DIH-III-4/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 23 stycznia 2025 r. DIH - 3.707.155.2024.MB „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” DECYZJA DIH - 3. 4 .202 5 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312 , ze zm. ) oraz ar t. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 1 października 2024 r. nakładającej na przedsiębiorcę N2H Sp. z o.o. z siedzibą w Kielcach karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy zł), wynikającą z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz . U. z 2023 r., poz. 168), za naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 i 2 ww. ustawy, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE O d 28 sierpnia 2023 r. do 4 września 2023 r. inspektorzy rep rezentujący Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (zwanego dalej: „Wielkopolskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”), działając na podstawie upoważnienia D/PI.UH.8361.95.2023 z 28 sierpnia 2023 r. oraz z 4 września 2023 r. przep rowadzili kontrolę w sklepie xxxxxxx xxxxxxx , należącym do przedsiębiorcy xxxx xxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxx xxxx (zwanego dalej: „stroną”, bądź „przedsiębiorcą”). Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r., p oz. 236 z e zm. ) – dalej jako: „Praw o przedsiębiorców”, 9 sierpnia 2023 r. skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli (D/PI.8360.66.2023), ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego kontrolę przestrzegania prze pisów ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U. z 2023 r., poz. 168) zwanej dalej: „ustawą o cenach”. Niniejsze pismo strona odebrała 16 sierpnia 2023 r. W wyniku podjętych działań kontrolnych inspektorzy reprezentujący Wi elkopolskiego WIIH sprawdzili 10 partii produktów oferowanych do sprzedaży detalicznej po obniżonych cenach. Produkty te znajdowały się na regałach z banerami o treści „SALE” oraz „SALE do - 70%”, a część wyeksponowano osobno na sali sprzedażowej. Informacj e cenowe uwidocznione były: - przy 6 produktach na czerwonych metkach zawierających przekreśloną cenę regularną, obowiązującą cenę sprzedaży, ostatnią najniższą cenę, informację o obniżce „SALE" ; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 - przy dwóch produktach na dwóch etykietach, na jednej z nich p odano: informację o wartości procentowej obniżki (sale - 25% , sale - 50%), przekreśloną cenę , która obowiązywała przed wprowadzeniem obniżki i obowiązującą cenę, natomiast na drugiej etykiecie podano przekreśloną cenę regularną, obowiązującą cenę sprzedaży i ostatnią najniższą cenę ; - przy dwóch produktach na etykiecie podano: informację o wartości procentowej obniżki (sale - 19%, sale - 40%,), przekreśloną cenę, która obowiązywała przed wprowadzeniem obniżki oraz obowiązującą cenę sprzedaży. Natomiast na tereni e salonu sprzedaży, na ladzie przy kasach, znajdowały się dwie tablice informacyjne wyjaśniające znaczenie poszczególnych uwidocznionych na etykietach cen produktów. Inspektorzy ustalili, że : - w przypadku 7 partii produktów informację o najniższej cenie tow aru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki przekazano w sposób niejasny, budzący wątpliwości, tj. oznaczone zostały nieprawidłową treścią informacji, dotyczącą najniższej ceny tych towarów, które obowiązywały w okresie 30 dni prze d wprowadzeniem obniżki, ponieważ na metce umieszczono informację: „ostatnia najniższa cena” zamiast: „najniższa cena w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki”, - w przypadku 2 partii produktów brak informacji słownej o najniższej cenie, która obowiązywa ła w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, - w przypadku 2 partii produktów informacji o cenie przekazano w sposób niejasny, budzący wątpliwości, tj. na etykietach cenowych nie wyjaśniono znaczenia cen podanych na wywieszce, - w przypadku jednej partii p roduktu informację o cenie przekazano w sposób niejasny, budzący wątpliwości, tj. na dwóch etykietach przyklejonych na przywieszce uwidoczniono dwie różne ceny produktu 299 zł i 229 zł, - w przypadku jednej partii produktu uwidocznione przy nim ceny sugerowa ły, że towar sprzedawany jest w cenie obniżonej, a w rzeczywistości nowa cena była równa najniższej obowiązującej dla danego towaru w ciągu ostatnich 30 dni. Ponadto ustalono, że w przypadku 4 produktów wskazana dla nich procentowa obniżka została wyliczon a od ceny regularnej lub ceny przekreślonej, zamiast w odniesieniu do najniższej ceny z 30 dni przed obniżką. Dodatkowo dla jednego produktu uwidoczniono nieprawidłową cenę z 30 dni przed obniżką. Powyższe stanowiło naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cenach. Ustalenia te udokumentowano w protokole kontroli z 4 września 2023 r. (nr akt kontroli: D/PI.UH.8361.95.2023). W piśmie z 11 września 2023 r. przedsiębiorca odniósł się do zapisów protokołu kontroli, stwierdzonych w to ku kontroli nieprawidłowości, wyjaśnił przyczyny i swoje stanowisko w sprawie, jak również poinformował o podjęciu działań naprawczych. Pismem z 25 września 2023 r. Wielkopolski WIIH poinformował, że postanowił nie uwzględniać uwag wniesionych przez stronę do protokołu kontroli z 4 września 2023 r. (nr akt kontroli: D/PI.UH.8361.95.2023) i przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Organ pierwszej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 instancji zaznaczył również, że pismo strony z 11 września 2023 r. zostało podpisane niezgodnie z zasadami repreze ntacji. 25 października 2023 r. Wielkopolski WIIH, na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312 , ze zm. ), zwanej dalej: ”ustawą o Inspekcji Handlowej”, skierował do strony wystąpienie pokontr olne, informujące o stwierdzonych uchybieniach wraz z wnioskiem o ich usunięcie. W odpowiedzi strona w piśmie z 13 listopada 2023 r. poinformowała o podjętych działaniach oraz wniosła o wydłużenie terminu na przedstawienie dowodów potwierdzających usunięcie naruszeń, jak również wniosła o poprzestanie na pouczeniu i nienakładaniu na nią kary administracyjnej. Pismem z 16 listopada 2023 r. Wielkopolski WIIH przychylił się do wniosku strony o wydłużenie terminu na przedstawienie dowodów potwierdzający ch usunięcie stwierdzonych w toku kontroli nieprawidłowości. Pismem z 11 grudnia 2023 r. strona poinformowała o podjętych działaniach i przedstawiła dokumentację fotograficzną. Na podstawie art. 61 § 1 i § 4 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 196 0 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej jako: „ k pa” Wielkopolski WIIH zawiadomieniem z 13 sierpnia 2024 r., poinformował przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia na niego kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach. Jednocześnie na podstawie zgodnie z treścią art. 10 § 1 k pa poinformowano, że strona może brać czynny udział w każdym stadium postępowania, a w szczególności wypowiad ać się co do zebranych dowodów i co do przesłanek wymiaru kary wskazanych w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach oraz zapoznać się ze zgromadzonymi w tej sprawie materiałami, a także przedstawić stanowisko w sprawie i składać wnioski dowodowe. Dodatkowo Wielkopol ski WIIH wezwał stronę do przesłania informacji o wielkości obrotów i przychodu, osiągniętych w 2023 r . Strona nie podjęła w terminie ww. pisma skierowanego na adres wskazany przez pełnomocnika strony, będący jednocześnie adresem siedziby przedsiębiorcy. T ym samym organ pierwszej instancji uznał je za doręczone w trybie art. 44 § 4 k pa. 1 października 2024 r. Wielkopolski WIIH, na podstawie art. 104 § 1 k pa oraz art. 6 ust. 1 i 3 ustawy o cenach wydał decyzję nakładającej na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł (słownie: pięć tysięcy zł), wynikającą z art. 6 ust. 1 ustawy o cenach, za naruszenie obowiązków określonych w art. 4 ust. 1 i 2 ww. ustawy. 29 października 2024 r. Prezes UOKiK otrzymał za pośrednictwem Wielkopolskiego WIIH odwołanie od ww. decyzji, w którym strona zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1, art. 4 ust. 2 w związku z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, art. 189 § 2 i 3 k pa oraz art. 44 § 4 k pa i wniosła o: - uchylenie decyzji w części dotyczącej stawianych zarzutów w zakresie nieprawidłowości polegających na prezentowaniu jako promocyjnych cen tych cen, które zmieniały się w okresie ostatnich 30 dni przed obniżką i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w tym zakresie oraz - uchylenie decy zji w części dotyczącej stawianych zarzutów w zakresie nieprawidłowości polegających na prezentowaniu jako najniższej ceny z ostatnich 30 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 dni przed obniżką ceny z opisem „Ostatnia najniższa cena” i umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia administrac yjnej kary pieniężnej oraz - uchylenie decyzji w przedmiocie w części dotyczącej pozostałych stawianych zarzutów i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy przy uwzględnieniu wniosku strony o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestani u na pouczeniu na podstawie art. 189 § 1 k pa względnie art. 189 § 2 i 3 k pa, jak również przy uwzględnieniu art. 189 § 1 ust. 1 k pa to jest przy uwzględnieniu znikomej wagi naruszenia. Dodatkowo strona przekazała przychód w 2023 r. i wniosła z daleko posun iętej ostrożności o reasumpcję orzeczenia w zakresie wysokości orzeczonej kary. Pismem z 7 listopada 2024 r. Prezes UOKiK poinformował przedsiębiorcę o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie odwołania od decyzji Wielkopolskiego WIIH z 1 paźd ziernika 2024 r. oraz o przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził. Istotą postępowania odwoła wczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie st rony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl a rt. 127 § 2 k pa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o cenach, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cen ę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Natomiast art. 4 ust. 2 ww. ustawy wskazuje, że w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Niezrealizowanie obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o cenach powoduje – zgodnie art. 6 ust. 1 ww. ustawy – nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten w sposób niewymagający dodatkowych założeń i wykładni, nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykonuje obow iązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy i stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości zostały skorygowane. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pienięż nej, która jest karą administracyjną. Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 3 tej ustawy, przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia się: 1) stopień naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania narusz enia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L z 2017 r. Nr 345 , str. 1, z e zm.). Strona w odwołaniu podważa stanowisko organu pierwszej instancji doty czące uwidaczniania cen produktów oferowanych w obniżonych cenach. Zarzuca między innymi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że niniejsza norma prawna nakłada na p rzedsiębiorcę zakaz oferowania do sprzedaży jako promocyjnych takich produktów, których cena w ciągu ostatnich 30 dni przed obniżką była równa lub niższa od ceny przedstawianej przez tego przedsiębiorcę jako promocyjnej, podczas gdy prawidłowa wykładnia te go przepisu powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca ma prawo oferować jako promocyjne takie towary, których cena zmieniała się w ciągu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK podkreśla, że organ pierwszej instanc ji, ani organ drugiej instancji nie wskazują przedsiębiorcy, że przepisy dotyczące cen nakładają zakaz oferowania do sprzedaży jako promocyjnych takich produktów, których cena w ciągu ostatnich 30 dni przed obniżką była równa lub niższa od ceny promocyjnej . W toku kontroli ustalono, że w przypadku jednego produktu oferowanego w obniżonej cenie podana na metce, aktualna cena sprzedaży była równa z najniższą ceną z ostatnich 30 dni przed obniżką. Wskazując nieprawidłowości dotyczącej tego produktu, w decyzji z 1 października 2024 r. Wielkopolski WIIH wskazał: „Uwidocznienie towarów oznaczonych ceną promocyjną w sposób niejasny i budzący wątpliwości w odniesieniu do produktu, gdzie najniższa cena w okresie 30 dni przed obniżką była równa cenie obniżonej.”. Nie wskazując w żadnym wypadku na zakaz oferowania do sprzedaży jako promocyjnych produktów, których cena w ciągu ostatnich 30 dni przed obniżką była równa cenie przedstawianej przez tego przedsiębiorcę jako promocyjna. Prezes UOKiK stwierdza, że w sytuacji, gdy komunikowane jest, że produkt oferowany jest w cenie obniżonej, a w rzeczywistości nowa cena jest tożsama bądź wyższa, od najniższej obowiązującej dla danego towaru w ciągu ostatnich 30 dni przed obniżką, to nie mamy do czynienia z obniżoną ceną produk tu lub uwidoczniona najniższa cena z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki nie została wskazana prawidłowo. Prezentowanie obniżek cen może być wskazane konkretną wartością np. procentową lub też bez wskazywania wartości obniżki, jednakże zawsze wskazanie korz yści konsumenta musi się odnosić do najniższej ceny, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wprowadzenie przepisów dotyczących obniżek cenowych produktów, miało na celu eliminacje fałszywych obniżek i zagwarantowanie konsumentom ł atwej oceny rzeczywistej wielkości rabatu i szybszych wyborów rynkowych na podstawie przejrzystych informacji dotyczących cen. Regulacje te mają zapobiec sztucznym zawyżaniom cen tuż przed ich Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 „obniżką”, tak aby zwiększyć „atrakcyjność” oferty. Rozwiązanie m tego problemu jest właśnie wskazywanie korzyści konsumenta względem najniższej ceny z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Zgodnie z założeniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. zmieniająca dyrektywę Rad y 93/13/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta (Dz. Urz. UE. L Nr 328, str. 7), dalej jako: „dyrektywa Omnibus”, aby można było mówić o obniżce ceny to powinna być ona liczona w stosunku do najniższej ceny z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki a nie ceny rzeczywistej (regularnej). Jedynie odniesienie do najniższej ceny z 30 przed obniżką faktycznie świadczy , że mamy do czynienia z obniżoną ceną produktu. Prezes UOKiK stoi więc na stanowisku, że jeżeli przedsiębiorca informuje konsumentów o obniżce ceny zobowiązany jest wskazywać korzyści wynikające z obniżki względem najniższej ceny z 30 dni przed obniżką. N atomiast w przypadku, gdy przedsiębiorca wskazuje wyłącznie korzyści wynikające z obniżki ceny względem innej ceny, np. ceny regularnej nie może informować konsumentów o obniżeniu ceny danego produktu. Tożsame stanowisko zaprezentował Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej dalej jako: „TSUE” w wyroku z dnia 26 września 2024 r w sprawie C - 330/23 orzekając, że art. 6a ust. 1 i 2 dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen prod uktów oferowanych konsumentom, zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161 z dnia 27 listopada 2019 r. należy interpretować w ten sposób, że wymaga on, aby obniżka ceny produktu ogłaszana przez podmiot gospodarczy w formie albo wart ości procentowej, albo zwrotu reklamowego mającego na celu podkreślenie korzystnego charakteru ogłoszonej ceny, została ustalona na podstawie „wcześniejszej ceny” w rozumieniu ust. 2 tego artykułu, tj. najniższej ceny stosowanej przez podmiot gospodarczy w okresie, który nie może być krótszy niż 30 dni przed zastosowaniem obniżki. TSUE wyraźnie wskazał, że cena sprzedaży produktu przedstawiana w ogłoszeniu jako cena obniżona w rzeczywistości nie może być taka sama jak ta „wcześniejsza cena” czy wręcz wyższa od niej. W przedmiotowej sprawie, jak zostało ustalone w toku kontroli, przedsiębiorca nieprawidłowo wskazał przy jednym produkcie najniższą cenę z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, i w tym przypadku nowa cena była tożsama z najniższą obowiązującą dla t ego towaru w ciągu ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Natomiast dla 4 innych produktów wskazana dla nich procentowa obniżka została wyliczona od ceny regularnej lub ceny przekreślonej, a nie w odniesieniu do najniższej ceny z 30 dni przed obniżk ą. Tym samym uwidocznienie informacji cenowej dla tych produktów sugerowało, że oferowany jest on w cenie obniżonej, a w rzeczywistości konsument dokonywał zakupu produktu w cenie tożsamej lub wyższej od obowiązującej najniższej ceny z 30 dni przed wprowad zeniem obniżki. Tym samym, zarówno w ocenie Wielkopolskiego WIIH, jak i organu drugiej instancji należy uznać, że ceny zostały uwidocznione w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości. W tym miejscu należy podkreślić, że prawidłowe podawanie cen, w tym cen towarów, dla których w jakikolwiek sposób sugerowana jest obniżka ich cen, jest jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na podjęcie decyzji o zakupie towaru przez konsumenta i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 umożliwia dokonania świadomego i korzystnego pod względem ekonomiczny m wyboru. Przepisy dotyczące uwidaczniania cen nakładają na przedsiębiorców obowiązek informowania o cenach – a co za tym idzie również o obniżkach – w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Wymogi te należy stosować nie tylko do treści informacji o najniższej cenie z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, lecz także do jej formy, która ma zapewnić jasność i zrozumiałość, a także umożliwiać łatwe porównanie cen i ocenę korzyści płynących z promocji. W przedmiotowej spra wie strona informuje konsumenta o promocji, której w rzeczywistości nie ma, gdyż „cena promocyjna” jest tożsama lub wyższa od ceny jaka obowiązywała przez ostanie 30 dni przed ogłoszeniem promocji. Oczywiście , przedsiębiorca może swobodnie kształtować ceny , ale nie może informować o obniżce ceny produktu, i uznawać jako obniżkę odwoływanie się do innej ceny, a nie najniższej z 30 dni przed ogłoszeniem obniżki. Strona, zakomunikowała obniżkę cen poprzez oznaczenie produktów nią objętych specjalnymi etykietam i ze wskazaniem „SALE” lub ze wskazaniem wartości procentowej obniżki lub umieszczeniem ich na regałach z banerami o treści „SALE” oraz „SALE do - 70%”, w związku z czym zaistniał przypadek „informowania o obniżeniu ceny towaru", o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. Przy większości produktów strona wywiązała się z obowiązku uwidocznienia najniższej ceny z ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, jednakże dla 5 produktów zaprezentowała korzyści jedynie względem ceny innej niż najniższa cena z 3 0 dni przed wprowadzeniem obniżki, co jest dopuszczalne jedynie dodatkowo i w równorzędny sposób jak korzyści naliczanych od najniższej ceny z 30 dni przed obniżką. Ogłoszenie obniżki ceny produktu w sytuacji, gdy obniżka ta naliczana jest wyłącznie w odni esieniu do innej ceny narusza przepisy w zakresie sposobu uwidaczniania cen, ponieważ taki sposób jest niejednoznaczny, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający porównanie cen. Tym samym Prezes UOKiK zgadza się z Wielkopolskim WIIH, że sposób prezentowani a ceny, która jest równa lub wyższa od najniższej ceny z 30 dni przed obniżką, dlatego, że została odniesiona do innej ceny lub naliczenie wskazanej procentowej wartości obniżki od innej ceny niż najniższa cena z 30 dni przed obniżką, budzi wątpliwości co do istnienia faktyczne obniżki ceny i korzyści płynących z promocji. Biorąc powyższe pod uwagę zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o cenach należy uznać za bezzasadny. Jako kolejny zarzut w odwołaniu strona wskazała naruszenie przepisów prawa materialne go, tj. art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że nieprawidłowe, niejasne, wprowadzające w błąd jest oznaczenie „Ostatnia najniższa cena”, podczas gdy znaczenie tej ceny nie budzi wątpliwoś ci, komentowany przepis nie nakłada na przedsiębiorcę obowiązku oznaczenia najniższej ceny z 30 dni przed obniżką konkretnym, jedynie prawidłowym oznaczeniem, a dodatkowe wyjaśnienia dotyczące znaczenia poszczególnych oznaczeń na metce w postaci insertu A4 znajdowały się na terenie kontrolowanego salonu (przy kasie). Odnosząc się do powyższego, Prezes UOKiK wskazuje, że przy interpretacji przepisów dotyczących uwidaczniania cen należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż zmiana art. 4 ustawy o cenach została wprowadzona art. 6 ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw z dnia 1 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2581), co było związane z implementacją postanowień dyrektywy Omnibus. Zgodnie z regulacją, w każdym ogłoszeniu o o bniżce ceny podaje się wcześniejszą cenę stosowaną przez podmiot gospodarczy przez określony okres przed zastosowaniem obniżki ceny. Wcześniejsza cena Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 oznacza najniższą cenę stosowaną przez podmiot gospodarczy w okresie, który nie może być krótszy niż 30 d ni przed zastosowaniem obniżki ceny. W grudniu 2021 r. Komisja Europejska wydała Zawiadomienie Komisji – Wytyczne dotyczące wykładni i stosowania art. 6a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen pro duktów oferowanych konsumentom (Dz. Urz. UE C Nr 526, s. 130, dalej „Wytyczne”), dalej jako: „Wytyczne Komisji”. Zaprezentowała tam wskazówki dotyczące wykładni i stosowania przepisów w sprawie ogłoszeń o obniżkach cen. W art. 6a dyrektywy 98/6/WE uregulow ano kwestię przejrzystości obniżek cen, wprowadzając przepisy szczegółowe mające zapewnić, aby obniżki rzeczywiście miały miejsce. Artykuł 6a ma zapobiec sztucznemu zawyżaniu ceny odniesienia przez podmioty gospodarcze lub wprowadzaniu konsumentów w błąd, jeżeli chodzi o wysokość obniżki. Zwiększa on przejrzystość i gwarantuje, że po ogłoszeniu obniżki cen konsumenci faktycznie zapłacą mniej. Nowy przepis dotyczący obniżek cen umożliwia ponadto organom kontroli łatwiejsze sprawdzenie uczciwości obniżek cen, ponieważ określa jasne zasady dotyczące „wcześniejszej” ceny odniesienia, która musi być podstawą ogłaszanej obniżki. (patrz Ustawa o informowaniu o cenach towarów i usług. Komentarz red. prof. dr hab. Konrad Osajda 2023 wyd. 2 ). Prezes UOKiK stoi na sta nowisku, iż w przypadku gdy strona informowała o obniżce cen sprzedawanych towarów, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, powinna podać informację o obniżonej cenie oraz uwidocznić również informację o najniższej cenie tego towaru, która składa się z dwóch elementów: cenie, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki (wartości wyrażonej w zł) wraz z wyjaśnieniem co ta cena oznacza, czyli że jest to cena obowiązująca w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Strona, w przypad ku informowania o obniżeniu ceny towaru, była zobowiązana do przekazania konsumentom informacji o obniżonej cenie oraz informacji o cenie, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości i obo wiązkom tym uchybiła. Prezes UOKiK podkreśla, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach , w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, nie zaś tylko samą najniższą cenę towaru (wyrażoną liczbowo). Pomimo, że przepis nie precyzuje, jak dokładnie powinna być sformułowana informacja o najniższej cenie obowiązuj ącej w okresie 30 dni przed obniżką, to określenie „ostatnia najniższa cena ” zastosowane przez przedsiębiorcę, jest niewystarczające i nie jest tożsame ze zwrotem „najniższa cena towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki”. Zw rot zastosowany przez stronę nie zawiera określenia wskazującego konkretnego terminu, w odniesieniu do którego wylicza się cenę najniższą w okresie 30 dni przed obniżką. Powoduje to, że konsument może mieć wątpliwości co do faktycznej treści takiej informa cji, może zrozumieć ją w różny sposób – na przykład odnieść ją do ostatniej ceny z dnia przed obniżką. Ponadto konsument może mieć wątpliwości czy ostatnia najniższa cena nie została wprowadzona chwilowo, np. w celu wywołania mylnego przeświadczenia o wyją tkowo atrakcyjnej obniżce ceny. Należy podkreślić, że obowiązek uwidaczniania informacji o cenie obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki ma za zadanie umożliwić konsumentom podjęcie świadomej decyzji, a przede wszystkim wskazać, czy obec na cena obniżona jest ofertą atrakcyjną w porównaniu do ceny Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 obowiązującej przed jej wprowadzeniem. Tym samym Prezes UOKiK nie może zgodzić się z twierdzeniem strony, że oznaczenie „Ostatnia najniższa cena” nie budzi wątpliwości. Ustawa o cenach nie narzu ca, jak zauważa strona, jednego jedynie prawidłowego zwrotu określającego najniższą cenę towaru lub usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, jednakże zwrot opisujący tę cenę musi być tożsamy z określeniem sformułowanym w ust awie. Prawidłowy będzie np. zwrot „najniższa cena z ostatnich 30 dni przed obniżką”, ale już zastosowany przez stronę „Ostatnia najniższa cen” trudno uznać za tożsamy, co zostało szczegółowo omówione wcześniej. Nadrzędnym celem ustawy o informowaniu o cena ch jest bowiem ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Informacja dotycząca ceny określonego towaru jest bardzo istotna i służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla po dmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Wymagania zawarte w art. 4 ww. ustawy dotyczą wszelkich towarów oferowanych do sprzedaży detalicznej. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii dodatkowych wyjaśnień dotyczących znaczenia poszczególnych oznaczeń na metce w postaci insertu A4 znajdujących się na terenie salonu przy kasie Prezes UOKIK stwierdza, że takie oznakowanie nie spełnia wymagań dotyczących uwidaczniania informacji cenowych. Rozwiązanie takie nie jest czytelne dla konsumenta, wymaga od konsumenta podjęcia dodatkowych działań, dowiedzenia się o dodatkowych oznaczeniach, znalezienia ich oraz zapamiętania objaśnień wskazanych na ww. plakatach. Art. 4 ust. 2 ustawy o cenach wyraźnie wskazuje na uwidocznienie informacji o poszczególnych cenach w przypadku ogłoszonej obniżki, czyli wartości liczbowych cen wraz z precyzyjnym ich objaśnieniem. Ustawodawca określił również miejsce uwidaczniania cen, czy też informacji o cenach w przypadku oferowania produktów w obniżonych cenach. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 2776) wyraźnie wskazano miejsce, w którym należ y je uwidaczniać. W pierwszej kolejności wymieniona została wywieszka, rozumiana w ww. rozporządzeniu jako etykieta, metka, tabliczka lub plakat (§2 pkt 4 ww. rozporządzenia). To na niej strona powinna uwidocznić stosowne informacje o cenach. W przepisach dotyczących uwidaczniania cen nie została dopuszczona możliwość rozbicia informacji cenowej podaną na jednej wywieszce i podania objaśnień do przedstawionej ceny, czy cen na drugiej wywieszce, zwłaszcza umieszczonych w dwóch zupełnie różnych miejscach w s klepie. Informacja cenowa winna być tak skonstruowana, aby nie zachodziła potrzeba stosowania dodatkowych wyjaśnień, czyli aby nie było wątpliwości, co do jednoznaczności przedstawionych cen. W ocenie Prezesa UOKiK nie można uznać, że zastosowany przez pr zedsiębiorcę sposób prezentacji cen produktów oferowanych do sprzedaży jest jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, a strona sprostała nałożonym na nią obowiązkom. Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez stronę kwestii dotyczącej daty ukazania się „Wyjaś nień Prezesa UOKiK - Informacja o obniżce ceny”, dalej jako: „Wyjaśnienia Prezesa UOKiK”, organ drugiej instancji podkreśla, że to na przedsiębiorcy prowadzącym działalność handlową spoczywa m.in. obowiązek dopilnowania, by konsument bez podejmowania żadny ch dodatkowych działań, za każdym razem, wraz z produktem otrzymywał wyczerpującą i konkretną informację o jego cenie (w tym przypadku cenie obniżonej oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 najniższej cenie obowiązującej w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości, tak aby mógł dokonać świadomego wyboru. Zaakcentować należy, iż okoliczność ta całkowicie zależy od przedsiębiorcy. Nadrzędnym celem ustawy o informowaniu o cenach jest bowiem ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencj a między przedsiębiorstwami. Informacja dotycząca ceny określonego towaru jest bardzo istotna i służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Ponadto należy zauważyć, że „Wyjaśnienia Prezesa UOKiK” zostały opublikowane 8 maja 2023 r. Strona zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli obejmującego kontrolę legalności i rzetelności prowadzonej działalności oraz kontrolę prze strzegania przepisów ustawy o cenach, odebrała 16 sierpnia 2023 r., natomiast kontrola rozpoczęła się 28 sierpnia 2023 r. Tak więc strona miała wystarczająco dużo czasu aby mogła zapoznać się z „Wyjaśnieniami Prezesa UOKiK” oraz podjąć stosowane działania korygujące tak, aby dostosować stosowany przez siebie sposób uwidaczniania cen do wymagań przepisów. Odnosząc się natomiast do polemiki strony ze stanowiskiem Prezesa UOKiK w kwestii dopuszczenia komunikatu „Najniższa cena” w sprzedaży online, organ drugie j instancji podkreśla, że rozwiązanie takie, tj. skrócenie komunikatu o najniższej cenie produktu, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki , może być dopuszczone jedynie wyjątkowo. Może to nastąpić, gdy w miejscu prezentacji informac ji o obniżce ze względów technicznych dostępne jest ograniczone miejsce na opis (np. w wynikach wyszukiwania na platformie lub w sklepie internetowym, w miniaturach produktów rekomendowanych, w aplikacji mobilnej sklepu). Rozwiązanie takie może być dopuszc zone z zastrzeżeniem, że pełne wyjaśnienie powinno być łatwo dostępne dla konsumenta, np. na karcie produktu w przypadku przekierowania z wyników wyszukiwania, w tooltipie (dymku) w przypadku aplikacji. Powinno z niego wynikać, czy „najniższa cena” to najn iższa cena z 30 dni przed obniżką czy też najniższa cena od rozpoczęcia oferowania towaru lub usługi. Natomiast odesłanie (zamieszczenie linku) do innej strony internetowej (np. regulaminu świadczenia usług, podstrony z wyjaśnieniem zasad prezentowania ce n) może nie być uznane za łatwo dostępne, podobnie jak w przypadku sprzedaży stacjonarnej nie jest dopuszczalne umieszczenie niepełnej informacji na etykiecie cenowej, a dokładnych objaśnień na terenie placówki handlowej. Podsumowując, w ocenie organu drug iej instancji Wielkopolski WIIH nie dokonał błędnej wykładni art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. Przepisy dotyczące uwidaczniania cen nakładają na przedsiębiorców obowiązek informowania o cenach – a co za tym idzie również o obniżkach – w sposób jednoznaczny, n iebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Wymogi te należy stosować zarówno do treści informacji o najniższej cenie z 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, która ma zapewnić jasność i zrozumiałość, a zastosowanie przez stronę sformułowania „Os tatnia najniższa cena” budzi wątpliwości i nie wskazuje jednoznacznie, że tak opisana cena jest najniższą ceną produktu, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. W odwołaniu strona zarzuca ponadto Wielkopolskiemu WIIH naruszenie pr zepisów prawa procesowego mające istotne znaczenie dla sprawy, a to art. 44 § 4 k pa poprzez jego błędne zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym skutkujące przyjęciem, że stronie skuteczne doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyj nego wraz z żądaniem Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 przedstawienia informacji na temat przychodów i obrotów osiągniętych przez przedsiębiorcę, a w efekcie ze strona świadomie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do wypowiedzenia się w sprawie i świadomie nie przedłożyła informacji o wielkości obrotów oraz przychodu osiągniętych w 2023 r., podczas gdy strona wskazała adres do korespondencji, a oświadczenie to nie zostało cofnięte przez pełnomocnika strony, po wstąpieniu pełnomocnika do sprawy. W ocenie Prezesa UOKiK powyższy zarzut na leży uznać za bezzasadny. Organ drugiej instancji wskazuje, że pismo z 1 września 2023 r., na które powołuje się strona w odwołaniu, w którym wskazano adres do korespondencji (inny niż adres siedziby przedsiębiorcy) zostało złożone przez podmioty uprawnion e do reprezentacji strony (nie pełnomocnika), jeszcze w toku kontroli, na okoliczności związane z przedmiotowa kontrolą. Następnie już po zakończeniu kontroli strona skierowała do organu pierwszej instancji pismo z 11 września 2023 r. z uwagami do protokoł u kontroli, w którym wskazała również adres do korespondencji (inny niż adres siedziby przedsiębiorcy wskazany w KRS). Mimo, iż przedmiotowe pismo zostało podpisane niezgodnie z zasadami reprezentacji – Wielkopolski WIIH, celem wyjaśnienia zaistniałych wąt pliwości udzielił stronie odpowiedzi i jednocześnie wskazał, iż kieruje pismo na adres siedziby przedsiębiorcy (nie na wskazany adres do korespondencji), z przyczyn wyżej wskazanych, tj. brak prawidłowej reprezentacji. W dalszej kolejności, jeszcze przed w szczęciem postępowania administracyjnego do sprawy wstąpił pełnomocnik strony (pismo z 13 listopada 2023 r.), który na wstępie powołał się na adres siedziby przedsiębiorcy, adres ten znajdował się także w stopce ww. pisma. Z uwagi na powyższe, Wielkopolski WIIH dalsze pisma kierował na adres siedziby przedsiębiorcy. Przed wszczęciem postępowania pełnomocnik strony nie zgłaszał w tym zakresie żadnych zastrzeżeń, chociażby w kolejnym piśmie z 11 grudnia 2023 r., w którym potwierdził wykonanie działań naprawc zych w przedmiotowej sprawie. Z uwagi na powyższe, uwzględniając okoliczności, iż po zakończeniu kontroli nie wskazano skutecznie innego adresu do doręczeń, a pełnomocnik strony w swoich pismach powoływał się na adres siedziby przedsiębiorcy wskazany w KRS , co więcej, na ten adres doręczono pismo z 16 listopada 2023 r. (wyznaczające datę do 10 grudnia 2023 r. na realizację działań naprawczych), do którego następnie odnosił się pełnomocnik odwołującej się w swoim piśmie z 11 grudnia 2023 r., nie zgłaszając ż adnych zastrzeżeń, co do adresu, na który dokonano doręczenia. Ponadto na ten sam adres została doręczona decyzja Wielkopolskiego WIIH z 1 października 2024 r., od której strona złożyła odwołanie. Tym samym, zadaniem Prezesa UOKiK, w pełni uzasadnione jest stwierdzenie, iż zarzut wadliwego doręczenia pisma informującego o wszczęciu postępowania na adres siedziby przedsiębiorcy, jest całkowicie bezpodstawny. Jeżeli pełnomocnik strony powołuje się na adres przedsiębiorcy - to pełnomocnik oraz przedsiębiorca p owinni w sensie organizacyjnym zabezpieczyć odbiór przesyłek adresowanych na przedsiębiorcę z jednoczesnym wskazaniem pełnomocnika, niezależnie od tego, czy wskazano samego pełnomocnika i adres przedsiębiorcy, czy pełnomocnika i nazwę przedsiębiorcy, które go reprezentuje i jego adres. Podsumowując, w ocenie Prezesa UOKiK, zarówno pismo informujące o wszczęciu postępowania, jak również decyzja Wielkopolskiego WIIH z 1 października 2024 r. zostały skutecznie doręczone. W przypadku pisma informującego o wszcz ęciu postępowania skutek ten nastąpił w oparciu o art. 44 § 4 k pa. Natomiast ewentualne negatywne konsekwencje związane z brakiem odebrania przedmiotowego pisma z przyczyn leżących po stronie pełnomocnika oraz reprezentowanego przez niego przedsiębiorcy, p owstały niezależnie od Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 działań organu pierwszej instancji, w związku z tym, obciążają wyłącznie pełnomocnika oraz stronę. Tym samym zarzut strony dotyczący naruszenia art. 44 § 4 k pa poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem, że stronie skute czne doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, należy uznać za bezzasadny. Dodatkowo strona zarzuciła Wielkopolskiemu WIIH naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. art. 189 f § 2 i 3 k pa w związku z art. 8 § 1 k pa poprzez odmowę jego zastosowania przy jednoczesnym braku dokonania oceny spełnienia wszystkich przesłanek opisanych w komentowanym przepisie, a przez to dowolne, arbitralne, wykraczające poza administracyjny luz dec yzyjny orzeczenie o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej co stanowiło naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organu administracji publicznej. Prezes UOKiK, po przeanalizowaniu sprawy nie widzi podstaw do o dstąpienia od wymierzenia kary w ramach instytucji przewidzianej w art. 189f k pa. Prezes UOKiK nie znalazł podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k pa, tj. odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przepis ten przewiduje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organ administracji publicznej mógł odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego obowi ązku są niewielkie. Natomiast w trakcie kontroli ustalono, że strona uwidoczniła informacje cenowe dla wszystkich 10 skontrolowanych produktów oferowanych w obniżonej cenie (100% wszystkich skontrolowanych). w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości. Dla 7 produktów pomimo, że uwidoczniła najniższą cenę produktów, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki (wartość liczbową), to opisała ją jako „ostatnia najniższa cena”, a dla produktów całkowicie pominęła informację słowną o najni ższej cenie, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Na etykietach cenowych przy 2 produktach nie wyjaśniono znaczenia cen podanych na wywieszce, a przy jednym produkcie umieszczono dwie etykiety na których uwidoczniono dwie różne ceny tego produktu. Ponadto przy 4 produktach wskazana dla nich procentowa obniżka nie została wyliczona w odniesieniu do najniższej ceny z 30 dni przed obniżką, a dla jednej partii uwidocznione przy nim ceny sugerowały, że towar sprzedawany jest w cenie obniżonej, a w rzeczywistości nowa cena była równa najniższej obowiązującej dla danego towaru w ciągu ostatnich 30 dni. Dodatkowo dla jednego produktu uwidoczniono nieprawidłową cenę z 30 dni przed obniżką. Tym samym wagi naruszenia prawa nie można uznać z a znikomą, gdy przy produktach oferowanym do sprzedaży po obniżonej cenie, nie było rzetelnych informacji cenowych, a tym samym konsumenci zostali pozbawieni możliwości oceny rzeczywistej wielkości rabatu. Organ drugiej instancji, stwierdza, że naruszenie nałożonych przez przedsiębiorcę obowiązków w sposób bezpośredni godziło w interesy konsumentów i ograniczało dostęp do ważnej dla nich informacji o cenie wyrobów, zagwarantowanej obowiązującymi przepisami. Podkreślić należy, że cena jest podstawowym kryter ium obiektywnej informacji o wartości towaru wyrażonej w jednostkach pieniężnych, szczególnie w kontekście porównania jej z takimi wartościami innych towarów – podobnych, o odmiennych cechach co do marki, producenta, ilości, wzornictwa, poziomu techniczneg o, itp. Stąd też wagi naruszenia prawa nie można uznać za znikomą. Natomiast niewłaściwe wskazanie obniżki względem innej ceny niż najniższa cena sprzed 30 dni przed wprowadzeniem obniżki zostali pozbawieni możliwości ustalenia czy rzeczywiście mają do czy nienia z obniżką ceny oraz oceny rzeczywistej wielkości rabatu . Dodatkowo Prezes UOKiK Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 wyjaśnia, że podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązujących przepisów prawa i jego respektowania. To na przedsiębiorcy spoczywa m. in. obowiąze k dopilnowania, by przy oferowaniu do sprzedaży produktów lub usług konsument za każdym razem otrzymywał wyczerpującą, konkretną, rzetelną informację cenową. Podkreślić należy, iż okoliczność ta całkowicie zależy od przedsiębiorcy. Nadrzędnym celem ustawy o cenach jest bowiem ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Jak już wskazano wcześniej wprowadzenie przepisów dotyczących obniżek cenowych produktów miały na celu eliminacje fałszywych obniżek i zagwarantowanie konsumentom łatwej oceny rzeczywistej wielkości rabatu i szybszych wyborów rynkowych na podstawie przejrzystych informacji dotyczących cen, a także stworzenie identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalności gospodarczą. W toku niniejszej kontro li organ wytypował do oceny w zakresie uwidaczniania informacji o cenach 10 partii wyrobów oferowanych do sprzedaży po obniżonej cenie i do tej właśnie liczby skontrolowanych należy odnieść liczbę wyrobów zakwestionowanych, co pozwala na ustalenie skali ni eprawidłowości. W toku kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy na 10 wytypowanych do kontroli produktów we wszystkich przypadkach stwierdzono nieprawidłowości związane z uwidacznianiem cen, więc nie może być mowy o uznaniu wagi naruszenia za znikomą. Dru gim warunkiem uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. W przedmiotowej sprawie strona podjęła działania, które wyeliminowały nieprawidłowości stwierdzone w toku kontroli. W ocenie organu drugi ej instancji przesłanka pierwsza nie została spełniona, natomiast druga przesłanka zaprzestanie naruszenia – została podjęta przez stronę w wyniku kontroli, w związku z powyższym organ stwierdza, iż nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu i do odstąpi enia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k pa. Nie została spełniona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 k pa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miała by być nałożona administracyjna kara pieniężna. Nadto należy podkreślić, że naruszenia z ustawy o informowaniu o cenach kwalifikowane są jako czyny o charakterze deliktu administracyjnego, który zagrożone są karą pieniężną określoną w art. 6 ustawy o cenac h. Postępowania w tym zakresie mogą być prowadzone wyłącznie przez organy Inspekcji Handlowej, zaś z uwagi na właściwość terytorialną, w stosunku do strony mogły być one prowadzone przez Wielkopolski WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognic ji Wielkopolskiego WIIH nałożyć kary pieniężnej za to samo naruszenie, co oznacza, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 kpa nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Po przeanalizowaniu akt sprawy Prezes UOKiK stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistn iały również okoliczności, o których mowa w art. 189f § 2 k pa, tj. zastosowanie art. 189f § 2 nie spełnieni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w art. 6 ust. 1 ustawy o cenach. Okoliczności i waga naruszenia pra wa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ustawy o cenach, bowiem dla 10 produktów o obniżonej cenie uwidoczniła ceny w sposób nie jednoznaczny, budzący wątpliwości i uniemożliwiający porównanie cen. Literalna Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 14 wykładnia ww. przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretow ać ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 k pa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wy starczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się st rona, wyklucza możliwość usunięcia skutków naruszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodneg o z prawem, naruszonego przez zachowanie stanowiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać narusz ania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutki naruszenia.”). Ponieważ cena musi być uwidocznione przez przedsiębiorcę w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający porównanie cen w momencie oferowania danego produktu lub usługi, tak aby k onsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o zakupie (tj. uwidocznienie cen ma charakter obowiązku przedumownego) zatem w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 k pa. Podsumowując Prezes UOKiK podkreśla, że niezrealizow anie obowiązków wskazanych w ustawie o cenach zgodnie z jej art. 6 ust. 1, powoduje nałożenie kary pieniężnej w wysokości do 20 000 zł. Przepis ten nakazuje wojewódzkiemu inspektorowi Inspekcji Handlowej wymierzyć karę pieniężną podmiotowi, który nie wykon uje obowiązku określonego w ww. przepisach, choćby naruszenie prawa miało charakter jednostkowy. Dowiedzenie, że podmiot nie wykonał powyższego obowiązku powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. Cechą charakterystyczną sankcji administracyjnej, a taką jest właśnie kara pieniężna nakładana na podstawie ustawy o cenach, jest jej automatyczne stosowanie wobec podmiotu ponoszącego odpowiedzialność za naruszenie ciążących na nim obowiązków. Samo zatem stwier dzenie – udowodnienie braku informacji w zakresie cen, jak też sprzecznego z ustawą sposobu ich uwidocznienia – jest wystarczającą przesłanką do nałożenia kary pieniężnej. Powyższa ustawa nie przewiduje przy tym możliwości badania przez organy Inspekcji is tnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego ujawniono nieprawidłowości. Zatem samo stwierdzenie w wyniku kontroli, że podmiot nie zrealizował ciążącego na nim obowiązku ustawowego powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest k arą administracyjną. Kara pieniężna powinna także odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów o ferowanych konsumentom (Dz. U. L z 1998 r. Nr 80) nakazuje, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r., II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możliwości Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 15 jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeż eniem dla przedsiębiorcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne był y tylko towary opatrzone odpowiednimi informacjami cenowymi, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliwa. Art. 6 ustawy o cenach statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów, wobec których stwierdzono naruszenie wymagań określonych w a rt. 4 ww. ustawy. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w informowaniu konsumentów o cenach towarów i usług. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisu ma charakter obiektywny i powstaje z chwilą popełnienia naruszenia. Obiektywny charakt er odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 2010 r., sygn. II OSK 1079/12). Oznacza to, że przesłanką tej odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez okr eślony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 4 ustawy o cenach, może jedynie wydać decyzję administracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przewidzianej w tej ustawie wysokości. Mając więc na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, bez znaczenia pozostają przyczyny powstania nieprawidłowości oraz okoliczności podniesione przez przedsiębiorcę, gdyż karę wymierza się za samo naruszenie prawa. Od nosząc się do zarzutu strony, że nałożona kara jest wysoka, a we wszystkich innych postępowaniach, które prowadzone były w stosunku do strony (dotyczących analogicznych uchybień), przedmiotem rozstrzygnięcia było nałożenie kary w wysokości 3 000 zł, Prezes UOKiK wskazuje, że wysokość kary jest ustalana w sposób zindywidualizowany i musi być adekwatna do rozpatrywanej sytuacji, a decydując o wysokości kary, organ uwzględnia przesłanki jej wymiaru przewidziane w ustawie ocenach. Po przeprowadzonym postępowani u administracyjnym, Prezes UOKiK uznaje, iż Wielkopolski WIIH wydał decyzję zgodną z obowiązującym stanem prawnym przy uwzględnieniu ustawowych wytycznych wymiaru sankcji wskazanych w art. 6 ust. 3 ustawy o cenach oraz wspomnianych wymogów ujętych w celach regulacji. Dokonując oceny stopnia naruszenia obowiązków przez przedsiębiorcę, organ pierwszej instancji, uwzględniając charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia obowiązków ustalił prawidłowo, że doszło do poważnego naruszenia obowiązków. Przedsięb iorca naruszył art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach w przypadku 10 partii oferowanych do sprzedaży towarów, tj. 100 % skontrolowanych. Stwierdzone nieprawidłowości naruszają prawo konsumenta do informacji i uniemożliwiają mu porównanie cen towarów znajdującyc h się w obrocie handlowym. Tym samym przedsiębiorca pozbawił konsumentów możliwości porównania cen niektórych towarów z innymi tego typu towarami, utrudniając tym samym dokonanie przez nich właściwego wyboru, z uwzględnieniem ich sytuacji finansowej. Przed siębiorca jako profesjonalista w swojej dziedzinie powinien tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, aby spełnić nałożone obowiązki wynikające z przepisów prawa. Z kolei oceniając czas trwania naruszenia obowiązków, uwzględniono, ż e kontrola poprzedzona została skierowaniem przez organ do przedsiębiorcy zawiadomienia z 9 sierpnia 2023 r. o zamiarze wszczęcia kontroli zawierającego m.in. informację o zakresie przedmiotowym kontroli oraz ustawowym terminie jej przeprowadzenia. Pomimo tego, przedsiębiorca Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 16 zaprzestał naruszania prawa dopiero w wyniku przeprowadzenia kontroli. Przy ocenie dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, Wielkopolski WIIH prawidłowo wziął pod uwagę fakt, że w stosunku do skontrolowanego przedsiębiorcy nie stwie rdzono wcześniej naruszenia obowiązków w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o cenach. Uwzględnił również fakt, iż przedsiębiorca podjął dobrowolne działania naprawcze w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Jednocześnie organ pierwszej instancji w skazał w odniesieniu do korzyści majątkowych lub strat w związku z naruszeniami ustawy o cenach, że strona, poinformowana o aktualnie obowiązującym stanie prawnym, nie odniosła się do ww. wskazanych okoliczności. Oceniając z kolei wielkość obrotów i przych odu przedsiębiorcy, ze względu na brak informacji w tym zakresie od strony Wielkopolski WIIH, zgodnie z przedłożonym podczas czynności kontrolnych oświadczeniem przyjął, że strona należy do grupy średnich przedsiębiorców. Prezes UOKiK zauważa, że odnośnie przekazanej przez stronę wraz z odwołaniem informacji o osiągniętym przychodzie w 2023 r. , przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że przedsiębiorca m.in. osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz z operacji finansowych niep rzekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro, jest korzystne dla strony. Natomiast przesłanka zawarta w art. 6 ust. 3 pkt 4 ustawy o cenach nie znajduje zastosowania, ponieważ kontrola przeprowadzona przez Inspekcję Handlową w przedmiotowej spraw ie nie jest kontrolą przeprowadzoną w sprawach transgranicznych. Nałożona kara pieniężna w wysokości 5 000 zł, nie została wymierzona w maksymalnej wysokości, lecz w kwocie stanowiącej 25 % maksymalnej kwoty, tj. 20 000 zł przewidzianej ustawowo. Wymierzon a kara spełni jednak w sposób właściwy funkcje dyscyplinujące i represyjne, a także prewencyjne tak aby nie dochodziło do naruszania prawa w przyszłości i jest adekwatnym środkiem reakcji administracyjno - prawnej na ujawnione naruszenie prawa. Biorąc powyż sze pod uwagę wniosek strony o odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, jak również o reasumpcję orzeczenia w zakresie wysokości kary jest niezasadny. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mo wa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Poznaniu w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem ad ministracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 17 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak ni ż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podstawa prawna pouczenia : Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 , ze zm. ); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 200 3 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r. poz. 535), art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) . z up . Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Joanna Jankowska - Kuć Dyrektor Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/