DIH-III-41/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 8 maja 2025 r. DIH - 3.707.25.2025.J S DECYZJA DIH - 3.41.2025 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 202 5 r. poz. 229 ), Prezes Ur zędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania wniesionego przez przedsiębiorcę Anatola Rykałę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą „ARIZ” Anatol Rykała w Kielcach, od decyzji nr 5/2025 Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 9 stycznia 2025 r. ( sygn. KHU.8361.228.2024 ), na mocy której na ww. przedsiębiorcę, nałożono karę pieniężną w wysokości 8 00 zł (słownie: osiemset złotych) , na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), za nieuwidocznienie cen jednostkowych, co stanowiło naruszenie obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ww . ustawy oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 2776), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIE NIE W dniach 16 i 19 lipca 2024 r. inspektorzy reprezentujący Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej, zwanego dalej „Świętokrzyskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji” działając w ramach upoważnienia do przeprowadzenia kontroli KHU.8361.228.2024 z 18 lipca 2024 r. przeprowadzili kontrolę w sklepie spożywczo - przemysłowym, należącym do kontrolowanego przedsiębiorcy dalej jako: „strona” lub „przedsiębiorca”. Kontrolę zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo prze dsiębiorców (Dz.U. z 2024 r. poz. 236 ze zm.) dalej jako: „Prawo przedsiębiorców” poprzedzono zawiadomieniem o zamiarze wszczęcia kontroli z 12 czerwca 2024 r., w którym wskazano zakres przedmiotowy kontroli, obejmujący przestrzegani e przepisów ustawy z d nia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 168) , dalej jako „ustawa o cenach” . Zawiadomienie to skutecznie doręczono przedsiębiorcy w dniu 18 czerwca 2024 r. Kontrolę przeprowadzono w obecności przedsiębiorcy, któremu p rzed przystąpieniem do czynności kontrolnych, okazano legitymacje służbowe oraz doręczono za pokwitowaniem Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, wraz z pouczeniem o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy, stanowiącym załącznik do ww. upow ażnienia. W toku kontroli sprawdzono przestrzeganie przepisów ustawy o cenach oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz.U. z 2022 r. poz.2776) dalej jako: „rozporządzenie”. Inspektorzy reprezentujący Świętokrzyskiego WIIH sprawdzeniem objęli 110 losowo wybranych produktów spożywczych i przemysłowych sprzedawanych w opakowaniach jednostkowych , stwierdzając nieprawidłowości przy 2 6 rodzajach wyrobów, w związku z brakiem ceny jednostkowej. Powyższe stanowiło naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach oraz § 3 i 4 rozporządzenia. Przedsiębiorca podjął w trakcie kontroli działania naprawcze, mające na celu uwidocznienie cen jednostkowych zgodnie z wymagani ami obowiązujących przepisów. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z 19 lipca 2024 r. (sygn. KHU.8361.228.2024), do którego strona nie zgłosiła uwag. W oparciu o zebrany materiał dowodowy, pismem z 6 grudnia 2024 r. Świętokrzyski WIIH zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego z tytułu niewypełnienia obowiązku wskazanego w art. 4 ustawy o cenach. W tym samym piśmie Ś więtokrzyski WIIH pouczył stronę, że zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572) dalej jako: „Kpa”, o przysługującym prawie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w szc zególności wypowiedzenia się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz prawie do wglądu w akta sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia ww. pisma. Pismo zostało dwukrotnie awizowane i następnie zwrócone 24 grudnia do nadawcy. W związku z powyż szym, na podstawie art. 44 Kpa, uznano iż ww. pismo zostało skutecznie doręczone 23 grudnia 2024 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Świętokrzyski WIIH decyzją nr 5/2025 z 9 stycznia 2025 r. nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wys okości 800 zł (słownie: osiemset złotych), na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z uwagi na nieuwidocznienie cen jednostkowych towarów oferowanych do sprzedaży, co stanowiło naruszenie obowiązków wynikających z art. 4 ust. ustawy o cenach. Decyzja zos tała doręczona stronie 20 stycznia 2025 r. W dniu 10 lutego 202 5 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej również „Prezesem UOKiK” lub „organem drugiej instancji”, otrzymał za pośrednictwem Świętokrzyskiego WIIH, odwołanie od ww. dec yzji , w którym strona zwróciła się z prośbą o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 800 zł. Prośbę umotywowała, tym że nigdy nie była karana przez Świętokrzyski WIIH , a działalność prowadzi od wielu lat. Przedsiębiorca wskazał, że wykonał wszystkie zalecenia pokontrolne i uzupełnił brakujące ceny jednostkowe. Strona wyjaśniła też, że nie odebrała korespondencji adresowanej do niej, ponieważ pod tym adresem nie prowadzi działalności tylko ma tam zarejestrowaną firmę i bywa tam okazjonalnie. Strona podniosła, że nałożona na nią kara pieniężna w wysokości 800 zł jest dla niej dużym obciążeniem finansowym ponieważ jej dochód roczny nie przekracza 30 tys. zł. Pismem z 10 lutego 2025 r. znak DIH - 3.707.25.2025.JS, Prezes UOKiK zawiadomił stron ę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w związku z wniesionym odwołaniem oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 poinformował o przysługującym jej prawie zgodnie z art.10 § 1 Kpa do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do zapoznania się z aktami sprawy, a także wypowiedzenia się c o do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w postępowaniu administracyjnym w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji Handlowej organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Ha ndlowej, zwany dalej „ wojewódzkim inspektorem IH” . Organem wyższego stopnia jest Prezes UOKiK. Wobec powyższego , w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej , Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Przez cenę na leży rozumieć wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest obowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę (inaczej cenę sprzedaży), zaś przez cenę jednostkową towaru lub usługi – cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach, stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o cenach, pojęcie ceny jednostkowej towaru lub usługi oznacza cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisach o miarach. Stosownie do § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia cenę uwidacznia się w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub bliskości towaru, którego dotyczy. Cenę oraz cenę jednostkowa uwidacznia się w szczególności: n a wywieszce, w cenniku, w katalogu, na obudowie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za : 1) litr lub metr sześcienny - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży wedłu g objętości; 2) kilogram lub tonę - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy; 3) metr - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości; 4) metr kwadratowy - dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według powierzchni; 5) sztukę - dla towarów przeznaczo nych do sprzedaży na sztuki. Z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia stanowi, że szczególnych przypadkach uzasadnionym rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wi elokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust.1. Natomiast Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 w przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przeliczenia na cenę jednostkową za sztukę lub dziesiętną wielokrotność lic zby sztuk. U widaczniani e ceny jednostkowej ma charakter bezwzględnie obowiązujący za wyjątkiem wyłączenia w zakresie produktów wymienionych w § 7 rozporządzenia . Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Insp ekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, chociażby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia pos tępowania wszystkie nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Dowiedzenie, że określony podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest sankcją administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 ustawy o c enach , przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej wojewódzki inspektor IH uwzględnia: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsięb iorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochr ony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1, ze zm.), zwanym dalej „rozporządzeniem (UE) 2017/2394”. Przepisy ustawy o cenach nie regulują kwestii odstąpienia od nałożenia administrac yjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, w związku z czym stosownie do art. 189a § 2 Kpa, zastosowanie mają w tym zakresie przepisy art. 189f Kpa. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 i 2 Kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub została ona prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 Niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w związku z odwołaniem wniesionym przedsiębiorcę od decyzji nr 5/ 2025 Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 9 stycznia 2025 r. ( s ygn. KHU.8361.228.2024), nakładającej na niego karę pieniężną w wysokości 800 zł (słownie: osiemset złotych), na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Odwołując się od wydanej d ecyzji, strona zwróciła się z prośbą o odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 800 zł. Prośbę umotywowała, tym że nigdy nie była karana przez Świętokrzyskiego WIIH, a działalność prowadzi od wielu lat. Przedsiębiorca wskazał też, że wykonał wszystkie zalecenia i uzupełnił brakujące ceny jednostkowe. Prezes UOKiK, po przeanalizowaniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności Protokołu kontroli z 19 lipca 2024 r. i zawartych w nim ustaleń, nie miał wątpliwości odn ośnie naruszenia przepisów dotyczących uwidaczniania cen. Stan faktyczny zgromadzony i opisany w protokole kontroli, nie budzi żadnych wątpliwości organu drugiej instancji. Jak wynika z akt sprawy, skontrolowane towary w sklepie nie były oznakowane cenami jednostkowymi. Do oceny wytypowano 110 produktów z oferty przedsiębiorcy, kwestionując brak podania cen jednostkowych przy 26 skontrolowanych towarach. Świętokrzyski WIIH słusznie uznał, że brak cen jednostkowych pozbawił konsumentów prawa do podjęcia korzystnej dla nich decyzji w zakresie wyboru towarów. Strona zgodziła się ze stwierdzonymi podczas kontroli nieprawidłowościami oraz podpisała protokół kontroli bez wnoszenia uwag. Protokół stanowi niepodważalny i wiarygodny dowód w sprawie świadczący o naruszeniu jakiego dopuścił się kontrolowany przedsiębio rca. Zgodnie z art. 76 § 1 Kpa protokół kontroli posiada walor dokumentu urzędowego tj. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2107/19 (lex nr 3034073), protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestion ować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. Z protokołu kontroli wynika, że kontrolą objęto 110 losowo wybranych produktów znajduj ących się w ofercie handlowej, a nieprawidłowości stwierdzono przy 26 partiach wyrobów skontrolowanych w zakresie informowania o cenie jednostkowej. Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że Świętokrzyski WIIH przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kiero wał się wszystkimi ustawowymi przesłankami z art. 6 ust. 3 ustawy o cenach, dokonując prawidłowej oceny stopnia naruszenia obowiązków, dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, wielkości jego obrotów i przychodów. W ocenie Prezesa UOKiK organ pierwszej i nstancji prawidłowo stwierdził, że strona dopuściła się naruszenia wymagań prawnych w zakresie informowania konsumentów o cenach jednostkowych towarów w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary pieniężnej. Stwierdzone naruszenie polegało w tym przypadku na braku cen jednostkowych przy 26 partiach towarów na 110 partii skontrolowanych. Jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 ust. 1 - 5 ustawy o cenach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, ka rę pieniężną do wysokości 20 000 zł, chociażby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspektorów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Należy zauważyć , że strona została poinformowana o zbliżającej się kontroli w zawiadomieniu o zamiarze jej wszczęcia, które zostało jej doręczone 18 czerwca 2024 r., natomiast kontrola rozpoczęła się 18 lipca 2024 r . Tym samym przedsiębiorca miał miesiąc czasu, aby si ę do niej przygotować i uzupełnić brakujące ceny jednostkowe. Strona jako profesjonalista, funkcjonująca na rynku od 2 marca 1997 r. (data rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej ujawniona w CEIDG) miała obowiązek znać i stosować się do przepisów prawa związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązek uwidocznienia cen jednostkowych powinien nastąpić przed momentem udostępnienia towarów konsumentom w celu ich zakupu . Ustawodawca nałożył na przedsiębiorców o bowiązek takiego informowania o cenach oraz cenach jednostkowych, aby konsument mógł w sposób rzetelny i świadomy zapoznać się z nimi przed dokonaniem wyboru. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazuje, że konsument musi mieć możliwość zapoznania się z informacją o cenie oraz cenie jednostkowej bez konieczności podejmowania dodatkowych działań, np. poprzez dopytywanie o te informacje. Uwidocznienie cen jednostkowych jest ustawowym obowiązkiem sprzedawcy, z którego zwolnione są wyłącznie towary wskazane wprost w prz episach § 7 rozporządzenia . Należy podkreślić, że funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównywanie cen towarów na podstawie prostej kalkulacji, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych. Z tego względu, opr ócz ceny za produkt, w miejscu sprzedaży detalicznej musi być także podana cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary (kilogram, litr). Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów kon sumentów, którzy mogą nie tylko porównać ceny takich samych lub podobnych produktów, ale także mogą faktycznie stwierdzić, czy podana cena jednostkowa jest niska czy wysoka i podjąć decyzję o zawarciu umowy sprzedaży w innym sklepie. Brak podania ceny albo ceny jednostkowej narusza prawo konsumenta do wyczerpującej informacji, a tym samym ogranicza jego możliwości świadomego, najkorzystniejszego pod względem ekonomicznym wyboru, co prowadzi do zagrożenia jego interesów. Podkreślić należy, że nadrzędnym celem ustawy o cenach jest ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorcami. Przepisy te mają m.in. chronić konsumentów przed wygórowanymi cenami ustalanymi w sposób dowolny przez przedsiębiorców. Trzeba przypomnieć, że od powiedzialność określona w art. 6 ustawy o cenach, statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów, wobec których stwierdzono naruszenie wymagań art. 4 ww. ustawy. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w informowaniu konsumentów o cen ach towarów i usług. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisu ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą popełnienia naruszenia. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administra cyjnego z dnia 8 października 2010 r., sygn. II OSK 1079/12). Oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 4 ustawy o cenach, może jedynie wydać decyzję administracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przewidzianej w tej ustawie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 wysokości. Mając więc na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znacz enia pozostają przyczyny powstania nieprawidłowości, gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa. Zauważyć należy, iż zawodowy charakter prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej uzasadnia zwiększone oczekiwania co do jego wiedzy, rze telności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania. Obejmuje także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie strona nie wykonała powy ższych obowiązków w zakresie uwidocznienia cen jednostkowych dla objętych kontrolą 26 partii produktów, co skutkowało wymierzenie jej kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust . 1 ustawy o cenach. Należy podkreślić, że ustawa o cenach nie przewiduje możliwośc i badania przez organ Inspekcji Handlowej istnienia winy (umyślnej czy nieumyślnej), bądź braku jej po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości . Z godnie z art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł, chociażby naruszenie miało charakter jednostkowy, a w trakcie kontroli przystąpiono do wykonywania zaleceń inspekto rów i na dzień wszczęcia postępowania wszystkie nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Prezes UOKiK wyjaśnia, że cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką właśnie jest administracyjna kara pieniężna nakładana na podstawie przepisów ustawy o cenach, jest jej stosowanie wobec podmiotu ponoszącego przypisaną mu obiektywną odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Biorąc pod uwagę powyższe to samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że określony przedsiębiorca nie zrealizował ciąż ącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Odnosząc się do kwestii wysokości nałożonej kary , Prezes UOKiK wskazuje, że zgodnie z obowiązującymi przepisami Świętokrzyski WIIH był uprawniony do wymierz enia stronie kary pieniężnej do 20 000 zł, a wymierzył karę pieniężną w wysokości 800 zł, która stanowi zaledwie 4 % górnego wymiaru kary. Prezes UOKiK dokonał ponownej analizy ustaleń w tym zakresie i na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że dokonana przez Świętokrzyskiego WIIH ocena przesłanek dotyczących wymiaru kary , była prawidłowa i znajdowała uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Miarkując stopień naruszenia obowiązków, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod u wagę, że charakter i waga naruszenia obowiązków była istotna. Cena jednostkowa bowiem jest jednym z podstawowych kryteriów obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w kontekście porównania jej z wartościami t owarów u innych przedsiębiorców. Przy ocenie tej przesłanki, organ pierwszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę również skalę naruszenia obowiązków, stwierdzając nieprawidłowości w stosunku do 24 % objętych kontrolą towarów. Oceniając dotychczasową dzia łalność przedsiębiorcy, organ pierwszej instancji zasadnie wziął pod uwagę podjęte przez stronę działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, polegające na podjęciu działań naprawczych, w wyniku których usunęła ona stwi erdzone nieprawidłowości . Przy ocenie tej przesłanki, organ pierwszej instancji uwzględnił fakt, iż strona nie była wcześniej objęta jego kontrolą. Uwzględniając trzeci czynnik wpływający na wymiar kary, tj. wielkość obrotów i przychodu Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 przedsiębiorcy, org an pierwszej instancji prawidłowo wziął pod uwagę , że strona , pomimo wezwania, nie przekazała informacji w tym zakresie. W opinii organu drugiej instancji kara w wymierzonej kwocie została zindywidualizowana zarówno pod względem przedmiotowym i podmiotowym , tak że jej wysokość nie stanowi zagrożenia dla bytu przedsiębiorcy, a jednocześnie jest na tyle dolegliwa i odstraszająca, aby zrealizować cele wymiaru kary. Odnosząc się do czwartej przesłanki wymiaru kary tj. sankcji nałożonych na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich UE w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2017/2394, organ pierwszej instancji wskazał, że powyższe kryterium nie znajduje zastosowania. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji zasadnie uznał, że strona dopuściła się naruszenia obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, w stopniu uzasadniającym wymierzenie jej kary pieniężnej, na podstawie art. 6 ust . 1 tej ustawy, zaś opisane powyżej, jak również w treści zaskarżonej decyzji, ustalenia kontroli i przesłanki, jakimi kierował się Świętokrzyski WIIH przy ustalaniu wysokośc i kary pieniężnej, nie dają podstaw do zmiany decyzji na korzyść strony w tym do odstąpienia od zastosowanej sankcji. Wysokość kary pieniężnej ustalona na poziomie 800 zł przy maksymalnej wysokości 20 000 zł, jest w opinii organu drugiej instancji, kwotą o ptymalną i adekwatną do wagi naruszenia . Wymiar kary uwzględnia przede wszystkim prawa i interesy konsumentów, którzy zostali pozbawieni należytej informacji o cenach jednostkowych dla 24% skontrolowanych towarów. Kara pieniężna musi odpowiadać wymogom w skazanym przez prawodawcę unijnego który w art. 8 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta poprzez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz.U. UE.L. 1998.80.27) dalej jako: „dyrektywa 98/ 6/WE” stanowi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca. Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Kara nałożona na podmiot musi spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna czyli właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były wyłącznie towary opatrzone odpowiednimi informacji o ich cenach i cenach jednostkowych. Wszystkie te cele winny być łąc znie uwzględnione, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona stronie kara pieniężna w wysokości 8 00 zł jest kwotą optymalną i wystarczającą do spełnienia jej celów. Po przeanalizowaniu niniejszej sprawy, podobnie jak organ pierwszej instancji, Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, tj. uchylenia zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie zmianę decyzji i odstąpienia od ukarania strony postępowania. Faktem jest, że w niniejszej sprawie stron a usunęła stwierdzone nieprawidłowości . Sam fakt usunięcia przez stronę stwierdzonych nieprawidłowości przemawia na jej korzyść i stanowi okoliczność łagodzącą, jednakże nie jest wystarczające do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 Kpa. Jednakże co istotne, w trakcie kontroli ustalono, iż konsumenci zostali pozbawieni informacji o cenach jednostkowych dla 24% objętych kontrolą towarów, stąd też wagi naruszenia nie można było uznać za znikomą, co już wyżej wykazano. Brak uwidocznienia cen jednostkowych przy tow arach uniemożliwia kupującemu porównanie cen wyrobów z cenami innych podobnych towarów lub produktów w innej palcówce handlowej, co utrudnia dokonanie optymalnego i właściwego wyboru dla konsumentów, tym samym naruszając ich interesy ekonomiczne oraz prawo do informacji o cenie jednostkowej. Organ drugiej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 instancji, stwierdza, że naruszenie nałożonych przez przedsiębiorcę obowiązków w sposób bezpośredni godziło w interesy konsumentów i ograniczało dostęp do ważnej dla nich informacji o cenie jednostkowej to warów zagwarantowanej obowiązującymi przepisami. Mając na uwadze powyższe, nie można uznać wagi naruszenia za znikomą. Tym samym przesłanka pierwsza nie została spełniona. Nawet uznając za spełnioną przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, to należy w skazać, że te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Biorąc pod uwagę powyższe, wskazanie na podjęcie dobrowolnych działań przez stronę postępowania, nie spowoduje, że zaistnieje podstawa do odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na p odstawie189f § 1 pkt 1 Kpa. Ponadto nie została spełniona przesłanka z art. 189f § 1 pkt 2 Kpa, gdyż jak słusznie uznał organ pierwszej instancji na podstawie posiadanej wiedzy, na stronę za to samo zachowanie prawomocną decyzją nie została uprzednio nałoż ona kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani też strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Prezes UOKiK zwraca uwagę, ż e naruszenie przepisów ustawy o cenach stanowi naruszenie o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 6 tej ustawy, zaś do nałożenia tej kary uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor IH. Uwzględniając właściwość terytorialną, w stosunku do strony postępowania w takim zakresie mogły być prowadzone wyłącznie przez Świętokrzyskiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Świętokrzyskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej na stronę za to samo naruszenie, w związku z czym należy przyjąć, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 Kpa nie mają zastosowania w omawianym przypadku. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes UOKiK stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 i 3 Kpa . Artykuł 189f § 2 Kpa, stanowi, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze pos tanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Zgodnie z art. 189f § 3 Kpa, organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia. Prezes UOKiK wskazuje, że w związku z faktem usunięcia przez stronę stwierdzonych nieprawidłowości niezwłocznie, organ pierwszej instancji nie musiał wzywać strony do przedstawienia dowodów potwierdzających ten fakt. Ponadto l iteralna wykładnia przepisu art. 189f § 2 Kpa jednoznaczni e wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotycz y regulacja art. 189f § 1 kpa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artyku łu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się strona, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07 .2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podk reślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia.”). Ponieważ k onsumenci zostali pozbawieni jakiejkolwie k informacji o cenie jednostkowej powyższe informacje muszą być uwidocznione przez przedsiębiorcę w momencie rozpoczęcia oferowania wyrobów do sprzedaży, tak aby konsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o ich zakupie (tj. uwidocznienie ma charakter o bowiązku przedumownego) zatem w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 Kpa. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Str ona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ustawy o cenach, bowiem nie uwidoczniła cen jednostkowych dla 24 % skontrolowanych towarów. Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym, wymierzenie stronie kary pi eniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o cenach , jak również ustalenie jej wysokości , było prawidłowe i zgodne z prawem i nie dawało podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub też do odstąpienia od zastosowanej sankcji. Stąd też, postępowanie org anu pierwszej instancji w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu drugiej instancji brak jest podstaw do zmiany decyzji zaś zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. W związku ze wskazaniem przez stronę , że wymierzona kara jest dla niej dużym obciążeniem finansowym , Prezes UOKiK informuję, iż w myśl art. 67a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), organ administracji publicznej, który nałożył karę pieniężną (tj. Świętokrzyski WI IH), na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem strony lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności kary pieniężnej lub rozłożyć jej zapłatę na raty, 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości wraz z odsetkami za zwł okę lub odsetki określone w decyzji, 3) umorzyć w całości lub w części zaległości, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiąca dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary staje się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy wydaje decy zję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 należy wnieść za pośrednictwem Prezesa UOKiK, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. O d skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10 000 zł – 4% wartości przedmiotu zaskarżen ia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50 000 zł do 100 000 zł – 2% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł; 4) ponad 100 000 zł – 1% wartoś ci przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2 000 zł i nie więcej niż 100 000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji Prezesa UOKiK skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie praw a pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w Warszawie . 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111). Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2025 r. poz. 935 ze zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r . w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535); art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2023 r. poz. 168) . Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej