DIH-III-88/2023

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 29 września 2023 r. DIH - 3.707.75.2023.AB DECYZJA DIH – 3.88.2023 „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, z późn. zm.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2013 r. poz. 168), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706, z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji o wymierzeniu kary pienię żnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 29 czerwca 2023 r. (KH.8361.40.2023), na mocy której przedsiębiorcy Pani Ewie Banaś, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: Firma Handlowo - Usługowa - „LUX” Ewa Banaś w Rzeszowie , wymierzono karę pieniężną w wysokości 1200 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście złotych), za niewykonanie obowiązku, wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), dot. uwidocz nienia dla konsumenta w miejscu sprzedaży detalicznej informacji dotyczących cen oraz cen jednostkowych w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający ich porównanie dla 20 towarów będących w ofercie handlowej sklepu, Prezes Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Uzasadnienie W dniach 17 i 19 maja 2023 r. inspektorzy reprezentujący Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej: „Podkarpackim WIIH” lub „organem pierwszej in stancji” przeprowadzili czynności kontrolne w sklepie, należącym do przedsiębiorcy [xxxxxxxxxxxxxxx] prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą: [xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx ] w Rzeszowie , zwanej dalej: „stroną”, „stroną postępowania” lub „przedsiębiorcą”. Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221, z późn. zm.), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z 24 kwietnia 2023 r. (sygn. KH.8361.40.2023) ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego „przes trzeganie przepisów dotyczących uwidaczniania cen towarów i usług w okresie kontroli”. Zawiadomienie doręczono stronie 4 maja 2023 r. W toku kontroli sprawdzano m.in. przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2013 r. poz. 168) (zwanej dalej: „ustawą o informowaniu o cenach”) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 2776) (zwanego dalej: „rozpor ządzeniem Ministra Rozwoju” lub „rozporządzeniem w sprawie uwidaczniania cen”). Sprawdzeniem w powyższym zakresie objęto 100 przypadkowo wybranych partii towarów oferowanych do sprzedaży, stwierdzając nieprawidłowości w przypadku 20 partii towarów, w tym: 2 ‒ brak podania informacji o cenie i cenie jednostkowej w odniesieniu 5 partii skontrolowanych wyrobów, ‒ brak informacji o cenie jednostkowej w odniesieniu do 15 partii skontrolowanych wyrobów, co naruszało art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz § 3 i § 6 rozporzą dzenia w sprawie uwidaczniania cen. Ustalenia te udokumentowano w protokole kontroli z 19 maja 2023 r. (nr akt kontroli: KH.8361.40.2023). W dniu 29 maja 2023 r. Podkarpacki WIIH, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.) , zwanej dalej: „Kpa”, zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego wobec przedsi ębiorcy na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach. Jednocześnie poinformowano, że na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 73 i art. 79 § 2 Kpa, w każdym stadium postępowania, strona ma prawo czynnego udziału, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materi ałów, przeglądania akt sprawy, jak również brania udziału w przeprowadzeniu dowodu. Ponadto wezwano przedsiębiorcę do przedłożenia dokumentacji stanowiącej wielkość obrotu oraz wysokość przychodu osiągniętego przez niego w roku rozliczeniowym 2022. Pismem z 2 czerwca 2023 r. strona przekazała Podkarpackiemu WIIH informację o wielkości przychodu firmy za 2022 rok. Dnia 29 czerwca 2023 r. Podkarpacki WIIH wydał na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach oraz art. 104 § 1 Kpa decyzję (nr akt sprawy: KH.8361.40.2023) na mocy której, stronie wymierzono karę pieniężną w wysokości 1 200 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście złotych) za niewykonanie w dniu 17 maja 2023 r. w należącej do przedsiębiorcy placówce handlowej, wynikającego z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach obowiązku uwidocznienia dla konsumenta w miejscu sprzedaży detalicznej informacji dotyczącej cen i cen jednostkowych w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający ich porównanie dla 20 towarów będących w ofercie handlowej sklepu z uwagi na: ‒ b rak uwidocznienia ceny i ceny jednostkowej dla 5 towarów, ‒ brak uwidocznienia ceny jednostkowej dla 15 towarów. Decyzja została doręczona stronie 3 lipca 2023 r. W dniu 2 sierpnia 2023 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: „Prezesem UOKiK” albo „organem drugiej instancji” otrzymał, za pośrednictwem Podkarpackiego WIIH, odwołanie od ww. decyzji. W odwołaniu strona wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej na rzecz pouczenia. Pismem z 10 sierpnia 2023 r. Pre zes UOKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ust alił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonu je oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1706, z późn. zm.) , dalej jako „ustawa o Inspekcji Han dlowej”, Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. 3 Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o informowaniu o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiają cy porównanie cen. W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę o raz cenę jednostkową uwidacznia się w szczególności: 1) na wywieszce; 2) w cenniku; 3) w katalogu; 4) na obwolucie; 5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu, o czym stanowi § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Cena jednostkowa (§ 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen) dotyczy odpowiednio ceny za: 1) litr lub metr sześcienny – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według objętości, 2) kilogram lub tonę – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według masy, 3) metr lub metr kwadratowy – dla towarów spr zedawanych według długości lub powierzchni, 4) sztukę – dla towarów sprzedawanych na sztuki. Wskazać ponadto należy, iż zgodnie z § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia, w szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust. 1. Natomiast § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, iż w przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub za dziesiętną wielokrotność liczby sztuk. W myśl § 6 ww. rozporządzenia (zdanie pierwsze), cena jednostkowa pakowanego środka spożywczego w stanie stałym znaj dującego się w środku płynnym dotyczy masy netto środka spożywczego po odsączeniu, oznaczonej na opakowaniu jednostkowym, jeżeli płyn ten lub mieszanka płynów stanowi jedynie dodatek do podstawowego składu tego środka spożywczego. Wyłączenia w tym zakresie zawarte są w § 7 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen, zgodnie z którym, wymogu uwidaczniania cen jednostkowych nie stosuje się do: 1) towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży; 2) towarów sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (kompletach); 3) towarów nieżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach; 4) produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy Prawo farmaceutyczne. Niezrealizowanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach powoduje – zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy – nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi In spekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy i stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości zostały skorygowane. Dowiedzenie, że podmio t nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą 4 administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, w cześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje na łożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rad y (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1 , z późn. zm.). W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w sklepie należącym do przedsiębiorcy zakwestionowano uwidocznienie cen 20 partii produktów na 100 ocenianych. W przypadku 5 partii stwierdzono brak uwidocznienia ceny i ceny jednostko wej produktów, natomiast w przypadku 15 partii nie uwidoczniono oraz podano źle wyliczone ceny jednostkowe dla środka spożywczego w stanie stałym znajdującego się w środku płynnym, gdyż cena jednostkowa dotyczy wtedy masy netto środka spożywczego po odsącz eniu, oznaczonej na opakowaniu jednostkowym, jeżeli płyn ten lub mieszanka płynów stanowi jedynie dodatek do podstawowego składu tego środka spożywczego. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Podkarpacki WIIH w drodze decyzji, wydanej na podstawi e art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, nałożył karę pieniężną w wysokości 1 200 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście złotych) , na przedsiębiorcę, to jest na podmiot, który dopuścił się powyższych naruszeń. Odwołując się od decyzji strona nie kwesti onowała ustaleń kontroli, jednakże wniosła o odstąpienie od ukarania. Strona wskazała, że większości nieprawidłowości dotyczyły produktów spożywczych, gdzie wymagana była znajomość gramatury towaru po odcieku, a ponieważ towary do systemu wczytywane są au tomatycznie lub wpisywane centralnie, może się zdarzyć, że pod presją czasu dojdzie do pomyłki lub przeoczenia. Jednak z pewnością zaniedbanie nie powstało w wyniku niedbalstwa lub lekceważenia obowiązków. Ponadto strona wskazała w odwołaniu, że prowadzi niewielki sklep z ograniczonym asortymentem, w związku z czym cena jednostkowa towaru nie wpływa w istotny sposób na wybór klienta, ponieważ ma on do wyboru jeden towar tego samego rodzaju i nie ma on dylematu, który towar jest tańszy, tak jak to bywa w sk lepach wielkopowierzchniowych. Zdaniem skarżącej klienci pamiętają jedynie cenę danego towaru i na tej podstawie podejmują decyzję o zakupie bądź nie, lub też dokonują zakupów spontanicznie nie zwracając uwagi na ceny. Ponadto strona wskazała, że prowadząc mały sklep, zmaga się z ciągle rosnącą konkurencją co istotnie wpływa na wynik finansowy i to, że nie może sobie pozwolić na zatrudnienie większej liczby pracowników, a masowa zmiana gramatur przez producentów dodaje jej dodatkowej pracy, gdyż każdy nowo dostarczony towar musi ponownie sprawdzić, poprawić, odpowiednio oznaczyć, wydrukować poprawną etykietę i ja podmienić. Jednocześnie strona wskazała, że jest to jej pierwsze tego typu niedopatrzenie oraz, że prowadząc firmę stara się rzetelnie wykonywać sw oje obowiązki, dlatego kara pieniężna w wysokości 1 200 złotych jest dla mnie bardzo dotkliwa i bolesna. 5 Odpowiadając na powyższe argumenty strony, Prezes UOKiK wskazuje, że art. 6 ustawy o cenach statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów, wobec których stwierdzono naruszenie wymagań określonych w art. 4 tej ustawy. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w informowaniu konsumentów o cenach towarów i usług. Odpowie dzialność wynikająca z ww. przepisu ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą popełnienia naruszenia. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 październik a 2010 r., sygn. II OSK 1079/12). Oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 4 ustawy o cenach, może jedynie wydać decyzję administracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przewidzianej w tej ustawie wysokości. Mając więc na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znaczenia pozostają przyczyny pow stania nieprawidłowości (pomyłka) oraz okoliczności podniesione przez przedsiębiorcę (np. automatyczne wczytywanie produktów do systemu), gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa. Prezes UOKiK zauważa, że to podmioty działające na rynku są zobowiąza ne do znajomości obowiązującego prawa i jego przestrzegania. Należy również podkreślić, że ustawa o informowaniu o cenach weszła w życie w 2014 r., a w obecnym kształcie obowiązuje od 1 stycznia 2023 r. Prezes UOKiK pragnie w tym miejscu zwrócić również uw agę, że koszty prowadzenia działalności gospodarczej związane np. z koniecznością zatrudnienia dodatkowej osoby nie są ustawowymi kryteriami mającymi wpływ na ustalenie wysokości kary pieniężnej. Prezes UOKiK dokonał ponownej analizy przesłanek wymiaru kar y, zgodnie z art. 6 ust. 3 i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił poszczególne przesłanki, mające wpływ na wymiar tej kary. Miarkując stopień naruszenia obowiązków, Prezes UOKiK podobnie jak organ pierwszej instancji, wziął pod uwagę, że nieprawidłowości stwierdzono w odniesieniu do 20 ze 100 sprawdzonych przypadkowo towarów, co stanowiło 20 % produktów skontrolowanych w zakresie prawidłowości informowania o cenach oraz cenach jednostkowych, t j. brak podania ceny i ceny jednostkowej dla 5 partii towarów i brak lub podanie nieprawidłowo wyliczonej ceny jednostkowej dla 15 partii towarów pakowanych, w tym dla 12 środków spożywczych w stanie stałym znajdujących się w środku płynnym. Należy zwróci ć uwagę, że funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównanie cen produktów podobnych w sposób optymalny na podstawie prostych kalkulacji, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych. Stąd też, oprócz ceny za pr odukt, w miejscu sprzedaży detalicznej musi być również uwidoczniona cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary (kilogram), co w przypadku środka spożywczego w stanie stałym znajdującego się w środku płynnym dotyczy masy netto środka spożywczego po odsączeniu . Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównać ceny takich samych lub podobnych produktów w danym sklepie, ale także mogą faktycznie p rzekonać się, czy podana cena jednostkowa (za kilogram) jest niska czy wysoka i podjąć decyzję o zakupie w innym sklepie. Brak rzetelnej informacji w tym zakresie uniemożliwia konsumentom porównanie cen oferowanych produktów, a tym samym dokonanie świadome go, najkorzystniejszego pod względem ekonomicznym wyboru. Prezes UOKiK wskazuje, że ustawa o informowaniu o cenach implementuje przepisy dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawani e cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. Urz. WE L Nr 80 s. 27). Dyrektywa ta w motywie (6) preambuły wskazuje, iż obowiązek podawania ceny sprzedaży oraz ceny jednostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji konsumentom, jako że najłatwiejszym 6 i zarazem najlepszym sposobem jest umożliwienie konsumentom dokonania oceny i porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świadomego wyboru na podstawie prostych porównań. Ponadto celem samej dyrektywy jest ustalenie podawania ceny sprzedaży oraz ceny za jednostki miary produktów oferowanych konsumentom przez podmioty gospodarcze w celu lepszego przekazywania informacji konsumentom oraz ułatwienia porównywania cen. Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Prezesa UOKiK org an pierwszej instancji, oceniając stopień naruszenia obowiązków przedsiębiorcy uznał prawidłowo, że charakter i waga naruszenia tych obowiązków były istotne. W ocenie organu drugiej instancji Podkarpacki WIIH właściwie przyjął, że czas trwania naruszenia r ozpoczął się w dniu stwierdzenia nieprawidłowości (pierwszy dzień kontroli), a zakończył w momencie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, czyli jeszcze w czasie trwania kontroli. Oceniając dotychczasową działalność przedsiębiorcy, organ pierwszej insta ncji prawidłowo wziął pod uwagę, że jest to pierwsze naruszenie przez przedsiębiorcę przepisów dotyczących uwidaczniania cen. Uwzględnił również, że strona prowadzi działalność od 2001 r. i powinna wykazać się znajomością podstawowych przepisów dotyczących tej działalności i je stosować. Wziął także pod uwagę fakt usunięcia w toku kontroli stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie Podkarpacki WIIH przyjął, że z uwagi na charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz materiał dowodowy zebrany w sprawie nie posiada wiedzy na temat uzyskanych przez stronę korzyści majątkowych lub strat. P rzy ocenie wielkości obrotów i przychodu strony , prawidłowo uwzględniono, przekazane informacje w tym zakresie za rok 2022. Organ pierwszej instancji wskazał również na brak dostępnych informacji o sankcjach nałożonych na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane powyżej przesłanki, jakimi należało kierować się przy ustala niu wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach, stanowiły podstawę do wymierzenia stronie kary pieniężnej w wysokości 1 200 zł, jaka została ustalona przez Podkarpackiego WIIH. Bez wątpienia, wysokość kary pieniężnej ustalona na tym poziomie, przy maksymalnej wysokości 20 000 zł, jest kwotą optymalną i adekwatną do wagi naruszenia prawa. Stanowi ona 6% górnego wymiaru kary. Wymiar kary uwzględnia przede wszystkim fakt naruszenia praw i interesów konsumentów, którzy zostali pozb awieni należytej informacji o cenach czy cenach jednostkowych dla 20 ze 100 wyrywkowo wybranych produktów oferowanych do sprzedaży (ponad 20% skontrolowanych towarów ). Podkreślić należy, że kara pieniężna określona w art. 6 ustawy o cenach stanowi sankcję administracyjną, zaś jej celem jest ochrona konsumenta oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Informacje o cenach służą właściwemu poinformowaniu nabywcy o tym za jaki towar i w jakiej ilości ma zapłacić daną należność, a także stwarzają iden tyczne warunki dla podmiotów funkcjonujących na rynku . Dlatego rzetelna informacja o cenie i cenie jednostkowej oraz możliwość porównania cen wielu produktów ma istotne znaczenie z punktu widzenia interesów konsumenta. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona st ronie kara pieniężna w wysokości 1 200 zł jest kwotą optymalną i wystarczającą do spełnienia jej celów. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że strona w żaden sposób nie udowodniła, że wymierzenie jej kary w wysokości 1 200 zł stanowić będzie zbytnie obciążenie, a j edynie wskazała, że prowadząc firmę stara się rzetelnie wykonywać swoje obowiązki zarówno wobec pracowników jak i klientów, dlatego kara pieniężna w wysokości 1 200 złotych będzie dla niej bardzo dotkliwa i bolesna. Należy tutaj wskazać, 7 że każdy przedsięb iorca prowadzący działalność gospodarczą powinien liczyć się z występującymi różnymi zjawiskami gospodarczymi (również z dużą konkurencją) i mieć na uwadze ryzyko związane z prowadzeniem własnej działalności. Tak więc wskazana przez stronę ciągle rosnąca konkurencja mająca wpływ na sytuację finansową firmy, a co za tym idzie brak możliwości zatrudnienia większej ilości pracowników nie są czynnikami, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie procedowanego postępowania. Organ drugiej instancji zwraca uwagę, że Podkarpacki WIIH stosownie do art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy o cenach, wziął pod uwagę wskazane w piśmie z 2 czerwca 2023 r. informacje dotyczące wielkości obrotu i przychodu przedsiębiorcy, które stanowią kryterium miarkowania kary pieniężnej. Mając na uwadze powyższe argument o dotkliwości kary, wynoszącej 6% w stosunku do jej górnej granicy możliwej kary pieniężnej, po uwzględnieniu kryteriów wymiaru kary, należy w ocenie Prezesa UOKiK uznać za niezasadny. Po przeanalizowaniu niniejszej sprawy, podobnie jak organ pierwszej instancji, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 kpa, tj. odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przepis ten przewiduje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby o rgan administracji publicznej mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowiązku są niewielkie. Drugim warunkiem uzasadniającym odst ąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. Faktem jest, że w niniejszej sprawie strona niezwłocznie usunęła stwierdzone nieprawidłowości . Jednakże co istotne, w trakcie kontroli ustalono, iż konsumenci byli pozbaw ieni należytej informacji o cenach lub cenach jednostkowych dla 20 ze 100 wyrywkowo wybranych produktów znajdujących się w ofercie handlowej ( 20% skontrolowanych towarów ), stąd też wagi naruszenia prawa nie można było uznać za znikomą. Dodatkowo Prezes UOK iK wyjaśnia, że podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązujących przepisów prawa i jego respektowania. To na przedsiębiorcy, który prowadzi daną placówkę handlową, spoczywa m. in. obowiązek dopilnowania, by przy oferowaniu do sprzed aży produktów konsument za każdym razem otrzymywał wyczerpującą, konkretną, rzetelną informację nie tylko o cenach, lecz również cenach jednostkowych. Podkreślić należy, iż okoliczność ta całkowicie zależy od przedsiębiorcy. Nadrzędnym celem ustawy o infor mowaniu o cenach jest bowiem ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Rzetelna, niebudząca zastrzeżeń informacja o cenie, cenie jednostkowej nabywanego towaru jest bardzo istotna i służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalności gospodarczą. Podkreślić należy, iż cena towaru należy do istotnych elementów wpływających bezpośrednio na podjęcie decyzji związanych z zakupem towarów, natomiast c ena jednostkowa jest podstawowym kryterium obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w kontekście porównania jej z takimi wartościami innych towarów – podobnych pod względem przeznaczenia, ale o odmiennych ce chach np. co do marki, producenta, ilości, wzornictwa, itp. Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównywać ceny takich samych bądź podobnych produktów w obrębie tej s amej bądź różnych placówek handlowych w sposób nieskrępowany, ale również mogą przekonać się czy podana cena jednostkowa (np. za kilogram czy tonę określonego towaru) jest dla nich odpowiednia. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2345/18. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał: „Stwierdzić zatem należy, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż kwesti onowane podczas kontroli towary w sklepie należącym do Skarżącej nie były towarami sprzedawanymi na sztuki, gdyż miały do nich zastosowanie określone jednostki miar (w szczególności miary objętości), w związku z czym obowiązkiem Przedsiębiorcy było należyt e uwidocznienie cen stosownie do treści cytowanych 8 powyżej przepisów dotyczących informowania o cenach towarów i usług. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w stanowisku orzekających w sprawie organów obu instancji. Organy obu instancji sł usznie przyjęły w uzasadnieniu spornych decyzji, że niedopełnienie obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych przez stronę skarżącą utrudniło porównanie konsumentom cen towarów podobnego rodzaju, ale o innej masie/objętości netto.”. Tym samym przesłanka pie rwsza nie została spełniona. Za spełnioną można uznać przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia - strona usunęła stwierdzone nieprawidłowości – jednak należy wskazać, że przesłanki te muszą być spełnione łącznie, w związku z powyższym organ drugiej inst ancji stwierdza, iż nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu i do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony o rgan administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestęp stwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Po przeanalizowaniu akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o który ch mowa w art. 189f § 2 Kpa, tj. zastosowanie art. 189f § 2 nie spełnieni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w art. 6 ust. 1 ustawy o cenach. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do is tnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ustawy o cenach, bowiem nie uwidoczniła cen jednostkowych i cen w sumie dla 20 ze 100 wyrywkowo wybranych produktów znajduj ących się w ofercie handlowej. Literalna wykładnia w/w przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jeg o znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 Kpa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się Strona, wyklucza możliwość usunięcia sku tków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowan ie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usun ąć skutki naruszenia.”). Ponieważ cena i cena jednostkowa muszą być uwidocznione przez przedsiębiorcę w momencie oferowania danego produktu lub usługi, tak aby konsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o zakupie (tj. uwidocznienie cen ma charakter ob owiązku przedumownego) zatem w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 kpa. Wskazać również należy, że nałożona kara pieniężna powinna odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy 98/6 W E stanowi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, 9 czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekw owania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszc zenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami o ich cenach i cenach jednostkowych. Podsumowując, Prezes UOKiK nie dopatrzył się przesłanek do zmiany wysokości administracyjnej kary pieniężnej i uznaje, iż Podkarpacki WIIH wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym, a wysokość kary pieniężnej u stalona na poziomie 1 200 zł przy maksymalnej wysokości 20 000 zł jest, w ocenie organu drugiej instancji, kwotą optymalną. Wymiar kary bierze pod uwagę fakt naruszenia praw i interesów konsumentów, którzy zostali pozbawieni informacji o cenie i cenie jedn ostkowej oferowanych wyrobów. Wobec powyższego, zawarty w odwołaniu wniosek strony o odstąpienie od ukarania należy uznać za niezasadny, zarówno w świetle ustaleń kontroli, jak i obowiązujących przepisów prawa w zakresie wymierzania kary pieniężnej na gru ncie ustawy o cenach. Stąd też, postępowanie Podkarpackiego WIIH w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, a zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. Odnosząc się do argumentu dotyczącego sytuacji finansowej strony Prezes UOKiK informuje, że w myśl art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), który zgodnie z odesłaniem wskazanym w art. 8 ustawy o informowaniu o cenach, znajdzie zastosowanie w niniejszym przypadku, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na wniosek strony w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Niniejsze uprawnienie przysługuje stronie po tym, jak decyzja w niniejszej sprawie stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektor atu Inspekcji Handlowej w Rzeszowie w terminie 7 dni od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna, tj. od dnia otrzymania niniejszej decyzji . Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaska rżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie pr zysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 10 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem admi nistracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek zł ożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Prawo pomocy obejmuje zwol nienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1 997 r. – Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm. ). Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535); art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) . z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/ Otrzymuje: 1. [x xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xx] 2. Podkarpacki WIIH 3. a/a