DIH-III-53/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 24 kwietnia 2025 r. DIH - 3.707.21.2025.AB DECYZJA DIH.3.53.2025 „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z d nia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), a rt. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 229), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji PO.397.C.286.2024.MM Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspek tora Inspekcji Handlowej z dnia 3 stycznia 2025 r. (sygn. DC.8361.212.2024), na mocy której przedsiębiorcy Joannie Rychlickiej prowadzącej działalność pod firmą: Sklep Spożywczo Przemysłowy Lewiatan Joanna Rychlicka, (zwanemu dalej: „stroną”, „stroną postę powania” lub „przedsiębiorcą”), wymierzono karę pieniężną w wysokości 1 500 zł (słownie: jeden tysiąc pięćset złotych), z tytułu niewykonania obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 ww. ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług - Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach 8 – 13 sierpnia 2024 r. inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (zwanego dalej: „Mazowieckim WIIH” lub „organem pierwszej in stancji”), na podstawie upoważnienia nr DC.226/2024 z dnia 18 sierpnia 2024 r., przeprowadzili czynności kontrolne w sklepie należącym do ww. przedsiębiorcy. Uprzednio, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, ze zm.) (zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”), w dniu 30 lipca 2024 r., skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia ( sygn. DC.8361.212.2024 ) ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, obejmującego m. in. kontrol ę przestrzegania przepisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), (zwanej dalej: „ustawą o informowaniu o cenach”). Ww. zawiadomienie doręczono stronie w dniu 31 lipca 2024 r. Czynności kontrolne przeprowadzone zostały w obecności kontrolowanego przedsiębiorcy oraz osoby upoważnionej - sprzedawcy. W toku kontroli inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego WIIH ocenili prawidłowość uwidaczniania informacji o cenach, w odniesieniu do wymagań wskazanej wyżej ustawy o informowaniu o cenach oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy, tj. rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 2776), (zwanego dalej: „roz porządzeniem w sprawie uwidaczniania cen”). W tym celu inspektorzy dokonali sprawdzenia prawidłowości uwidaczniania cen w odniesieniu do 150 rodzajów losowo wybranych artykułów , stwierdzając ich brak (ceny i ceny jednostkowej) w odniesieniu do 15 partii (s zczegóły w załączniku nr 2 do protokołu kontroli – Zestawienie towarów kwestionowanych w zakresie prawidłowości uwidaczniania cen.) Powyższe stanowi naruszeni e postanowień zawartych w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach , a także wymagań określonyc h w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. Zgodnie z protokołem kontroli, w dniu podpisania protokołu kontroli, inspektorzy stwierdzili, że przedsiębiorca uzupełnił brakujące ceny. Szczegółowe ustalenia oraz wykaz produktów zakwestionowanyc h udokumentowano aktach sprawy, w tym w szczególności w protokole kontroli (nr akt kontroli: DC.8361.212.2024) oraz załączniku nr 2 do tego protokołu. Ww. protokół został podpisany i odebrany przez osobę upoważnioną do reprezentowania przedsiębiorcy w dniu 13 sierpnia 2024 r. Kontrolowany przedsiębiorca nie zgłaszał uwag do protokołu w przewidzianym ustawowo terminie. W piśmie z dnia 3 grudnia 2024 r., Mazowiecki WIIH, działając m. in. na podstawie art. 61 §1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), (zwanej dalej jako: „kpa”), poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z tytułu niewyk onania obowiązku , o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach . W piśmie tym, strona została pouczona także o przysługującym jej prawie do wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów. Jednocześnie, Mazowiecki WIIH zwrócił się w powyższym piśmie o przesłanie informacji odnośnie uzyskanych przez przedsiębiorcę korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniem obowiązków oraz wielkości obrotów i przychodu uzyskanych za rok ubiegły. Przedsiębiorca 18 grudnia 2025 r. przekazał in formację o uzyskanych przychodach. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Mazowiecki WIIH decyzją z dnia 3 stycznia 2025 r (nr akt kontroli: DC.8361.212.2024) nałożył na ww. przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, z tytułu niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o cenach. Niniejsza decyzja została doręczona stronie w dniu 8 stycznia 2025 r. W dniu 30 stycznia 2025 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Ko nsumentów (zwany dalej: „Prezesem UOKiK” lub „organem drugiej instancji”) otrzymał, za pośrednictwem Mazowieckiego WIIH odwołanie strony od ww. decyzji wraz z aktami sprawy , w którym strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmniejszenie kary wymierzo nej przez Mazowieckiego WIIH. Strona w odwołaniu wskazała, że brak cen było skutkiem dostarczenia towaru tego samego dnia. Strona tłumaczyła, że ekspedientki wykładały nowy towar, natomiast inny pracownik wprowadzał faktury, aby móc wydrukować oznaczenia c enowe, a zatem praca nie została skończona i dlatego brakowało etykiet cenowych. Strona wskazała również że tego samego dnia oznaczenia cenowe zostały uzupełnione. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 Pismem z dnia 4 lutego 2025 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę o toczącym się postę powaniu administracyjnym oraz o przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny czy odwołan ie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach przedsiębiorca ma obowiązek w miej scu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidocznić cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi, w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Jak wskazuje ustawodawca w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o informowaniu o cenach – cena to wartość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą kupujący jest zobowiązany zapłacić przedsiębiorcy za towar lub usługę. Z kolei pod pojęciem ceny jednostkowej towaru lub usługi należy rozumieć cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach (art. 3 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy). Ponadto, sposób uwidaczniania cen towarów lub usług regulują przepisy rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen , będącego rozporządzeniem wykonawczym do ww. ustawy. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen – cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się przy danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w blisko ści towaru, którego dotyczy cena, cena jednostkowa lub informacja o obniżonej cenie, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów. Cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się w szczególności: 1) na wywieszce, która m oże mieć formę wyświetlacza elektronicznego; 2) w cenniku; 3) w katalogu; 4) na obwolucie; 5) w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen stanowi, że cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny z a: 1) litr lub metr sześcienny – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według objętości; 2) kilogram lub tonę – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według masy; 3) metr – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży według długości; 4) metr kwadratowy – dla towaru przez naczonego do sprzedaży według powierzchni; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 5) sztukę – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży na sztuki. Natomiast, w szczególnych przypadkach uzasadnionych rodzajem, przeznaczeniem lub zwyczajowo oferowaną ilością towarów przy uwidacznianiu cen jednostkowych dopuszcza się stosowanie dziesiętnych wielokrotności i podwielokrotności legalnych jednostek miar innych niż określone w ust. 1 (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia). Z kolei, w przypadku towaru pakowanego oznaczonego liczbą sztuk dopuszcza się stosowanie przel iczenia na cenę jednostkową za sztukę lub za dziesiętną wielokrotność liczby sztuk (§ 4 ust. 2 ww. rozporządzenia). Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, administracyjnej karze pieniężnej podlega ten, kto nie wykonuje obowiązków, o któ rych mowa w art. 4 ust. 1 - 5. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej w tym przypadku, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, wynosi do 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje wojewódzkiemu i nspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy i stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości zostały wyeliminowane. Jednoc ześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez prz edsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgran icznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwow anie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L z 2017 r. Nr 345, str. 1, ze zm.). Niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w związku z odwołaniem wniesionym przez przedsiębiorcę od decyzji PO.397.C.286.2024.MM Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 3 stycznia 2025 r. (nr akt kontroli: DC.8361.212 .2024), na mocy której na ww. przedsiębiorcę, nałożono administracyjną karę pieniężną, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w wysokości 1 500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych) z tytułu niewykonania obowiązku o którym mowa w art. 4 ust. 1 ww. ustawy. W toku postępowania odwoławczego Prezes UOKiK przeprowadził dokładną analizę ustaleń kontroli w oparciu, o które wydano decyzję, jak również uwzględnił argumenty strony zawarte w odwołaniu. Organ drugiej instancji wskazuje, iż nie ma wąt pliwości, że strona naruszyła przepisy dotyczące informowania o cenach, poprzez nieuwidocznienie cen (cen i cen jednostkowych) dla 15 ze 150 poddanych ocenie produktów. Powyższe skutkowało nałożeniem przez Mazowieckiego WIIH administracyjnej kary pieniężne j. Jednocześnie Prezes UOKiK stwierdza, że postępowanie administracyjne Mazowiecki WIIH przeprowadził Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 w sposób prawidłowy, zapewniając stronie realizację wszystkich uprawnień wynikających z przepisów prawa, zastosował i wyjaśnił przepisy prawa materialnego oraz administracyjnego mające zastosowanie w niniejszej sprawie, właściwie przeanalizował kryteria wymiaru kary, jak również zbadał czy w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie instytucja odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f kpa. Prezes UO KiK uznał, że działania organu pierwszej instancji były zgodne z prawem, a decyzja została wydana w sposób prawidłowy. Prezes UOKiK, również dokonał analizy przesłanek wymiaru kary, o których mowa w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach stwierdzając, w zakresie s topnia naruszenia obowiązków, że przedsiębiorca nie przekazując konsumentom informacji o cenach naruszył w sposób znaczny przepisy dotyczące uwidaczniania cen . Prezes UOKiK wskazuje również , że brak cen utrudnia dokonanie optymalnego i właściwego dla kons umentów wyboru danego towaru, naruszając ich interesy ekonomiczne oraz prawo do uzyskania rzetelnej informacji o cenie i cenie jednostkowej. Organ drugiej instancji zauważa również, że charakter i waga naruszenia ustawowych obowiązków były znaczące, albowi em w przypadku 15 rodzajów towarów (co stanowiło 10 procent ocenianych w tym zakresie) stwierdzono brak zarówno cen, jak i cen jednostkowych, a zatem przedsiębiorca nie uwidocznił zagwarantowanych przepisami ustawy o cenach podstawowych informacji, które s łużą konsumentom do zapoznania się ofertą sklepu i podjęcia najbardziej korzystnej dla nich decyzji dotyczących zakupu . Oceniając czas trwania naruszenia Mazowiecki WIIH wskazał, że naruszenie zostało ujawnione w dniu 8 sierpnia 2024 r., natomiast w dniu p odpisania protokołu kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca uzupełnił brakujące ceny. Wymierzając przedsiębiorcy karę bierze się pod uwagę również kryterium , jakim jest dotychczasowa działalność podmiotu, w tym podjęte przez stronę działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę or az uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tychże obowiązków. Organ drugiej instancji analizując powyższą przesłankę wziął pod uwagę, że przedsiębiorca wykonuje działalność gospodarczą jedynie od 25 stycznia 202 3 r., jednak jest to wystarczający czas, aby zapoznać się i stosować obowiązujące przepisy prawa. Łagodząco na wymiar kary ma wpływ również to, że nie stwierdzono wcześniej naruszenia przez ww. przedsiębiorcę przepisów ustawy o cenach. Analizując powyższe kryterium Prezes UOKiK stwierdził ponadto, że na uwzględnienie zasługuje pozytywna postawa strony wobec wyeliminowania nieprawidłowości już w toku kontroli (co stanowi okoliczność łagodzącą, mającą znaczenie przy miarkowaniu wysokości wymierzonej kary) ora z fakt, że nie uzyskała ona korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniem obowiązków. Jednakże należy zwrócić uwagę, że strona była zawiadomiona o zamiarze wszczęcia kontroli wraz z podaniem zakresu przedmiotowego kontroli a mimo to nie dołożyła n ależytej staranności i nie podjęła wystarczających działań, aby nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o cenach. Przedsiębiorca pomimo, iż znał zakre s przedmiotowy kontroli , nie zorganizował tak spos obu prowadz enia działalnoś ci , aby nie doszło do narusz eń prawa. Odnosząc się natomiast do trzeciej przesłanki - wysokość obrotów i przychodu – Prezes UOKiK wskazuje, że stanowi ona przesłankę określającą pozycję przedsiębiorcy na rynku i pozwala na dostosowanie wymiaru kary do jego możliwości, przyczyniając się do osiągnięcia funkcji prewencyjnej zastosowanej sankcji. Mazowiecki WIIH analizując przesłankę dotyczącą wielkości obrotów i przychodu ocenił na podstawie przesłanych 18 grudnia 2024 r. przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 przedsiębiorcę informacji. Analizując przedmiotową przesłan kę należy stwierdzić, iż wysokość przychodu wskazuje, iż kara w wysokości wymierzonej przez organ I instancji nie stanowi zagrożenia dla bytu przedsiębiorcy, a jednocześnie jest na tyle dolegliwa, że spełnia funkcję represyjną. Natomiast co do czwartej prz esłanki, tj. sankcji nałożonych na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, Mazowiecki WIIH uznał, że niniejsza przesłanka nie znajduje zastosowania, ponieważ kontrola, w toku któr ej stwierdzono omawianą nieprawidłowość nie miała charakteru transgranicznego. Strona postępowania wnosząc swoje odwołanie nie kwestionowała ustaleń kontroli poczynionych przez organ pierwszej instancji, lecz zawnioskowała o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmniejszenie kary, wskazując na przyczyny stwierdzonych nieprawidłowości oraz uzupełnienie brakujących cen. Strona wskazała, że brak cen było skutkiem dostarczenia towaru tego samego dnia. Strona tłumaczyła, że ekspedientki wykładały nowy towar, natomiast inny pracownik wprowadzał faktury, aby móc wydrukować oznaczenia cenowe, a zatem praca nie została skończona i dlatego brakowało etykiet cenowych. Strona wskazała również że tego samego dnia oznaczenia cenowe zostały uzupełnione . Wskazane przez stronę przy czyny powstania nieprawidłowości, tj. dostarczenie nowego towaru i trwające prace nad oznaczeniem cenami, nie znajdują uzasadnienia, gdyż to przedsiębiorca powinien w taki sposób rozwiązać kwestie związane z dostawami nowych towarów, aby nie dochodziło do naruszania przepisów prawa określających prawo konsumenta do informacji o cenie i cenie jednostkowej produktów oferowanych konsumentom . Nawet sama zmiana kolejności wykonywanych prac, tj. najpierw wprowadzanie faktur i drukowanie etykiet cenowych, a następ nie umieszczenie towaru na półce jednocześnie z oznaczeniem cenowym, bez jakichkolwiek dodatkowych czynności, czy nakładów finansowych pozwoli na działanie , które skutkować będzie oznaczeniem produktów cenami zgodn i e z przepisami ustawy o cenach. A zatem b ezsprzecznie należy stwierdzić, że stwierdzone naruszenia wynikały tylko i wyłącznie z winy kontrolowanego przedsiębiorcy. Właściwa organizacja pracy pozwoli w przyszłości wyeliminować ewentualne naruszenia przepisów prawa. Mając na względzie powyższe, po ponownym przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał odwołanie strony za bezzasadne. W opinii Prezesa UOKiK, wymierzona stronie przez Mazowieckiego WIIH kara została ustalona w sposób prawidłowy, w oparciu o przesłanki zawar te w art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach i znajdowała potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Wykazane w toku kontroli nieprawidłowości polegające na braku cen naruszają w sposób istotny prawa konsumentów do informacji o cenach oferowany ch produktów. W ocenie Prezesa UOKiK, organ pierwszej instancji słusznie uznał, iż strona dopuściła się naruszenia wymagań prawnych w zakresie informowania konsumentów o cenach towarów w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary pieniężnej, a zatem nie ma po dstaw do obniżenia administracyjnej kary pieniężnej, któr a stanowi 7,5 procenta maksymalnej wysokości możliwej do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Prezes UOKiK wskazuje dalej, że podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiąz ujących przepisów prawa i jego przestrzegania. To na przedsiębiorcy, który prowadzi sprzedaż towarów w danej placówce, spoczywa m.in. obowiązek Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 dopilnowania, by przed udostępnieniem do sprzedaży produktu, konsument za każdym razem otrzymywał jednoznaczną, rzetelną oraz wyczerpującą informację nie tylko o cenie, lecz również o cenie jednostkowej. Podkreślić należy, iż okoliczność ta zależy od przedsiębiorcy. Nadrzędnym celem ustawy o informowaniu o cenach jest bowiem ochrona interesów konsumentów oraz prawid łowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Rzetelna, niebudząca zastrzeżeń informacja o cenie czy też cenie jednostkowej nabywanego towaru jest bardzo istotna i służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiot ów prowadzących działalności gospodarczą. Należy mieć na względzie również motyw 6 preambuły Dyrektywy nr 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom ( Dz. Urz. UE L z 1998 r. Nr 80 s. 27), który jasno wskazuje, że obowiązek podawania cen sprzedaży oraz ceny jednostkowej przyczynia się znacząco do lepszego przekazywania informacji konsumentom, jako że najłatwiejszym i zarazem najlepszym sposobem jest umoż liwienie konsumentom dokonania oceny i porównania cen produktów w sposób optymalny i tym samym dokonania świadomego wyboru na podstawie prostych porównań. Organ drugiej instancji stwierdza następnie, że wymierzana stronie kara pieniężna powinna odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy 98/6 WE stanowi, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (por. w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/1 1). Skuteczność kary przejawia się w możliwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Aby kara była odstraszająca jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjn ą, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w ob rocie dostępne były tylko towary właściwie opatrzone odpowiednimi informacjami na temat ich cen oraz cen jednostkowych. Po przeanalizowaniu w sposób kompleksowy przedmiotowej sprawy organ drugiej instancji doszedł do wniosku, iż nałożona na przedsiębiorcę kara pieniężna w wysokości 1 500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych) jest adekwatna do naruszenia, gdyż stanowi 7,5 procent maksymalnego przewidzianego wymiaru kary. Wymierzona w tej wysokości kara spełni w sposób właściwy funkcje dyscyplinujące i repres yjne, a także prewencyjne tak, aby nie dochodziło do naruszania prawa w przyszłości i będzie adekwatnym środkiem reakcji administracyjno - prawnej na ujawnione naruszenie prawa. Prezes UOKiK analizując przypadek strony wziął pod uwagę normę prawną zawartą w art. 189f kpa, tj. instytucję odstąpienia od wymierzenia kary. P o przeanalizowaniu niniejszej sprawy Prezes UOKiK, podobnie jak organ pierwszej instancji, nie znajduje podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary w trybie art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 kpa statuuje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organ mógł odstąpić od nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowiązku są niewielkie. Drugim warunkiem uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez przedsiębiorcę. Okoliczność naruszenia prawa jest w przedmiotowej sprawie bezsporna. Prezes UOK iK uważa, że brak jakichkolwiek cen (cen i cen jednostkowych) pozbawił konsumentów prawa Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 do uzyskania pełnej informacji o cenie i cenie jednostkowej oferowanych produkt ów , które im niewątpliwie przysługiwały. Powyższe godzi w sposób oczywisty w prawo konsu menta do informacji, uniemożliwiając mu porównywanie cen towarów znajdujących się w obrocie handlowym. Należy mieć również na względzie, że organ drugiej instancji oceniając aspekt związany ze znikomością naruszenia bierze pod uwagę nie tylko skalę naruszenia, w tym ilość, rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości, lecz również skutki naruszenia w odniesieniu do potencjalnych uczestników rynku, jakimi są konsumenci. W niniejszym przypadku konsumenci, klienci sklepu zostali pozbawieni informacji o cenach i cenach jednostkowych w odniesieniu do około 10 % skontrolowanych towarów. Naruszono w tym przypadku prawo konsumenta do dostępu przysługujących mu informacji, a tym samym realna ochrona konsumenta została w tej materii zachwiana. W realiach rozpatrywane j sprawy, nie sposób uznać, by waga naruszenia prawa była znikoma. Wobec powyższego, uznać należy, że część pierwsza przesłanki pierwszej nie została spełniona. Wyartykułować należy przy tym, iż cena usługi lub towaru należy do istotnych elementów wpływają cych bezpośrednio na podjęcie decyzji związanych z zakupem towaru czy usługi, natomiast cena jednostkowa jest podstawowym kryterium obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w kontekście porównania jej z taki mi wartościami innych towarów – podobnych pod względem przeznaczenia, ale o odmiennych cechach np. co do marki, producenta, ilości, wzornictwa, itp. Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie, ochrona interesów konsume ntów, którzy mogą nie tylko porównywać ceny takich samych bądź podobnych produktów w obrębie tej samej bądź różnych placówek w sposób nieskrępowany, ale również mogą przekonać się czy podana cena jednostkowa określonego rodzaju produktu jest dla nich odpow iednia. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 kwietnia 2019 r. w sprawie sygn. VI SA/Wa 2345/18. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał: „Stwierdzić zatem należy, że zgromadzony w t oku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż kwestionowane podczas kontroli towary w sklepie należącym do Skarżącej nie były towarami sprzedawanymi na sztuki, gdyż miały do nich zastosowanie określone jednostki miar (w szczególności miar y objętości), w związku z czym obowiązkiem Przedsiębiorcy było należyte uwidocznienie cen stosownie do treści cytowanych powyżej przepisów dotyczących informowania o cenach towarów i usług. W tym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w stanowisku orzekających w sprawie organów obu instancji. Organy obu instancji słusznie przyjęły w uzasadnieniu spornych decyzji, że niedopełnienie obowiązku uwidaczniania cen jednostkowych przez stronę skarżącą utrudniło porównanie konsumentom cen towarów podobnego rodzaju, ale o innej masie/objętości netto.”. Za spełnioną natomiast można uznać przesłankę dotyczącą zaprzestania naruszenia, gdyż strona uzupełnienia brakujące informacje o cenach jeszcze w toku trwającej kontroli. Jednakowoż wskazać trzeba, że przesłank i (znikoma waga naruszenia oraz zaprzestanie naruszenia) muszą być spełnione łącznie, aby organ mógł odstąpić od wymierzenia kary. Natomiast w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu i odstąpienia od wymierzenia kary na podsta wie art. 189f § 1 pkt 1 kpa, albowiem nie spełniono warunku kumulatywności ww. przesłanek. Należy zauważyć, że prezentowane powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie chociażby w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 2 grudnia 2 021 r., sygn. III SA/Gd 160/21, w którym Sąd stwierdził: „by można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia p rawa, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie”. Ponadto, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania 189f § 1 pkt 2 kpa, ponieważ inny organ nie mógł nałożyć na stronę na terenie podlegającym właściwości Mazowieckiego Wojewódzkieg o Inspektora Inspekcji Handlowej kar pieniężnych za to samo zachowanie. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że naruszenie przepisów ustawy o informowaniu o cenach stanowi naruszenie o charakterze deliktu administracyjnego, które zagrożone jest karą pieniężną określoną w art. 6 tej ustawy , zaś do nałożenia tej kary uprawniony jest wyłącznie wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Uwzględniając właściwość terytorialną, w stosunku do strony postępowania w takim zakresie mogły być prowadzone wyłącznie przez Maz owieckiego WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Mazowieckiego WIIH nałożyć kary pieniężnej na stronę za to samo naruszenie, w związku z czym należy przyjąć, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 kpa nie mają zastosowania w omawianym przypad ku. W niniejszym przypadku brak jest również podstaw do zastosowania art. 189f § 2 i 3 kpa, tzn. fakultatywnego odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Literalna wykładnia ww. przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem za stosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 K pa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usuni ęcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszanie przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie sam ego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się Strona, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naru szenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia.”). W przedmiotowej sprawie Prezes UOKiK nie widzi możliwości zastosowania art. 1 89f § 2 i 3 kpa, czyli usunięcia skutków naruszenia prawa, ponieważ zarówno ceny jak i ceny jednostkowe towarów muszą być uwidocznione przed dokonaniem zakupu, tak by na tej podstawie konsument mógł podjąć w pełni racjonalną decyzję, dostosowaną do własnyc h potrzeb, uwarunkowań i możliwości ekonomicznych. Uwidocznienie cen, cen jednostkowych towarów ma bowiem charakter obowiązku przedumownego. Nie można uznać za spełniony powyższy warunek, jeżeli informacje o cenach (cenach sprzedaży i jednostkowych) w przy padku 15 rodzajów produktów nie były udostępnione dla konsumentów w momencie oferowania tychże towarów do sprzedaży, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Przedsiębiorca wprawdzie zaprzestał naruszenia (co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy), j ednakże nie usunął tym samym skutków naruszenia prawa, albowiem stwierdzone Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 w dniu kontroli nieprawidłowości pozbawiły pewną grupę konsumentów prawa do informacji o cenach i cenach jednostkowych, uniemożliwiając im dokonywanie, w sposób swobodny, porównań cenowych pomiędzy poszczególnymi produktami. Jednocześnie należy stwierdzić, że w przedstawionym stanie faktycznym, wymierzenie stronie kary pieniężnej, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, jak również ustalenie jej wysokości, był o prawidłowe i zgodne z prawem. Wobec powyższego, zawarty w odwołaniu wniosek strony postępowania o zmniejszenie wysokości kary nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes UOKiK po przeprowadzonym postepowaniu odwoławczym, analizie zebranego materiału dowodoweg o, uwzględnieniu argumentów strony oraz obowiązującego stanu prawego stwierdza, że w ymierzona przez Mazowieckiego WIIH kara została wymierzona w prawidłowej wysokości i jest adekwatnym środkiem reakcji administracyjno - prawnej na ujawnione naruszenie prawa Dlatego też, postępowanie organu pierwszej instancji w tym zakresie należy uznać za prawidłowe, a zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Warszawie w terminie 7 dni od dnia , w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powsta ńców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegan ia się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowo - administracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ). Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), art. 8 ust. 1 z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. poz. 2023 r. poz. 168). Z upoważnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Otrzymują: 1. (xxxxxxxxxxxxxxxxx) 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3. a/a