DIH-IV-13/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 15 kwietnia 2025 r. DIH - 4.707.7.2025.BP „informacje prawnie chronione [xxx]” DECYZJA DIH.4.13.2025 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312), art. 56 ust. 1 pkt 10c w zw. z art. 57 pkt 4 i art. 58 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 972), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębio rcy Grupa DJ sp. z o.o. sp.k. od decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 23 grudnia 2024 r. (sygn. akt KP.8361.143.2024.A), na podstawie której na ww. przedsiębiorcę nałożono karę pieniężną w wysokości 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych) z tytułu naruszenia art. 40a ust. 1 w/w ustawy utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy . UZASADNIENIE W dni ach 5 i 9 sierpnia 20 24 r. inspektorzy reprezentujący Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Rzeszowie (zwanego dalej Podkarpackim WIIH), przeprowadzili, w zakresie wskazanym w upoważnieniu nr KP.8361.143.2024, kontrolę przedsiębiorcy xxxxxxxxxxxxxxxxxx (dalej Strona). Kontrola została przeprowadzona w sklepie położonym w xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx w obecności osób uznanych za osoby, o których mowa w art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061). Kontrola została poprzedzona zawiadomieniem nr KP.8361.143.2024 – w trybie art. 44 § 4 kpa zawiadomienie uznano za doręczone z dniem 19 lipca 2024 r. W toku kontroli stwierdzono, iż przedsiębiorca oferuje konsumentom torby na zakupy z tworzywa sztucznego tzw. zrywki, które są udostępnione m.in. na stoisku owocowo – warzywnym wraz z informacjami o opłacie recyklingowej. W toku kontroli, dokonano zakupu produktów posiadających własne opakowanie tj. 1) odświeżacz powietrza, chustecz ki odświeżając e , krem do golenia , 2) szampon, które to produkty zostały umieszczone w dwóch przedmiotowych torbach. Tym samym dokonano zaku pu przedmiotowych toreb do celów innych niż higieniczne, oraz nie wykorzystano ich jako podstawowego opakowania. W ramach zakupu kontrolnego stwierdzono, że za w/w torby nie została naliczona opłata recyklingowa. Osoba obecna w toku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 kontroli oświadczyła u stnie, że opłata recyklingowa jest pobierana od „zrywek”, gdy znajdują się w niej produkty w opakowaniu własnym, inne niż warzywa lub owoce. Niepobranie opłaty recyklingowej jakie miało miejsce w ramach zakupu kontrolnego było przypadkowe i wynikało z sytu acji spowodowanej informacją o zamknięciu sklepu. Ustalenia kontroli zostały ujęte w protokole nr KP.8361.143.2024 z dnia 9 sierpnia 2024 r. Powyższe ustalenia wskazują , że Strona naruszyła art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodar ce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 972 dalej „ustawa o gospodarce opakowaniami”). W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Podkarpacki WIIH pismem z dnia 22 listopada 2024 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami. Strona w odpowiedzi pismem z dnia 4 grudnia 2024 r. wniosła o odstąpienie od postępowania i wymierzenia kary. Podkarpacki WIIH decyzją z dni a 23 grudnia 2024 r. (Sygn. akt KP.8361.143.2024.A) nałożył na przedsiębiorcę, na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 10c i art. 58 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami, karę pieniężną w wys. 2 000 zł, z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 40 a ust. 1 tej ustawy. Decyzję uznano za doręczoną w trybie art. 44 § 4 kpa z dniem 14 stycznia 2025 r. – o czym Strona została poinformowana pismem z dnia 23 stycznia 2025 r. Strona pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. (data stempla 28 stycznia 2025 r.) wnio sła odwołanie od przedmiotowej decyzji zarzucając naruszenie art. 189f § 1 pkt 1, art. 189f § 2 pkt 1 i § 3 kpa, art. 189d pkt 1 - 6 , art. 8 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Prezes UOKiK pismem z dnia 14 lutego 2025 r. zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania w związku z wniesionym odwołaniem. Strona została pouczona o przysługującym jej prawie do zapoznania się z materiałami postępowania. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonu je oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzki ch inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Przechodząc na grunt poczynion ych ustaleń faktycznych należy stwierdzić co następuje. Zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego przeznacz one do pakowania produktów oferowanych w tej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 jednostce, jest obowiązany pobrać opłatę recyklingową od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Zgodnie z art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami opłaty recyklingowej nie pobiera się od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Powyższy przepis należy jednak interpretować w łączności z art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami, zgodnie z którym przez torbę na zakupy z tworzywa sztucznego rozumie się torby n a zakupy, z uchwytami lub bez uchwytów, wykonane z tworzywa sztucznego, które są oferowane w jednostkach handlu detalicznego lub hurtowego, do których zalicza się: a) lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 50 mikrometrów, b) bardzo lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako podstawowe opakowanie żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności, c) pozosta łe torby na zakupy z tworzywa sztucznego o grubości materiału równej 50 mikrometrów i większej . Wykładnia powołanych przepisów wskazuje, iż wyjątek zawarty w art. 40a ust. 2 ustawy odnosi się do bardzo lekkich toreb zdefiniowanych w art. 8 ust. 1 pkt 15a, a więc o odpowiedniej grubości, tj. poniżej 15 mikrometrów i przeznaczeniu tj. względy higieniczne lub opakowanie żywności luzem. Zgodnie z zasadą „wyjątki nie mogą być traktowane rozszerzająco” nie sposób uznać, że zwolniona z opłaty recyklingowej będzi e tylko torba z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, ponieważ warunkiem zwolnienia z opłaty recyklingowej jest łączne spełnienie obydwu przesłanek, a więc zarówno odpowiedniej grubości, jak i odpowiedniego przeznaczenia. Niewyk onanie przez Stronę obowiązku, o którym mowa w art. 40a ust. 1 ww. ustawy o gospodarce opakowaniami obliguje organ Inspekcji Handlowej do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 10c w/w ustawy. Należy przy tym zauważyć, iż ustawa o gosp odarce opakowaniami nie zawiera przesłanek warunkujących wymiar kary. Zatem zgodnie z regułą kolizyjną zawartą w art. 189a kpa zastosowanie znajdują przesłanki wymiaru kary zawarte w art. 189d kpa, zgodnie z którym wymierzając administracyjną karę pieniężn ą, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu stro ny oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowoln ie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Prezes UOKiK działając jak o organ odwoławczy dokonał ponownego przeanalizowania w/w przesłanek. W przypadku przesłanki wagi i okoliczności naruszenia prawa należy odwołać się do ratio legis prawodawcy, który przywiązuje szczególną wagę do obowiązków ciążących na przedsiębiorcy w zakresie odpadów opakowaniowych. Jednym z takich obowiązków jest pobranie opłaty recyklingowej, która to opłata jest jednym z narzędzi mających na celu ograniczenie stosowania plastikowych toreb jako produktów zanieczyszczających środow isko, świadczy o tym preambuła dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2015/720 z dnia 29 kwietnia 2015 r. zmieniającej dyrektywę 94/62/WE w odniesieniu do zmniejszenia zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy, która została wdrożoną ustawą o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw z dnia 12 października 2017 r. (Dz. U z 2017 r. poz. 2056): - W celu propagowania trwałego zmniejszenia średniego poziomu zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy państwa członkowskie powinny podjąć środki służące znaczącemu zmniejszaniu zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy zgodnie z ogólnymi celami Unii w zakresie polityki dotyczącej odpadów oraz hierarchii postępowania z odpadami, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE 5). Takie środki ograniczające powinny uwzględniać obecne poziomy zużycia plastikowych toreb na zakupy w poszczególnych państwach członkowskich - przy czym wyższe poziomy zużycia będą wymagać podjęc ia bardziej ambitnych działań - oraz uwzględniać już uzyskane zmniejszenie zużycia. W celu monitorowania postępów w zmniejszaniu zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy konieczne jest, aby organy krajowe przekazywały dane dotyczące ich zużycia zgodni e z art. 12 dyrektywy 94/62/WE. – motyw 10, - Działania, jakie powinny zostać podjęte przez państwa członkowskie, mogą obejmować wykorzystanie instrumentów ekonomicznych takich jak ustanawianie cen, podatków i opłat, które okazały się szczególnie skuteczne przy zmniejszaniu zużycia plastikowych toreb na zakupy oraz ograniczenia w zakresie wprowadzania do obrotu, takie jak zakazy, na zasadzie odstępstwa od art. 18 dyrektywy 94/62/WE, pod warunkiem że te ograniczenia są proporcjonalne i niedyskryminujące. – mo tyw 11. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż przewidziany przez ustawę środek tj. opłata recyklingowa, nie został przez Stronę zastosowany, należy więc zgodzić się ze stanowiskiem organu I instancji, iż brak pobrania opłaty recyklingowej wpływa na rea lizację celów ustawy. Organ nie neguje przy tym twierdzeń Strony, iż kontrolowany sklep znajdował się w likwidacji, co było sytuacją nadzwyczajną, w której pracownicy nie pobrali opłaty recyklingowej. Niemniej Organ zwraca uwagę, że ustawa o gospodarce opa kowaniami przewiduje tylko jedną sytuację, gdy opłata recyklingowa nie jest pobierana - zgodnie z art. 40a ust. 2 w/w ustawy opłaty recyklingowej nie pobiera się od nabywającego bardzo lekką torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Zgodnie z definicją zawar tą w art. 8 pkt 15a lit. b) tej ustawy przez bardzo lekką torbę na zakupy rozumie się torbę z tworzywa sztucznego o grubości materiału poniżej 15 mikrometrów, która jest wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 podstawowe opakowanie żywności l uzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności. W przedmiotowej sprawie takie przesłanki nie zostały spełnione, ponieważ produkty zakupione w ramach zakupu kontrolnego były artykułami przemysłowymi, nie zaś żywnością, która ze względów higienicznyc h wymagałaby pakowania ich w tzw. zrywki albo żywnością oferowaną do sprzedaży luzem. Co za tym idzie, Podkarpacki WIIH prawidłowo stwierdził, że przywoływana przez Stronę likwidacja sklepu nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. W kwestii czasu trwania naruszenia, należy wskazać, iż istotnie miało ono miejsce w dniu 5 sierpnia 2024 r., przy czym należy podzielić zapatrywania Podkarpackiego WIIH, że nie jest możliwe ustalenia czasu trwania naruszenia sprzed dnia jego stwierdzenia z uwagi na fakt, iż była to pierwsza kontrola w tym zakresie. W kwestii częstotliwości niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma by ć nałożona kara, w ślad za Podkarpackim WIIH należy uwzględnić okoliczność, że było to pierwsze naruszenie przepisów w zakresie obowiązku poboru opłaty recyklingowej. W kwestii uprzedniej karalności za to samo zachowanie za przestępstwo, przestę pstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, w ślad za Podkarpackim WIIH należy uwzględnić okoliczność, że Strona nie była karana za naruszenia przepisów w zakresie obowiązku poboru opłaty recyklingowej. W kwestii stopnia przyczynienia się Strony do powstania naruszenia prawa, Organ wskazuje, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej jest założenie stosowania jej automatycznie względem podmiotu ponoszącego odpowiedzialność obiektywną za naruszenie przepisów. Sankcja administracyjn a ma przede wszystkim funkcję prewencyjną, ale też dyscyplinująco - represyjną, co skutkuje tym, iż adresat decyzji administracyjnej, którą nałożono na niego sankcję administracyjną z tytułu naruszenia przepisu ustawowego ponosi odpowiedzialność obiektywną. Stwierdzenie w wyniku kontroli, że jakiś podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Nie ma tutaj zastosowania zasada winy (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 s ierpnia 2019 r., VI SA/Wa 805/19: „Organ nie jest władny do badania przesłanek, takich jak wina, szkoda czy działanie osób trzecich, ponieważ w świetle powołanego przepisu, nie mają one żadnego wpływu na powstanie tejże odpowiedzialności.” ). Bez znaczenia zatem pozostaje okoliczność, że naruszenie było skutkiem zaniedbania jakiego dopuścił się pracownik Strony. Organ prawidłowo stwierdził, że pobranie opłaty recyklingowej leży wyłącznie w gestii przedsiębiorcy. Ponadto, jako przedsiębiorca prowadzący działa lność gospodarczą od roku 2016 (data wpisu do KRS) i zajmujący się sprzedażą produktów w opakowaniach, powinien wykazać się dbałością o przestrzeganie obowiązujących przepisów i starannością w wypełnianiu ustawowych obowiązków. Zasadnie przy tym Podkarpac ki WIIH wskazał, że wskutek nieodbierania korespondencji, w tym zawiadomienia o zamiarze przeprowadzenia kontroli, Strona sama pozbawiła się informacji o planowanej kontroli, a tym samym również i możliwości przygotowania się do niej. Organ zwraca przy tym uwagę, iż kontrolujący zostali zapewnieni przez obsługę, że sklep jest otwarty i można dokonywać zakupów, o czym świadczy zapis w protokole kontroli , a więc likwidacja sklepu nie miała wpływu na jego funkcjonowanie. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 W kwestii działań podjętych przez St ronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, należy stwierdzić, iż kontrolujący nie wysunęli względem Strony żądań porządkowo – organizacyjnych na podst. art. 16 ustawy o Inspekcji Handlowej. Jednocześnie należy wskazać, iż Strona o dobrowo lnych działaniach mających na celu usunięcie skutków naruszeń poinformowała pismem z dnia 4 grudnia 2024 r., a więc już po wszczęciu postępowania administracyjnego. Podjęte działania miały polegać na ponownym przeszkoleniu pracowników. W kwest ii przesłanki wysokości korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła należy wskazać, z uwagi na charakter stwierdzonej nieprawidłowości Strona zarówno nie osiągnęła korzyści, jak również nie poniosła straty – jest to więc przesłanka obojęt na dla rozstrzygnięcia sprawy. Prezes UOKiK stoi na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania instytucja odstąpienia od wymierzenia kary. Mianowicie, zgodnie z art. 189f § 1 kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, ods tępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administrac yjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Rozpoznając przesłankę znikomej wagi naruszenia należy ponownie odwołać się do art. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami, a więc, że przedmiotowa regulacja ma na celu zmniejszenie ilości i szkodl iwości dla środowiska materiałów i substancji zawartych w opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Temu celowi służy m.in. opłata recyklingowa która została wprowadzona jako narzędzie służące ograniczeniu zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy, w zwi ązku z wdrożeniem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/720 z dnia 29 kwietnia 2015 r. zmieniającej dyrektywę 94/62/WE. Jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązku poboru opłaty recyklingowej jest wzmocnienie szeroko pojęt ej ochrony środowiska oraz ograniczenie ilości powstających odpadów, jak również przeciwdziałanie szkodliwemu ich oddziaływaniu na środowisko. W świetle powyższego, nie sposób uznać, że waga stwierdzonego naruszenia była znikoma. Ustalenia faktyczne jedno znacznie bowiem wskazują, iż skarżący poprzez zaniechanie realizacji ciążącego na nim obowiązku naruszył te wartości, których ochronę ma na celu ustawa o gospodarce opakowaniami. W wypadku przesłanki zaprzestania naruszania prawa, Strona oświadczyła, iż ponownie przeszkolono pracowników w zakresie poboru opłaty recyklingowej. Niemniej jednak warunkiem odstąpienia od wymierzenia kary na podst. art. 189f § 1 pkt 1 kpa jest łączne spełnienie obydwu wymienionych w tym przepisie przesłanek. Nie została również spełniona przesłanka zawarta w art. 189f § 1 pkt 2 kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie zo stała prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Należy przy tym zwrócić uwagę na regulację art. 58 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami, zgodnie z którym kary pieniężne za czyny, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 10c, wymierza, w drodze decyzji, właściwy wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Należy więc stwierdzić, że bra k jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 kpa. Z kolei, zgodnie z art. 189f § 2 kpa w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając term in i sposób powiadomienia. Literalna wykładnia ww. przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego zn aczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 kpa. Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa należy usunąć skutki naruszenia. Należy zatem uznać, iż powyższy przepis ma zastosowanie w tych przypadkach, gdy brak jest możliwości wyeliminowania samego naruszenia, natomiast możliwym jest wyeliminowanie jego skutków. Zdaniem Prezesa UOKiK, regulacja art. 189f § 2 kpa ze względu na swoją specyfikę ma zastosowanie tylko w niektórych stanach faktycznych, a przedmiot owa sprawa do nich nie należy (por. wyrok NSA z dnia 15.03.2023 r. II GSK 1408/19: „Jak trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji brak było w sprawie podstaw do przyjęcia, że usunięcie naruszenia prawa (o którym mowa w omawianym przepisie) jest tożsame z zaprzestaniem naruszania prawa. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów lecz należy usunąć skutki naruszenia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, w sytuacji gdy sprzedano 30 724 sztuk wadliwych grilli, a tylko 22 konsumentów odebrało uchwyty, dzięki którym możliwe było wyeliminowanie zagrożenia stwarzanych przez produkty, nie można było uznać, że skarżąca usunęła skutki naruszenia prawa.”) . Tym samym, nie zachodzą podstawy do zastosowania odstąpienia od wymierzeni a kary na podst. art. 189f § 2 i 3 kpa. Prawidłowym jest zatem rozstrzygnięcie Podkarpackiego WIIH: „W przedmiotowej sprawie tut. Organ kontroli nie widzi możliwości usunięcia skutków naruszenia, gdyż – biorąc pod uwagę, że opłatę recyklingową należy pobr ać od nabywającego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego – z uwagi na anonimowość nabywców brak jest możliwości pobrania tej opłaty po dokonaniu transakcji sprzedaży za okres wcześniejszy.” – (str. 13 decyzji Podkarpackiego WIIH). Odnosząc się z kolei do zarzutów podniesionych w odwołaniu należy zauważyć, co następuje. Strona podnosi zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 kpa poprzez nieuwzględnienie w ocenie sprawy wpływu naruszenia na poszanowanie prawa, zakresu naruszenia, podmiotów na które naruszenie prawa miało wpływ oraz znaczenia następstw naruszenia jako przemawiających za tym, że naruszenie prawa było znikome, a ponadto, że strona dobrowolnie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 zaprzestała naruszenia przed wydaniem decyzji, a co w konsekwencji powinno prowadzić do odstąpienia od w ymierzenia kary. Powyższe naruszenie miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy, gdyż nałożono na skarżącego karę administracyjną w sytuacji, gdy spełnione były przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Odnosząc się do przedmiotowego zarzutu należy przede wszystkim wskazać, iż Organ dopatrzył się zaprzestania naruszania prawa przez Stronę. Niemniej, należy ponownie podkreślić, iż spełnienie jedynie tej przesłanki nie jest wystarczające do zastosowania wspomnianego przepisu. Jego brzmienie wymaga bowiem, a by została spełniona zarówno przesłanka zaprzestania naruszenia prawa, jak i przesłanka znikomej wagi naruszenia. W kwestii przesłanki znikomej wagi nie sposób zgodzić się z twierdzeniami Strony, iż zaistniały okoliczności przemawiające za znikomą waga na ruszenia. Jak już powyżej wykazano, ustawodawca przykłada szczególną wagę do poboru opłaty recyklingowej jako środka służącego realizacji celów związanych z ochroną środowiska, a do takich należy wskazane w art. 1 ust. 1 tej ustawy zmniejszenie ilości i sz kodliwości dla środowiska materiałów i substancji zawartych w opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz ilości i szkodliwości dla środowiska opakowań i odpadów opakowaniowych na etapie procesu produkcyjnego, wprowadzania do obrotu, dystrybucji i przetwa rzania. Służy temu m.in. opłata recyklingowa, która została wprowadzona ustawą o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz niektórych innych ustaw z dnia 12 października 2017 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2056). Zgodnie z uzasadn ieniem projektu tej ustawy ma ona na celu dostosowanie polskiego prawa do przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/720 z dnia 29 kwietnia 2015 r. zmieniającej dyrektywę 94/62/WE w odniesieniu do zmniejszenia zużycia lekkich plastikowyc h toreb na zakupy (Dz. Urz. UE L 115 z 06.05.2015, str. 11). Zgodnie z preambułą tej dyrektywy: − Obecny poziom zużycia plastikowych toreb na zakupy powoduje duże zaśmiecenie i nieefektywne korzystanie z zasobów; oczekuje się, że będzie ono wzrastać, jeśli nie zostaną podjęte żadne działania. Zaśmiecanie plastikowymi torbami na zakupy powoduje zanieczyszczenie środowiska i pogarsza powszechny problem odpadów w zbiornikach wodnych, zagrażając ekosystemom wodnym na całym świecie – motyw 2; − Ponadto akumulacja plastikowych toreb na zakupy w środowisku ma wyraźnie negatywny wpływ na pewne rodzaje działalności gospodarczej. - motyw 3; − Plastikowe torby na zakupy o grubości materiału poniżej 50 mikronów („lekkie plastikowe torby na zakupy”), które stanowią zdecydowan ą większość całkowitej liczby plastikowych toreb na zakupy zużywanych w Unii, są rzadziej wykorzystywane ponownie niż grubsze plastikowe torby na zakupy. W konsekwencji, lekkie plastikowe torby na zakupy szybciej stają się odpadami i częściej powodują zaśm iecenie z powodu swojej lekkości. – motyw 4 . W świetle powyższego, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Strony, jakoby przesłanki warunkujące odstąpienie od wymierzenia kary na podst. art. 189f § 1 pkt 1 kpa zostały spełnione. Ustalenia faktyczne jednozn acznie bowiem wskazują, iż Skarżący poprzez zaniechanie realizacji ciążącego na nim obowiązku naruszył te wartości, których ochronę ma na celu ustawa o gospodarce opakowaniami, a więc tym samym waga naruszenia w przedmiotowej sprawie nie jest znikoma. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 S trona stawia zarzut naruszenia art. 189f § 2 pkt 1 i 3 kpa poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wszystkie cele kary administracyjnej zostały spełnione, a w szczególności cel stymulacyjny kary administracyjnej oraz dobrowolnie usunięto naruszenie pr awa, stąd organ winien był odstąpić od wymierzenia kary. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze pos tanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z § 3 tego przepisu o rgan administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Z brzmienia powyższego przepis wynika, że ma on charakter fakultatywny, przy czym warunkiem jego zastosowania jest usunięcie naruszenia prawa, co należy interpretować jako usunięcie skutków naruszenia prawa. Strona podnosząc zarzut odwołania błędnie utożsamia „usunięcie naruszenia praw a” z „zaprzestaniem naruszania prawa”, które jest przesłanką warunkująca odstąpienie od wymierzenia kary na podst. art. 189f § 1 kpa, i w kontekście tego przepisu została rozważona. Natomiast literalna wykładnia art. 189f § 2 kpa wskazuje, iż przepis ten nie znajduje automatycznego zastosowania w każdym przypadku naruszenia prawa. Możliwą jest bowiem taka sytuacja, gdy naruszenie prawa wywoła takie skutki, których nie będzie można usunąć – taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie, ponieważ nie ma mo żliwości usunięcia skutków naruszenia polegającego na niepobraniu opłaty recyklingowej. Jak słusznie stwierdził Podkarpacki WIIH: „(…) z uwagi na anonimowość nabywców brak jest możliwości pobrania tej opłaty po dokonaniu transakcji sprzedaży za okres wcze śniejszy.” Strona stawia zarzut naruszenia art. 189 d pkt 1 – 6 kpa poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej z naruszeniem dyrektywy wymiaru kary. Jak argumentuje Strona: „(…) organ w zaskarżonej decyzji wprawdzie odniósł się do kryteriów wynikaj ących z art. 189d pkt 1 – 6 KPA, jednak nakładając sankcję, nienależycie przeanalizował sprawę w kontekście zasady proporcjonalności i związanej z tym adekwatności wymierzonej kary z uwzględnieniem funkcji i celu jaki ona ma realizować. ” Z powyższym za rzutem związany jest więc również i zarzut naruszenia art. 8 KPA poprzez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w wysokości nieproporcjonalnej do stopnia zawinienia, okoliczności sprawy oraz celu kary, co miało niewątpliwy wpływ na wynik sprawy. Strona argumentuje, że „(…) organ nie wykazał, aby nałożenie kary w wysokości 2000 zł było konieczne do realizacji celu, jakiemu kara ta ma służyć. Nie można również uznać, jak wskazał organ w uzasadnieniu, wysokości nałożonej administracyjnej kary pieniężnej, ż e nałożona na spółkę kara, wymierzona została w jej dolnej granicy. Organ powinien rozważyć wszystkie okoliczności indywidualizujące wymierzenie kary oraz jej wymiar, nie zaś stosować karę wyłącznie jako element represyjny, tak jak miało to miejsce w nini ejszej sprawie.” Zgodnie z art. 8 § 1 kpa organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wynikająca z przedmiotowego przepisu zasada zaufania nakłada na organ obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, usto sunkowaniu się do żądań strony oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Nie jest to jednak tożsame z obowiązkiem uznania przez organ słuszności wszystkich argumentów przedstawionych przez stronę. Organ nie zgadza się przy tym z argumentacją odwołania, iż sprawa nie została przeanalizowana pod kątem proporcjonalności wymierzonej kary. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w ramach kontroli dokonano dwukrotnego zakupu produktów przy użyciu tzw. zryw ek i w obydwu przypadkach nie pobrano opłaty recyklingowej. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 10c ustawy o gospodarce opakowaniami administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto wbrew przepisowi art. 40a ust. 1 nie pobiera opłaty recyklingowej od nabywają cego torbę na zakupy z tworzywa sztucznego. Zgodnie z art. 57 pkt 4 tej ustawy kara pieniężna może zostać wymierzona w granica od 500 zł do 20 000 zł. Należy przy tym wskazać, że przy wymiarze kary wzięte zostały pod uwagę wszystkie przesłanki, których ka talog jest zawarty w art. 189d kpa, zaś ich szczegółowa analiza została przedstawiona w uzasadnieniu decyzji. Wspomniane przesłanki mają charakter równorzędny, a więc wyłączona jest możliwość preferencji jednych przesłanek względem innych. Zdaniem Prezesa UOKiK kara w wysokości 2 000 zł jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia. Strona postawiła zarzut naruszenia art.7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, gdyż organ nie dokonał wszystkich czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, nie zgromadzi ł wystarczającego materiału dowodowego, nie dokonał wszechstronnej jego oceny uzasadniającej nałożenie na spółkę administracyjnej kary pieniężnej. Strona podniosła, że Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na czynności kontrolne przeprowadzone w dniach 5 i 9 sierpnia 2024 r. w ramach których dokonano dwóch zakupów, podczas których zakupiono m. in. 4 produkty przemysłowe posiadające opakowanie własne producenta. Zdaniem Strony: „Poprzestając na powyższym stwierdzeniu organ nie wskazuje co to był y za produkty przemysłowe, w żaden sposób produktów tych nie identyfikuje, nie można więc ustalić czy przemysłowe produkty – jak uzasadnia organ posiadały opakowanie własne producenta.” Powyższa argumentacja jest o tyle bezzasadna, że w protokole kontroli jest szczegółowo wymienione jakie produkty zostały zakupione w ramach produktu kontrolnego, co więcej , w protokole kontroli jest również szczegółowo wykazane, które z zakupionych artykułów przemysłowych zostały zapakowane w zrywki . Powyższe ustalenia zost ały udokumentowane zdjęciami stanowiącymi załącznik do protokołu kontroli, który został przesłany Stronie. Należy przy tym podkreślić, ż e Strona nie wniosła uwag do protokołu akceptując tym samym ustalenia kontroli. Ustalenia kontroli stwierdzające narusz enie ustawy o gospodarowaniu opakowaniami stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie kary pieniężnej. Prezes UOKIK zwraca przy t y m uwagę, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyraźnie stwierdzono, iż: „Ustalenia kontroli zawarte zostały w protokole kontroli sygn. KP.8361.143.2024, do którego kontrolowana spółka nie wniosła uwag.” – (str. 2 decyzji Podkarpackiego WIIH). Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem Strony, iż Organ w żaden sposób nie identyfikuje produktów przemysłowych będą cych przedmiotem zakupu kontrolnego. Bezzasadną jest zatem dalsza argumentacja zawarta w odwołaniu: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 „Skarżący zwraca również uwagę, że użyte w uzasadnieniu decyzji stwierdzenie, że zakupiono „między innymi 4 produkty przemysłowe, które posiadały opakowanie własne (producenta)” sugeruje, że inspektorzy dokonując zakupu kontrolowanego, zakupili również inne produktu, które (czego w okolicznościach niniejszej sprawy nie można wykluczyć) uprawniały do wykorzystania torby na zakupy z tworzywa sztucznego tzw. z rywki bez obowiązku poboru opłaty recyklingowej.” Przywołując bowiem zapisy protokołu kontroli Strona miała pełną wiedzę na temat produktów zakupionych w ramach zakupu kontrolnego, jak również, które z tych produktów zostały zapakowane w zrywki. Ja k z powyższego wynika, okoliczności jakie zostały przywołane przez Stronę stoją w sprzeczności z ustaleniami kontroli jakie zostały utrwalone w protokole kontroli. Zgodnie z art. 76 § 1 kpa protokół kontroli ma moc dokumentu urzędowego, przy czym art. 76 § 3 kpa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciw treści dokumentu, w tym przypadku protokołu. Prezes UOKIK wskazuje jednak, iż Strona nie wniosła uwag do protokołu akceptując tym samym jego ustalenia. Podobnie Strona zachowała bierną postawę w toku postępowania prowadzonego przed organem pierwszej instancji nie wnosząc o uzupełnienie materiału dowodowego, ani też nie podważając poczynionych ustaleń. Zdaniem Prezesa UOKiK, materiał zgromadzony w sprawie pozwala na poczynienie ustaleń faktycznych jednoznacznie wskazujących, iż w przedmiotowej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami. Z kolei okoliczności, jakie zostały przedstawione w odwołaniu , stoją w sprzeczności z ustaleniami kontroli, które zostały zaakceptowane przez Stronę. W świetle powyższego, błędna jest zatem konkluzja Strony, iż: „W takim przypadku, produkty przemysłowe i inne (w uzasadnieniu decyzji brak infor macji o jakie produkty chodziło) zakupione przez inspektorów, w przypadku, gdy te inne produkty wymagały zabezpieczenia ze względów higienicznych, złożone razem z produktami przemysłowymi, nie uzasadniały pobrana opłaty recyklingowej.” Zgodnie z art. 57 pkt 4 ustawy o gospodarce opakowaniami, kary pieniężne wynoszą w przypadkach, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 10c, od 500 zł do 20 000 zł. Ustalenia jakie zostały poczynione w ramach postępowania odwoławczego pozwalają uznać, że kara w wysokości 2 0 00 zł jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia. Jak bowiem wynika z ustaleń kontroli, przedsiębiorca nie pobierał opłaty recyklingowej, a jak wynika z brzmienia dyrektywy nr 94/62/WE wdrożonej ustawą o gospodarce opakowaniami, jest to narzędzie służące do realizacji celu jakim jest zmniejszenie ilości opakowań. Z kolei przesłanki wymiaru kary przeanalizowane przez Organ pozwalają przyjąć, iż wysokość kary pozwoli na realizację celów ustawy, a jednocześnie nie będzie stanowić zagrożenia dla bytu przedsię biorcy. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Stosownie do art. 58 ust. 2 i 4 ustawy o gospodarce opakowaniami, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy uiścić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Rz eszowie w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o nałożeniu kary stanie się ostateczna. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 z ł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jedna k niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wni osek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieni ężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.). Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1 , art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wyso kości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2021, poz. 535), Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Otrzymują 1. xxxxx 2. Podkarpacki WIIH 3. a/a