DKK-5/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DKK1-421-22/07/MAB Warszawa, dnia 4 stycznia 2008 r. DECYZJA Nr DKK - 5/08 Na podstawie art. 18 w zwi ą zku z art. 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego z wniosku Kompanii Piwowarskiej S.A. z siedzib ą w Poznaniu, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji , polegaj ą cej na przej ę ciu przez Kompani ę Piwowarsk ą S.A. z siedzib ą w Poznaniu kontroli nad Browarem Belgia Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach. UZASADNIENIE W dniu 4 wrze ś nia 2007 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej tak ż e „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”) wp ł yn ęł o od Kompanii Piwowarskiej S.A. z siedzib ą w Poznaniu (zwanej dalej równie ż „KP” lub „Kompani ą ”) zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Kompani ę Piwowarsk ą S.A. z siedzib ą w Poznaniu kontroli nad Browarem Belgia Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach (zwanej dalej równie ż „BB” lub „Belgia”). W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 1 mld euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej równie ż „ustaw ą antymonopolow ą ”, - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, 1 - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 14 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia koncentracji, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszcz ął post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym - zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 5 wrze ś nia 2007 r. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł , co nast ę puje: Uczestnicy koncentracji I. Kompania Piwowarska S.A. z siedzib ą w Poznaniu – aktywny uczestnik koncentracji - dzia ł a w ramach po ł udniowoafryka ń siej Grupy SABMiller, prowadz ą cej dzia ł alno ść w skali globalnej na rynku produkcji piwa i napojów bezalkoholowych (w tym napojów ch ł odz ą cych oraz wody mineralnej), a tak ż e na rynku us ł ug hotelowych oraz kasyn gry. Grupa SABMiller jest drugim producentem piwa na ś wiecie (rocznie sprzedaje ponad 148 mln hl piwa) i obecna jest w 60 krajach na pi ę ciu kontynentach. Dzia ł alno ść produkcyjn ą prowadzi w 100 browarach produkuj ą cych tradycyjne piwo, 29 browarach produkuj ą cych piwo na bazie sorgo i 27 rozlewniach napojów bezalkoholowych . Grupa kapita ł owa SABMiller plc. ma siln ą pozycj ę w Europie - posiada browary w o ś miu europejskich krajach: w Polsce, Rosji, Rumunii, Czechach, S ł owacji, na W ę grzech, we W ł oszech i na Wyspach Kanaryjskich. W ś ród marek SABMiller s ą mi ę dzynarodowe marki: Pilsner Urquell, Peroni Nastro Azzurro, Miller Genuine Draft oraz silne marki lokalne takie, jak: Aguila, Gambrinus, Miller Lite, Radegast, Snow i Tyskie. W Polsce najpopularniejszymi markami KP s ą : Tyskie, Lech, Ż ubr, Pilsner Urquell i Redd’s. KP powsta ł a w 1999 roku z po łą czenia Lech Browary Wielkopolskie S.A. oraz Browary Tyskie Górny Ś l ą sk S.A. Inwestorem strategicznym powsta ł ej w ten sposób spó ł ki zosta ł mi ę dzynarodowy koncern piwowarski SABMiller. W 2003 roku Kompania Piwowarska sta ł a si ę w ł a ś cicielem browaru Dojlidy w Bia ł ymstoku. KP posiada nast ę puj ą ce spó ł ki zale ż ne: 1. Lech Premium Sp. z o.o. z siedzib ą w Poznaniu; 2. Brewery’s Investments Sp. z o. o. z siedzib ą w Poznaniu; 3. Browar Dojlidy Sp. z o.o. z siedzib ą w Bia ł ymstoku; 4. Tyskie Sp. z o.o. z siedzib ą w Tychach. 2 W ś ród ww. spó ł ek jedynie Browar Dojlidy prowadzi dzia ł alno ść , natomiast Lech Premium Sp. z o.o., Tyskie Sp. z o.o. i Brewery’s Investments Sp. z o.o. nie prowadz ą obecnie ż adnej dzia ł alno ś ci gospodarczej. KP zamierza je zlikwidowa ć . Kompania Piwowarska posiada ogólnopolsk ą sie ć 18 regionalnych centrów dystrybucyjnych. Najwi ę ksza cz ęść sprzeda ż y kierowana jest do województw: ś l ą skiego (ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 1 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]), wielkopolskiego (ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 2 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]) i mazowieckiego (ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 3 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]). II. Browar Belgia Sp. z o.o. z siedzib ą w Kielcach – pasywny uczestnik koncentracji – dzia ł a w ramach grupy Palm Breweries. Palm Breweries posiada 99,96% udzia ł ów Browaru Belgia i t ę sam ą cz ęść ogólnej liczby g ł osów na zgromadzeniu wspólników Spó ł ki. Pozosta ł e udzia ł y Browaru Belgia nale żą do dwóch wspólników mniejszo ś ciowych: Andrzeja Trzeciakiewicza i Ryszarda D ł ugoszewskiego. Palm Breweries nale ż y do niezale ż nej belgijskiej rodzinnej grupy piwowarskiej i jest jednym z czo ł owych producentów piwa w krajach Beneluksu. Palm Breweries jest kontrolowana przez Diepensteyn N.V. Browar Belgia istnieje od 1995 roku (pocz ą tkowo jako Browar Kielce). W roku 1997 rozpocz ę to budow ę nowego zak ł adu. W wyniku przeprowadzonych inwestycji BB posiada jeden z najnowocze ś niejszych browarów w Polsce. Browar Belgia odznacza si ę du żą innowacyjno ś ci ą , wprowadzaj ą c jako pierwszy na polski rynek smakowe piwo imbirowe Ginger’s oraz piwo Frater - pierwsze polskie piwo klasztorne. Po latach silnego wzrostu i zwi ę kszania mocy produkcyjnych, w ostatnim okresie nast ą pi ł spadek udzia ł u rynkowego BB oraz spadek produkcji w ł asnej. Jak wspominano wcze ś niej BB posiada jeden zak ł ad produkcyjny w Kielcach i nie posiada ż adnych spó ł ek zale ż nych, ani w ł asnej sieci dystrybucyjnej. Modele dystrybucji BB i KP s ą podobne. Najpopularniejsze marki w ł asne BB to Wojak, Ginger’s i Frater. Istotn ą cech ą BB jest du ż y udzia ł produkcji zleconej i marek prywatnych (dla sieci supermarketów) w ogólnej produkcji browaru, który si ę ga ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 4 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]. Najwi ę ksza cz ęść sprzeda ż y BB kierowana jest do województw: ś wi ę tokrzyskiego (ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 5 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]) i mazowieckiego (ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 6 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]). 3 Opis i przyczyny transakcji Planowana koncentracja zosta ł a zg ł oszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej. Podstaw ą zg ł oszenia zamiaru koncentracji jest podpisana w dniu 2 sierpnia 2007 r. przedwst ę pna umowa sprzeda ż y udzia ł ów Browaru Belgia pomi ę dzy KP a Palm Breweries N.V. Zgodnie z umow ą przedwst ę pn ą , KP nab ę dzie od Palm Breweries 99,96% udzia ł ów w Browarze Belgia. Umowa ta przewiduje tak ż e, ż e sprzeda ż marek Wojak, Ginger’s, Frater i Lemon nast ą pi w drodze odr ę bnej umowy zawartej zaraz po zawarciu przyrzeczonej umowy g ł ównej sprzeda ż y udzia ł ów. Umowa przedwst ę pna zosta ł a aneksowana w dniu 5 grudnia 2007 r. Strony postanowi ł y przed ł u ż y ć wa ż no ść ww. umowy przedwst ę pnej do pocz ą tku stycznia 2008 r. Zg ł aszana koncentracja jest efektem decyzji grupy kapita ł owej Palm Breweries o wycofaniu si ę z rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce. G ł ównym powodem planowanej koncentracji – jak wynika z wyja ś nie ń KP - jest potrzeba zwi ę kszenia mocy produkcyjnych tego przedsi ę biorcy. Wykorzystanie mocy produkcyjnych KP wynosi obecnie blisko 100% (w roku obrotowym zako ń czonym 31 marca 2007 r. wykorzystanie mocy produkcyjnych KP wynios ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 7 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]). Ponadto realizacja zg ł oszonego zamiaru koncentracji pozwoli ć ma Kompanii na poszerzenie oferowanego asortymentu produktów. Zgodnie z deklaracjami KP po przeprowadzeniu koncentracji Browar Belgia zostanie finansowo i organizacyjnie zintegrowany z KP. Marki Browaru Belgia zostan ą w łą czone do portfela marek KP. Wszystkie transakcje [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 8 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]. W zakresie przejmowanych marek KP zadeklarowa ł a, ż e oszacowa ł a potencja ł marek [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 9 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]. Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). 4 Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 134, poz. 937), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A) Niniejsza koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym na krajowy rynek produkcji i sprzeda ż y piwa. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż dzia ł alno ść uczestników koncentracji pokrywa si ę w zakresie produkcji i sprzeda ż y piwa. W dotychczasowym orzecznictwie organu antymonopolowego 1 za rynek w ł a ś ciwy w sprawach koncentracji browarów uznawano krajowy rynek produkcji i sprzeda ż y piwa i brak by ł o dokonywania dalszej segmentacji tego ryku. Rozwa ż aj ą c cechy produktu, rynek piwa w Polsce mo ż na podzieli ć na trzy segmenty: piwa regularne (tj. jasne pe ł ne, lagery), piwa mocne oraz piwa specjalne (w tym smakowe). Piwa regularne (lagery) stanowi ą ok. 80% rynku piwa w Polsce, piwa mocne ok. 18%, pozosta łą cz ęść rynku stanowi ą piwa specjalne, które jednak systematycznie zyskuj ą na popularno ś ci. Segmentacji piwa mo ż na te ż dokona ć z punktu widzenia ceny jednostkowej piwa. Wyró ż nia si ę tutaj nast ę puj ą ce segmenty: premium mi ę dzynarodowe (3%), premium lokalne (3%), podstawowy wy ż szy (17%), podstawowy (40%), podstawowy ni ż szy (25%) oraz ekonomiczny (12%). Wzi ą wszy wi ę c pod uwag ę struktur ę popytu i gusta polskich konsumentów segmentacja rynku nie jest konieczna ani w ł a ś ciwa. Nie mo ż na jednak wykluczy ć , ż e w przysz ł o ś ci wobec rozwoju rynku i zmiany gustów konsumentów, w kolejnych sprawach segmentacja rynku produkcji piwa znajdzie swoje uzasadnienie. Za takim okre ś leniem rynku w wymiarze produktowym przemawia równie ż istnienie wysokiej substytucji po stronie poda ż y. Post ę powanie dowodowe wykaza ł o, ż e brak jest ogranicze ń co do przenoszenia produkcji piwa pomi ę dzy zak ł adami produkcyjnymi 2 . Równie ż jeden zak ł ad produkcyjny mo ż e produkowa ć wiele rodzajów piwa. Jedyne ograniczenia wynikaj ą z braku linii do puszkowania piwa we wszystkich zak ł adach lub kwestii marketingowych (gwarancja warzenia piwa w konkretnym browarze). 1 Decyzje RGD 25/2001, DDF 19/03, DDF 32/03, RKR 31/2005, RPZ 25/2007. 2 Mo ż e o tym ś wiadczy ć chocia ż by fakt, ż e BB produkowa ł piwo na zlecenie zarówno dla KP jak i Grupy Ż ywiec. 5 Organ antymonopolowy uzna ł , i ż w aspekcie geograficznym rynek produkcji i sprzeda ż y piwa ma wymiar krajowy. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż z jednej strony brak jest barier zwi ą zanych z przepisami prawa, warunkami ekonomicznymi, w ł a ś ciwo ś ciami produktów czy szczególnymi preferencjami konsumentów, które powodowa ł yby konieczno ść zaw ęż enia rynku produkcji piwa do rynków w ęż szych, np. regionalnych. Cho ć intensywno ść sprzeda ż y piwa w kraju nie jest jednakowa w ka ż dym regionie, np. najwi ę ksza sprzeda ż piwa ma miejsce w woj. ś l ą skim (ok. 18%), woj. mazowieckim (ok. 17%), woj. ma ł opolskim (ok. 7%) i woj. wielkopolskim (ok. 8%), co niew ą tpliwie zwi ą zane jest z wi ę ksz ą liczb ą mieszka ń ców w tych województwach, to jednak nale ż y wskaza ć , ż e generalnie warunki konkurencji pomi ę dzy browarami s ą w du ż ym stopniu podobne na ca ł ym terytorium RP. Ponadto obydwaj uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na terenie ca ł ego kraju i nie zaw ęż aj ą swojej dzia ł alno ś ci do jednego regionu lub wybranych regionów. Z drugiej strony brak jest argumentów uzasadniaj ą cych przyj ę cie szerszej definicji rynku w ł a ś ciwego w aspekcie geograficznym dla produkcji i sprzeda ż y piwa ni ż krajowy. Import piwa do Polski jest niewielki i w 2006 roku stanowi ł mniej ni ż 1% rynku sprzeda ż y piwa ogó ł em w Polsce. Podobnie mimo rosn ą cego eksportu piwa (czego istotnym powodem s ą ruchy migracyjne Polaków w ostatnich latach) ma on nadal ma ł e znaczenie z punktu widzenia ogó ł u produkcji piwa w Polsce i w 2006 r. wyniós ł ok. 3,5% produkcji piwa. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż przy sprzeda ż y piwa, du ż e znaczenie maj ą nak ł ady na reklam ę (potwierdzaj ą to dane dotycz ą ce wydatków reklamowych przez producentów piwa w Polsce). Jest to z pewno ś ci ą istotna bariera przy wymianie handlowej (producenci piwa nie prowadz ą cy dzia ł a ń promocyjno – reklamowych na terytorium Polski nie mog ą liczy ć na du żą sprzeda ż ), uzasadniaj ą ca okre ś lenie rynku jako krajowego. Reasumuj ą c nale ż y uzna ć , ż e dla oceny niniejszej koncentracji rynek produkcji i sprzeda ż y piwa w wymiarze geograficznym jest rynkiem krajowym obejmuj ą cym terytorium RP. W orzecznictwie Komisji Europejskiej oraz innych organów ochrony konkurencji mo ż na spotka ć si ę z pewnymi ró ż nicami w definiowaniu rynków w ł a ś ciwych. W Niemczech w kilku sprawach uznano, ż e rynek w ł a ś ciwy ma wymiar regionalny 3 . Komisja w ż adnej ze spraw nie zdecydowa ł a si ę na dalsz ą segmentacj ę piwa ze wzgl ę du na rodzaj piwa 4 . Mimo wyst ę puj ą cych ró ż nic pomi ę dzy poszczególnymi gatunkami piwa, nie by ł y one na tyle 3 Nale ż y pami ę ta ć o istotnej specyfice rynku piwa w Niemczech. 4 W Polsce jest to tym bardziej zb ę dne, gdy ż dominuje sprzeda ż jednego gatunku – lagera. 6 istotne, aby uzasadnia ł y dalej id ą c ą segmentacj ę 5 . Najcz ęś ciej spotykanym z kolei podzia ł em – ze wzgl ę du na typ odbiorcy - jest podzia ł na: - segment sprzeda ż y on – trade (HoReCa) oraz - off – trade (handel tradycyjny i supermarkety). Podzia ł ten jest stosowany konsekwentnie przez Komisj ę i niektóre organy krajowe 6 . 1. Ogólna struktura krajowego rynku produkcji i sprzeda ż y piwa W wyniku przekszta ł ce ń w ł asno ś ciowych od pocz ą tku lat 90 – tych w krajowe browarnictwo zainwestowali inwestorzy zagraniczni, którzy kontroluj ą obecnie ponad 90% produkcji piwa w Polsce. Inwestycje te przyczyni ł y si ę jednocze ś nie do podniesienia poziomu technologicznego produkcji i modernizacji bran ż y. Oprócz zmian technologicznych wej ś cie mi ę dzynarodowych graczy skutkowa ł o tak ż e wieloma innymi konsekwencjami. Przede wszystkim nale ż y wskaza ć , ż e wej ś cia mi ę dzynarodowych browarów nie by ł y inwestycjami typu greenfield , ale wi ą za ł y si ę z przejmowaniem istniej ą cych browarów - taka sytuacja mia ł a miejsce w przypadku KP, Grupy Ż ywiec czy Carlsberg Polska. Rozwój tych browarów wzmóg ł walk ę konkurencyjn ą na polskim rynku produkcji piwa, czemu towarzyszy ł upadek wielu regionalnych browarów 7 . Nale ż y podkre ś li ć , ż e mimo podniesienia jako ś ci produkcji i unowocze ś nienia bran ż y najwi ę ksze browary w Polsce nie wykazuj ą si ę du żą innowacyjno ś ci ą , tzn. nie oferuj ą konsumentom nowych gatunków piwa, skupiaj ą c si ę jedynie na rozwijaniu ju ż istniej ą cych wybranych marek. W zwi ą zku z tym widoczny jest pewien regres w zakresie ilo ś ci dost ę pnych marek piwa w Polsce 8 . Nie sprzyja to rozwojowi kultury browarniczej w Polsce i nie podwy ż sza ś wiadomo ś ci konsumentów. Pewnym wyj ą tkiem w tym zakresie, w ś ród wi ę kszych browarów, jest Browar Belgia, który charakteryzuje si ę okre ś lon ą innowacyjno ś ci ą , wprowadzaj ą c na rynek polski nowe gatunki piwa górnej fermentacji, takie jak Palm czy Frater Podwójny, piwo pszeniczne Frater Pszeniczny oraz piwo imbirowe Ginger’s. 5 Jednak ż e Komisja nie wykluczy ł a, ż e taka segmentacja jest mo ż liwa w poszczególnych krajach, z uwagi na specyfik ę danego rynku narodowego. 6 Tak przyj ę to w decyzjach Komisji np. w sprawach M.1925 - SCOTTISH&NEWCASTLE/GROUPE DANONE, M.2569 . INTERBREW/BECK’S, M.3372 - Carlsberg/Holsten. 7 Przyk ł adowo w 2006 r. i 2007 r. zako ń czy ł y dzia ł alno ść Browar w Lwówku Ś l ą skim, Browar Regina, czy Browar Pó ł nocny w Suwa ł kach. 8 Jak wskazuje Bractwo Piwne w krótkim czasie gin ą takie znane marki jak: Eurospecjal, Piwo Marcowe, Krakus, czy Polka. 7 1.1 produkcja W wyniku tych przekszta ł ce ń produkcja piwa w Polsce w latach 1990-2001 wzros ł a ponad dwukrotnie, a krajowy rynek piwa jest jednym z najbardziej dynamicznie rozwijaj ą cych si ę i przysz ł o ś ciowych rynków w Polsce. W 2001 r. nast ą pi ł a pewna stagnacja sprzeda ż y spowodowana dwukrotnym ( łą cznie 18%) wzrostem podatku akcyzowego, ale ju ż rok 2002 przyniós ł wzrost sprzeda ż y piwa o ok. 8% (do czego przyczyni ł o si ę upalne lato oraz pozostawienie podatku akcyzowego na niezmienionym poziomie). Tendencja wzrostowa utrzyma ł a si ę w latach kolejnych – co obrazuje poni ż sza tabela 9 : Tabela nr 1. Produkcja i sprzeda ż piwa w Polsce w latach 2003 – 2006. 2003 2004 2005 2006 Produkcja krajowa (w mln hl) 28,61 29,46 31,30 33,23 Sprzeda ż krajowa (w mln hl) 28,36 28,80 30,31 32,44 Wzrost produkcji rok-po-roku 7,6% 3,0% 6,2% 6,2% Wzrost sprzeda ż y rok-po-roku brak danych 1,6% 5,2% 7,0% W 2007 roku nast ą pi ł kolejny istotny wzrost sprzeda ż y piwa w Polsce – w miesi ą cach kwiecie ń - wrzesie ń wzrost ten wyniós ł ok. 8,5%. Jak wskazuje Zwi ą zek Pracodawców Przemys ł u Piwowarskiego w Polsce - Browary Polskie, dalej jako „ZPPP”, nale ż y przypuszcza ć , ż e wzrost produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce utrzyma si ę na poziomie ok. 3 – 4 % rocznie. Zgodnie z powo ł anymi przez ZPPP badaniami spo ż ycie piwa w Polsce wynosi ok. 87 litrów rocznie na jedn ą osob ę . Ś rednia europejska wynosi 90 litrów. Przy utrzymaniu dotychczasowego wzrostu sprzeda ż y piwa w Polsce nale ż y oczekiwa ć , ż e spo ż ycie piwa w Polsce nie tylko dogoni ś redni ą europejsk ą , ale nawet j ą przegoni 10 . Z prowadzonych przez organ antymonopolowy w latach 2003 - 2005 bada ń rynku produkcji piwa oraz badania przeprowadzonego w niniejszej sprawie wynika, i ż browary w Polsce podzieli ć mo ż na na trzy grupy, w zale ż no ś ci od wielko ś ci produkcji, tj.: du ż e produkuj ą ce powy ż ej 1000 tys. hl, ś rednie z produkcj ą mi ę dzy 101 tys. hl a 1000 tys. hl i ma ł e , które produkuj ą do 100 tys. hl piwa rocznie. Podsumowanie danych dotycz ą cych produkcji (z uwzgl ę dnieniem podzia ł u na marki w ł asne i zlecone) oraz sprzeda ż y (z uwzgl ę dnieniem podzia ł u na sprzeda ż krajow ą i eksport) polskich browarów, 9 Ź ród ł o: Zg ł aszaj ą cy na podstawie danych GUS i ZPPP. 10 Ź ród ł o: Pismo ZPPP. 8 pochodz ą cych z badania rynkowego przeprowadzonego w toku niniejszego post ę powania zawiera poni ż sza tabela: Tabela nr 2. Wielko ść produkcji i sprzeda ż y piwa w 2006 r. w hektolitrach Produkcja Nazwa przedsi ę biorc y Ogó ł e m Marki w ł asne Na zlecenie Impor t Sprzeda ż w ł asna ogó ł em W tym eksport Sprzeda ż krajowa Jab ł onowo Staropolski Carlsberg Van Pur Namys ł ów Per ł a Kiper Ż ywiec Royal Unibrew Relakspol G ł ubczyce Amber Ł ód ź [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 1 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] KP Belgia [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 10 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] Do pierwszej grupy - najwi ę ksze browary - nale żą nast ę puj ą ce Spó ł ki: – KP – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 11 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Grupa Ż ywiec – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 2 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Carlsberg Polska – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 3 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Royal Unibrew 11 - odpowiednio samodzielnie i łą cznie z Browarem Ł om ż a – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 4 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Browar Van Pur Sp. z o.o. – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 5 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce. Łą cznie grupa tzw. du ż ych browarów w 2006 r. posiada ł a ok. 92% udzia ł w krajowym rynku sprzeda ż y piwa. Nale ż y wskaza ć , ż e cho ć nominalnie udzia ł y Royal Unibrew oraz Van Pur kwalifikuj ą je do du ż ych browarów to ich pozycja rynkowa zbli ż ona jest raczej do ś rednich browarów. Rynek zdominowany jest przez trzech mi ę dzynarodowych graczy, a mianowicie KP i Grup ę Ż ywiec (dysponuj ą ce zbli ż onymi udzia ł ami i podobn ą si łą 11 Cho ć udzia ł Royal Unibrew samodzielnie jest ni ż szy to jednak po zako ń czeniu przejmowania Browaru Ł om ż a jego udzia ł znacznie wzro ś nie, co uzasadnia zaliczenie go ju ż do grupy du ż ych browarów. 9 rynkow ą ) oraz Carlsberg Polska (dysponuj ą cym znacz ą cym, ale jednak ni ż szym ni ż ww. producenci udzia ł em rynkowym). Grupa tzw. ś rednich producentów, których roczna produkcja przekracza 100 tys. hl, łą cznie obejmuje takie browary, jak: – Per ł a Browary Lubelskie S.A. w Lublinie – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 6 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Browar Belgia - ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 26 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Browar Namys ł ów – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 8 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Browar Amber – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 9 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Browar G ł ubczyce – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 10 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce; – Browar Jab ł onowo – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 11 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w rynku produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce. Łą cznie udzia ł browarów z tej grupy wynosi ok. 6%. Grupa ta jest niejednorodna. Najwa ż niejszym browarem w tej grupie jest Browar Per ł a, posiadaj ą cy bardzo mocn ą pozycj ę w swoim regionie, tj. Polsce po ł udniowo – wschodniej. Pozosta ł e browary maj ą ró ż ny profil dzia ł alno ś ci: dla niektórych produkcja zlecona stanowi istotn ą cz ęść produkcji, inne staraj ą si ę rozwija ć produkcj ę piw specjalnych. Trzeci ą grup ę producentów piwa stanowi ą tzw. ma ł e browary. Grupa ta obejmuje przedsi ę biorców, których roczna produkcja nie przekracza 100 tys. hl 12 . Wed ł ug danych Stowarzyszenia Regionalnych Browarów Polskich Polskie Piwo liczba ma ł ych browarów w Polsce wynosi ok. 50 13 . Nale ż y jednak podkre ś li ć , ż e mimo du ż ej liczby nie stanowi ą one skutecznej i realnej konkurencji w stosunku do browarów z pierwszej grupy z uwagi na olbrzymie dysproporcje w zakresie produkcji czy marketingu, co przek ł ada si ę na ich si łę rynkow ą . Z przedstawionych danych wynika, ż e rynek produkcji i sprzeda ż y piwa w Polsce zaczyna mie ć charakter oligopolistyczny. Liderami s ą silni mi ę dzynarodowymi gracze - KP, Grupa Ż ywiec i Carlsberg. Niemniej wyst ę puj ą mi ę dzy nimi pewne istotne asymetrie: 12 Przy czym w 2002 r. najmniejszy browar z tej grupy wyprodukowa ł ok. 400 hl piwa, najwi ę kszy za ś ok. 86 tys. hl. 13 ZPPP szacuje ich liczb ę na ok. 35. 10 • KP to lider w produkcji, posiada du żą cz ęść najpopularniejszych ogólnopolskich marek o najwy ż szym wzro ś cie sprzeda ż y, najwi ę kszy potencja ł produkcyjny i plany rozbudowy; • Grupa Ż ywiec – wcze ś niej zajmowa ł a pozycj ę lidera obecnie za ś jest na drugim miejscu pod wzgl ę dem sprzeda ż y, posiada podobn ą ilo ść marek do KP, ale cechuj ą si ę one mniejsz ą dynamik ą wzrostu sprzeda ż y, jest to firma zintegrowana wertykalnie – posiada w ł asn ą sie ć dystrybucji; • Carlsberg Polska – ma mniejszy udzia ł rynkowy od wcze ś niej wskazanych dwóch browarów, posiada silne marki regionalne. Kszta ł towanie si ę udzia ł ów rynkowych trzech najwi ę kszych browarów w Polsce na przestrzeni lat 2000 – 2006 przedstawia poni ż szy wykres. Wykres nr 1. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 12 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] Ź ród ł o: Zg ł aszaj ą cy, dane w posiadaniu Prezesa Urz ę du. W ś ród browarów z grupy ś rednich i ma ł ych cztery relatywnie najsilniejsze to: • Royal Unibrew – posiada silne trzy marki regionalne Strzelec, Brok i Ł om ż a oraz du ż y potencja ł rozwoju i mocy produkcyjnych, jest to ostatnie istotne wej ś cie na polski rynek produkcji piwa 14 ; • Van Pur – browar produkuj ą cy piwa w segmentach ekonomicznym i regularnym, posiada du ż e moce produkcyjne, jest to browar o zasi ę gu ogólnopolskim, ale jest szczególnie silny na Ś l ą sku i w po ł udniowej Polsce: • Per ł a Browary Lubelskie – silny regionalny browar, posiadaj ą cy silne marki, tj. Per ł a, Zwierzyniec czy Goolman; • BB – innowacyjny browar posiadaj ą cy nowoczesny zak ł ad produkcyjny. Powy ż ej wskazane browary posiadaj ą wolne moce produkcyjne i cz ęść z nich produkuje piwo na zlecenie. Browary te s ą obecne przede wszystkim w segmencie ekonomicznym piwa oraz piw specjalnych – gatunkowych. Pozosta ł e browary z grupy browarów ś rednich i ma ł ych nie stanowi ą istotnej konkurencji dla najsilniejszych graczy na tym rynku. 14 Royal Unibrew zaanga ż owa ł si ę bezpo ś rednio w produkcj ę piwa w Polsce w 2005 r., kiedy przej ął Browar Brok – Strzelec, a nast ę pnie w 2007 r. naby ł tak ż e Browar Ł om żę . 11 1.2 marki piwa Z bada ń AC Nielsen, przedstawionych przez Zg ł aszaj ą cego, wynika, i ż w Polsce w ś ród 9 najlepiej sprzedaj ą cych si ę piw dominuj ą marki KP oraz Grupy Ż ywiec. Widoczne s ą tak ż e zmiany w zakresie udzia ł ów rynkowych oraz samych marek, które dowodz ą istnienia du ż ej konkurencji mi ę dzymarkowej. Tabela poni ż sza dowodzi tak ż e post ę puj ą cej koncentracji rynkowej – w ci ą gu trzech lat nast ą pi ł wzrost udzia ł u o ok. 7 % najpopularniejszych marek piwa w Polsce. Co istotne wzrost tego udzia ł u zmienia ł si ę niezale ż nie od wzrostu ogólnej sprzeda ż y piwa na rynku polskim. Tabela nr 3. Najpopularniejsze marki piwa w Polsce w 2003 i 2006 r. 2003 Udzia ł w rynku (%) 2006 Udzia ł w rynku (%) 1 Tyskie razem (KP) 17,1 1 Tyskie razem (KP) 12,7 2 Tatra razem ( Ż ywiec) 7,8 2 Ż ubr (KP) 11,2 3 Ż ywiec razem ( Ż ywiec) 7,5 3 Tatra razem ( Ż ywiec) 9,2 4 Lech razem (KP) 4,9 4 Ż ywiec razem ( Ż ywiec) 6,5 5 Specjal razem ( Ż ywiec) 5,5 5 Lech razem (KP) 6,0 6 D ę bowe Mocne (KP) 4,1 6 Warka Jasne Pe ł ne ( Ż ywiec) 5,1 7 Okocim razem (Carlsberg) 3,5 7 Specjal razem ( Ż ywiec) 4,7 8 Volt razem (Carlsberg ) 2,0 8 Harna ś (Carlsberg) 3,3 9 Dojlidy razem (KP) 2,5 9 Strong ( Ż ywiec) 3,2 Łą cznie 55,0 Łą cznie 61,8 Ź ród ł o: Zg ł aszaj ą cy za AC Nielsen RMS, segment off-trade Natomiast z danych i informacji zgromadzonych przez Prezesa Urz ę du w toku prowadzonych post ę powa ń wynika, i ż ilo ś ciowy udzia ł g ł ównych marek posiadanych przez uczestników przedmiotowej koncentracji w wielko ś ci sprzeda ż y piwa przedstawia ł si ę w 2006 r. nast ę puj ą co: 12 Najpopularniejsze marki piwa posiadane przez KP • „Tyskie” – ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa – § 12 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii lager, usytuowane w segmencie cenowym podstawowym, • „ Ż ubr” – ok. [tajemnica przedsi ę biorstwa – § 13 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii lager, usytuowane w segmencie cenowym podstawowym, • „Lech” – [tajemnica przedsi ę biorstwa – § 14 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii lager, usytuowane w segmencie cenowym podstawowym wy ż szym, • „D ę bowe Mocne” – [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 15 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii mocne, usytuowane w segmencie cenowym podstawowym, • „Redd’s” – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 16 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii piwa smakowe, usytuowane w segmencie cenowym lokalne premium, • „Pilsner Urquell” – [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 17 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii lager, usytuowane w segmencie cenowym mi ę dzynarodowe premium. Najpopularniejsze marki piwa posiadane przez BB • „Wojak” – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 18 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii lager, usytuowane w segmencie cenowym podstawowym ni ż szym, • „Ginger’s” – ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 19 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji] udzia ł u w krajowej sprzeda ż y piwa. Jest to piwo z kategorii piwo smakowe, usytuowane w segmencie cenowym lokalne premium. Z porównania posiadanych przez KP i BB marek wynika, ż e s ą one cz ęś ciowo komplementarne. Ginger’s i Redds cho ć z punktu widzenia ca ł o ś ci rynku nie posiadaj ą wielkiego udzia ł u to jednak w segmencie piw smakowych s ą dwiema najpopularniejszymi markami. Najsilniejsza marka BB, tj. Wojak, jest cz ęś ciowo komplementarna w stosunku do Ż ubra i D ę bowego Mocnego. Wojak jest jednak pozycjonowany cenowo ni ż ej od ww. dwóch marek KP. 13 1.3 zdolno ś ci produkcyjne i ich wykorzystanie Oprócz faktycznej sprzeda ż y realizowanej przez producentów piwa przedmiotem badania w niniejszym post ę powaniu by ł a analiza mocy produkcyjnych i ich wykorzystania przez producentów piwa w Polsce. Podsumowanie tego badania zawiera poni ż sza tabela: Tabela nr 4. Zdolno ś ci produkcyjne i ich wykorzystanie Zdolno ś ci produkcyjne (hl) Wykorzystanie zdolno ś ci produkcyjnych (%) Nazwa przedsi ę biorcy 2005 2006 2005 2006 Planowany wzrost zdolno ś ci produkcyjny ch do 2009 r. (hl) Planowany wzrost wykorzyst ania zdolno ś ci do 2009 r. (%) Jab ł onowo Staropolski Carlsberg - Brzesko - Szczecin - Sierpc Van Pur Namys ł ów Per ł a Kiper Ż ywiec Royal Unibrew Relakspol G ł ubczyce Amber Ł ód ź [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 13 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] KP b.d. 13.546.000 Belgia b.d. 1.055.000 [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 20 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzj i] Analiza zdolno ś ci produkcyjnych browarów prowadzi do kilku wniosków, a mianowicie: 1. Trzech najwi ę kszych graczy na rynku w najwi ę kszym stopniu, prawie maksymalnie, wykorzystuje swoje moce produkcyjne i w najbli ż szym czasie poziom wykorzystania tych mocy b ę dzie si ę utrzymywa ł z uwagi na wzrost sprzeda ż y piwa w Polsce. 2. Wolne moce produkcyjne istniej ą po stronie browarów ś rednich i ma ł ych. Mo ż e to ś wiadczy ć o tym, ż e mimo wzrostu sprzeda ż y piwa w Polsce nie korzystaj ą one z tego wzrostu, co jednocze ś nie powoduje, ż e ich udzia ł y rynkowe b ę d ą stopniowo male ć . Potwierdzeniem tej tendencji s ą wcze ś niejsze dane o rosn ą cym udziale rynkowym najpopularniejszych marek (nale żą cych do trzech najwi ę kszych browarów). 3. Spo ś ród pierwszej trójki najwi ę kszych producentów najwi ę ksze plany inwestycyjne posiada KP. Realizacja tych planów spowoduje (przy spe ł nianiu prognoz rozwoju rynku zak ł adaj ą cych, ż e w 2009 r. sprzeda ż piwa w Polsce przekroczy 36 mln hl), ż e 14 KP b ę dzie mog ł a zaspokoi ć zapotrzebowanie rynku w [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 27 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]. Po przej ę ciu BB wska ź nik ten uda si ę osi ą gn ąć wcze ś niej i przekroczy ć go o kilka procent. 4. Wzrost mocy produkcyjnych Kompanii Piwowarskiej pozwoli jej skorzysta ć na wzro ś cie sprzeda ż y piwa w Polsce i wyeliminowa ć sezonowe (w okresie letnim) braki w zakresie poda ż y. Jednocze ś nie trudno jest oszacowa ć jak zak ł adany wzrost mocy produkcyjnych i poda ż y piwa przez KP wp ł ynie na jej udzia ł y rynkowe. 1.4 kana ł y dystrybucji Dystrybucja piwa w Polsce odbywa si ę w kilku kana ł ach. Ka ż dy z nich wykazuje istotne cechy odr ę bne. Przedsi ę biorcy, aby dotrze ć do konsumenta wykorzystuj ą je wszystkie, dostosowuj ą c jednocze ś nie do skali i profilu swojej produkcji. Warto zauwa ż y ć , ż e model dystrybucji piwa w Polsce odbiega w pewnym stopniu od modelu dystrybucji piwa w innych pa ń stwach europejskich. Najwa ż niejsze odr ę bno ś ci to: • wysoki udzia ł handlu tradycyjnego; • niski udzia ł segmentu HoReCa w wolumenie ca ł ej dystrybucji piwa. Co wi ę cej udzia ł ten spada, o czym ś wiadczy malej ą ca sprzeda ż piwa w kegach 15 ; • relatywnie niski (w porównaniu do handlu tradycyjnego) udzia ł sieci handlowych. Jednak ż e udzia ł ten wzrasta i równocze ś nie z nim wzrasta znaczenie tego kana ł u dystrybucji. 1.4.1. niezale ż ny hurt Jak wskazuje Zg ł aszaj ą cy kana ł niezale ż nego hurtu realizuje oko ł o 63 % wolumenu sprzeda ż y piwa. Tradycyjne placówki handlowe zaopatrywane s ą w piwo niemal wy łą cznie za po ś rednictwem tradycyjnych hurtowników, b ę d ą cych niezale ż nymi przedsi ę biorcami, wyj ą tkiem jest Grupa Ż ywiec, która dystrybuuje znaczn ą cz ęść swoich produktów za po ś rednictwem zintegrowanej sieci dystrybucji. Z punktu widzenia analizy zwyczajów zakupowych konsumentów, piwo nale ż y do kategorii produktów kupowanych bardzo cz ę sto, ale w mniejszych ilo ś ciach (na przyk ł ad 1-2 butelki na raz) i st ą d wynika du ż e znaczenie placówek handlu tradycyjnego, zlokalizowanych w bezpo ś rednim s ą siedztwie miejsca zamieszkania konsumenta. W toku prowadzonego post ę powania cz ęść producentów zg ł asza ł a obawy przed dominacj ą KP w tym kanale dystrybucji. Przeprowadzone sonda ż owe badanie w ś ród 15 Ź ród ł o: odpowied ź ZPPP. 15 niezale ż nych hurtowników potwierdzi ł o, ż e wolumen obrotów produktami KP w tym segmencie waha si ę [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 7 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ]. Jednak ż e z drugiej strony badania te wskazuj ą , ż e wolumen obrotów produktami BB jest wyj ą tkowo niski i nie przekracza zwykle [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 17 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] 16 . Wspomniane badanie potwierdzi ł o dominacj ę trzech graczy - KP, Grupy Ż ywiec oraz Carlsberga w tym segmencie, z wiod ą c ą rol ą KP. Badanie ujawni ł o, ż e warunki prowadzenia dzia ł alno ś ci dystrybucyjnej zaostrzaj ą si ę z roku na rok, co jest spowodowane istotn ą si łą rynkow ą najwi ę kszych trzech browarów, a w szczególno ś ci KP. 1.4.2.sieci handlowe Jak wskazuje Zg ł aszaj ą cy kana ł ten realizuje oko ł o 19 % wolumenu sprzeda ż y piwa w Polsce. W przeciwie ń stwie do innych kategorii produktów, na przyk ł ad do chemii gospodarczej, udzia ł handlu nowoczesnego w sprzeda ż y piwa jest jeszcze stosunkowo niski, jednak ż e jego znaczenie ro ś nie dynamicznie i trend ten b ę dzie si ę utrzymywa ł w kolejnych latach. Proces ten jest zwi ą zany przede wszystkim z ilo ś ciowym rozwojem placówek handlu nowoczesnego. Szczególnie istotny jest tu rozwój sieci dyskontów zlokalizowanych w pobli ż u miejsca zamieszkania kupuj ą cych, co jest istotne zwa ż ywszy, ż e jak wskazano powy ż ej piwo nale ż y do kategorii produktów kupowanych bardzo cz ę sto, ale w mniejszych ilo ś ciach. Na wzrost popularno ś ci placówek handlu nowoczesnego wp ł ywa równie ż kierowana do konsumenta atrakcyjna oferta promocyjna (np. wielopaki). Placówki handlu nowoczesnego s ą zaopatrywane w piwo bezpo ś rednio przez producentów, którzy dostarczaj ą piwo bezpo ś rednio do sklepów lub centralnych magazynów. Wielu z przedsi ę biorców wskazywa ł o, ż e sieci handlowe posiadaj ą si łę rynkow ą pozwalaj ą c ą im wynegocjowa ć lepsze warunki dystrybucji ni ż hurtownikom niezale ż nym, a z drugiej strony posiadaj ą na tyle siln ą pozycj ę rynkow ą , ż e mog ą j ą wykorzystywa ć w kontaktach z browarami ś rednimi lub ma ł ymi. 1.4.3 segment HoReCa (gastronomia) Wed ł ug szacunków i w ł asnych analiz eksperckich KP segment HoReCa realizuje oko ł o 18% wolumenu sprzeda ż y piwa. Dystrybucja piwa w tym kanale ró ż ni si ę zasadniczo od pozosta ł ych kana ł ów. Te odr ę bno ś ci polegaj ą na: 16 W ś ród odpowiedzi mo ż na znale źć by ł o hurtownie zlokalizowane bli ż ej BB, których obrót by ł wi ę kszy, ale zdarza ł y si ę te ż hurtownie nie prowadz ą ce obrotu produktami BB. 16 1. Dostarczanie piwa w segmencie on – trade zwi ą zane jest z szeregiem dodatkowych us ł ug, np. wyposa ż enia lokalu, czy promocji. 2. Produkt dostarczany jest w kegach. 3. Z punktu widzenia konsumenta kupowany jest inny towar – w restauracji klient kupuje piwo oraz klimat, miejsce etc. 4. Wysokie bariery wej ś cia w segment on – trade zwi ą zane z konieczno ś ci ą du ż ych dodatkowych ś wiadcze ń oraz rabatów. 5. Powszechnie istniej ą ce umowy na wy łą czno ść w zakresie dostaw. 6. Kana ł on – trade jest bardzo wa ż ny z punktu widzenia budowania ś wiadomo ś ci marki. W kanale HoReCa dominacja trzech najwi ę kszych browarów jest szczególnie widoczna. Wysokie bariery wej ś cia w ten kana ł dystrybucji powoduj ą , ż e ś rednie i ma ł e browary maj ą nik ł y udzia ł w dystrybucji w tym kanale. Jak wskazuje poni ż sza tabela nr 5 dla znakomitej wi ę kszo ś ci browarów podstawowym kana ł em dystrybucji jest kana ł handlu tradycyjnego. Kana ł ten ma szczególnie kluczowe znaczenie dla mniejszych i ś rednich browarów, albowiem du ż e bariery wej ś cia (przede wszystkim finansowe) w kanale HoReCa powoduj ą , ż e ś rednie i mniejsze browary s ą w praktyce nieobecne w tym segmencie dystrybucji. W przypadku dystrybucji przez sieci handlowe nale ż y podkre ś li ć specyfik ę tego kana ł u, wynikaj ą c ą z faktu, ż e du ż a cz ęść spo ś ród ś rednich i ma ł ych browarów produkuje piwo na zlecenie sieci handlowych. Udzia ł marek w ł asnych tych browarów w tym segmencie nie jest natomiast du ż y. Tabela nr 5. Modele dystrybucji stosowane przez wybranych producentów piwa w Polsce. NAZWA PRZEDSI Ę BIORCY KANA Ł Y DYSTRYBUCYJNE Jab ł onowo Staropolski Carlsberg Van Pur Namys ł ów Per ł a Kiper Ż ywiec Royal Unibrew Relakspol G ł ubczyce Amber Ł ód ź [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 14 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] KP Belgia [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 21 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] 17 2. Wska ź niki koncentracji rynku produkcji i sprzeda ż y piwa Poziom koncentracji danego rynku ś wiadczy o stopniu jego monopolizacji. Im wy ż szy poziom koncentracji tym wy ż szy poziom monopolizacji rynku. Pe ł na koncentracja oznacza monopolistyczn ą struktur ę rynku. Struktur ą typow ą dla wysokiej koncentracji jest jednak struktura oligopolistyczna. Koncentracj ę mierzy si ę za pomoc ą ró ż nych wska ź ników, ale w praktyce antymonopolowej najcz ęś ciej stosowany jest wska ź nik Herfindahla - Hirschmana (HHI) oraz wska ź nik dyskretny. 2.1 Wska ź nik Herfindahla - Hirschmana (HHI) Warto ść tego wska ź nika waha si ę w granicach od 0 do 10.000 (je ż eli udzia ł y w rynku mierzone s ą w procentach) lub od 0 do 1 (je ż eli okre ś la si ę je za pomoc ą u ł amków). W ga łę zi przemys ł u, w której dzia ł a tylko jedno przedsi ę biorstwo (monopol), wska ź nik HHI wynosi 10.000, natomiast w sytuacji konkurencji HHI zmierza do zera. Przypisuje on wi ę ksz ą wag ę udzia ł om w rynku wi ę kszych firm, co pozostaje w zgodzie z ich relatywnym znaczeniem na rynku. Spektrum koncentracji rynku mierzone indeksem HHI dzieli si ę na trzy zakresy, które mog ą zosta ć scharakteryzowane jako: • rynek nieskoncentrowany (HHI poni ż ej 1000), na którym nie istnieje obawa wyst ą pienia si ł y rynkowej, • rynek umiarkowanie skoncentrowany (HHI pomi ę dzy 1000 a 1800), • rynek wysoce skoncentrowany (HHI powy ż ej 1800) - istnieje prawdopodobie ń stwo tworzenia lub umacniania si ł y rynkowej po łą czonych przedsi ę biorstw (je ż eli warto ść HHI przekracza 2400 prawdopodobie ń stwo to jest bardzo wysokie). Przed dokonaniem koncentracji obliczony wska ź nik poziomu koncentracji HHI dla rynku, na który przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw, tj. polskiego rynku produkcji i sprzeda ż y piwa, w 2006 r. kszta ł towa ł si ę na poziomie 2811. Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż rynek produkcji piwa jest rynkiem wysoce skoncentrowanym, gdzie istnieje prawdopodobie ń stwo tworzenia lub umacniania si ł y rynkowej po łą czonych przedsi ę biorstw – warto ść HHI powy ż ej 1800. Po dokonaniu koncentracji zmiana wska ź nika poziomu koncentracji HHI wyniesie 77,568. Natomiast bior ą c pod uwag ę sprzeda ż ca ł kowit ą BB, obejmuj ą c ą marki w ł asne wraz z markami prywatnymi i produkcj ą zlecon ą , zmiana wska ź nika poziomu HHI wyniesie 207,74. 18 Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż po dokonaniu przedmiotowej koncentracji rynek, na który wywiera ona wp ł yw, b ę dzie nadal rynkiem wysokoskoncentrowanym – warto ść HHI powy ż ej 1800. Zmiana wska ź nika nie jest pomijalna. 2.2 Wska ź nik dyskretny Wska ź nik dyskretny koncentracji (C m ) wskazuje łą czny udzia ł w rynku najwi ę kszych przedsi ę biorstw. Mo ż liwa jest dowolna liczba dla m (np. 3, 4, 8, 15). Jest to wi ę c suma udzia ł ów najwi ę kszych firm u ł o ż onych w porz ą dku malej ą cym. Wyra ż a si ę go nast ę puj ą co: C m = SUMA S i gdzie S i jest udzia ł em na rynku firmy i. Do obliczenia wska ź nika dyskretnego dla krajowego rynku sprzeda ż y piwa organ antymonopolowy przyj ął warto ść m=3 i m=5. I tak, w 2006 r. wska ź nik dyskretny koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y piwa wyniós ł C3 – 87%, a wska ź nik C5 – 92%. Warto ś ci te wskazuj ą , i ż badany rynek mo ż e by ć rynkiem oligopolistycznym. Ze struktur ą takiego rynku mamy bowiem do czynienia w sytuacji, w której kilka firm dostarcza na rynek 50% lub wi ę cej danego typu towarów (w przypadku badanego rynku trzy firmy dostarczaj ą ponad 80% towarów, a pi ęć firm ponad 90%). Jednak ż e dla stwierdzenia istnienia oligopolu konieczne jest wykazanie tak ż e innych cech takiego ryku, co by ł o te ż przedmiotem ustale ń w niniejszym post ę powaniu. W wyniku zrealizowania przedmiotowego zamiaru koncentracji struktura rynku nie ulegnie istotnym zmianom, gdy ż wska ź niki C3 i C5 wzrosn ą o [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 26 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]. 3. Bariery wej ś cia na rynek Polski rynek produkcji i sprzeda ż y piwa charakteryzuje si ę wysokimi barierami wej ś cia. Bariery te maj ą ró ż ny charakter: 1. Finansowy – jak wskaza ł Zg ł aszaj ą cy nak ł ady finansowe zwi ą zane z produkcj ą piwa s ą bardzo istotne. G ł ówn ą pozycj ę stanowi konieczno ść zainwestowania ok. 150 mln PLN na ka ż dy milion hektolitrów mocy produkcyjnej w zak ł adzie budowanym od podstaw. 2. Dystrybucyjny – konieczno ść budowy i utrzymania rozpi ę tej sieci dystrybucji i agentów handlowych. Koszty dystrybucji s ą wysokie zwa ż ywszy na du ż e rozdrobnienie hurtowego rynku obrotu piwem. Ponadto, na co zwracali uwag ę 19 przedsi ę biorcy obj ę ci badaniem, stosowanie przez KP dzia ł a ń polegaj ą cych na wi ą zaniu ekonomicznym niezale ż nych hurtowników przez ustalanie wysokich „targetów” ilo ś ciowych, powoduje, ż e kana ł hurtowy zamyka si ę na pozosta ł e browary, szczególnie regionalne. Ponadto kana ł on trade jest praktycznie zdominowany przez du ż e browary – wej ś cie w ten kana ł dystrybucji zwi ą zane jest z bardzo du ż ymi kosztami finansowymi, których mniejsze browary nie s ą w stanie ponie ść . 3. Marketingowe i reklamowe – wprowadzenie i utrzymanie nowej marki na rynku wi ąż e si ę z powa ż nymi kosztami i nak ł adami. W trakcie post ę powania dowodowego ustalono, ż e bud ż ety ma ł ych browarów oraz KP czy Grupy Ż ywiec ró ż ni ą si ę od siebie nawet kilka tysi ę cy razy (zestawienie ś rodków przeznaczonych na reklam ę i marketing zawiera tabela nr 6). Co wi ę cej koszty te trzeba ponosi ć stale i utrzymywa ć na zbli ż onym poziomie. Jest to tym bardziej koniecznie, ż e jak wskazuje opinia najwi ę kszej polskiej organizacji konsumenckiej piwnej – Polacy wykazuj ą si ę s ł ab ą ś wiadomo ś ci ą konsumenck ą piwn ą i cz ę sto kupuj ą bardziej etykiet ę ni ż samo piwo 17 . Ponadto wyst ę puj ą równie ż pewne niewielkie ograniczenia prawne w zakresie sprzeda ż y i reklamy piwa na ł o ż one ustaw ą o wychowaniu w trze ź wo ś ci i przeciwdzia ł aniu alkoholizmowi. 4. Surowcowe – krajowy rynek sprzeda ż y s ł odu oraz produkcji puszek s ą rynkami oligopolistycznymi. Z przeprowadzonego badania wynika, ż e w ostatnim roku wyst ę powa ł y problemy z dostawami tych surowców oraz wzrasta ł a ich cena. Te problemy maj ą szczególnie istotne znaczenie przy rozpoczynaniu dzia ł alno ś ci – kiedy pozycja rynkowa nowego gracza jest s ł aba. 5. Bariery prawne – stanowi ą istotn ą przeszkod ę dla mniejszych i rozwijaj ą cych si ę browarów. Stanowi ą je zezwolenia wynikaj ą ce z ustawy akcyzowej, a szczególnie skomplikowane i kosztowne ich uzyskanie, które nie uwzgl ę dnia ró ż nic wynikaj ą cych z wielko ś ci zak ł adów. Udzia ł tych kosztów jest w ma ł ym browarze zdecydowanie bardziej odczuwalny, ni ż ma to miejsce w du ż ym zak ł adzie 18 . 6. Inne bariery prawne - produkcja i dystrybucja piwa jest uwarunkowana uzyskaniem zezwole ń w ł a ś ciwego organu administracji publicznej. Najwa ż niejsze to: a) zezwolenia na prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej w zakresie hurtowej sprzeda ż y wyrobów alkoholowych zawieraj ą cych do 4,5% alkoholu i piwa, b) zezwolenie na sprzeda ż napojów alkoholowych o zawarto ś ci do 4,5% alkoholu 17 Ź ród ł o: Bractwo Piwne. 18 Ź ród ł o: Stowarzyszenie Regionalnych Browarów Polskich Polskie Piwo. 20 i piwa z przeznaczeniem do spo ż ycia poza miejscem sprzeda ż y, c) zezwolenie sanitarne na rozpocz ę cie produkcji ż ywno ś ci. Te bariery prawne nie maj ą jednak, w porównaniu do wcze ś niej omówionych, tak istotnego znaczenia. Tabela nr 6. Wydatki na promocj ę , reklam ę i marketing 19 Wydatki na reklam ę w z ł Nazwa Przedsi ę biorcy 2005 2006 Jab ł onowo Staropolski Carlsberg Van Pur Namys ł ów Per ł a Kiper Ż ywiec Royal Unibrew Relakspol G ł ubczyce Amber Ł ód ź [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 15 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] KP Belgia [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 22 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] Z informacji przekazanych przez Zg ł aszaj ą cego i ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e istnieje ma ł e prawdopodobie ń stwo wej ś cia nowych graczy na polski rynek produkcji i sprzeda ż y piwa. Ostatnim skutecznym wej ś ciem na polski rynek produkcji i sprzeda ż y piwa by ł o pojawienie si ę spó ł ki Royal Unibrew. Warto jednak zwróci ć uwag ę , ż e nie by ł a to inwestycja typu greenfield , ale wi ą za ł a si ę z przej ę ciem browarów i silnych marek regionalnych takich, jak Brok, Strzelec czy Ł om ż a. Wed ł ug oceny Zg ł aszaj ą cego najbardziej prawdopodobne jest to, ż e ewentualny nowy gracz pojawiaj ą cy si ę na rynku b ę dzie si ę stara ł zaistnie ć na rynku niszowym, i ż e pocz ą tkowo b ę dzie si ę wspiera ł strategi ą importowania piwa z którego ś z s ą siaduj ą cych z Polsk ą krajów cz ł onkowskich UE, ze wzgl ę du na brak ce ł importowych, za ś pocz ą tkowa inwestycja ogranicza ł aby si ę do kosztów wylansowania nowej 19 Ź ród ł o: badanie rynkowe - UOKiK. 21 marki. W przypadku powodzenia marki importowanej nast ą pi ł aby budowa nowego browaru, je ż eli uzasadnia ł yby to prognozy sprzeda ż y wystarczaj ą co du ż ych jej ilo ś ci. B) W toku przeprowadzonego post ę powania nie zidentyfikowano ż adnych rynków, na które przedmiotowa koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym. C) W toku przeprowadzonego post ę powania nie zidentyfikowano ż adnych rynków, na które przedmiotowa koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym. Na podstawie materia ł u zgromadzonego w niniejszej sprawie i powy ż szych ustale ń organ antymonopolowy zwa ż y ł , co nast ę puje: Przepis art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę , w drodze decyzji, na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Podstawowym celem post ę powania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie zatem do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Przyk ł adem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej. Nale ż y wszak ż e podkre ś li ć , ż e o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej b ę dzie najcz ę stszym i najbardziej oczywistym wyrazem istotnego ograniczenia konkurencji (zawsze b ę dzie prowadzi ć do istotnego ograniczenia konkurencji), jest to jednak jedynie przyk ł ad i samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza poza kwesti ę dominacji i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje powa ż nie ograniczona, ale nie wi ąż e si ę to z powstaniem pozycji dominuj ą cej – mo ż e to mie ć miejsce przyk ł adowo na rynkach oligopolistycznych. Powo ł any przepis wskazuje, ż e to intensywno ść ograniczenia konkurencji b ę dzie determinowa ł a tre ść rozstrzygni ę cia organu antymonopolowego. Oznacza to, ż e nie ka ż de ograniczenie konkurencji b ę d ą ce wynikiem dokonanej koncentracji b ę dzie skutkowa ł o wydaniem zakazu jej dokonania. Nale ż y bowiem wskaza ć , ż e w sytuacji, kiedy koncentracja dotyczy dwóch ś ci ś le konkuruj ą cych podmiotów z ograniczeniem konkurencji b ę dziemy mie ć do czynienia zawsze, gdy ż liczba konkurentów si ę zmniejszy. 22 Z tych to powodów analizuj ą c wp ł yw koncentracji horyzontalnej nale ż y wzi ąć pod uwag ę to, jak wp ł ynie ona na wzrost cen, ograniczenie poda ż y, spadek jako ś ci czy innowacyjno ś ci. Te negatywne skutki mog ą by ć wynikiem znikni ę cia z rynku istotnego gracza i skutkowa ć po stronie podmiotu przejmuj ą cego istotnym zwi ę kszeniem jego potencja ł u lub skutkowa ć negatywn ą zmian ą w strukturze rynku. W wyniku zrealizowania przedmiotowej koncentracji udzia ł KP w polskim rynku produkcji i sprzeda ż y piwa wzro ś nie z [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 23 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] 20 . Oznacza to, ż e udzia ł KP nie przekroczy progu 40%, z którym to progiem ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie pozycji dominuj ą cej. Jak z tego wynika wzrost udzia ł ów KP w rynku b ę dzie wi ę c relatywnie niski. Wzrost ten b ę dzie realizowany g ł ównie przez dwie marki BB, tj. Wojaka i Ginger’s. Marka BB o najwi ę kszym udziale rynkowym, tj. Wojak, nie stanowi istotnej konkurencji dla innych piw z tej samej segmentacji gatunkowej czy cenowej. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e cho ć marka Ginger’s w swoim segmencie posiada wysoki udzia ł , to jednak wymaga podkre ś lenia fakt, ż e jest to segment niszowy o ograniczonym znaczeniu z punktu widzenia ca ł ego rynku (segment ten stanowi ok. 3,2% ca ł o ś ci rynku sprzeda ż y piwa w Polsce). Dodatkowo podkre ś li ć trzeba, ż e udzia ł rynkowy Ginger’s nieznacznie spada (z ok. [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 24 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] – udzia ł y odnosz ą si ę do sprzeda ż y piwa z tego segmentu) Wska ź nik koncentracji HHI, wynosz ą cy obecnie 2811, i jego zmiana (wynosz ą ca 77,568 - przy uwzgl ę dnianiu sprzeda ż y tylko marek w ł asnych BB oraz 207,74 przy uwzgl ę dnianiu ca ł kowitej sprzeda ż y BB) w wyniku dokonania niniejszej koncentracji wskazuj ą , ż e koncentracja nie wp ł ynie w sposób istotny na rynek w ł a ś ciwy. Rynek produkcji i sprzeda ż y piwa jest rynkiem wysoce skoncentrowanym, jednak BB nie posiada w nim istotnego udzia ł u. Równie ż wska ź nik dyskretny, wynosz ą cy obecnie C3 – 87% lub C5 – 92% nie ulegnie istotnej zmianie wskutek dokonania przedmiotowej koncentracji, bowiem jego wzrost wyniesie [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 26 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ]. Po przeprowadzeniu koncentracji przestanie istnie ć browar innowacyjny, ale nie stanowi ą cy skutecznej konkurencji dla najwi ę kszych browarów w Polsce. Ponadto BB jest browarem o malej ą cym udziale rynkowym i s ł abej dystrybucji ( ś wiadcz ą o tym niskie warto ś ci wska ź ników marketingowych, tj. wska ź nik dystrybucji wa ż onej czy Share in shop handling ). Dlatego te ż , z punktu widzenia struktury rynku przej ę cie tego browaru nie zmieni w sposób 20 Bior ą c pod uwag ę jedynie sprzeda ż w 2006 r. marek w ł asnych, bez uwzgl ę dnienia wzrostu zdolno ś ci produkcyjnych. 23 istotny sytuacji na nim i nie stworzy takiej przewagi konkurencyjnej po stronie KP, któr ą mog ł aby ona wykorzysta ć do zak ł ócenia mechanizmu wolnej konkurencji. Nale ż y podkre ś li ć , ż e czasem nawet niewielki wzrost udzia ł ów mo ż e skutkowa ć istotnym ograniczeniem konkurencji na skutek specyfiki rynku oraz s ł abo ś ci lub braku innych graczy. Jednak taka sytuacja nie ma miejsca w analizowanej sprawie. Pomimo przej ę cia BB przez KP i osi ą gni ę cia przez ten podmiot, jak wskazano powy ż ej, udzia ł u zbli ż onego do udzia ł u, z którym ustawa wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej, w ocenie organu antymonopolowego KP takiej pozycji nie osi ą gnie. Na krajowym rynku produkcji i sprzeda ż y piwa KP b ę dzie si ę bowiem spotyka ć z istotn ą konkurencj ą szczególnie ze strony Grupy Ż ywiec (udzia ł w rynku na poziomie [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 2 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ]) oraz Carlsberg (udzia ł w rynku na poziomie [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 3 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ]). Ponadto na rynku tym prowadz ą dzia ł alno ść istotni gracze regionalni w postaci Royal Unibrew, Per ł a Browarów Lubelskich oraz Van Pur. Do tego dochodz ą browary ma ł e, specjalizuj ą ce si ę w produkcji marek regionalnych, piw specjalnych oraz ekonomicznych. Z tego te ż powodu nale ż y uzna ć , ż e KP nie b ę dzie mog ł a dzia ł a ć w sposób niezale ż ny od kontrahentów. B ę dzie si ę bowiem spotyka ł a z siln ą konkurencj ą , która posiada potencja ł , mog ą cy zrównowa ż y ć ewentualne antykonkurencyjne dzia ł anie KP. Nale ż y przy tym zauwa ż y ć , ż e wed ł ug danych GUS nominalna cena piwa w Polsce jest stabilna i raczej niezmienna. Oznacza to de facto realny spadek cen piwa, albowiem utrzymaniu cen towarzyszy ł y procesy inflacyjne i stopniowy wzrost kosztów produkcji, zwi ą zany ze wzrostem cen surowców. Ewentualny wzrost realnej ceny piwa w Polsce nale ż y raczej wi ą za ć w ł a ś nie ze wzrostem cen surowców. Z przeprowadzonych bada ń wynika bowiem, ż e ceny surowców ros ł y i dochodzi ł y jeszcze trudno ś ci w zaopatrzeniu. Zdaniem organu antymonopolowego w ł a ś nie te czynniki mog ą wp ł yn ąć na ewentualny wzrost cen piwa w przysz ł o ś ci. Cz ęść ankietowanych przedsi ę biorców wskazywa ł a na zagro ż enie jakie niesie niniejsza koncentracja dla kana ł u hurtu niezale ż nego 21 . Zebrany materia ł dowodowy pozwala na stwierdzenie, ż e udzia ł produktów KP w tym segmencie dystrybucji jest wy ż szy ni ż ogólny udzia ł KP w rynku sprzeda ż y piwa i waha si ę w przedziale [ tajemnica 21 Trzeba jednak podkre ś li ć , ż e cho ć g ł osy te stanowi ł y wi ę kszo ść to jednak istotn ą grup ę stanowi ł y opinie wskazuj ą ce na neutralny (brak wp ł ywu na rynek) lub nawet pozytywny wp ł yw niniejszej koncentracji (zwi ę kszenie dost ę pno ś ci przez polepszenie dystrybucji marek BB). 24 przedsi ę biorstwa – § 7 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ], w zale ż no ś ci od dystrybutora. Ta sytuacja wi ąż e si ę z tym, ż e najwi ę kszy konkurent KP – Grupa Ż ywiec posiada w ł asn ą sie ć dystrybucji i kana ł hurtu niezale ż nego wykorzystuje w mniejszym zakresie. Jednak ż e nale ż y podkre ś li ć tak ż e, ż e udzia ł BB w tym segmencie dystrybucji nie odbiega od jej udzia ł u ogólnego. Przeprowadzone badanie w ś ród niezale ż nych hurtowników potwierdzi ł o, ż e wolumen obrotu produktami BB przez niezale ż nych hurtowników nie przekracza zwykle [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 17 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ] ich ogólnych obrotów. Oznacza to, ż e wzrost znaczenia KP w tym segmencie dystrybucji równie ż b ę dzie ma ł y, a si ł a rynkowa Kompanii Piwowarskiej b ę dzie wynika ł a z jej dotychczasowej pozycji. Nawet przy za ł o ż eniu rozwoju marek BB przez KP wzrost wolumenu obrotów tymi markami b ę dzie rozci ą gni ę ty w czasie, co pozwoli konkurentom na dostosowanie si ę do tej zmiany. Przedmiotem analizy organu by ł te ż wp ł yw koncentracji na region, gdzie ma siedzib ę BB. Pozycja BB jest najsilniejsza w regionie ś wi ę tokrzyskim i przyleg ł ych województwach. Wynika to w du ż ej mierze z usytuowania browaru i wi ążą cej si ę z tym lepszej dystrybucji jego produktów. Warto podkre ś li ć , ż e marki dystrybuowane przez BB s ą relatywnie m ł ode i nie s ą łą czone w ś wiadomo ś ci konsumentów ze szczególnym regionem. W przeciwie ń stwie do innych ś rednich lub du ż ych browarów marki BB nie maj ą silnej tradycji regionalnej, jak np. Per ł a na Lubelszczy ź nie, Ł om ż a na Podlasiu i Mazowszu, Kujawiak na Kujawach czy Bosman na Pomorzu Zachodnim. W zwi ą zku z powy ż szym, szczególnie w dystrybucji przez niezale ż ne hurtownie, mo ż e nast ą pi ć pewne zwi ę kszenie wolumenu obrotów produktami KP, to jednak nale ż y przypuszcza ć , ż e w perspektywie czasowej sytuacja ta upodobni si ę do innych regionów kraju. Organ antymonopolowy oceni ł równie ż skutki koncentracji KP i BB w kontek ś cie zmiany w zakresie zdolno ś ci produkcyjnych. Zdolno ś ci produkcyjne BB kszta ł tuj ą ce si ę na poziomie ok. 1 mln hl s ą bowiem w chwili obecnej w du ż ej cz ęś ci niewykorzystane. A zatem udzia ł BB bior ą c pod uwag ę zdolno ś ci produkcyjne jest wy ż szy ni ż bior ą c pod uwag ę produkcj ę i sprzeda ż piwa. W tym wypadku równie ż nale ż y jednak wskaza ć , i ż osi ą gni ę ty przez KP poziom zdolno ś ci produkcyjnych (ok. 14,5 mln hl) nie b ę dzie istotnie wy ż szy ni ż poziom, którym dysponuje Grupa Ż ywiec (ok. poziomie [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 16 Za łą cznika nr 2 do niniejszej decyzji ]). Dodatkowo nale ż y wzi ąć pod uwag ę fakt, i ż KP planuje na przestrzeni najbli ż szych dwóch lat zwi ę kszenie swoich mocy produkcyjnych o blisko [ tajemnica przedsi ę biorstwa – § 25 Za łą cznika nr 1 do niniejszej decyzji ] ni ż wynosz ą moce produkcyjne BB (ok. 1 mln hl). A zatem bez wzgl ę du na to, czy BB zosta ł by 25 przej ę ty przez KP, czy te ż nie zosta ł by przej ę ty, nie wp ł yn ęł oby to w istotnym stopniu na wzrost zdolno ś ci produkcyjnych KP w najbli ż szym czasie. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów oraz art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – od niniejszej decyzji stronie przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Robert Kami ń ski Dyrektor Departamentu Kontroli Koncentracji Otrzymuje: 1. Kompania Piwowarska S.A. (Decyzja wraz za łą cznikiem nr 1) 2. a/a (Decyzja wraz za łą cznikami nr 1 i nr 2) 26