Wróć do: Decyzje UOKiK

Numer decyzji

DIH-IV-15/2023

Decyzja UOKiK DIH-IV-15/2023

Data decyzji
20 września 2023

Treść rozstrzygnięcia

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, dnia 20 września 2023 r. DIH - 4.707.17.2023 .TN DECYZJA DIH . 4.15. 2023 Na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i poz. 803) zwanej dalej „ KPA ”, art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706), zwane j dalej „ustawą o Inspekcji Handlowej”, art. 91 pkt 25, art. 92 pkt 6, art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1622), zwaną dalej „ustawą o zużytym sprzęcie”, po rozpatrzeniu odwołania z dnia 4 lipca 2023 r. wniesionego przez pełnomocnika reprezentującego „SUPER HOBB Y MARKET BUDOWLANY” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ z siedzibą w Warszawie od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlo wej w Łodzi nr PU.PZ.1.2023 (sygn. akt PU.8361.176.2023) z 21 czerwca 2023 r. wymierzającej ww. przedsiębiorc y administracyjną karę pieniężną w wysokości 8 000 zł (osiem tysięcy 00/100 złotych) z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie polegającego na nieumieszczeniu w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchyla w całości zaskarżon ą decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi. UZASADNIENIE W dniu 10 lipca 2023 r. do Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi, zwanego dalej „ Łódzkim WIIH” wpłynęło odwołanie z dnia 4 lipca 2023 r. wniesione przez pełnomocnika reprezentującego „SUPER HOBBY MARKET BUDOWLANY” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ od decyzji Łódzkiego WIIH z 21 czerwca 2023 r. nr PU.PZ.1.2023 (sygn. akt PU.8361.176.2023) wymierzającej ww. przedsiębiorc y administracyjną karę pieniężną w wysokości 8 000 zł z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie polegającego na nieumieszczeniu w widocznym miejscu w punkcie spr zedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego . Decyzja Łódzkiego WIIH została doręczona stronie 22 maja 2023 r., natomiast odwołanie zostało nadane u operatora publicznego usług pocztowych w dniu 31 maja 2023 r. P ismem z dnia 14 lipca 2023 r. Łódzki WIIH przekazał przedmiotowe odwołanie do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej „Prezesem Urzędu”. 2 Pismem numer PU.8360.22.2023 z dnia 7 marca 2023 r., Łódzki WIIH zawiadomił przedsiębiorcę „SUPER HOBBY MARKET BUDOWLANY” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Zawiadomienie zostało odebrane przez przedsiębiorcę w dniu 14 marca 2023 r. W dniach 22 marca 2023 r., 23 marca 2023 r., 24 marca 2023 r. i 30 marca 2023 r., inspektorzy Łódzkiego WIIH przeprowadzili kontrolę w markecie budowlanym OBI, w Łodzi przy ul. Henryka Wieniawskiego 1/3, należącym do „SUPER HOBBY MARKET BUDOWLANY” SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ. Przedmiotem kontroli było spraw dzenie przestrzegania przez przedsiębiorcę przepisów art. 37 i 39 ustawy o zużytym sprzęcie. W toku kontroli inspektorzy ustalili, że przedsiębiorca oferuje w kontrolowanej placówce handlowej do sprzedaży sprzęt elektryczny i elektroniczny przeznaczony dla gospodarstw domowych. Oględziny sali sprzedażowej wykazały, że przedsiębiorca naruszył określony w art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie obowiązek umieszczenia w widocznym miejscu informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu. Wskaz ane naruszenie zostało usunięte w trakcie kontroli przez przedsiębiorcę poprzez umieszczenie wymaganych informacji w widocznym miejscu na sali sprzedażowej. Ustalenia kontroli zosta ły zawarte w Protokole kontroli nr PU.8361.176.2023 , który inspektorzy prze kazali dyrektorowi marketu reprezentującego przedsiębiorcę na podstawie pisemnego upoważnienia. Powy ższe niedopełnienie ustawowego obowiązku stosownie do treści art. 91 pkt 26 lit. c ustawy o zużytym sprzęcie stanowiło podstawę do wszczęcia z urzędu przez Łódzkiego WIIH postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej, przewidzianej w przepisach art. 92 pkt 6 w zw. z art. 93 ust. 2 ustawy o zużytym sprzęcie. Pismem nr PU.8361.176.2023 z dnia 19 maja 2023 r. strona zosta ła poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu oraz o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez str onę w dniu 24 maja 2023 r. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i pismem z dnia 31 maja 2023 r. przedstawiła za pośrednictwem radcy prawnego stanowisko spółki w powyższej sprawie. W piśmie spółka poinformowała, o niezwłocznym podjęciu po kontroli działań naprawczych, tj. umieszczeniu w widocznym miejscu na sali sprzedażowej informacji wymaganych obowiązującymi przepisami prawa, co udokumentowała załączonymi do pisma zdjęciami . Łódzki WIIH decyzją nr PU.PZ.1.2023 (sygn. akt PU.8361.176.2023) wymierz ył ww. przedsiębiorc y administracyjną karę pieniężną w wysokości 8 000 zł z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z art. 39 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie polegającego na nieumieszczeniu w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego . Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył co n astępuje. Odwołanie strony zasługuje na uwzględnienie ale z i innych względów niż przywołane przez stronę w odwołaniu. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji Organu pierwszej instancji. W toku postępowania Organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie Strony jest uzasadnione oraz sprawdza czy wydana decyzja była prawidłowa. 3 Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym , w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Stosownie do brzmienia art. 138 § 2 KPA organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, g dy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrze niu sprawy. Organ odwoławczy jest również zobligowany do określenia wytycznych w zakresie wykładni przepisów, których błędnej wykładni dokonał organ I instancji w zaskarżonej decyzji (art. 138 § 2a KPA). W świetle tej regulacji organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytory cznego rozstrzygnięcia przez organ II instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15). Należy przy tym podkreślić, że rozstrzygnięcie kasacyjne może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości org anu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 KPA. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 KPA jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji post ępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W okolicznościach tej konkretnej sprawy wydanie decyzji odwoławczej typu merytorycznego naruszałoby zasadę dwuinstancyjności określonej w art. 15 KPA. Zaskarżona d ecyzja nie zawiera w swoim uzasadnieniu rozważenia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 189f KPA. Organ w decyzji I instancji wskazał, ż e na gruncie sprawy brak jest podstaw do o d stąpienia od wymierzenia kary a ustawa o zużytym sprzęcie nie przewiduje takiej możliwości, gdyż takiego rodzaju rozstrzygnięcia nie przewidują jej przepisy ustawy. Organ I instancji wskazał, że nie znajduje zastosowania również art. 189f KPA nie wskazując żadnego uzasadnienia. Organ I instancji w swojej decyzji pominął całkowicie obowiązek rozważenia przesłanek z art. 189f § 1 pkt 1 KPA, pomimo faktu, że taki obowiązek został nałożony na organy nowelizacją KPA z 2017 r. Określone w art. 189f § 1 pkt 1 KPA przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary nakładają na organy obligatoryjny obowiązek ich rozważenia przed wydaniem decyzji wymierzającej administracyjną karę pieniężną. Adekwatnie organ I instancji powin ien rozważyć przesłanki z art. 189f § 1 pkt 2 KPA, Organ I instancji powinien również rozważyć przesłanki z art. 189f § 2 i 3 KPA. Rozważenie pozostałych przesłanek z przepisów z art. 189f § 2 i 3 KPA odnosi się do fakultatywnego ich stosowania przez organ I instancji. W przypadku niezastosowania odstąpienia od wymierzenia kary subsumcja stanu faktycznego do tych przepisów powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji I instancji. Decyzja merytoryczna organu I instancji nie zawiera w swojej treści przywołania tych przepisów, co oznacza, że organ przed wydaniem decyzji wymierzającej administracyjn ą karę pieniężną nie rozważył odstąpienia od wymierzenia kary . 4 W swoim wyroku z dnia 10 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy (sygn. . akt II SA/Bd 982/22) orzekł: „W sytuacji stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 lu b § 2 i § 3 KPA, organ zobowiązany będzie odnieść wysokość kary do ustalonych okoliczności popełnienia naruszenia prawa oraz postawy i sytuacji finansowej Skarżącej, mając na względzie zasadę proporcjonalności. Stanowisko organu powinno uwzględniać wartośc i wynikające z zasad praworządności, sprawiedliwości, proporcjonalności oraz zaufania obywateli do państwa. Organ powinien rozważyć wszystkie okoliczności indywidualizujące wymierzenie kary oraz jej wymiar.” W ocenie Prezesa Urzędu, organ I instancji naruszył obowiązek wynikający z art. 107 § 3 KPA co do podania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, przez co naruszył również zasadę przekonywania wskazaną w art. 11 KPA. W swoim wyroku z dnia 17 października 2022 r., sygn. akt III SA/Gl 129/22 Woj ewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł: „Jeżeli uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i zdawkowe, a tym samym nieprzekonujące i jako takie wymyka się spod kontroli Sądu, to oznacza, że organ nie zrealizował obowiązku wynikającego z art. 107 § 3 KPA co do podania uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, przez co naruszył również zasadę przekonywania wskazaną w art. 11 KPA. Te naruszenia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy powodują, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym.” Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 KPA, jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Prezes Urzędu nie może wydać decyzji merytorycznej, podczas gdy organ I instancji, na którym ciąży obowiązek uprzedniego rozważenia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 KPA przed wymierzeniem kary, takiej analizy w swojej decyzji nie przeprowadził. Zgodnie z art. 189f § 1 KPA Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej k ary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a Strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na Stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny u prawniony Organ administracji publicznej lub Strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona admin istracyjna kara pieniężna. Aby można było zastosować odstąpienie od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 KPA jednocześnie powinny być spełnione dwie przesłanki: znikoma waga naruszenia prawa jak i zaprzestanie przez stronę naruszania prawa. Pierws za przesłanka określona w art. 189f § 1 pkt 1 KPA odnosi się do obligatoryjnego zastosowania przez organ odstąpienia od wymierzenia kary w przypadku zaistnienia znikomej wagi naruszenia prawa. Ustawodawca jako pierwszą przesłankę wskazał znikomą wagę nar uszenia prawa ale poprzez spójnik „a” wzmocnił ją następną przesłanką odnoszącą się do zaprzestania naruszania prawa, co należy rozumieć w ten sposób, że przesłanka znikomej wagi naruszenia prawa ma zastosowanie o ile strona zaprzestanie naruszania prawa. Powyższe oznacza, że obydwie przesłanki są ze sobą powiązane i wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też art. 189f § 1 pkt 1 KPA należy rozumieć w ten sposób, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia 5 administracyjnej kary p ieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma i strona zaprzestała naruszania prawa. Tym samym zaistnienie jednej przesłanki np. zaprzestania naruszania prawa nie jest wystarczające do zastosowania w stosunku do strony i nstytucji odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W kwestii oceny przesłanki zaprzestania naruszania prawa wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z 18 sierpnia 2020 r. (sygn. akt II GSK 497/20): „W relacji do daty ustanowienia obowiązku (…), jego prawidłowe wykonywanie przez strony skarżące, jak wynika to z oświadczenia z dnia (…) i zawartej w nim deklaracji, należy datować (dopiero) na moment wskazany w tym oświadczeniu.” Wagę naruszenia prawa odnosi się do pozi omu naruszenia norm chroniących interes publiczny lub interes społeczny, rozumiany jako interes konkretnej grupy społecznej. W tym przypadku chodzi o naruszenie interesu publicznego czyli zdrowia i życia ludzi, ponieważ brak umieszcz o n ej w widocznym miejsc u informacji o punktach zbierania zużytego sprzętu mógł przyczynić się do nieprawidłowego gospodarowania przez użytkowników zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym. C ele zostały określone w art. 1 w/w ustawy, który brzmi: „ Ustawa określa środki służące ochronie środowiska i zdrowia ludzi przez zapobieganie niekorzystnym skutkom wytwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zwanego dalej „zużytym sprzętem”, i gospodarowania nim lub przez ograniczanie tych skutków oraz ogólnych skut ków wykorzystania zasobów i poprawę efektywności ich wykorzystania.” Ustawodawca nigdzie nie wskazał okoliczności, którymi organ powinien kierować się przy wartościowaniu stopnia klasyfikacji naruszenia prawa, który ma być "znikomy". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena znikomości musi być zindywidualizowana, a więc odnosząca się zarówno do sytuacji zobowiązanego podmiotu, jak i okoliczności, w których doszło do naruszenia oraz jego wagi z punktu widzenia interesu publicznego. Cho dzi tu o realizację w odniesieniu do sankcji administracyjnej funkcji ochronnej polegającej na ochronie wartości realizowanych przez normy prawa administracyjnego oraz funkcji pomiaru wagi chronionego dobra mierzonej stopniem dolegliwości sankcji administr acyjnej w relacji do społecznej wagi chronionych wartości. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2022 r., sygn. akt II GSK 744/19). Na tej podstawie, Prezes Urzędu stwierdza, że nieodniesienie się do art. 189f § 1 pkt 1 KPA przez or gan I instancji w wydanej przez ten organ decyzji wymierzającej karę stanowi błąd ustaleń faktycznych poprzez pominięcie w decyzji I instancji istotnych dla strony kwestii, konsekwentnie podnoszonych przez stronę. Powyższe nie oznacza, że wydanie decyzji kasacyjnej przez Prezesa Urzędu stanowi ocenę czy konkretne przepisy prawa materialnego powinny w danej sprawie stanowić podstawę do wydania rozstrzygnięcia o określonej treści, czyli decyzji na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 KPA. Decyzja kasacyjna zawiera ocenę, że konieczność zastosowania lub niezastosowania danych przepisów prawa, a przed wszystkim art. 189f § 1 pkt 1 KPA, skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w określonym zakresie. W swoim wyroku z dnia 28 września 2022 r., sygn. (III OSK 1845/22) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł : „Zastosowanie lub wykładnia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej może mieć zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy konieczny do wyjaśn ienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a zatem czy doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wydanie decyzji kasacyjnej. (…) Nie jest to zatem ocena, czy konkretne przepisy prawa materialnego powinny w danej sprawie stanowić podstawę do wydania 6 rozstrzygnięcia o określonej treści, ale ocena, czy konieczność zastosowania danych przepisów prawa materialnego skutkuje koniecznością przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w określonym zakresie”. Przeprowadze nie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w całości, w sytuacji gdy nie zrobił tego organ I instancji, naruszałoby wynikającą z art. 15 KPA zasadę dwuinstancyjności postępowania, bowiem oznaczałoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego tylko w jednej instancji - w odwoławczej - a nie w dwóch instancjach. Przeprowadzenia takiego postępowania na etapie wydawania decyzji I instancji zabrakło. R ozważenie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 KPA ma wpływ na treść rozstrzygnięcia, ponieważ gdyby organ I instancji doszedł do przekonania, że w sprawie doszło do jednoczesnego spełnienia dwóch przesłanek zaprzestania naruszenia prawa i znikomej wagi naruszenia prawa, to wydanie zaskarżonej decyzji byłoby bezprzedm iotowe i organ wtedy powinien wydać decyzję w trybie art. 189f § 1 pkt 1 KPA. Organ odwoławczy jest również zobligowany do określenia wytycznych w zakresie wykładni przepisów, których błędnej wykładni dokonał organ I instancji w zaskarżonej decyzji (art. 138 § 2a KPA). Tym samym w ocenie Prezesa Urzędu, Łódzki WIIH powinien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie, rozważyć czy w sprawie nie zachodzą przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, o których mowa w art. 189f KPA. Powyższe powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści decyzji wymierzającej karę lub w treści decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej. O rgan I instancji ponown ie przeprowadz i postępowani e administracyjn e z uwzględnieniem prawidłowych doręczeń, które powinny obejmować nie tylko zwykle potwierdze nie daty odbioru pisma, ale również powinny zawierać pokwitowanie doręczenia przez osobę odbierającą przesyłkę, co kwalifikuje tę datę jak datę pewną. Zgodnie z art. 39 § 1 - 3 KPA § 1. Organ administracji publicznej doręcza pisma na adres do doręczeń elek tronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu albo w siedzibie org anu. § 2. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem: 1) przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. § 3. W przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W niniejszej sprawi e nie zostało zastosowane przez organ I instancji doręczenie pisma na adres do doręczeń elektronicznych (art. 39 § 1 KPA), nie zostało zastosowane przez organ I instancji doręczenie pisma za pokwitowaniem przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem pu blicznej usługi hybrydowej (art. 39 § 2 pkt 1 KPA), nie zostało zastosowane doręczenie pisma za pokwitowaniem przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Nie zostało również zastosowane doręczenie, o którym mowa 7 w art. 39 § 3 pkt 1 przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), albo przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 § 3 pkt 2 KPA). T ym samym organ I instancji prawidłowo nie zastosował doręczeń, o których mowa w art. 39 KPA, co stanowi naruszenie prawa procesowego. Zgodnie z art. 4 6 § 1 KPA: „Odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia .” Artykuł 46 KPA stanowi normatywne uzupełnienie i uszczegółowienie ogólnej zasady doręczeń z art. 39 KPA, zgodnie z którą doręczenia pism w postępowaniu administracyjnym dokonywane są za odpowiednim potwierdzeniem ich odbioru (zob. np. wyr. NSA z 25.1.2002 r., V SA 156 8/01 ; wyr. WSA w Szczecinie z 3.6.2009 r., II SA/Sz 867/08 ). Obowiązek pokwitowania odbioru pisma ma charakter uniwersalny. Oznacza to, że odnosi s ię on zarówno do adresatów pism będących osobami fizycznymi, jak i do adresatów pism niebędących osobami fizycznymi. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2020 r., I OSK 3363/18 „Skierowanie przesyłki do doręczenia listem poleco nym bez zwrotnego potwierdzenia odbioru nie dyskwalifikuje tego doręczenia, a jedynie ewentualnie może rodzić trudności dowodowe co do podpisu i daty” . Zgodnie z aktualnym orzecznictwem istnieje możliwość dowodzenia doręczenia pisma przez organ pomimo brak u w aktach sprawy dowodu potwierdzenia odbioru pisma . Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2019 r., I OSK 2173/17: „Organ – pomimo braku w aktach sprawy dowodu potwierdzenia odbioru pisma – może dowodzić, że pismo zostało doręczone.” Organ I instancji przekazując pismem 14 lipca 2023 r. przedmiotowe odwołanie do Prezesa Urzędu nie załączył żadnych potwierdzeń doręczenia pism wysłanych do przedsiębiorcy, a pracownik organu I instancji oświadczył, że Łódzki WIIH teraz dokon uje doręczeń elektronicznych, których dowody również nie znajdowały się w aktach sprawy. Organ I instancji na dowód doręczeń pism w postępowaniu administracyjnym w terminie późniejszym nadesłał wydruki z książki nadawczej oraz wydruki z opcji śledzenia pr zesyłek Poczty Polskiej S.A. Organ I instancji nie posiada żadnych zwrotnych potwierdzeń odbioru odnoszących się do przesyłek wysyłanych do strony w niniejszym postępowaniu. W związku z nadesłaniem przez organ wydruków z książki nadawczej oraz z opcji śle dzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. należy przyjąć, że organ I instancji usiłował zastosować w niniejszym postępowaniu doręczenie o którym mowa w art. 39 § 3 pkt 1 KPA zwane jako doręczenie przesyłką rejestrowaną. W ocenie Prezesa Urzędu, organ I inst ancji dokonał błędnej wykładni definicji ustawowej przesyłki rejestrowanej zawartej w art. 3 pkt 3 Prawa Pocztowego, do której do definicji następuje odesłanie w przepisie art. 39 § 3 pkt 1 KPA. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 3 pkt 23 Prawa Pocztowego: „Użyte w ustawie określenia oznaczają: (…) przesyłka rejestrowana - przesyłkę pocztową przyjętą za pokwitowaniem przyjęcia i doręczaną za pokwitowaniem odbioru”. Błąd wykładni zastosowany przez organ I instancji polega na przyjęciu, że pojęcie przesyłki rejestrowanej odnosi się wyłącznie do pokwitowania przyjęcia a nie do pokwitowania odbioru podczas, gdy z definicji ustawowej wynika, że aby zakwalifikować dane doręczanie jako doręczenie przesyłką rejestrowaną należy uzyskać również pokwitowani e doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie w swoim wyroku z dnia 16 kwietnia 2013 r., IV SA/Wa 2526/12 orzekł: „Na pokwitowanie doręczenia składają się dwa elementy: 8 podpis odbiorcy pisma oraz data jego doręczenia. Istotnym elementem pokwitowan ia jest data doręczenia pisma, gdyż przede wszystkim z tą datą wiążą się różnego rodzaju skutki prawne.” Dowody przedstawione przez organ I instancji tj. wydruki z książki nadawczej oraz wydruki z opcji śledzenia przesyłek Poczty Polskiej S.A. mogą jedyni e stanowić dowód na pokwitowanie przyjęcia ale nie stanowią dowodu na pokwitowanie doręczenia, ponieważ ani książka nadawcza ani wydruk z ogólnie dostępnej strony internetowej opcji śledzenia przesyłek nie zawiera jakiejkolwiek informacji o pokwitowaniu do ręczenia. Aby uzyskać informację o osobie kwitującej doręczenie organ I instancji w stosunku do każdego pisma powinien przeprowadzić postępowanie reklamacyjne i wynik tych postępowań zawierających wskazanie osoby kwitującej doręczenie załączyć do akt spraw y. Z uwagi na brak dyspozycji przez organ I instancji w odniesieniu do ujawnienia osoby kwitującej odbiór również postępowanie reklamacyjne mogłoby nie przynieść skutecznych rezultatów z uwagi na to, że operator pocztowy organizuje duplikat zwrotnego potwi erdzenia odbioru w sytuacji, gdy było ono wymagane i opłacone przez nadawcę. Tym samym brak dowodów na pokwitowanie doręczenia czyni to doręczenie wadliwe. Na marginesie należy wskazać, że Prezes Urzędu jest organem II stopnia i wyroki Naczelnego Sądu Admi nistracyjnego w zakresie dowodzenia prawidłowości i skuteczności doręczenia odnoszą się do organów, które tych doręczeń dokonują. Tym samym Prezes Urzędu argumentację polegającą na zastosowaniu rozszerzającej wykładni odnośnie doręczeń za potwierdzeniem od bioru może stosować w stosunku do pism wychodzących tylko od organu, który te pisma sporządził. Czyli w przypadku sporu co do skuteczności doręczenia, Prezes Urzędu odpowiada wyłącznie za pisma sporządzone przez organ II instancji. Powyższe wynika również z faktu, że Prezes Urzędu nie może wszcząć postępowania reklamacyjnego odnośnie doręczeń dokonywanych przez inne organy. Przerzucenie na organ II stopnia odpowiedzialności za doręczenia pism wysyłanych przez inne organy, co jest wynikiem odstąpienia przez te organy od zasad doręczenia określonych w art. 4 6 § 1 KPA, który stanowi, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia, rodzi trudności dowodowe co do podpisu i daty. Te trudności dowodowe nie mogą si ę przejawiać w fakcie odstąpienia od ustawowej zasady doręczania pism za potwierdzeniem odbioru stosowanej przez organ I instancji. To Prezes Urzędu będzie odpowiadał za ujawnienie nieprawidłowości w zakresie doręczenia nawet, gdy ujawnią się one na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a skutkiem tego może być uwzględnienie skargi oraz obciążenie Prezesa Urzędu kosztami postępowania . W swoim wyroku z dnia 8 maja 2018 r., II SA/Kr 264/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł: „P rzez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39 i następnych Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), za pokwitowaniem przez pocztę, przez pracowników organu lub inne upoważn ione osoby bądź organy. Adnotacja Poczty Polskiej S.A poczyniona w systemie elektronicznym stwarza jedynie domniemanie doręczenia decyzji i nie zstępuje potwierdzenia o jakim mowa w art. 39 i art. 46 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Poczto wy dowód doręczenia adresatowi przesyłki jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Tylko taki dokument korzysta z domniemania prawdziwości.” Stanowisko takie ukształtowało się w orz ecznictwie i znajduje odzwierciedlenie chociażby w wyroku NSA z dnia 28 czerwca 2023 r., sygn. I OSK 1259/22: „(…) jak prawidłowo wyjaśnił organ, druk potwierdzenia odbioru prawidłowo wypełniony i podpisany 9 przez doręczyciela ma przymiot dokumentu urzędowe go w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. i korzysta on z domniemania prawdziwości, a jego obalenie wymaga przeciwdowodu.”. Prezes Urzędu stoi na stanowisku, że organ I instancji zastosował w niniejszej sprawie n iezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pism i decyzji co może być uznane przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uzasadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia. Prezes Urzędu przychyla się do stanowiska zawartego w orzeczeniach sądów administracyjnych, że doręczenie wszelkiego rodzaju pism, a zwłaszcza rozstrzygnięć organów administracji publicznej, powinno następować z datą pewną, potwierdzo ną osobiście przez adresata decyzji. Tym samym organ I instancji naruszył art. 39 oraz art. 4 6 § 1 KPA. Powyższe nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona na tym etapie sprawy nie kwestionowała prawidłowości doręczeń. W związku z powyższym, niepraw idłowości w doręczeniach pism i decyzji nie stanowią podstawy do zastosowania art. 138 § 2 KPA, a jedynie stanowią podstawę dla wytyczn ych dla organu I instancji do zwrócenia uwagi na prawidłowość doręczeń . W swoim wyroku z dnia 23 lutego 2022 r. ( III SA/ Łd 590/21 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł: „ Niezgodne z przepisami postępowania administracyjnego doręczenie pisma (decyzji, postanowienia) może być uznane przez sąd w konkretnych okolicznościach sprawy za pozbawione znaczenia prawnego i uza sadniające stwierdzenie, że do doręczenia doszło w innej dacie, niż to przyjmuje organ, albo że w ogóle nie doszło do doręczenia. Wynika to z obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady, że decyzja administracyjna wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia. Doręczenie wszelkiego rodzaju pism, a zwłaszcza rozstrzygnięć organów administracji publicznej, powinno następować z datą pewną, potwierdzoną osobiście przez adresata decyzji. ” Z uwagi na nieprzeanalizowanie przesłanek w zakresi e odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f KPA , wydanie przez organ I instancji w stanie faktycznym sprawy decyzji wymierzającej karę było przedwczesne i godzi w prawo skarżącego do rzetelnego rozpatrzenia sprawy. Organ I instancji również uwzglę dni zasady doręczeń określone w rozdziale 8 działu I KPA. Na tej podstawie Prezes Urzędu uchyla w całości decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi nr PU.PZ.1.2023 (sygn. akt PU.8361.176.2023) z dnia 21 czerwca 2023 r. i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzeni a Łódzkie mu Wojewódzki emu Inspektor owi Inspekcji Handlowej w Łodzi , ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 15 KPA i art. 189f § 1 pkt 1 i nast. KPA a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. B iorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjne go. z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/

Analiza z kontekstem sprawy

Co ta decyzja oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o tę decyzję

Informacje o sprawie

Sygnatura
DIH-4.707.17.2023.TN
Rodzaj praktyki
Pozostałe
Kara finansowa
nie
Branża
46.75 SPRZEDAŻ HURTOWA WYROBÓW CHEMICZNYCH
Strony
SUPERHOBBY MARKET BUDOWLANY sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
Odwołanie do sądu
Nie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów