DIH-III-22/2025

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 26 lutego 2025 r. DIH - 3.707.161.2024.AB DECYZJA DIH.3. 22 .202 5 „informacje prawnie chronione oznaczono [xxx]” N a podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 poz. 572), art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 312 z późn. zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji nr NRB - 67/2024 o karze pieniężnej Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z 25 października 2024 r. (nr: NRB. 8361.128.2024 ), na mocy której na podst awie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168) nałożono na przedsiębiorcę CLAIRE’S POLAND spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu (zwanego dalej: „stroną”, „stroną postępowania”, „spółką” „przedsiębiorcą”), karę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) z tytułu niedopełnienia obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 oraz 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług, Prezes Urzędu Ochron y Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE W dniach 30 lipca – 2 sierpnia 2024 r. inspektorzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej (zwanego dalej: „Kujawsko - Pomorskim WIIH” lub „organem pierwszej instancji”), działając na podstawie upoważnienia NRB.8361.128.2024 z 30 lipca 2024 r. przeprowadzili kontrolę ww. przedsiębiorcy. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236 z p óźn. zm.), zwanej dalej: „Prawem przedsiębiorców”, 8 lipca 2024 r. skierowano do przedsiębiorcy zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli, ze wskazaniem zakresu przedmiotowego kontroli, który obejmował m.in. przestrzeganie przepisów ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług. Zawiadomienie doręczono 11 lipca 2024 r. Czynności kontrolne przeprowadzono w obecności pracownika kontrolowanego przedsiębiorcy, tj. osoby czynnej w lokalu w rozumieniu art. 97 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (D z.U. z 2024 r. poz. 1061 z późn. zm.). W toku kontroli sprawdzano m.in. prawidłowość przekazywania konsumentom informacji o cenach oferowanych produktów, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 20 23 r. poz. 168) (zwanej dalej: „ustawą”, „ustawą o cenach”) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 19 Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 2 grudnia 2022 r. w sprawie uwidaczniania cen towarów i usług (Dz. U. z 2022 r., poz. 2776), zwanego dalej: „rozporządzeniem w sprawie uw idaczniania cen” lub „rozporządzeniem Ministra Rozwoju” . Ocenie w powyższym zakresie poddano 130 oferowanych do sprzedaży towarów (ozdoby do włosów, biżuteria, kosmetyki). W toku kontroli u stalono, że przedsiębiorca w przypadku 27 partii ocenianych produ któw uwidaczniał na jednym produkcie dwie ceny: a) cenę umieszczoną na białej etykiecie bez skreśleń oraz informacji jaka dokładnie jest to cena, b) cenę uwidocznioną na czerwonej etykiecie sugerującej, że jest to cena promocyjna. Uwidocznienie dwóch cen bez informacji wyjaśniającej konsumentom, jaka jest to cena , jest niewystarczające i może wprowadzać konsumenta w błąd. Ponadto w toku kontroli ustalono, że przedsiębiorca nie uwidocznił informacji dotyczącej najniższej ceny z ostatnich 30 dni przed wprowadzen iem obniżki. Uwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej w sposób niejednoznaczny poprzez umieszczenie dwóch cen oraz nieuwidocznienie informacji dotyczącej najniższej ceny z ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem obniżki stanowi naruszenie art. 4 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy. Zgodnie z art. 4 ust. 1 „W miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru lub usługi w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen” i art. 4 ust. 2 „W każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki ”. Ponadto w toku dalszych czynności kontrolnych inspektorzy zakwestionowali 82 partie skontrolowanych produktów (11 partii produktów kosmetycznych, 71 akcesoriów do włosów – gumki, spinki i opaski pakowane po kilka sztuk) z uwagi na brak ceny jednostkowej. Nieuwidoc znienie cen jednostkowych w miejscu sprzedaży detalicznej stanowi naruszenie przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o cenach towarów i usług. Ustalenia kontroli udokumentowano w protokole kontroli z 2 sierpnia 2024 r. (nr akt: NRB.8361.128.2024). Pismem z 5 sierp nia 2024 r. Kujawsko - Pomorski WIIH przesłał kontrolowanemu przedsiębiorcy ww. protokół kontroli, zawierającym pouczenie, że przedsiębiorca na podstawie art. 20 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej może zgłosić uwagi bezpośrednio do protokołu kontroli bądź w nieść je na piśmie do Wojewódzkiego I nspektora IH w ciągu 7 dni od dnia przedstawienia protokołu do podpisu. Protokół został odebrany przez kontrolowanego 9 sierpnia 2024 r. Pismem z 5 września 2024 r. przedsiębiorca wniósł uwagi do protokołu kontroli, wsk azując, m.in., że z e względu na fakt, że nie jest to tymczasowa promocja tylko wyprzedaż , wymóg umieszczenia informacji o najniższej cenie, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki nie ma zastosowania. Natomiast w odniesieniu do zast rze ż e ń podniesionych w stosunku do informowania o cenach niekt ó rych produkt ó w sprzedawanych w multipakach, strona wskazała m.in. , ż e nie zawieraj ą one informacji o ich cenach Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 3 jednostkowych , gdyż te produkty są sprzedawane wyłącznie w multipakach i nie są s przedawane oddzielnie , d latego spółka stoi na stanowisku, że wymóg informowania o cenie jednostkowej nie powinien mieć zastosowania do takich produktów. Pismem z 30 września 2024 r. Kujawsko - Pomorski WIIH, na podstawie art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej: „Kpa”, zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o cenach, w odniesieniu do 109 towarów oferowanych w miejscu sprzedaży detalicznej. Jednocześnie poinformowano stronę, że przysługuje jej prawo do wypowiadania się co do zebranych dowodów i materiałów oraz do zapoznania się z aktami sprawy. Dnia 25 października 2024 r. Kujawsko - Pomorski WIIH na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o cenach wydał decyzję nr NRB - 67/2024 (sygn. NRB .8361.128.2024 ), na mocy której nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych 00/100) z tytułu niedopełnienia obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 i 4 ust. 2 ww. ustawy. Decyzja została odebrana 30 października 2024 r. W dniu 20 listopada 2024 r . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „Prezesem UOKiK” albo „organem drugiej instancji”) otrzymał za pośrednictwem Kujawsko - Pomorskiego WIIH odwołanie od ww. decyzji (oryginał odwołania został przekazany e - puapem w dniu 28 listopada 2024 r. na wniosek organu drugiej instancji). Strona wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania w całości, alternatywnie o wydanie decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary i udzielenie pouczenia. Pismem z 16 grudnia 2024 r. Prezes UOKiK poinformował stronę o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Strona nie skorzystała ze swoich uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów usta lił i stwierdził. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonuje oceny, czy odwołanie strony jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów In spekcji Handlowej. Wobec powyższego, w myśl art. 127 § 2 kpa w związku z art. 1 ust. 3 ww. ustawy, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o cenach, w miejscu sprzedaży detal icznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Natomiast art. 4 ust. 2 ww. ustawy wskazuje, że w każdym przypadku informowania o obniżeni u ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 4 Sposób uwidaczniania cen towarów i usług określa pr zepis szczególny wydany na podstawie art. 4 ust. 6 ww. ustawy, tj. określony w rozporządzeniu Ministra Rozwoju. W myśl § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się na danym towarze, bezpośrednio prz y towarze lub w bliskości towaru, którego dotyczy, w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów. Jednocześnie cenę, cenę jednostkową lub informację o obniżonej cenie uwidacznia się w szczególności: na wywieszce, która może mieć formę wyświe tlacza elektronicznego, w cenniku, w katalogu, na obwolucie, w postaci nadruku lub napisu na towarze lub opakowaniu, o czym stanowi § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia. Cena jednostkowa (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii) dotyczy odpowiedn io ceny za: a) litr lub metr sześcienny – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według objętości, b) kilogram lub tonę – dla towarów przeznaczonych do sprzedaży według masy, c) metr lub metr kwadratowy – dla towarów sprzedawanych według długości lub powi erzchni, d) sztukę – dla towarów sprzedawanych na sztuki. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje obowiązków, o których mowa w art. 4 ustawy o informowaniu o cenach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowe j nakłada na niego, w drodze decyzji, karę pieniężną do wysokości 20 000 zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia: 1) stopień naruszenia obowiązków, o k tórych mowa w art. 4 ust. 1 - 5, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia tych obowiązków; 2) dotychczasową działalność przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wc ześniejsze naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 4 ust. 1 - 5, przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskane przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków; 3) wielkość obrotów i przychodu przedsiębiorcy; 4) sankcje nał ożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych, jeżeli informacje o takich sankcjach są dostępne w ramach mechanizmu ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2394 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów i uchylającym rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 (Dz. Urz. UE L 345 z 27.12.2017, str. 1, z późn. zm.). Niniejsze postępowanie administracyjne prowadzone jest w związku z odwołaniem wniesionym przez przedsiębiorcę od decyzji nr NRB - 67/2024 o karze pieniężnej Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia 25 październi ka 2024 r. (sygn. akt: NRB.8361.128.2024), na mocy której na przedsiębiorcę nałożono karę pieniężną w wysokości 1 000 zł (słownie: tysiąc złotych), z tytułu niedopełnienia obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 oraz 4 ust. 2 ww. ustawy o cenach. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 5 W toku postępowania odwoławczego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przeprowadził dokładną analizę ustaleń kontroli, w oparciu, o które wydano decyzję oraz treści skarżonej decyzji, jak również uwzględnił zarzuty strony zawarte w odwołaniu. P o przeanalizowaniu całokształtu zebranego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli (nr akt kontroli: NRB.8361.128.2024), organ drugiej instancji nie miał wątpliwości co do zaistnienia faktu naruszenia przepisów ustawy o informowaniu o cenach. Inspek torzy reprezentujący Kujawsko - Pomorskiego WIIH w wyniku podjętych działań poddali ocenie 130 partii produktów, stwierdzając w odniesieniu do 109 partii, naruszenie obowiązków wynikających z art. 4 ust. 1 i art. 4 ust. 2 ustawy o cenach, z uwagi na: ‒ uwidocznienie cen w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający ich porównanie (co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o cenach), zważywszy na prezentowanie dwóch cen przy jednoczesnym posługiwaniu się komunikatami graficznymi, tj. etykietam i cenowymi o szczególnej kolorystyce (białej i czerwonej) - sugerującymi istnienie obniżki bez wskazania znaczenia ww. komunikatów, w odniesieniu do 27 partii towarów; ‒ nieuwidocznienie informacji o najniższej cenie towaru, która obowiązywała w okresie 30 d ni przed wprowadzeniem obniżki (co narusza art. 4 ust. 2 ustawy o cenach), w odniesieniu do wyżej wymienionych 27 towarów ; ‒ nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej cen jednostkowych (co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o cenach), w odniesieniu 82 parti i towarów (11 partii produktów kosmetycznych, 71 akcesoriów do włosów – gumki, spinki i opaski pakowane po kilka sztuk). W złożonym odwołaniu, spółka podobnie jak w piśmie z 5 września 2024 r. zawierającym uwagi do protokołu kontroli, wskazała, że c eny pre zentowane na produktach z wyprzedaży są cenami regularnymi tych produktów, które nie uległy zmianie w czasie przed rozpoczęciem wyprzedaży, natomiast czerwona naklejka na produktach z wyprzedaży informuje o ich obniżonych cenach. Taka praktyka prezentowani a cen produktów objętych wyprzedażą w kolorze białym i czerwonym jest powszechnie stosowana przez wielu przedsiębiorców i jest również powszechnie zrozumiała dla ich klientów. Z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że niższa cena prezentowana na czerw onej naklejce cenowej jest ceną do zapłaty przez klienta. Zdaniem spółki nie ma tu miejsca na dwuznaczność, gdyż oznaczenie kolorystyczne jest jasne i powszechnie stosowane na rynku. Wątpliwości co do obowiązującej ceny nie mógł budzić również fakt, że obn iżona cena została potwierdzona przez organ w kasie sklepu przy zakupie produktów z wyprzedaży. Jednocześnie przedsiębiorca stoi na stanowisku, że nie naruszył wymogów ustawy w zakresie prezentowania cen, gdyż obniżka ceny związana ze sprzedażą produktów z wyprzedaży nie ma charakteru czasowej promocji. Produkty z wyprzedaży po rozpoczęciu wyprzedaży przez spółkę miały być sprzedawane po obniżonej cenie do momentu ich całkowitego wyprzedania lub usunięcia ze sklepu, a cena produktów z wyprzedaży nigdy nie p owróci do ceny regularnej. Ponieważ nie jest to tymczasowa promocja, a produkty z wyprzedaży przed obniżką nie były sprzedawane po cenie innej niż cena regularna, która również widniała na produktach z wyprzedaży obok obniżonej ceny z czerwoną metką, spółk a stoi na stanowisku, że wymóg umieszczenia dodatkowej informacji o cenie w ciągu ostatnich 30 dni przed Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 6 wprowadzeniem obniżki nie miał zastosowania. Zgodnie ze stanowiskiem spółki art. 4 ust. 2 ustawy o cenach wymaga podania klientom informacji o najniższ ej cenie produktu lub usługi w okresie 30 dni poprzedzających moment dokonania obniżki ceny. Jak wyjaśniono powyżej spółka prezentowała na produktach z wyprzedaży zarówno obniżone ceny (na czerwonych metkach cenowych), jak i najniższe ceny produktów z wypr zedaży obowiązujące w okresie poprzedzającym 30 dni przed dokonaniem obniżki. Cena sprzed obniżki była jedyną ceną stosowaną w odniesieniu do sprzedawanych produktów. Ponadto strona odnośnie nieuwidocznienia najniższej ceny z ostatnich 30 dni przed obniżką , wskazała, że również w tym przypadku prezentacja cen nie może wprowadzać klientów w błąd i zawiera wszystkie wymagane ustawą informacje. Strona twierdzi, że ustawa wymaga przedstawienia klientom informacji o najniższej cenie produktu w okresie 30 dni pop rzedzających obniżkę ceny i spółka się do tego zastosowała. Zdaniem przedsiębiorcy wymóg ustawy nie jest równoznaczny z koniecznością umieszczenia konkretnej formuły „najniższa cena produktu w okresie 30 dni poprzedzających obniżkę ceny wynosi...”. Wystarc zy, gdy jest ona zgodna z rzeczywistością. Spółka nie żongluje cenami, a zatem prezentacja cen przez spółkę nie jest niejednoznaczna ani wprowadzająca w błąd bez takiej formuły. Przedsiębiorca poinformował również, ż e niezależnie od stanowiska spółki przed stawionego powyżej i dla zachowania jeszcze większej jasności przekazu po przeprowadzeniu kontroli spółka wywiesiła w sklepie, obok wieży z produktami z wyprzedaży, dodatkowy plakat informujący, że „cena przy kodzie kreskowym każdego produktu jest najniższ ą ceną produktu obowiązującą w okresie 30 dni poprzedzających obniżkę, a obniżona cena uwidoczniona jest na czerwonej naklejce”. Odnosząc się do powyższego Prezes UOKiK wskazuje, że zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o cenach w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Wprowadzenie powyższego przepisu nastąpiło ustawą o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw z dnia 1 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2581). Zmiana ta była podyktowana koniecznością ochrony konsumenta przed tzw. „rzekomymi obniżkami”. Jak bowiem wynika z Wytycznych do tyczących wykładni i stosowania art. 6a dyrektywy 98/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom (Dz. U. UE C 2021 Nr 526 str. 130) „Celem tego co najmniej 30 - dniowego okresu odni esienia jest uniemożliwienie podmiotom gospodarczym żonglowania cenami i przedstawiania fałszywych obniżek cen, np. podnoszenia ceny na krótki okres, aby następnie ją obniżyć i przedstawić jako (znaczącą) obniżkę ceny, co wprowadza konsumentów w błąd. Wspo mniany 30 - dniowy okres na ustalenie „wcześniejszej” ceny odniesienia jest zatem gwarancją, iż cena odniesienia jest prawdziwa, a nie stanowi jedynie narzędzia marketingowego, które ma wywołać wrażenie atrakcyjności obniżki.”. W toku kontroli stwierdzono, ż e kontrolowany w przypadku 27 partii oznaczył produkty dwoma cenami prezentującymi wartościami cenowymi, przy jednoczesnym posługiwaniu się komunikatami graficznymi, tj. etykietami cenowymi o szczególnej kolorystyce (białej i czerwonej), sugerującymi istni enie obniżki, bez wskazanie znaczenia tych komunikatów. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 7 Podanie jedynie wartości liczbowych umieszczonych na różnego koloru etykietach, bez wyjaśnienia co one oznaczają, sugeruje konsumentowi, że cena została obniżona . Konsument nie otrzymuje jednak inform acji co oznaczają te ceny, czy jedna z nich jest to cena regularna, obowiązująca bezpośrednio przed ogłoszeniem obniżki, czy może najniższa cena z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Taki sposób uwidaczniania cen jest niejednoznaczny i budzący wątpl iwości – co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, ponieważ konsument nie ma jasnej i przejrzystej informacji odnośnie cen znajdujących się na produkcie . Ponadto należy dodać, że w przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru jest obowiązek uwidocznienia obok informacji o obniżonej cenie również informacji o najniższej cenie tego towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki na co wskazuje art. 4 ust. 2 ustawy o cenach. Podobnie jak Kujawsko - Pomorski WIIH organ drugiej instancji wskazuje, że obowiązek informacyjny (polegający na uwidocznieniu obok informacji o obniżonej cenie - informacji o najniższej cenie tego towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki) powstaje w momencie, gdy obniżka zostanie zakom unikowana konsumentom. Zatem wszelkie sposoby prezentacji oferty (zarówno komunikaty słowne, graficzne, jak i połączenie obu tych wariatów) sugerujące możliwość zakupu po cenie niższej niż wcześniej - traktowane winny być jako „informacja o obniżce”. W dys kutowanym zakresie za przedmiotową informację uznać należy - komunikat graficzny - tj. użycie etykiet cenowych o szczególnej (kontrastującej) kolorystyce - białej i czerwonej, oraz umieszczenie na tych etykietkach dwóch różnych cen, wyższej i niższej, suge ruje konsumentowi, że ceny tych produktów zostały obniżone. Prezes UOKiK nie zgadza się również z przedsiębiorcą, że spółka nie naruszyła przepisów ustawy w zakresie uwidaczniania cen, gdyż obniżka ceny związana ze sprzedażą produktów z wyprzedaży nie ma charakteru czasowej promocji, a ceny prezentowane na produktach z wyprzedaży na białych metkach cenowych są cenami regularnymi tych produktów (nigdy nie miały ceny innej niż regularna), a któr e również widniał y na produktach z wyprzedaży obok obniżonej cen y z czerwoną metką . Mając na uwadze powyższe zatem zdaniem strony wymóg umieszczenia dodatkowej informacji o cenie w ciągu ostatnich 30 dni przed wprowadzeniem obniżki nie miał zastosowania. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca nie wskazał na etykietach 27 produktów, która cena jest najniższą ceną, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, uwidaczniając jedynie dwie wartości bez opisów słownych. Zdaniem Prezesa UOKiK, taki sposób prezentacji informacji cenowej nie jest czytelny dla konsumenta i nie spełnia wymogów art. 4 ust. 1 ustawy o cenach w związku z art. 4 ust. 2 ww. ustawy. Przepisy ustawy o cenach w art. 4 ust. 2 ww. ustawy wskazują, że w każdym przypadku informowania o obniżeniu ceny towaru lub usługi obok informacji o obni żonej cenie uwidacznia się również informację o najniższej cenie tego towaru lub tej usługi, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Każdy przedsiębiorca, który obniża cenę swoich produktów, bez względu na to czy jest to akcja prom ocyjna ograniczona czasowo, wyprzedaż czy jakaś inna forma obniżenia ceny , i dodatkowo w dowolnie wybrany przez siebie sposób informuje konsumentów o tej obniżce, jest on zobowiązany do poinformowania o najniższej cenie danego produktu z ostatnich 30 dni p rzed wprowadzeniem obniżki. Organ drugiej instancji wskazuje, że powyższa informacja, aby była Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 8 jasna i zrozumiała musi się składać z dwóch elementów – opisu słownego (najniższa cena tego towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniż ki) i cen wyrażonych liczbowo. Opis słowny powinien w sposób jednoznaczny wskazywać, że jest to najniższa cena z 30 dni przed obniżką, a nie sprzed innego wydarzenia, czy dowolnie wybranych 30 dni w roku, tylko 30 dni obowiązujących przed ogłoszeniem obniż ki. Oczywiście ustawa nie określiła jakiej treści musi być sformułowanie, ale jego treść musi wskazywać, że podana cena jest to cena, która obowiązywała 30 dni przed ogłoszeniem obniżki. Natomiast w niniejszym przypadku, nawet jeśli tak jak wskazuje strona w odwołaniu, cena sprzed obniżki była jedyną ceną stosowaną w odniesieniu do sprzedawanych produktów, to w dalszym ciągu przedsiębiorca nie wypełnił obowiązków wynikających z przepisów ustawy o cenach, gdyż konsument nie otrzymał jasnej i niebudzącej info rmacji, odnośnie cen uwidocznionych na produktach oferowanych po obniżonych cenach (w formie wyprzedaży tych produktów). Strona naruszyła więc przepisy zawarte w art. 4 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o cenach, które nakładają na przedsiębiorcę obowiązek prze kazania konsumentom informacji o obniżonej cenie oraz informacji o cenie, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości. Cena produktu, obok jego marki i przeznaczenia, jest podstawowym czynn ikiem determinującym wybór danego towaru spośród innych dostępnych w ofercie handlowej. A prawidłowe zaprezentowanie informacji dotyczących obniżki jest jednym z ważniejszych czynników mających wpływ na podjęcie decyzji o zakupie towaru przez konsumenta i umożliwia dokonania świadomego i korzystniejszego pod względem ekonomicznym wyboru. Wprowadzenie przepisów dotyczących obniżek cenowych produktów miało na celu eliminacje fałszywych obniżek i zagwarantowanie konsumentom łatwej oceny rzeczywistej wielkości rabatu i szybszych wyborów rynkowych na podstawie przejrzystych informacji dotyczących cen. Nowe regulacje mają zapobiec sztucznym zawyżaniom cen tuż przed ich „obniżką”, tak aby zwiększyć „atrakcyjność” oferty. Rozwiązaniem tego problemu jest m.in. wskazy wanie obok ceny po obniżce najniższej ceny z okresu 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, wskazując wprost co oznacza uwidoczniona cena. Odnosząc się do informacji o wywieszeniu w sklepie, obok wieży z produktami z wyprzedaży, dodatkowego plakatu informując ego, że „cena przy kodzie kreskowym każdego produktu jest najniższą ceną produktu obowiązującą w okresie 30 dni poprzedzających obniżkę, a obniżona cena uwidoczniona jest na czerwonej naklejce, Prezes UOKiK wskazuje, że p rzepisy ustawy rozróżniają i wyraźn ie określają, kiedy należy uwidaczniać cenę towaru, a kiedy informacje o cenach. Ustawodawca określił również miejsce uwidaczniania cen, czy też informacji o cenach w przypadku oferowania produktów w obniżonych cenach. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzen ia Ministra Rozwoju wyraźnie wskazano miejsce, w którym należy je uwidaczniać. W pierwszej kolejności wymieniona została wywieszka, rozumiana w ww. rozporządzeniu jako etykieta, metka, tabliczka lub plakat (§2 pkt 4 ww. rozporządzenia). To na niej strona p owinna uwidocznić stosowne informacje o cenach. W przepisach dotyczących uwidaczniania cen nie została dopuszczona możliwość rozbicia informacji cenowej na cenę (wartość liczbową) podaną na jednej wywieszce i podania objaśnień do przedstawionej ceny, czy c en na drugiej wywieszce, zwłaszcza umieszczonych w dwóch miejscach w sklepie. Informacja cenowa winna być tak skonstruowana, aby nie zachodziła potrzeba podejmowania dodatkowych czynności w celu ustalenia, co oznaczają poszczególne ceny Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 9 zamieszone przy pro dukcie, czyli aby nie było wątpliwości, co do jednoznaczności przedstawionych cen. Przedmiotem niniejszego postępowania, jest również nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej cen jednostkowych (co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o cenach), w odniesien iu 82 partii towarów (11 partii produktów kosmetycznych, 71 akcesoriów do włosów – gumki, spinki i opaski pakowane po kilka sztuk). Przedsiębiorca w odwołaniu wskazał, że cena jednostkowa jest niezbędna do porównania cen produktów sprzedawanych osobno i zbiorczo oraz do porównania cen produktów sprzedawanych w opakowaniach różnej wielkości. Przedsiębiorca poinformował także, że w trakcie kontroli został wyeksp onowany, obok wieży z kosmetykami, dodatkowy plakat informujący o cenie jednostkowej kosmetyków. Natomiast produkty do włosów są sprzedawane w sklepie wyłącznie w opakowaniach zbiorczych, a zatem nie ma potrzeby podawania ich ceny jednostkowej, ponieważ ni e ma innego produktu, z którym można by porównać ich ceny. Zdaniem strony podlegają one zatem wyjątkowi określonemu w przepisach wykonawczych do ustawy, tj. są to towary sprzedawane ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (kompletach), w związku z czym wymóg podawania ceny jednostkowej nie powinien mieć zastosowania. Mając na uwadze powyższe w opinii strony prezentacja cen w sklepie była zgodna z wymogami przepisów i brak było podstaw do nałożenia przez Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Insp ekcji Handlowej kary pieniężnej, a Decyzja powinna zostać uchylona w całości, a postępowanie w sprawie jej nałożenia umorzone. Odnosząc się do powyższego Prezes wskazuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o informowaniu o cenach cenę jednostkową defi niuje się jako: „cenę ustaloną za jednostkę określonego towaru lub określonej usługi, których ilość lub liczba są wyrażone w jednostkach miar w rozumieniu przepisów o miarach”. Prezes UOKiK zwraca uwagę, że co do zasady art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach zobowiązuje przedsiębiorcę do uwidocznienia w miejscu sprzedaży detalicznej ceny oraz ceny jednostkowej, w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen. Tak więc ustawa nakłada obwiązek uwidocznienia ceny jednostk owej, a sposób w jaki należy to uczynić określa rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii. Paragraf 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje m.in., że cena jednostkowa dotyczy odpowiednio ceny za sztukę – dla towaru przeznaczonego do sprzedaży na sztuki. A niewątpliwie zakwestionowane rodzaje towarów, tj. spinki, gumki, opaski do włosów, jeżeli nie są sprzedawane w wielopakach (po 2, 3, 4, 5, 6, 12, sztuk) to są oferowane do sprzedaży na sztuki. Wyjątek stanowią np. skarpety, buty, które z uwagi na ich prze znaczenie sprzedawane są wyłącznie w parach i w przypadku wielopaku cena jednostkowa odnosić się będzie do pary. Ponadto w przypadku kosmetyków, które oferowane były do sprzedaży według objętości (60 ml, 135 ml, 180 ml czy innej pojemności), przeliczenie ceny na jednostkę miary, pozwala konsumentom nie tylko porównać ceny takich samych lub podobnych towarów w miejscu sprzedaży, ale także mogą faktycznie stwierdzić, czy podana cena jednostkowa za litr jest niska czy wysoka, czy z uwagi na korzyści majątkowe bardziej opłaca się kupić opakowanie o mniejszej czy większej pojemności, ewentualnie podjąć decyzję o zawarciu umowy sprzedaży w innym sklepie jeżeli cena okaże się korzystniejsza, a nawet porównując cenę Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 10 ostatecznie zdecydować się na zakup wyrobu innej firmy o podobnym działaniu czy właściwościach. Podkreślić również należy, że organ drugiej instancji rozstrzyga w granicach istniejącego prawa oraz w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Prezes UOKiK wskazuje, że celem ustawy o informowaniu o cenach jest ochrona interesów konsumentów oraz prawidłowa konkurencja między przedsiębiorstwami. Informacja dotycząca ceny oraz ceny jednostkowej towaru jest bardzo istotna i służy właściwemu poinformowaniu o niej nabywcy, a także stwarza identyczne warunki dla podmiotów prowadzących działalność gospod arczą. Wymagania zawarte w art. 4 ww. ustawy dotyczą wszelkich towarów oferowanych do sprzedaży detalicznej. Jak wcześniej wskazano uwidocznienie ceny jednostkowej produktu jest ustawowym obowiązkiem sprzedawcy. Należy też wyjaśnić, że funkcją ceny jednost kowej jest umożliwienie konsumentom porównania cen produktów w sposób optymalny na podstawie prostych kalkulacji, bez konieczności przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych (sam przedsiębiorca oferuje produkty w wielopakach od 2 do 18 szt.). D latego też oprócz ceny za określony produkt, w miejscu sprzedaży powinna być uwidoczniona cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary (litr, kilogram, sztuka). Organ drugiej instancji nie zgadza się z przedsiębiorcą, że zakwestiono wane w toku kontroli produkty nie są towarem sprzedawanym na sztuki, a towarem sprzedawanym w (zestawie) komplecie w myśl § 7 pkt 2 ww. rozporządzenia. Prezes UOKiK wyjaśnia, że znajdujące się w ofercie sprzedaży produkty do włosów, są wielopakiem, a zatem nie stanowią one zestawu (kompletu) w rozumieniu art. 7 pkt 2 rozporządzenia w sprawie uwidaczniania cen. O zestawie można mówić jedynie w przypadku, gdy zestaw (komplet) tworzą co najmniej: dwie różne rzeczy, dwa różne elementy, produkty, przedmioty np. komplet pościeli, garnek z pokrywką. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w „Wielkim słowniku języka polskiego” wielopak, to opakowanie zawierające kilka sztuk jakiegoś produktu, sprzedawanych jako całość. W przypadku wielopaków nie można już mówić o zest awie, ponieważ składa się on wyłącznie z jednego rodzaju produktu jakim są np. gumki, spinki, opaski. Tym samym w przypadku oferowania do sprzedaży wielopaków sprzedawca zobowiązany jest do uwidocznienia zarówno ceny jak i ceny jednostkowej. Prezes UOKiK z wraca uwagę, że jedyne wyłączenia, kiedy nie ma obowiązku uwidocznienia ceny jednostkowej zostały określone w § 7 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii i dotyczą: — towarów, których cena jednostkowa jest identyczna z ceną sprzedaży; — towarów sprzedawa nych ze względu na ich przeznaczenie w zestawach (kompletach); — towarów nieżywnościowych sprzedawanych ze względu na ich przeznaczenie lub właściwości wyłącznie w parach (np. skarpetki sprzedawane jako pojedyncze para); — produktów leczniczych w rozumieniu ar t. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2022 r. poz. 2301). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 11 Organ drugiej instancji zgadza się ze stroną, że w przypadku zakwestionowanych u kontrolowanego produktów nie ma możliwości kupienia pojedynczej szt uki , tj. cz ęści jego zawartości. Jednak z daniem organu drugiej instancji przedmiotem porównania cen, nie mogą być ceny innych wielopaków o tożsamych parametrach. Nie można ograniczać prawa konsumentów do informacji o cenie i porównywania cen jednostkowych pojedynczeg o produktu, tj. gumki do włosów czy spinki , w sytuacji gdy sprzedawane są one wyłącznie w wielopakach u danego przedsiębiorcy . Konsument powinien mieć możliwość dokonania wyboru, czy bardziej mu się opłaca kupić spinki pakowane po 4 sztuki po określonej cenie, czy może też inne pakowane po 8 (nawet jeśli są to innego rodzaju produkty, czy też sprzedawane w innej placówce handlowej). Aby umożliwić konsumentowi porównanie cen w takiej sytuacji ustawodawca zobowiązał przedsiębiorcę do podawania ceny jednostk owej. Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównywać ceny takich samych lub podobnych produktów w miejscu sprzedaży, ale również mogą przekonać się czy podana cena je dnostkowa (np. za litr, kilogram, sztukę) jest dla nich odpowiednia, jak również porównać ją z ceną tych samych produktów u innych przedsiębiorców. Zatem, brak podanych cen jednostkowych przy towarach utrudnia kupującym dokonanie optymalnego i właściwego d la nich wyboru, narusza ich interesy ekonomiczne oraz pozbawia ich prawa do rzetelnej i pełnej informacji o cenie. W przedmiotowej sprawie żadna z zakwestionowanych 71 partii produktów do włosów nie spełniała ww. warunków, a tym samym biorąc powyższe pod u wagę, organ właściwie przyjął, że doszło do naruszenia przepisów art. 4 ust. 1 ustawy o cenach, poprzez nieuwidocznienie cen jednostkowych produktów. Prezes UOKiK stwierdza, że nie ma w tym przypadku znaczenia, że produkty oferowane są wyłącznie w opakowan iach zbiorczych, a w kontrolowanej placówce nie ma w ofercie pojedynczych produktów. Podobny pogląd został zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 stycznia 2024 r. (sygn. Akt V SA/Wa 1568/23). Udokumentowany w protokol e kontroli stan faktyczny nie budzi zastrzeżeń organu drugiej instancji , a z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedsiębiorca w przypadku 109 na 130 ocenianych produktów nie zrealizował obowiązków wynikających w ww. art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cenach , poprzez: ‒ uwidocznienie cen w sposób niejednoznaczny, budzący wątpliwości oraz uniemożliwiający ich porównanie (co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o cenach), zważywszy na prezentowanie dwóch cen przy jednoczesnym posługiwaniu się komunikatami graficznymi, tj . etykietami cenowymi o szczególnej kolorystyce (białej i czerwonej) - sugerującymi istnienie obniżki bez wskazania znaczenia ww. komunikatów, w odniesieniu do 27 partii towarów; ‒ nieuwidocznienie informacji o najniższej cenie towaru, która obowiązywała w o kresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki (co narusza art. 4 ust. 2 ustawy o cenach), w odniesieniu do wyżej wymienionych 27 towarów. ‒ nieuwidocznienie w miejscu sprzedaży detalicznej cen jednostkowych (co narusza art. 4 ust. 1 ustawy o cenach), w odniesien iu 82 partii towarów (11 partii produktów kosmetycznych, 71 akcesoriów do włosów – gumki, spinki i opaski pakowane po kilka sztuk). Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 12 Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, Kujawsko - Pomorski WIIH przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej kierował się kryter iami wynikającymi z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, dokonując prawidłowej, zdaniem Prezesa UOKiK, ich oceny. Odnośnie samej wysokości kary nałożonej na stronę przez Kujawsko - Pomorskiego WIIH, Prezes UOKiK wskazuje, że organy Inspekcji Handlow ej przy ustalaniu wysokości nakładanej kary pieniężnej są zobowiązane, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o informowaniu o cenach, do wzięcia pod uwagę stopnia naruszenia obowiązków, w tym charakter, wagę, skalę i czas trwania naruszenia, dotychczasowej działa lność przedsiębiorcy oraz wielkości jego obrotów i przychodu, jak również sankcje nałożone na przedsiębiorcę za to samo naruszenie w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej w sprawach transgranicznych. Po przeprowadzeniu postępowania administracy jnego, Prezes UOKiK stwierdza, że przedsiębiorca w znacznym stopniu naruszył obowiązki, gdyż w przypadku 109 na 130 (prawie 84 proc.) ocenianych produktów objętych kontrolą zostały naruszone przepisy ustawy o cenach. Należy w tym miejscu wskazać, że brak u widocznionych informacji o cenach narusza interes konsumentów w zakresie ich prawa do informacji, a także stanowi zagrożenie dla interesów majątkowych konsumentów, a tym samym wyklucza możliwość uznania stopnia tego naruszenia za znikomy. Prezes UOKiK, po dobnie jak Kujawsko - Pomorski WIIH wskazuje, że to strona ponosi pełną odpowiedzialność za popełniony czyn, do niej bowiem należy wyłączna kompetencja do uwidaczniania cen (w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający ich porównanie), w tym cen jednostkowych oraz informacji o najniższej cenie towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki, oferowanych przez siebie towarów. Informacja o cenie jednostkowej pozwala porównać koszty związane z zakupem poszczególnych pr oduktów. Oceniając przesłankę dotychczasowej działalności przedsiębiorcy, w tym podjęte przez niego działania w celu złagodzenia lub naprawienia szkody poniesionej przez konsumentów, wcześniejsze naruszenia obowiązków przez tego przedsiębiorcę oraz uzyskan e przez przedsiębiorcę korzyści majątkowe lub straty w związku z naruszeniem tych obowiązków, należy wskazać że działalność gospodarcza prowadzona jest przez stronę od roku 2010, w związku z czym strona winna wykazać się znajomością przepisów dotyczących t ej działalności i stosować je przy wykonywaniu tej działalności. Jednocześnie należy wskazać, że przedmiotowa kontrola była pierwszą, w której stwierdzono naruszenie przez stronę przepisów ustawy o informowaniu o cenach . Prezes UOKiK wskazuje również, że s trona została powiadomiona o zamiarze przeprowadzenia kontroli i o jej zakresie przedmiotowym. Zawiadomienie strona odebrała 11 lipca 2024 r., natomiast kontrola rozpoczęła się 30 lipca 2024 r. Zatem miała ona, wystarczająco dużo czasu, by przygotować się do kontroli i wyeliminować ewentualne nieprawidłowości. Działania naprawcze podejmowane w toku kontroli, nie obejmowało wszystkich zakwestionowanych produktów, gdyż przedsiębiorca nie zgadzał się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji. Odnosząc się do kryterium uzyskanej przez przedsiębiorcę korzyści majątkowej lub straty w związku z naruszeniem obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy i art. 4 ust. 2 ustawy, Wojewódzki Inspektor stwierdził, iż przesłanka ta nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż stwierdzenie naruszenia prawa nie jest uzależnione od osiągnięcia korzyści lub uniknięcia straty przez podmiot podlegający ukaraniu. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 13 Wymierzając karę pieniężną uwzględniono również wielkości obrotów i przychodu, osiągnięte przez przedsiębiorcę. Dane te pozwalają określić wysokość sankcji w sposób optymalny, tj. z jednej strony skuteczny, z drugiej zaś możliwy do zniesienia przez stronę. Przesłanka dotycząca sankcji nałożonych na spółkę za to samo naruszenie w innych państwach czło nkowskich Unii Europejskiej w sprawach trans granicznych nie znajduje zastosowania, ponieważ kontrola przeprowadzona przez Inspekcję Handlową nie jest kontrolą przeprowadzoną w sprawach transgranicznych, tj. działalności gospodarczej o transgranicznym char akterze prowadzonej przez spółkę. Zdaniem Prezesa UOKiK, podobnie jak organu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie nie ma również podstaw do zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 Kpa, tj. odstąpienia od nałożenia kary i wystosowania pouczenia. Przepis ten p rzewiduje dwa warunki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organ mógł odstąpić od nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Po pierwsze waga naruszenia musi być znikoma, przez co należy rozumieć, że istotność, znaczenie oraz rozmiar naruszonego ob owiązku są niewielkie. Drugim warunkiem uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej jest zaprzestanie naruszania prawa przez stronę. Podkreślić należy również, że w trakcie kontroli ustalono, iż w toku kontroli zakwestionowano 109 ze 130 ocenia nych produktów, tj. przedsiębiorca uwidocznił ceny partii w sposób niejednoznaczny i budzący wątpliwości i uniemożliwiający ich porównanie oraz nie uwidocznił informacji o najniższej ce nie towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obn iżki dla 27 partii produktów oferowanych po obniżonej cenie – na wyprzedaży, a także ceny jednostkowej 82 rodzajów produktów (kosmetyków oraz produktów do włosów). Organ drugiej instancji, wskazuje, że kontrolowany przedsiębiorca oferując produkty po obni żonych cenach (wyprzedaż produktów) użył etykiety cenowe o szczególnej (kontrastującej) kolorystyce (białe i czerwone) zawierające dwie różne ceny (wyższa na białej, niższa na czerwonej) - nie opatrzywszy ich uprzednio stosownym wyjaśnieniem (zgodnym z obo wiązującą regulacją), co nie może być uznane za spełnienie wymagań ustawy o cenach. W tym przypadku informacja nie będzie bowiem jednoznaczna, gdyż konsument nie może przypisać jej tylko jednego znaczenia. A zatem bezsprzecznie został naruszony interes ko nsumenta i jego prawo do rzetelnej informacji o cenach wyrobów. Należy również zwrócić uwagę, że funkcją ceny jednostkowej jest umożliwienie konsumentom porównanie cen produktów podobnych w sposób optymalny na podstawie prostych kalkulacji, bez koniecznośc i przeprowadzania skomplikowanych działań matematycznych. Należy tutaj wskazać, że brak uwidocznieni a cen jednostkowych przy towarach przez kontrolowanego pozbawiło konsumentów możliwości porównania cen tych towarów z innymi towarami, a tym samym dokonania przez nich właściwego wyboru, z uwzględnieniem ich sytuacji finansowej, potrzeb i upodobań. Konieczność informowania o cenie jednostkowej to przede wszystkim zabezpieczenie interesów konsumentów, którzy mogą nie tylko porównać ceny takich samych lub podob nych produktów w danym sklepie, ale także mogą faktycznie przekonać się, czy podana cena jednostkowa (np. za sztukę) jest niska czy wysoka i podjąć decyzję o zakupie w innym sklepie. Stąd też, oprócz ceny za produkt, w miejscu sprzedaży detalicznej musi by ć również uwidoczniona cena jednostkowa, a więc przeliczenie na odpowiednią jednostkę miary, a w przypadku informowania o obniżeniu ceny (co w niniejszym przypadku miało miejsce) obok informacji o obniżonej cenie uwidacznia się również informację Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 14 o najniżs zej cenie tego towaru, która obowiązywała w okresie 30 dni przed wprowadzeniem obniżki. Brak rzetelnej informacji w tym zakresie uniemożliwia konsumentom porównanie cen oferowanych produktów, a tym samym dokonanie świadomego, najkorzystniejszego pod względ em ekonomicznym wyboru. Organ drugiej instancji zwraca uwagę, że to strona przyczyniła się do powstania naruszenia, bo uwidocznienie cen jest działaniem całkowicie zależnym od strony. Stąd też wagi naruszenia nie można uznać za znikomą. Strona postępowani a zobowiązana do zaprzestania naruszenia prawa wskazała, że wywiesiła w sklepie obok wieży z produktami z wyprzedaży dodatkowy plakat informujący, że „cena przy kodzie kreskowym każdego produktu jest najniższą ceną produktu obowiązująca w okresie 30 dni po przedzających obniżkę, a obniżona cena uwidoczniona jest na czerwonej naklejce.” Natomiast w przypadku kosmetyków, strona poinformowała, że obok wieży z kosmetykami spółka wyeksponowała w sklepie dodatkowy plakat informujący o cenie jednostkowej kosmetyków . Natomiast w przypadku produktów sprzedawanych zbiorczo, spółka stwierdziła, że nie ma potrzeby podawania ceny jednostkowej, gdyż w sklepie te produkty oferowane są wyłącznie w opakowaniach zbiorczych i nie ma innego produktu z którym można by było porówn ać ich ceny, jak również stoi na stanowisku, że wymóg podawania ceny jednostkowej nie powinien mieć zastosowania w przypadku produktów sprzedawanych zbiorczo. Mając na uwadze powyższe i wybiórcze podejście do stwierdzonych nieprawidłowości, nie sposób zgod zić się, że strona zaprzesta ła naruszania prawa, a zatem ta przesłanka również nie została spełniona. Mając na uwadze powyższe organ drugiej instancji nie ma żadnych wątpliwości, co do braku podstaw do zastosowania art. 198f § 1 pkt 1 Kpa. Nie została speł niona również przesłanka z pkt 2 art. 189f § 1 Kpa, ponieważ nie była wydana przez inny uprawniony organ administracji publicznej prawomocna decyzja nakładająca na stronę za to samo zachowanie administracyjną karę pieniężną, jak również strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, czy też prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a kara ta spełniałaby cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Postępowania w tym zakresie mog ą być prowadzone wyłącznie przez organy Inspekcji Handlowej, zaś z uwagi na właściwość terytorialną, w stosunku do strony mogły być one prowadzone przez Kujawsko - Pomorski WIIH. Inny organ nie mógł na terenie podlegającym kognicji Kujawsko - Pomorski WIIH nał ożyć kary pieniężnej za to samo naruszenie, co oznacza, że przepisy art. 189f § 1 pkt 2 kpa nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W ocenie Prezesa UOKiK zastosowanie art. 189f § 2 Kpa nie spełni celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna określona w przepisach ustawy o informowaniu o cenach. Okoliczności i waga naruszenia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązków nałożonych na nią w art. 4 ust. 1 i 4 ust. 2 ustawy o informowaniu o cenach, naruszając art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, w konsekwencji czego za popełniony delikt administracyjny nałożono na nią sankcję o charakterze pieniężnym. Prezes UOKiK w tym miejsc u wskazuje również, że literalna wykładnia ww. przepisu jednoznacznie wskazuje, iż warunkiem zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary jest Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 15 usunięcie naruszenia prawa, przy czym termin ten należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znacze nia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa”, tych bowiem dotyczy regulacja art. 189f § 1 Kpa (por. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. prof. dr hab. Marek Wierzbowski, red. prof. dr hab. Aleksandra Wiktorowska. Rok 2021: „Z uwagi na odmienne brzmienie tych sformułowań na gruncie komentowanego artykułu, należy uznać, że "usunięcie naruszenia prawa" nie jest tożsame z "zaprzestaniem naruszenia". Tym samym, aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, l ecz należy usunąć skutki naruszenia (z oczywistych przyczyn nie jest możliwe wyeliminowanie samego naruszenia, a więc zdarzenia z przeszłości, które już zaistniało”). Charakter naruszeń, jakich dopuściła się strona, wyklucza możliwość usunięcia skutków nar uszenia prawa (por. uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z dnia 25.07.2019 r. Sygn. akt VI SA/Wa 991/19: „Warunkiem odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest także przywrócenie stanu zgodnego z prawem, naruszonego przez zachowanie stano wiące podstawę odpowiedzialności administracyjnej. Jak słusznie podkreślił organ usunięcie naruszenia prawa nie jest tożsame z zaprzestaniem naruszania. Aby usunąć naruszenie prawa nie wystarczy przerwać naruszania przepisów prawa, lecz należy usunąć skutk i naruszenia.”). Ponieważ informacja o cenie jednostkowej, czy najniższej cenie z ostatnich 30 dni przed zastosowaniem obniżki, jak również jednoznaczna i niebudząca wątpliwości informacja o cen ie musi być uwidocznione przez przedsiębiorcę w momencie ofero wania danego produktu lub usługi, tak aby konsument na tej podstawie mógł podjąć decyzję o zakupie (tj. uwidocznienie cen ma charakter obowiązku przedumownego) zatem w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 Kpa. Nadto kar a pieniężna powinna także odpowiadać wymogom wskazanym przez prawodawcę unijnego, który w art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie ochrony konsumenta przez podawanie cen produktów oferowanych konsumentom ( Dz. U. L Nr 80 z 18.03.1998 r.) nakazuje, że musi być ona skuteczna, proporcjonalna i odstraszająca (porównaj w tym zakresie wyrok NSA z 23 maja 2012 r., II GSK 684/11, czy wyrok NSA z 19 grudnia 2012, II GSK 1823/11). Skuteczność kary przejawia się w możl iwości jej nałożenia i wyegzekwowania. Żeby kara była odstraszająca, jej wysokość powinna być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałożona na podmiot musi także spełniać funkcję prewencyjną oraz dyscyplinująco - represyjną, tj. być ostrzeżeniem dla przedsiębio rcy, mającym na celu niedopuszczenie do powstania nieprawidłowości w przyszłości. Wymierzona kara powinna być przy tym proporcjonalna, to jest właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w obrocie dostępne były tylko towary opatrz one odpowiednimi informacjami cenowymi, w tym cenami jednostkowymi, również te oferowane w promocji, jak również kara powinna być możliwie najmniej uciążliwa. Art. 6 ustawy o cenach statuuje odpowiedzialność administracyjną podmiotów, wobec których stwierdzono naruszenie wymagań określonych w art. 4 ww. ustawy. Regulacja ta ma na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w informowaniu konsumentów o cenach towarów i usług. Odpowiedzialność wynikająca z ww. przepisu ma charakter obiektywny i powst aje z chwilą popełnienia naruszenia. Obiektywny charakter odpowiedzialności administracyjnej opiera się na zasadzie ryzyka (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2010 r., sygn. II OSK 1079/12). Oznacza to, że przesłanką tej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 16 odp owiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wobec powyższego, organ po stwierdzeniu faktu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 4 ustawy o cenach, może jedynie wydać decyzję administracyjną, na podstawie której nakłada karę pieniężną w przewidzianej w tej ustawie wysokości. Prezes UOKiK zauważa, że to podmioty działające na rynku są zobowiązane do znajomości obowiązującego prawa i jego przestrzegania. Strona, jako profesjonalny uczestnik obro tu, miała obowiązek znać i przestrzegać przepisy prawa związane z wykonywaną przez nią działalnością. Była ona obowiązana zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby nie dopuścić do naruszenie prawa. Prezes UOKiK uznał, że wymierzona stronie kara w wysokości 1 000 zł jest proporcjonalna do rozmiaru stwierdzonych nieprawidłowości. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach, za stwierdzone w przedmiotowej sprawie naruszenie przewidziano możliwość wymierzenia kary pieni ężnej do wysokości 20 000 zł, zatem nałożona kara pieniężna w wysokości 1 000 zł, nie została wymierzona w maksymalnej wysokości, lecz w stosunkowo niskiej kwocie stanowiącej 5 % maksymalnej kwoty , ale znajduje się w dolnej granicy jej ogólnej wysokości. W ymierzona kara spełni jednak w sposób właściwy funkcje dyscyplinujące i represyjne, a także prewencyjne tak aby nie dochodziło do naruszania prawa w przyszłości i jest adekwatnym środkiem reakcji administracyjno - prawnej na ujawnione naruszenie prawa. Konkl udując, z uwagi na nieprzestrzeganie przepisów o informowaniu o cenach skutkujące istotnym naruszeniem interesów konsumentów, Prezes UOKiK nie znalazł argumentów przemawiających za zmianą decyzji organu pierwszej instancji na korzyść strony. Utrzymując w m ocy zaskarżoną decyzję Kujawsko - Pomorskiego WIIH, Prezes UOKiK miał na uwadze całokształt okoliczności sprawy, zarówno łagodzących, jak i obciążających. Prezes UOKiK stwierdził, że złożone przez stronę odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżoną decyzję należy utrzymać w mocy. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy o informowaniu o cenach, karę pieniężną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budżetu państwa, należy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handl owej w Bydgoszczy w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjneg o w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów pl. Powstańców Warszawy 1 00 - 950 Warszawa tel. 22 556 01 76 dih@uokik.gov.pl www.uokik.gov.pl 17 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 z ł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Podstawa prawna pouczenia: Art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 230, art. 243 § 1, art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 168). Z upow ażnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym/ Otrzymują: 1. (xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx) 2. K ujawsko - Pomorski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej 3. a/a