DIH-III-60/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 12 maja 2025 r. DIH - 3.707.33.2025.J S DECYZJA DIH - 3.60.2025 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 229), po przeprow adzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 19 lutego 2025 r. (sygn.: BP.8361.170.2024.SM) , na mocy której solidarnie na przedsiębiorców: Marzannę Bambecką i Błażeja Ba mbeckiego prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą Drogeria KLiO nałożono karę pieniężną w łącznej w wysokości 4 000 zł (słownie: cztery tysiące złotych) w tym: 1) karę pieniężną w wysokości 3 500 zł (słownie: trzy tysiące pięćs et złotych) wynikającą z art. 41 ustawy z dnia 4 października 2018 r. o produktach kosmetycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2227 ze zm.), dalej „ustawa o produktach kosmetycznych”, za udostępnienie na rynku, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktów kos metycznych po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowi naruszenie art. 5 ww. ustawy; 2) karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) wynikająca z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o produktach kosmetycznych za udostępnienie na rynku, na terytoriu m Rzeczpospolitej Polskiej produktów kosmetycznych przez oznakowani e informacją o funkcji produktów w języku obcym, co stanowiło naruszenie art. 19 ust. 1 lit. d i f oraz art. 19 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009 z d nia 30 listopada 2009 r. dotyczącego produktów kosmetycznych (Dz. Urz. UE L Nr 342, str. 59 ze zm.), dalej „rozporządzenia 1223/2009”. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje ww. decyzję w mocy. Uzasadnienie W dniach 19 listopada i 2 grudnia 2024 r. inspektorzy reprezentujący Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej , zwanego dalej: „Lubuskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”, przeprowadzili kontrolę w Drogerii Kostrzynie nad Odrą, należącej do kontrolowanych prze dsiębiorców, zwanych dalej „stron ami ” „kontrolowanymi” lub „przedsiębiorc ami ” . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców ( Dz. U. z 2024 r., poz. 236 ze zm. ), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, skierowano do przedsi ębiorców zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli z 16 października 2024 r., ze wskazaniem w zakresie przedmiotowym kontroli, m.in.: prawidłowość oznakowania i obrotu kosmetykami. Wspomniane zawiadomienia doręczono obu stronom 24 października 2024 r. Ko ntrolę przeprowadzono w obecności przedsiębiorców. W toku kontroli stwierdzono oferowanie do sprzedaży 110 partii produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowiło naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych. Ponadto ujawniono nieprawidłowości w oznakowaniu oferowanych do sprzedaży 2 partii produktów kosmetycznych, tj.: 1) Catrice Pore 2 in Peeling & toner − z uwagi brak w języku polskim informacji o szczególnych środkach ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania – co naruszało art. 19 ust. 1 lit. d rozporządzenia 1223/2009 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o produktach kosmetycznych; − brak w języku polskim informacji dotyczącej funkcji produktu kosmetycznego – co naruszało co naruszało art. 19 ust. 1 lit . f rozporządzenia 1223/2009 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o produktach kosmetycznych; 2) St. Moriz Original Gradual Tanning Lotion − z uwagi brak w języku polskim informacji dotyczącej funkcji produktu kosmetycznego – co naruszało co naruszało art. 19 ust. 1 lit. f rozporządzenia 1223/2009 oraz art. 4 ust. 1 ustawy o produktach kosmetycznych. Powyższe ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z 2 grudnia 2024 r. (sygn.: BP.8361.170.2024 ). W dniu 20 stycznia 2025 r. Lubuski WIIH, na podstawie art. 61 § 1 i § 4 Kpa zawiadomił przedsiębiorców o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na nich kary pieniężnej na podstawie: art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych za udostępnianie na rynku, na terenie Rzeczypos politej Polskiej, produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, a także przez oznakowanie informacją o funkcji produktów w języku obcym oraz z uwagi na brak w języku polskim informacji o szczególnych środkach ostrożności, których należy prz estrzegać podczas stosowania. Jednocześnie poinformowano, że zgodnie z art. 10 Kpa przedsiębiorcom jako stronom w prowadzonym postępowaniu przysługuje prawo do brania czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiadania się co do zebranych dowodów i zapoznania się ze zgromadzonymi w tej sprawie materiałami. Strony nie skorzystały z przysługujących jej praw. W dniu 19 lutego 2025 r. Lubuski WIIH wydał decyzję (sygn. BP.8361.170.2024.SM ) , nakładającą solidarnie na przedsiębiorców: 1) karę pieniężną w wysokości 3 500 zł (słownie: trzy tysiące pięćset złotych) wynikającą z art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych za udostępnienie na rynku, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktów kosme tycznych po upływie daty minimalnej trwałości, co stanowi naruszenie art. 5 ww. ustawy; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 2) karę pieniężną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) wynikająca z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o produktach kosmetycznych za udostępnienie na rynku, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej produktów kosmetycznych przez oznakowanie informacją o funkcji produktów w języku obcym oraz brak w języku polskim informacji o szczególnych środkach ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania co stanowiło narusze nie art. 19 ust. 1 lit. d i f oraz art. 19 ust. 5 rozporządzenia 1223/2009”; W dniu 12 marca 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej: „Prezesem UOKiK” bądź „organem drugiej instancji”, otrzymał za pośrednictwem Lubuskiego WIIH odwołanie z 26 lutego 2025 r. przedsiębiorców od ww. decyzji. Strony w odwołaniu zwróciły się z prośbą o zniesienie kary pieniężnej z uwagi na trudną sytuację finansową drogerii. Poinformowały, że sprzedaż detaliczna z roku na rok malała a na domiar złego w grudniu 2024 r. w Kostrzynie nad Odrą otworzył się Park Handlowy niemieckiej spółki z dwiema drogeriami i obroty w ich sklepie spadły o 50%. Strony wskazały, że mają problemy z płynnością finansową i co za tym idzie z terminowym opłacaniem faktur. Stwierdziły, że nie mają również możliwości opłacenia kary, bowiem wiązałoby się to z zaciągnięciem kredytu, ale żaden bank nie udzieli im pożyczki ponieważ nie mają zdolności kredytowej. Strony podniosły, że po 25 katach płacenia podatków, składek rozważa ją likwidację sklepu. Następnie podzieliły się swoją opinią na temat znikomych szans na przetrwanie drobnego handlu w zderzeniu z zachodnimi „sieciówkami”, które zalewają Polski rynek, a polskie sklepy franczyzowe upadają. Strony przyznały że przetermino wane produkty nie powinny się znaleźć na półkach drogerii, ale zostały przekazane producentowi i dokument potwierdzający doręczenie został załączony do odwołania. Pismem z 14 marca 2025 r. Prezes UOKiK poinformował strony o toczącym się postępowaniu adm inistracyjnym w sprawie odwołania od ww. decyzji Lubuskiego WIIH oraz o przysługującym im prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strony skorzystały z przysługujących jej uprawnień i w mailu z 2 kw ietnia 2025 r. stwierdziły, że produkt Catrice posiada i posiadał zawsze opis ze składem. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmio towo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawid łowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organ em wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Przepisy rozporządzenia 1223/2009 w art. 6 wskazują, że dystrybutorzy w ramach swojej działalności podczas udostępniania produktu ko smetycznego na rynku działają z należytą Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia 1223/2009, przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku dystrybutorzy sprawdzają, czy: − podane są informacje doty czące oznakowania określone w art. 19 ust. 1 lit. a), e) i g) oraz w art. 19 ust. 3 i 4; − spełnione są wymogi językowe określone w art. 19 ust. 5; − nie upłynęła data minimalnej trwałości, o ile ma ona zastosowanie na mocy art. 19 ust. 1 (lit. c). Ponadto zgodnie art. 6 ust. 3 ww. rozporządzenia, jeżeli dystrybutorzy uznają lub mają powody sądzić, że: − dany produkt kosmetyczny nie jest zgodny z wymogami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, nie udostępniają produktu na rynku, dopóki nie zostanie on dos tosowany do obowiązujących wymogów; − produkt kosmetyczny, który udostępnili na rynku, nie jest zgodny z niniejszym rozporządzeniem, zapewniają przyjęcie środków naprawczych niezbędnych do dostosowania tego produktu, wycofania go z rynku lub wycofania od uży tkowników końcowych, w razie potrzeby. W myśl art. 2 ust. 1 lit. e i g ww. rozporządzenia ,,dystrybutor" oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną w łańcuchu dostaw, niebędącą producentem ani importerem, która udostępnia produkt kosmetyczny na rynku Wspólnot y, natomiast ,,udostępnianie na rynku" oznacza każde odpłatne lub nieodpłatne dostarczanie produktu kosmetycznego na rynek Wspólnoty do celów dystrybucji, konsumpcji lub stosowania, w ramach działalności handlowej. Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia 1 223/2009, na rynku udostępniane są wyłącznie produkty kosmetyczne, na których pojemnikach i opakowaniach zewnętrznych znajdują się nieusuwalne, łatwe do odczytania i widoczne informacje, tj: − imię i nazwisko lub zarejestrowana firma oraz adres osoby odpowie dzialnej − nominalna zawartość w momencie pakowania, wyrażona w jednostkach masy lub objętości − data minimalnej trwałości, tj.: data, do której dany produkt kosmetyczny, przechowywany w odpowiednich warunkach, zachowuje w pełni swoje pierwotne właściwości, − sz czególne środki ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania − numer partii produktu lub oznaczenia pozwalające na identyfikację produktu kosmetycznego − funkcja produktu kosmetycznego − wykaz składników poprzedzony określeniem ,,ingredients". Pon adto, jak wskazuje art. 19 ust. 2 jeżeli ze względów praktycznych nie jest możliwe zamieszczenie, w opisany sposób, informacji dotyczących środki ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania oraz wykazu składników, stosuje się następujące z asady: − informacje umieszcza się na załączonej lub doczepionej ulotce, etykiecie, taśmie, metce lub karcie; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 − jeżeli jest to możliwe ze względów praktycznych, odniesienie do wspomnianych informacji podaje się w postaci informacji skróconej lub symbolu podaneg o w załączniku VII pkt 1. W wypadku informacji dotyczących szczególnych środków ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania produktu kosmetycznego, symbol ten musi być umieszczony na pojemniku lub opakowaniu zewnętrznym, a w wypadku wykazu składników na opakowaniu zewnętrznym. Zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy o produktach kosmetycznych, kto wprowadza do obrotu lub udostępnia na rynku produkt kosmetyczny bez spełnienia wymogów w zakresie oznakowania, o których mowa w art. 19 ust. 1 - 3, 5 i 6 rozporządzenia 1223/2009, podlega karze pieniężnej w wysokości do 70 000 zł. Natomiast wg art. 36 ust. 2 tej samej karze podlega, kto wprowadza do obrotu lub udostępni a na rynku produkt kosmetyczny bez spełnienia wymogów określonych w art. 4 tej ustawy. Stosownie do treści art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, kto wprowadza do obrotu lub udostępnia na rynku produkt kosmetyczny po upływie daty minimalnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł. Przepis art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach kosmetycznych nakazuje zatem wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej nałożyć karę pieniężną na podmiot, który udostępnia na rynku produkt kosmetyczn y bez spełnienia wymogów w zakresie oznakowania, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości były wyeliminowane. Lub uski WIIH właściwie stwierdził, że w niniejszej sprawie za udostępnianie na rynku produktów kosmetycznych niespełniających wymagań, tj.: po upływie daty minimalnej trwałości oraz niewłaściwie oznakowanych odpowiedzialny jest skontrolowany przedsiębiorca. W złożonym odwołaniu strony nie kwestionowały faktu udostępniania na rynku produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości, jednakże stwierdziły, że zostały one przekazane producentowi i na dowód tego załączyły dokument potwierdzający ten fakt . Odnosząc się do powyższego argumentu Prezes UOKiK wskazuje, że po analizie całokształtu materiału dowodowego nie ma wątpliwości, że przedsiębiorcy nie wywiązali się z nałożonych na nich obowiązków, co w konsekwencji spowodowało, udostępnienie na rynku produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. W ocenie zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji stwierdza, że oferowanie do sprzedaży przeterminowanych produktów kosmetycznych oraz nieprawidłowo oznakowanych stwarza dla konsumentów użytkujących dany produkt realne zagrożenie dla zdrowia . Jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków określonych w rozporządzeniu 1223/2009 jest wzmocnienie szeroko pojętej ochrony konsumenta oraz osiągnięcie wys okiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. Dlatego też przepisy ww. rozporządzenia w bardzo szczegółowy sposób określiły obowiązki nakładane na przedsiębiorców, zarówno produkujących, jak również i dystrybutorów, czyli tych udostępniających produkty kosmetyczne konsumentom. W opinii Prezesa UOKiK przekazanie wszystkich informacji, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa konsumentów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wskazać należy, że obowiązkiem Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 dystrybutorów jest działanie z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów, w związku z czym przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku konieczne jest sprawdzenie opakowania i zweryfikowanie, czy znajduje się on w terminie ważności oraz czy n a etykietach znajdują się wymagane informacje. N iedopuszczalne jest udostępnianie produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości. Producent określając dla produktu kosmetycznego datę minimalnej trwałości zapewnia, że produkt jest bezpieczny i posiada w pełni swoje właściwości jedynie do tej daty, natomiast nie gwarantuje, że po jej upływie nie wystąpi reakcja niepożądana lub produkt nie będzie zdatny do użycia . Należy w tym miejscu wskazać, że sprawdzenie przez przedsiębiorców (dystrybutorów ), czy udostępnione przez nich kosmetyki nie są przeterminowane oraz czy posiadają wszystkie elementy oznakowania zależy wyłącznie od dobrej woli przedsiębiorców i ich dbałości o przestrzeganie podstawowych wymagań prawnych. Fakt zwrotu do producent a przeterminowanych kosmetyków nie ma wpływu na zastosowanie przez wojewódzkiego inspektora IH administracyjnej kary pieniężnej, ponieważ wyeliminowanie ich z obrotu nastąpiło dopiero na skutek kontroli przeprowadzonej przez Lubuskiego WIIH , pomimo zawiad omienia przedsiębiorcy o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Podkreślenia wymaga fakt, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o produktach kosmetycznych, jest jej autom atyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zaś stwierdzenie – udowodnienie faktu oferowania przeterminowanych kosmetyków czy braku właściwej informacji wymaganej p rzepisami prawa jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Nie ma przy tym znaczenia czy niedopełnienie obowiązku nastąpiło z winy (umyślnej czy nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Dodatkowo wskazać należy, że ustawa nie przewiduje możliwości badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowe go powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorców. Kara nałożo na na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa d o osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary z przed upływem daty minimalnej trwałości oraz właściwie oznakowane. Mając na uwadze powyższe, Prezes UOKiK wskazuje, że kryteria wymiaru kary zostały wprost wskazane w art. 189d Kpa i organ pierwszej instancji analizując kwestie wysokości kary uwzględnił wszystkie przesłanki w nim zawarte, a mianowicie: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w z nacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; prawidłowo wskazując, że okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 gdyż udostępnianie na rynku produktów po upływie daty minimalnej trwałości wbrew art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych może negatywnie wpływać na zdrowie konsumentów, a stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły aż 110 partii produktów. Podkreślić przy tym należy, że daty trwałości zakwestiono wanych produktów upłynęły od kilku miesięcy nawet do kliku lat przed dniem stwierdzenia nieprawidłowości. Produkty kosmetyczne oferowane po terminie mogą nie posiadać już właściwości, które są deklarowane przez producentów, jak również stwarzać realną możl iwość wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych. Brak informacji o wyrządzonych przez te produkty szkodach, nie powoduje zmniejszenia wagi naruszenia prawa, gdyż bezpieczeństwo konsumentów należy w tym wypadku traktować priorytetowo. Ponadto zakwestionow ane 2 partie produktów kosmetycznych nie posiadały wymaganego rozporządzeniem 1223/2009 oraz ustawą o produktach kosmetycznych oznakowania, równie istotnego ze względu na bezpieczeństwo konsumentów. Stwierdzono brak w języku polskim informacji dotyczącej f unkcji produktu kosmetycznego oraz brak w języku polskim informacji o szczególnych środkach ostrożności, których należy przestrzegać podczas stosowania ; 2) analizując częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara, organ pierwszej instancji wskazał, że po raz pierwszy doszło do naruszenia przez przedsiębiorców ww. obowiązków ; 3) uprzednie ukaranie za to samo zacho wanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe – Lubuski WIIH zaznaczył, iż nie dysponuje wiedzą o uprzednim ukaraniu za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe prz ez inne organy . Zgodnie z art. 14 ustawy o produktach kosmetycznych kontrolę oznakowania kosmetyków oferowanych przez dystrybutorów prowadzą organy Inspekcji Handlowej, uwzględniając właściwość terytorialną. W stosunku do strony postępowania za naruszenie przepisów ustawy o produktach kosmetycznych karę pieniężną mógł nałożyć wyłącznie Lubuski WIIH ; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa – organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał, że naruszenie prawa powstało wskutek niewykonania przez stronę jako dystrybutora obow iązków określonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawnych i wynikło z winy strony, która oferowała do sprzedaży wyroby po upływie daty minimalnej trwałości oraz z niekompletnym oznakowaniem. Lubuski WIIH wskazał również, że istotą rzetelnego prow adzenia działalności gospodarczej jest posiadanie niezbędnej wiedzy specjalistycznej, obejmującej znajomość przepisów prawa. Podkreślił również, że obowiązkiem dystrybutorów produktów kosmetycznych jest działanie z należytą starannością w odniesieniu od ob owiązujących wymogów, a przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku, konieczne jest dokonanie jego rzetelnej weryfikacji pod kątem obowiązujących przepisów, a strona nie dochowała w tym zakresie należytej staranności; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa – Lubuski WIIH wskazał, że przedsiębiorcy podjęli działania naprawcze poprzez wycofanie z oferty handlowej zakwestionowanych produktów kosmetycznych; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęł a, lub straty, której uniknęła – w tym miejscu organ pierwszej instancji wskazał na ilość i wartość zakwestionowanych wyrobów w kwocie 3 635,79 zł ; 7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakła dana – w tym przypadku organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie złożonych oświadczeń strony należą do mikroprzedsiębiorców . Odnosząc się do wysokości kary w wysokości 3 500 zł, nałożonej na podstawie art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych, z godnie z którym wprowadzanie do obrotu lub udostępnianie na rynku produktu kosmetycznego po upływie daty minimalnej trwałości, podlega karze pieniężnej w wysokości do 50 000 zł oraz kary w wysokości 500 zł na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 ww. ustawy, wg któ rego kto wprowadza do obrotu lub udostępnia na rynku produkt kosmetyczny bez spełnienia wymogów w zakresie oznakowania podlega karze pieniężnej w wysokości do 70 000 zł, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do jej obniżenia. Organ drugiej instancji, po analiz ie stwierdzonych nieprawidłowości oraz poszczególnych kryteriów wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 189 lit. d Kpa uznał, że wysokość kary wymierzonej przez Lubuskiego WIIH, została określona właściwie w dolnej granicy prze widzianej prawem, jednocześnie jest kwotą optymalną realizującą zasady skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej kary. Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 rozporządzenia 1223/2009 dystrybutorzy w ramach swojej działalności podczas udos tępniania produktu kosmetycznego na rynku, działają z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów (ust. 1). Dlatego też ich obowiązkiem przed udostępnieniem (podkreślenie Prezesa UOKiK) produktu kosmetycznego na rynku jest sprawdzenie ozn akowania wyrobu (ust. 2). Strony nie dopełniły swoich obowiązków chociaż zostały poinformowane o zamiarze przeprowadzenia kontroli i miały czas się do niej przygotować. Prezes UOKiK wskazuje również, że przesłanki zawarte w art. 189d zgodnie z art. 189a K pa bierze się pod uwagę w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg, jeżeli któryś ze wskazanych aspektów regulacji dotyczącej kar (np. przesłanki wymiaru kary czy odstąpienie od nałożenia kary) nie został obj ęty regulacją ustawy odrębnej. Biorąc pod uwagę, że jest to przepis ogólny i przesłanki zostały określone bardzo szeroko, w niniejszej sprawie nie wszystkie przesłanki po przeanalizowaniu muszą być zastosowane, chociażby przesłanka dotycząca uprzedniego u karania za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe przez inne organy czy wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła, co zostało już wyjaśnione powyżej. Wskazane w art. 189d Kpa dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej odnoszą się do ustalenia wysokości kary w kwocie pieniężnej, a nie mają natomiast zastosowania do nakładania tej kary. Swoboda organu administracji publicznej przy ustalaniu wysokości kary pienię żnej jest więc ograniczana z jednej strony w danej ustawie (ustawowe granice wysokości administracyjnej kary pieniężnej) oraz w ustawowych dyrektywach wymiaru tej kary (w omawianej sprawie jest to art. 189d Kpa). Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn ia 9 grudnia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1239/20 (LEX nr 3115168), wszystkie przesłanki wymiaru kary są równorzędne w tym sensie, że wystąpienie jednej nie eliminuje innej. Dyrektywy wymiaru Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 administracyjnej kary pieniężnej są prawnie równorzędne w tym se nsie, że nie ma podstaw do konstruowania ich hierarchii. Organ administracji publicznej stosuje wskazane dyrektywy wymiaru kary stosownie do stanu faktycznego i prawnego występującego w sprawie administracyjnej. Przy czym wymierzenie kary w najwyższym usta wowym zagrożeniu możliwe jest jedynie w takim przypadku, gdy za tym przemawia każda z dyrektyw wymiaru kary. Innymi słowy, żadna z przesłanek wymienionych w art. 189d Kpa nie świadczy na korzyść ukaranego podmiotu. Należy zauważyć, że strony zostały poinfo rmowana o zbliżającej się kontroli w zawiadomieniu o zamiarze jej wszczęcia, które zostało im doręczone 24 października 2024 r. , natomiast kontrola rozpoczęła się dopiero 19 listopada 2024 r. tj. ponad trzy tygodnie po odebraniu zawiadomienia, w którym wsk azano przedmiotowy zakres tej kontroli oraz przybliżony termin jej przeprowadzenia . Tym samym strony miały wystarczająco dużo czasu aby się do niej przygotować i przynajmniej sprawdzić czy w sklepie nie znajdują się towary po upływie terminu trwałości, gdy ż nie wymaga to specjalistycznej wiedzy, a jedynie zwykłej rzetelności wobec konsumentów. Podkreślenia wymaga fakt, że przeterminowanie dotyczyło aż 110 partii lakierów hybrydowych o łącznej wartości 3 508,83 zł, które w dniu kontroli oferowano do sprzedaż y, a daty trwałości zakwestionowanych produktów upłynęły od kilku miesięcy nawet do kliku lat przed dniem stwierdzenia nieprawidłowości. Bardzo duża ilość udostępnionych na rynku kosmetyków po upływie daty trwałości oraz ich wartość w pełni uzasadniały wy mierzenie kary w wysokości 3 500 zł przez organ pierwszej instancji. Prezes UOKiK podkreśla, że niedopuszczalne jest udostępnianie produktów kosmetycznych po upływie daty minimalnej trwałości oraz nieprawidłowo oznakowanych . Zauważyć należy, iż zawodowy charakter prowadzonej przez przedsiębiorców działalności gospodarczej od 2001 r. (dane z CEIDG) uzasadnia zwiększone oczekiwania co do ich wiedzy, odpowiedzialności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa o raz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Zaznaczyć trzeba również, że w sytuacji gdy przedsiębiorcy decydują się na prowadzenie działalności gospodarczej, to rozsądnym jest oczekiwanie od nich, iż będą się stosow ać do obowiązujących przepisów prawa i za każdym razem będą nadzorować, by oferowane przez nich kosmetyki nie naruszały przepisów. Organ drugiej instancji stoi na stanowisku, że czynność sprawdzania dat minimalnej trwałości jest okolicznością całkowicie zależną od przedsiębiorców. Powinnością natomiast organu kontrolującego jest natomiast zweryfikowanie, czy nałożone obowiązki są wykonywane przez przedsiębiorców w sposób należyty. W kwestii spadku obrotów w sklepie w związku z otwarciem w pobli żu innych drogerii Prezes UOKiK wskazuje, że każdy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą powinien liczyć się z występującymi różnymi zjawiskami gospodarczymi i mieć na uwadze ryzyko związane z prowadzeniem własnej działalności. Tak więc wskaz ane przez stronę problemy finansowe, nie są czynnikami, które miałyby wpływ na rozstrzygnięcie procedowanego postępowania. Organ drugiej instancji zwraca uwagę, że to strony przyczyniły się do powstania naruszenia, bo sprawdzenie dat trwałości jest działa niem całkowicie zależnym od stron. Dodatkowo należy zauważyć, że strony pomimo szeroko opisanego w odwołaniu nienajlepszej kondycji swoich finansów nie dołączyły żadnych dokumentów, które miałyby potwierdzać ten stan. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 Podsumowując powyższe rozważania do tyczące wysokości wymierzonej przez Lubuskiego WIIH kary pieniężnej organ drugiej instancji stwierdza, że brak jest jakichkolwiek podstaw do jej obniżenia, a tym bardziej uchylenia przedmiotowej kary ze względu na ogromną skalę ujawnionych nieprawidłowości (110 partii przeterminowanych lakierów o wartości 3 508,83 zł ) oraz postawę przedsiębiorców, którzy od odebrania zawiadomienia o kontroli do czasu jej wszczęcia (ok. 3 tygodni) nie pojęli żadnych czynności zmierzających do wycofania z obrotu przetermino wanych produktów. Prezes UOKiK ponownie podkreśla, że jednym z głównych celów nałożenia na przedsiębiorców obowiązków zawartych w ww. rozporządzaniu, jest wzmocnienie szeroko pojętej ochrony konsumenta oraz osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. Dlatego też przepisy rozporządzenia w sposób bardzo szczegółowy określiły obowiązki nakładane na przedsiębiorców, nie tylko na tych co produkują i wprowadzają na rynek, ale też na przedsiębiorców, którzy udostępniają konsumentom produkty kosmetyczne (dystrybutorów). W opinii Prezesa UOKiK przekazanie wszystkich informacji, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami, pozwala na zapewnienie bezpieczeństwa konsumentów, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Wskazać należy, że obowiązkiem dystrybuto rów jest działanie z należytą starannością w odniesieniu do obowiązujących wymogów, w związku z czym przed udostępnieniem produktu kosmetycznego na rynku konieczne jest sprawdzenie opakowania i zweryfikowanie, czy znajduje się on w terminie ważności oraz c zy na etykietach znajdują się wymagane informacje. W ocenie organu drugiej instancji strony nie działały z należytą starannością. Gdyby przedsiębiorcy jeszcze przed udostępnieniem wyrobów do sprzedaży podjęli odpowiednie działania zgodnie z art. 6 ust. 2 r ozporządzenia 1223/2009, Inspekcja Handlowa nie stwierdziłaby naruszenia przepisów prawa w toku podejmowanych działań kontrolnych. Prezes UOKiK, p o przeanalizowaniu sprawy , podobnie jak organ pierwszej instancji nie widzi podstaw do odstąpienia od wymierze nia kary na podstawie art. 189f § 1pkt 1 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strony udostępniały na rynku produkty kosmetyczne po upływie daty tr wałości, co stanowi naruszenie art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych oraz nie dopełniły obowiązków nałożonych na nie przepisami rozporządzenia 1223/2009 udostępniając produkty kosmetyczne bez wymaganego oznakowania, w związku z czym nie można uznać, że waga naruszenia prawa była znikoma, a tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. Obowiązkiem dystrybutorów przed udostępnieniem produktów kosmetycznych na rynku, jest sprawdzenie czy podane zostały informacje ww. rozporządzenia, czego kontrolowan i nie uczynili, a konsekwencją czego były stwierdzone nieprawidłowości. Za spełnioną można uznać natomiast przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż strony dopiero w wyniku ustaleń kontroli podjęli działania mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Przesłanki te, jednak muszą być spełnione łącznie. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nał ożona administracyjna kara pieniężna. Zdaniem Prezesa UOKiK w niniejszej sprawie brak było również podstaw do wdrożenia procedury określonej w art. 189f §2 i §3 Kpa, bowiem odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie pozwoliłoby na spełnienie celów, dla k tórych ta kara miałaby być nałożona. W odniesieniu do art. 189f §2 i §3 Kpa podnieść należy, że z przepisu tego nie wynika obowiązek każdorazowego wyznaczania przez organ terminu do usunięcia naruszenia prawa, nawet przy spełnieniu warunków przewidzianyc h w przepisie, gdyż decyzja w tym względzie zależy od uznania organu. Ponadto, co istotniejsze, w ocenie organu, dotyczy to przypadków, gdy odstąpienie od nałożenia kary pozwoliłoby na spełnienie celów kary. Administracyjne kary pieniężne mają na celu mobi lizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa, mają bowiem znaczenie prewencyjne. Dodatkowo, kara ma z założenia pełnić również funkcję represyjno - dyscyplinującą, a więc ma za zadanie m. in. eliminować z rynku p rodukty z nieprawidłowościami i stanowić na przyszłość ostrzeżenie dla przedsiębiorcy, by sprzedawał jedynie produkty właściwie oznakowane. Tak więc, zastosowanie regulacji art. 189f §2 Kpa odbywa się na zasadzie uznania administracyjnego (zob. art. 189f §2 Kpa: „(…) organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin (…)”). Oznacza to, że organ może oceniać możliwość skorzystania z niej w ramach luzu decyzyjnego (z oczywistym zachowaniem zasad poszanowania prawa, sprawied liwości, bezstronności itp.). W tej sprawie, stwierdzone naruszenie przepisów wywarło skutki wobec klientów sklepu (drogerii), zatem dotyczyło pewnego kręgu osób (konsumentów), które pozbawiono dostępu do informacji o wykazie składników 3 rodzajów kosmetyk ów. Z tego też względu organ uznał, że nawet podjęcie przez przedsiębiorcę działań naprawczych nie pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zastosowanie tej regulacji byłoby w tym świetle niecelowe. Pre zes UOKiK zwraca również uwagę na zawarte w art. 189f Kpa sformułowania "usunięcie naruszenia prawa" oraz " zaprzestanie naruszenia" . Jak wskazuje w komentarzu do art. 189f Kpa prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, z uwagi na odmienne brzmienie tych sformuło wań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że pojęcie "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia ". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało) (patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz red. prof. zw. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab . Aleksandra Wiktorowska ). W przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki umożliwiające odstąpienie od nałożenia kary, zarówno w trybie obligatoryjnym (tj. art. 189f §1 Kpa), jak też i fakultatywnym (art. 189f §2 oraz §3 Kpa). Po przeprowadzeniu analiz y zebranych materiałów dowodowych, Prezes UOKiK stwierdza, że ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Lubuskiego WIIH dały podstawę do stwierdzenia, że strony, naruszyły art. 5 ustawy o produktach kosmetycznych oraz art. 19 ust. 1 lit. d i f rozporządzeni a 1223/2009, co dało podstawę do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy o produktach kosmetycznych. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 Niezależnie od powyższego, Prezes UOKiK informuje, że kwestia sytuacji materialnej stron (w odwołani u podkreślono trudną sytuację finansową) może zostać uwzględniona dopiero po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji, po ewentualnym zastosowaniu ulg w opłacaniu należności publicznoprawnej, jaką jest wymierzona kara pieniężna , zgodnie z art. 189k Kpa . Orga n drugiej instancji nie ma podstaw do obniżenia wysokości czy odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną przedsiębiorcy, jeżeli stan faktyczny wprost uzasadnia nałożenie kary w określonym wymiarze przez Lubuskiego WII H. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Należy przy tym podkreślić, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją dokonania przez organ drugiej instancji oceny, że decy zja organu pierwszej instancji była prawidłowa i co do istoty sprawy identyczna, jak decyzja podjęta przez organ drugiej instancji. Prezes UOKiK przychylił się tym samym do ustaleń poczynionych w toku postępowania przez organ pierwszej instancji oraz uznał , iż Lubuski WIIH zasadnie nałożył na przedsiębiorcę kary w łącznej wysokości 4 000 zł . Tym samym, decyzja Lubuskiego WIIH z dnia 19 lutego 2025 r. (sygn. BP.8361.170.2024.SM), powinna pozostać w obrocie prawnym. W związku z powyższym karę administracyjną należy wpłacić na rachunek wskazany w decyzji Lubuskiego WIIH w Gorzowie Wlkp. w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja o nałożeniu kary stała się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony i Konkurencji i Konsumentów orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie . Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis sto sunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak ni ż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 wszczęciem postępowania l ub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy art. 189i ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej