IS Warszawa, dnia 29 czerwca 2011 r. DECYZJA DNR-2/201/2011 Na podstawie art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie wprowadzenia do obrotu przez producenta – Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej, zabawki – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 5900992000222, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), w związku z wycofaniem ww. wyrobu z obrotu. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w hurtowni RUCH w Tarnobrzegu, naleŜącej do RUCH S.A. z siedzibą w Warszawie, inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, Delegatura w Tarnobrzegu, stwierdzili w ofercie handlowej zabawkę – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 5900992000222. Przedmiotowa zabawka to konewka w kształcie słonia. Do wylewania wody słuŜy trąba, na końcu której zakręcone jest sitko w kształcie kwiatuszka. Wodę do konewki moŜna nalać przez trąbę, jak i przez otwarcie kapelusza na głowie. Zabawka wykonana jest z tworzywa sztucznego. Posiada proste kształty, łatwe do trzymania i obsługi. Konewka znajduje się w ofercie handlowej bez opakowania. Na spodzie konewki przyklejone są dwie etykiety z następującymi informacjami i ostrzeŜeniami: P.P.H. HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna, Wola Hankowska, ul. Dworska 12, 42-233 Mykanów, Polska, tel./fax +48 (34) 328-70-36, oznakowanie CE, KONEWKA „SŁOŃ”, kod kreskowy: 5900992000222, Surowce atestowane, Zabawka od lat 3, Nieodpowiednie dla dzieci poniŜej 3 lat z powodu małych elementów, które stanowią 2 ryzyko udławienia, Opakowanie nie jest zabawką, nie udostępniać dzieciom do zabawy, Prosimy o zachowanie tej informacji. OstrzeŜenia zamieszczono równieŜ w języku angielskim i rosyjskim. ZwaŜywszy, iŜ zgodnie z wytycznymi Komitetu Technicznego ds. Bezpieczeństwa Zabawek (Raport PKN-CEN/CR 14379 Klasyfikacja zabawek. Wytyczne. ) zabawki o prostych kształtach, łatwe do trzymania i obsługi, wywołujące proste skojarzenia przyczynowo– skutkowe, w tym m.in. polewaczki, są klasyfikowane do kategorii Q – zabawki do zabawy w piasku i w wodzie, przeznaczone dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy, na zlecenie Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, Delegatura w Tarnobrzegu, wskazaną zabawkę poddano badaniom laboratoryjnym o surowszych parametrach, właściwym dla zabawek dla dzieci w wieku poniŜej 36 miesięcy. Na przeznaczenie przedmiotowej zabawki dla dzieci w wieku poniŜej 3 lat wskazywał jej wygląd, konstrukcja i wykonanie. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 234/2010) wykazały niezgodność przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1 b normy PN-EN 71- 1+A8:2009 „ Bezpieczeństwo zabawek. Część 1: Właściwości mechaniczne i fizyczne ”, zwanej dalej „normą PN-EN 71-1+A8:2009”, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania elementu, który mieści się całkowicie w cylindrze do badania małych części. Pismem z dnia 26 października 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej takŜe „Prezesem UOKiK”) zawiadomił producenta – Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej (zwanego dalej takŜe „stroną”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu przedmiotowej zabawki, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.), zwanego dalej takŜe „rozporządzeniem”, z uwagi na pojawienie się w wyniku badania elementu mieszczącego się w cylindrze do badania małych części, którego połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka stwarza ryzyko uduszenia albo udławienia. Postanowieniem z dnia 27 października 2010 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na usunięcie niezgodności przedmiotowego wyrobu z zasadniczymi wymaganiami bądź wycofanie go z obrotu. Strona została poinformowana, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. W dniu 18 listopada 2010 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło pismo z dnia 2 listopada 2010 r., w którym strona zwróciła się z prośbą o umoŜliwienie przeprowadzenia ponownych badań zabawki będącej przedmiotem postępowaniem. Zdaniem strony elementy, które zostały uszkodzone w wyniku badania są tak masywne, Ŝe nawet 3 pod wysokim cięŜarem nie jest moŜliwe ich pęknięcie, jak równieŜ przy poddaniu nieskończonej ilości prób zrzucania z wysokości. Jako dowód strona do ww. pisma dołączyła: sprawozdanie z badań Nr J06-2209 z dnia 29 listopada 2006 r. zabawki – Samochód Wywrotka z dodatkami i konewką słoń, przeprowadzonych przez Intertek Labtest oraz sprawozdanie z badań Nr BR-033/L-075/2009 z dnia 12 marca 2009 r. zabawki – Komplet do piasku „Zamek” – 8 elementów + wiaderko „Kwiatek” (konewka „Słoń” wchodziła w skład zestawu do zabawy w piasku), przeprowadzonych przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie. W rozmowie telefonicznej z dnia 5 stycznia 2011 r. poinformowano pracownika Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej, iŜ badanie próbki kontrolnej przedmiotowej zabawki zostanie przeprowadzone przez Instytut Techniki Górniczej „KOMAG”. Pismem z dnia 14 stycznia 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwrócił się z prośbą do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej o przesłanie próbki kontrolnej zabawki – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 5900992000222, zabezpieczonej w hurtowni RUCH w Tarnobrzegu, naleŜącej do RUCH S.A. z siedzibą w Warszawie, do Instytutu Techniki Górniczej „KOMAG” z siedzibą w Gliwicach. W wyniku kontroli przeprowadzonej w hurtowni RUCH w Tarnobrzegu, naleŜącej do RUCH S.A. z siedzibą w Warszawie, przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie, Delegatura w Tarnobrzegu, stwierdzono, Ŝe próbka kontrolna przedmiotowej zabawki znajdowała się bez opakowania i zabezpieczenia, co uniemoŜliwiło przeprowadzenie ponownych badań wyrobu. Pismem z dnia 2 marca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę o wynikach kontroli przeprowadzonej przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Wskazał, iŜ z uwagi na brak prawidłowo zabezpieczonej próbki kontrolnej przedmiotowej zabawki, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zleci Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej ponowne pobranie próbek zabawki – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 5900992000222 w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej bądź u kontrahentów strony, które następnie zostaną poddane badaniom w akredytowanym laboratorium. W dniu 2 marca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zlecił Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Inspekcji Handlowej przeprowadzenie kontroli w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej w przedmiocie ustalenia, czy w ofercie sprzedaŜy strony bądź jej kontrahentów znajduje się zabawka – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 4 5900992000222, którą naleŜałoby pobrać do badań w akredytowanym laboratorium oraz sporządzenia wykazu odbiorców wyrobu wraz z dokładnymi danymi adresowymi. W odpowiedzi na pismo Prezesa UOKiK z dnia 2 marca 2011 r. strona pismem z dnia 11 marca 2011 r. (do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło w dniu 15 marca 2011 r.) poinformowała, iŜ obecnie nie posiada zabawki – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 5900992000222, wyprodukowanej i wprowadzonej do obrotu w ubiegłym roku. Strona wskazała, iŜ „(…) zabawka ta została wycofana z rynku i element ten został zniszczony i przeznaczony na surowce wtórne, zarówno w zapasach firmy Hemar jak i w tych, które zostały zwrócone z rynku (...)”. Po przeprowadzeniu działań naprawczych zabawki (polegających na zmianie konstrukcji wyrobu, co poprawiło jego wytrzymałość) została ona przesłana do badań w Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie oraz w Laboratorium InŜynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Techniki Górniczej „KOMAG” w Gliwicach. Do pisma załączono sprawozdanie z badań przeprowadzonych w Laboratorium Mechanicznym PCBC S.A. w Warszawie. Zdaniem strony, po przeprowadzeniu działań naprawczych wyrobu, a następnie poddaniu go badaniom w dwóch laboratoriach, powtórne jego badanie „w starej formie” jest bezpodstawne. W dniu 28 marca 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęły akta z kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Handlowym HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej, przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. W toku kontroli ustalono, Ŝe strona przeprowadziła działania naprawcze zabawki – konewka „SŁOŃ” , kod kreskowy 5900992000222 (zgodnie z oświadczeniem strony z dnia 21 marca 2011 r. zmiany konstrukcyjne polegające na wzmocnieniu zatyczki wprowadzono od dnia 1 lutego 2011 r.), którą następnie przesłała do badań w Laboratorium Mechanicznym Polskiego Centrum Badań i Certyfikacji S.A. w Warszawie oraz w Laboratorium InŜynierii Materiałowej i Środowiska Instytutu Techniki Górniczej „KOMAG” w Gliwicach. W związku z tym, iŜ badania laboratoryjne wykazały, Ŝe przedmiotowa zabawka jest zgodna z zasadniczymi wymaganiami rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 listopada 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek (Dz. U. Nr 210, poz. 2045 ze zm.) inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, Delegatura w Częstochowie, odstąpili od pobrania próbki wyrobu, znajdującego się na stanie magazynowym producenta, który miał zostać poddany badaniom w akredytowanym laboratorium. W stosunku do zabawek wprowadzonych do obrotu przez producenta ustalono, iŜ w okresie od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. zabawka będąca przedmiotem postępowania została sprzedana 49 kontrahentom (w tym 43 kontrahentom z Polski). 5 Pismem z dnia 31 marca 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyznaczył stronie postępowania termin 21 dni na przedstawienie dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu przedmiotowej zabawki, w stosunku do 43 kontrahentów z Polski (wskazanych na liście adresowej odbiorców, sporządzonej w toku kontroli przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach, Delegatura w Częstochowie). Wskazał jednocześnie, jakie dowody naleŜy przedstawić, tj.: faktury korygujące, podpisane oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu zabawki na stanie magazynowym (w razie braku wyrobu w ofercie sprzedaŜy) lub inne dowody świadczące o usunięciu niezgodności. W dniu 29 kwietnia 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęły: faktury korygujące potwierdzające zwrot zabawek przez kontrahentów do strony, oświadczenia kontrahentów o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym oraz oświadczenia odbiorców, z których treści wynika, iŜ zakwestionowana zabawka została u nich wymieniona na nową „z poprawionym kapeluszem”. Z uwagi na fakt, iŜ strona nie przedstawiła wszystkich dowodów potwierdzających wycofanie z obrotu przedmiotowej zabawki, pismem z dnia 9 maja 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wezwał stronę do przedstawienia dowodów, w stosunku do 13 odbiorców wskazanych na liście adresowej, w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego pisma. W dniu 31 maja 2011 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęły brakujące dowody potwierdzające wycofanie z obrotu przedmiotowej zabawki, w postaci oświadczeń kontrahentów o nieposiadaniu wyrobu na stanie magazynowym oraz oświadczeń odbiorców, z których treści wynika, iŜ zakwestionowana zabawka została u nich wymieniona na nową „z poprawionym kapeluszem”. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie, na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje jej prawo do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych Ŝądań, w terminie 7 dni . Strona z praw tych nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej jest producentem wprowadzającym do obrotu przedmiotową zabawkę. 6 Zgodnie z art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o systemie oceny zgodności” przez wprowadzenie do obrotu naleŜy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upowaŜnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego uŜywania lub dystrybucji. Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 20 ustawy o systemie oceny zgodności, za producenta uwaŜa się osobę fizyczną lub prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, która projektuje i wytwarza wyrób, albo dla której ten wyrób zaprojektowano lub wytworzono, w celu wprowadzenia go do obrotu lub oddania do uŜytku pod własną nazwą lub znakiem. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iŜ wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do uŜytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. W przypadku zabawek, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie zasadniczych wymagań dla zabawek. Badania laboratoryjne przeprowadzone w Specjalistycznym Laboratorium Badania Zabawek w Lublinie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (sprawozdanie z badań nr 234/2010) wykazały niezgodność przedmiotowej zabawki z pkt. 5.1 b normy PN-EN 71- 1+A8:2009. Zgodnie z art. 13 ustawy o systemie oceny zgodności domniemywa się, Ŝe wyrób spełnia zasadnicze wymagania, jeŜeli jest zgodny z odpowiednimi postanowieniami norm zharmonizowanych. W związku z tym, Ŝe norma PN-EN 71-1+A8:2009, w oparciu o którą wykonano badania, jest normą zharmonizowaną, a przeprowadzone badania wykazały jej naruszenie, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zawiadomił producenta – Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe HEMAR Henryka i Marek Musialik Spółka Jawna z siedzibą w Woli Hankowskiej o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia do obrotu przedmiotowej zabawki, niezgodnej z zasadniczymi wymaganiami określonymi w § 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia, z uwagi na pojawienie się elementu mieszczącego się w cylindrze do badania małych części, którego połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka stwarza ryzyko uduszenia albo udławienia. Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iŜ zabawki oraz ich części składowe oraz wszelkie odłączalne ich części, słuŜące do zabawy dla dzieci w wieku do lat 3, muszą mieć takie wymiary, aby nie było moŜliwe ich połknięcie lub wprowadzenie do jakiegokolwiek otworu w ciele dziecka. Zaś z treści przepisu § 9 ust. 2 rozporządzenia wynika, Ŝe zabawki, ich 7 części, a takŜe opakowania, w których są wprowadzone do obrotu, nie mogą powodować ryzyka uduszenia albo udławienia. W toku prowadzonego postępowania przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomiono stronę o moŜliwości podjęcia działań zmierzających do usunięcia niezgodności wyrobu z zasadniczymi wymaganiami bądź wycofania go z obrotu i wyznaczono stronie termin na ich podjęcie. Poinformowano równieŜ, jakie naleŜy przedstawić dowody na okoliczność podjętych działań. W wyniku przeprowadzonego postępowania strona wycofała z obrotu kwestionowane zabawki (na dowód czego przedstawiła faktury korygujące i oświadczenia kontrahentów) oraz przeprowadziła działania naprawcze – w wyrobach wprowadzanych do obrotu – polegające na wzmocnieniu zatyczki zabawki. Badania laboratoryjne, którym została poddana zabawka, po przeprowadzonych przez stronę działaniach naprawczych, wykazały jej zgodność z zasadniczymi wymaganiami rozporządzenia. Zgodnie z art. 41c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeŜeli stwierdzi, Ŝe wyrób został wycofany z obrotu. W tym stanie rzeczy postanowiono, jak w sentencji. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka P o u c z e n i e Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art. 42 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935 ze zm.), od niniejszej decyzji stronie nie słuŜy odwołanie, jednakŜe strona niezadowolona z niniejszej decyzji moŜe, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Otrzymują: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe HEMAR Henryka i Marek Musialik Sp. J. Wola Hankowska ul. Dworska 12 42-233 Mykanów Do wiadomości: 1. RUCH S.A. ul. Wronia 23 00-958 Warszawa 2. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej (DT-42-112/10, DT-42-142/10) 3. a/a