DIH-IV-5/2024

1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW Warszawa, 17 lutego 2025 r. DIH - 4.707.63.2024 .BP „informacje prawnie chronione [xxx]” D ECYZJA DIH .4.5. 202 4 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 4 r. poz. 572 ), art. 1 ust. 3 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 202 4 r. poz. 312 ), po przeprowadzeniu postępowani a administracyjnego w przedmiocie odwołania od decyzji Podkarpackieg o Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Rzeszowie z dnia 26 sierpnia 2024 r. (nr sprawy KP.8361.3.2024), którą na podstawie art. 198d ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospoda rce nieruchomościami (Dz. U. z 202 4 r. poz. 1145 ) nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 21 466,44 zł (słownie dwadzieścia jeden tysięcy czterysta sześćdziesiąt sześć złotych 44/100) z tytułu niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 1 81 ust. 3 ww. ustawy , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję . Uzasadnienie W dniach 8, 9, 12 i 16 lutego 2024 r. inspektorzy reprezentujący Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Rzeszowie (dalej: „Podkarpacki WIIH”, „organ pierwszej instancji”), działając na podstawie upoważnienia nr KP.8361.3.2024 z dnia 8 lutego 2024 r., przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy xxxxxxxx xxxxxx prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą xxxxxx x xxxxxxxxxxx (dalej: „strona”, „przedsiębiorca”, „kontrolowany”). Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 202 4 r. poz. 2 36 dalej: „Prawo przedsiębiorców” ) , kontrola została poprzedzona zawiadomieniem o zam iarze wszczęcia kontroli. W toku kontroli inspektorzy reprezentujący Podkarpackiego WIIH sprawdzili legalność i rzetelność prowadzenia działalności gospodarczej oraz przestrzeganie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 202 4 r. poz. 1145 dalej „ustawa o gospodarce nieruchomościami”). W toku kontroli, kontrolujący zażądali m.in. udzielenia wyjaśnień co do rodzaju prowadzonej działalności oraz przedłożenia m.in. polis obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialno ści cywilnej z tytułu tej działalności za okres od dnia xxxx do dnia xxxxx xxxxx . Strona pismem z dnia xxxxxxxxxx . oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami i w okresie od xxxx xxxxx do xxxxx . zawarła xxxxxx umów z tego tytułu. Strona przedłożyła n/w polisy: 2 1) przedłożono polisę OC nr xxxxxxxxxx wystawioną przez xxxxxxxxx, Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, okres ubezpieczenia xxxxxx – xxxxxx, suma gwarancyjna 200 000 zł. 2) przedłożono polisę OC nr xxxxxxxxxx wystawioną przez xxxxxxxxx, Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, okres ubezpieczenia xxxxxx – xxxxxx, suma gwarancyjna 200 000 zł. 3) przedłoż ono polisę OC nr xxxxxxxxxx wystawioną przez xxxxxxxxx, Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, okres ubezpieczenia xxxxxx – xxxxxx, suma gwarancyjna 200 000 zł. 4) przedłożono polisę OC nr xxxxxxxxxx wystawioną przez xxxxxxxxx, Ubezpieczający/Ubezpieczony: xxxxxxxxx xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxx xxxxxxxxx, okres ubezpieczenia xxxxxx – xxxxxx, suma gwarancyjna 200 000 zł. Kontroli poddano polisy nr xxxxx , xxxxx oraz xxxxx . Pominięto polisę nr xxxxx xxxx j ako nieobjętą żądaniem kontrolujących. W toku kontroli stwierdzono, że przedłożone polisy obejmują podstawy zakres ubezpieczenia (pkt 7). Jak wynika z postanowień dodatkowych (pkt 12) do umowy ubezpieczenia mają zastosowanie Ogólne warunku ubezpieczenia małych i średnich przedsiębiorstw – Compensa firma zatwierdzone uchwałą zarządu nr 4/12/2018 z dnia 3 grudnia 2018 r. Z Ogólnych warunków ubezpieczenia zamieszczonych na stronie TU Compensa S.A. (aktualnych na okres prowadzenia kontroli) wynikają następ ujące zapisy: § 40 PRZEDMIOT I ZAKRES UBEZPIECZENIA ust. 1 pkt 1 – Przedmiotem ubezpieczenia jest ustawowa odpowiedzialność cywilna Ubezpieczonego przedsiębiorcy za szkody osobowe lub rzeczowe wyrządzone osobom trzecim w związku z, w wariancie podstawowym , prowadzeniem działalności gospodarczej wskazanej w umowie (na polisie) oraz posiadaniem mienia wykorzystywanego w tej działalności, jednakże wyłącznie w zakresie określonym w Umowie, w szczególności z wyłączeniem szkód powstałych w związku z wprowadzen iem produktu do obrotu (odpowiedzialność cywilna za produkt) oraz z zastrzeżeniem ograniczeń odpowiedzialności wynikających z nin ie jszych OWU oraz Umowy; § 41 WYŁĄCZENIA ODPOWIEDZIALNOŚCI SZCZEGÓLNE ust. 1 pkt 3 lit. b ) – Ubezpieczenie poza wyłączeniami, o których mowa w § 74 nie obejmuje i COMPENSA nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia i szkody objęte systemem ubezpieczeń obowiązkowych z zastrzeżeniem szkód objętych obowiązkowym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywiln ej pośrednika w obrocie nieruchomościami, które zostały objęte ochroną pod warunkiem rozszerzenia ubezpieczenia o klauzulę nr 22; ust. 1 pkt 40 - Ubezpieczenie poza wyłączeniami, o których mowa w § 74 nie obejmuje i COMPENSA nie ponosi odpowiedzialności za zdarzenia i szkody powstałe w związku z prowadzeniem działalności nie objętej Umową tzn. nie wskazanej w polisie; KLAUZULA NR 22 – WŁĄCZENIE O BOWIĄZKOWEGO UBEZPIECZENIA OC ZA SZKODY POWSTAŁE WSKUTEK WYKONYWANIA CZYNNOŚCI POŚREDNIKA W OBROCIE NIERUCHOMOŚCIAMI 1. Zakres ubezpieczenia 3 Ustala się, że z zachowaniem pozostałych nie zmienionych niniejszą klauzulą postanowień OWU, zakres ochrony ubezpiecz eniowej zostaje rozszerzony o obowiązkowe ubezpieczenie OC pośrednika w obrocie nieruchomościami na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami; 2. Wyłączenia dodatkowe COMPENSA w zakresie określonym w niniejszej klauzuli nie odpowiada wyłącznie za szkody nie objęte ochroną w zgodnie z przepisami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Finansów, o którym mowa w punkcie 1 powyżej; 3. Zastrz eżenia Suma gwarancyjna wynosi 25.000 EURO na jedno i wszystkie zdarzenia w okresie ubezpieczenia. Jak stwierdzono w protokole kontroli: „Biorąc pod uwagę zapisy w przedłożonych polisach OC - które zostały zawarte w wariancie podstawowym i nie obejmowały włączenia do Umowy klauzuli dodatkowej OWU „KLAUZULA NR 22” Włączenie obowiązkowego ubezpieczenia OC za szkody powstałe wskutek wykonywania czynności pośrednika w obrocie nieruchomościami – stwierdzono, że nie stanowią one (przedłożone polisy) potwierdzen ia zawarcia przez kontrolowanego umów obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Jednocześnie polisy te nie spełniały wymagań określonych w rozporządzeniu pośrednika w obrocie nieruchomościami. W związku z powyższym stwierdzono, że kontrolowany przedsiębiorca xxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxx nie posiadał obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Powyższa nieprawidłowość narusza postanowienia art. 181 ust. 3 ustawy.” W związku z powyższym, Podkarpacki WIIH , na podstawie art. 61 § 1 i 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej: „kpa”), pismem z dnia 5 marca 2024 r., zawiadomił przedsiębiorcę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjn ego w sprawie zarządzenia w trybie art. 32 ustawy o Inspekcji Handlowej mającego na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Pismem z dnia 6 maja 2024 r. Podkarpacki WIIH zarządził wobec Kontrolowanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz zobowiązał do poinformowania organu o sposobie wykonania zarządzenia. Pełnomocnik Kontrolowanego pismem z dnia 14 maja 2024 r. wniósł odpowiedź na zarządzenia pokontrolne. Załącznik do w/w pisma stanowiło pełnomocnictwo do reprezentacji w ramach prowadzonej działalności gospodarczej we wszelkich postępowaniach przed Sądem Najwyższym, sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi, organami administracji publicznej, organami egzekucyjnymi oraz innymi organami, podmiotami i osobami. Podkarp acki WIIH pismem z dnia 22 maja 2024 r. skierowanym do pełnomocnika ustosunkował się do w/w odpowiedzi na zarządzenia pokontrolne. Z kolei, pełnomocnik Kontrolowanego pismem z dnia 17 czerwca 2024 r. wniósł odpowiedź na pismo Podkarpackiego WIIH z dnia 22 maja 2024 r. 4 W oparciu o zebrany materiał dowodowy, Podkarpacki WIIH stwierdził, że: „Kontrola wykazała, że kontrolowany wykonuje działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami a w okresie od xxxxxxxxxx do pierwszego dnia kontroli tj. xxxxxxxxxxxx zawarł w tym zakresie łącznie xxxx umowy. Podczas kontroli ustalono również, że w ww. okresie kontrolowany zawarł łącznie xxxx umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Świadczyła o tym przedstawiona prz ez kontrolowanego na żądanie kontrolujących Polisa typ xxxx nr xxxx , okres ubezpieczenia: xxxxx do xxxxx xxxxx potwierdzająca zawarcie umowy z Compensa (…). Analiza treści polisy typ xxxxx nr xxxxxx oraz Ogólnych Warunków Ubezpieczenia odnoszących się do ww . polisy (…) wykazała, że nie stanowi ona potwierdzenia zawarcia przez kontrolowanego umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami (…). Przedłożona polisa została z awarta w wariancie podstawowym i nie obejmowała włączenia do polisy klauzuli dodatkowej OWU „KLAUZULA DODATKOWA NR 22” Włączenie obowiązkowego ubezpieczenia OC za szkody powstałe wskutek wykonywania czynności pośrednika w obrocie nieruchomościami. Jednocz eśnie umowa ta nie spełniała wymagań określonych w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami (Dz. U. z 2019 r. poz. 804) – zwanego da lej „rozporządzeniem” wydanym na podstawie art. 181 ust. 4 ustawy. Nadmienić należy, że podobnie rzecz się miała z innymi umowami zawartymi przez kontrolowanego z ww. ubezpieczycielem, a przedłożonymi w trakcie kontroli tj. 1) Polisa typ xxxx nr xxxxxx , okres ubezpieczenia: xxxxxxxxx do xxxxxxx ; 2) Polisa typ xxxx nr xxxxxx , okres ubezpieczenia: xxxxxxxxx do xxxxxxx ; 3) Polisa typ xxxx nr xxxxxx , okres ubezpieczenia: xxxxxxxxx do xxxxxxx ; a kontrolowany w okresie od xxxxx do xxxxx . zawarł xxxxx xxxxxx umów w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.” – (str. 3 – 4 decyzji Podkarpackiego WIIH). W związku z powyższym, Podkarpacki WIIH pismem z dnia 26 czerwca 2024 r. skierowanym do Strony zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podst. art. 198d ustawy o gospodarce nieruchomościami z tyt. naruszenie obowiązku ubezpieczeniowego z art. 181 ust. 3 w/w ustawy. Podobnie zawiadomienie o niezakończeniu post ę powania w terminie z dnia 25 lipca 2024 r. zostało doręczone Stronie. Podkarpacki WIIH pismem z dnia 6 sierpnia 2024 r. zawiadomił o zakończeniu postępowania. Przedmiotowe pismo, w odróżnieniu od poprzednich, zostało skierowane do pełnomocnika Strony. Podkarpacki WIIH decyzją z dnia 26 sierpnia 2024 r. (sygn. akt sprawy KP.8361.3.2024) wymierzył Stronie karę pieniężną w wysokości 21.466,44 zł, za brak spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomośc iami w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 8 lutego 2024 r. Decyzja została skierowana do Strony i odebrana w dniu 27 sierpnia 2024 r. Pełnomocnik Strony pismem z dnia 9 września 2024 r. (data stempla 9 września 2024 r.) wniósł odwołanie od przedmiotowej dec yzji . Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urzędu”, „organ II instancji”) postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r. o niedopuszczalności odwołania 5 stwierdził, że o dwołanie w przedmiotowej sprawie zostało wniesione przez p ełnomocnika, jednakże zaskarżona decyzja Podkarpackiego WIIH została doręczona Stronie. Uchybienie polegające na doręczeniu decyzji stronie zamiast pełnomocnikowi powoduje, iż decyzja jest wydana, niemniej jednak poczytuje się ją za niedoręczoną. Skutkiem powyższego jest niedopuszczalność odwołania jako wniesionego od niedoręczonej jeszcze decyzji. Podkarpacki WIIH przy piśmie z dnia 26 listopada 2024 r. przesłał decyzję nr KP.8361.3.2024 z dnia 26 sierpnia 2024 r. Decyzja została skierowana do pełnomocni ka i odebrana w dniu 28 listopada 2024 r. Strona pismem z dnia 29 listopada 2024 r. (data stempla 29 listopada 2024 r.) wniosła odwołanie od przedmiotowej decyzji zarzucając naruszenie: 1) p rzepisów prawa procesowego a) art. 189f § 2 ust. 1 w zw. z art. 189f § 3 kpa poprzez brak odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy Strona usunęła naruszenie, a także w terminie przedstawiła potwierdzenie usunięcia stwierdzonych naruszeń, a tym samym powinna poprzestać na pouczeniu; b) art. 189f ust. 1 pkt 1 kpa poprzez brak odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy waga naruszenia prawa w przedmiotowej sprawie była znikoma, a strona usunęła stwierdzone naruszenia, co pow inno skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary administracyjnej; ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia w/w zarzutów Strona podniosła naruszenie 2) p rzepisów prawa materialnego art. 198c ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wymierzenie zbyt wysokiej kary administracyjnej podczas gdy dotychczasowa działalność przedsiębiorcy, skala prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia uzasadniały nałożenie jej w doln ych granicach jej wymiaru . Pismem z dnia 18 grudnia 202 4 r. Prezes Urzędu poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami i prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stron a postępowania nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził co następuje. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo sprawy administracyjnej w granicach wyznaczonych rozstrzygnięciem decyzji organu pierwszej instancji. W toku postępowania organ odwoławczy dokonu je oceny, czy odwołanie strony postępowania jest uzasadnione oraz sprawdza, czy wydana decyzja była prawidłowa. Stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 202 4 r. poz. 312 , zwanej dalej: „ustawą o Inspek cji Handlowej” ) , w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Inspekcji, organem właściwym jest wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Prezes UOKiK jest organem wyższego stopnia i w związku z powyższym, w ramach nadzoru, jest uprawniony do przeprowadzenia niniejszego postępowania. 6 Zgodnie z art. 179a i następne ustawy o gospodarce nieruchomościami, pośrednik w obrocie nieruchomościami to przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Za wód ten uległ deregulacji na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2013 roku o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r. poz. 829), przy czym nadal ustawowym obowiązkiem pośrednika jest jednak wymóg obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością dot. pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na odpłatnym wykonywaniu czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów: 1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomości; 2) nabycia lub zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu; 3) najmu lub dzierżawy nieruchomości lub ich części; 4) innych niż określone w pkt 1 - 3, których przedmiotem są prawa do nieruchomości lub ich części. Zgodnie z art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przedsiębiorca będący pośrednikiem w obrocie nieruchomościami podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomo ściami. Zgodnie z art. 181 ust. 3a w / w ustawy kopia dokumentu ubezpieczenia aktualnego na dzień zawarcia umowy pośrednictwa stanowi załącznik do tej umowy. Pośrednik w obrocie nieruchomościami niezwłocznie informuje stronę umowy pośrednictwa o wszelkich z mianach danych zawartych w dokumencie ubezpieczenia i o zawarciu nowej umowy ubezpieczenia, przekazując kopię dokumentu ubezpieczenia. Obowiązek ubezpieczenia OC powstaje nie później niż w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia wykonywania czynności w zwią zku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami (§ 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2019 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej pośrednika w obrocie nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r. poz. 804)). Minimalna suma gwarancyjna ubezpieczenia OC, w odniesieniu do jednego zdarzenia oraz do wszystkich zdarzeń w okresie ubezpieczenia nie dłuższym niż 12 miesięcy, których skutki są objęte umową ubezpieczenia OC, wynosi równowartość w złotych 25 000 euro (§ 4 ww. rozp orządzenia). Po przeprowadzeniu analizy zebranych materiałów dowodowych, Prezes UOKiK stwierdza, że ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Podkarpackiego WIIH dały podstawę do stwierdzenia, że przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami za okres od xxxxxx do xxxxxxxxxxx (w stosunku do objętego kontrolą okresu prowadzenia działalności gospodarczej, którego dotyczą: 1) Polisa typ xxxx nr xxxxxx , okres ubezpieczenia: xxxxxxxxx do xxxxxxx ; 2) Polisa typ xxxx nr xxxxxx , okres ubezpieczenia: xxxxxxxxx do xxxxxxx ; również obowiązek ubezpieczeniowy nie został dopełniony, jednakże zastosowanie znajduje art. 198c ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodnie z którym kary pieniężnej nie wymierza się, jeżeli do dnia stwierdzenia przez właściwego wojewódzkiego insp ektora 7 Inspekcji Handlowej naruszenia upłynęły 3 lata, licząc od dnia powstania obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 175 ust. 4, przez przedsiębiorcę, u którego to naruszenie stwierdzono.) Niezrealizowanie ww. obowiązku, zgodnie z treścią art. 198d ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest deliktem administracyjnym zagrożonym sankcją. Kto bowiem prowadzi działalność gospodarczą z zakresu pośrednictwa w obrocie nieruchomościami bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 181 ust. 3 ww. ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepisy art. 198c ust. 2 - 8 stosuje się odpowiednio. W ocenie Prezesa UOKiK przesłanka z art. 198d ustawy o gospodarce nieruchomościami została spełniona, a okoliczności wskazanego naruszenia prawa nie budziły wątpliwości co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających wymierzenie kary pieniężnej. Prezes UOKiK stwierdza, że Podkarpacki WIIH ustalając wysokość kary pieniężnej, zgodnie z art. 198d w zw. z art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściwie uwzględnił i ocenił: - dotychczasową działalność przedsiębiorcy, stwierdzając że nie był on dotychczas kontrolow any w zakresie przestrzegania naruszenia przepisów ww. ustawy; - skalę prowadzonej działalności, przyjmując, że Strona należy do grupy mikroprzedsiębiorców ; Organ pierwszej instancji wziął również pod uwagę, że Strona prowadzi działalność gospodarczą od xxx xxxxxx xxxxx . natomiast w okresie od xxxxx xxxx do xxxxx zawarł xxxxx umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami; - czas trwania naruszenia przyjmując, że trwało ono w okresie od xxxxxx do xxxxxxxxxxxx . , przy czym, biorąc pod uwagę regulację art. 198d w zw. z art. 198c ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, kara dotyczy nieposiadania obowiązkowego ubezpieczenia za szkody wyrządzone w związku z pośrednictwem w obrocie nieruchomościami w okresie od xxxxxxxxx do xxxxxxx . Prezes UOKiK w całości podzie la w tym zakresie ustalenia Podkarpackiego WIIH, w tym także w zakresie wysokości kary pieniężnej ustalonej na kwotę 21 466 , 44 zł (słownie: dwadzieścia jeden tysięcy czterysta sześćdziesiąt sześć złot ych , 44 /100) jako adekwatnej do stwierdzonego naruszenia. Strona postawiła przy tym ewentualny zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 198c ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wymierzenie zbyt wysokiej kary administracyjnej, podczas gdy dotychczasowa działalność przedsiębiorcy, skala prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia uzasadniały jej nałożenie w dolnych granicach jej wymiaru. Zgodnie z art. 198c ust. 3 w/w p rzy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględnia si ę dotychczasową działalność przedsiębiorcy, skalę prowadzonej działalności oraz czas trwania naruszenia. Jak już przedstawiono powyżej, przesłanki wymienione w przedmiotowym przepisie zostały przeanalizowane przez organ I instancji, zaś Prezes UOKiK w cało ści 8 ustalenia te podzielił. Należy przy tym zwrócić uwagę na zapis art. 198c ust. 1 w/w ustawy zgodnie z którym k to prowadzi działalność, o której mowa w art. 174 ust. 3 i 3a, bez spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 175 ust. 4, podlega karze pieniężnej w wysokości od dwukrotnego do pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym rok, w którym stwierdzono naruszenie, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystyczneg o na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z Komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7155,48 zł. Jak z powyższego wynika, kara nałożona zaskarżoną decyzją została wymierzona w trzykrotnej wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Zdaniem Prezesa UOKiK wymierzona kara jest adekwatna do stwierdzonego naruszenia za czym przemawia fakt, iż: − Strona prowadzi działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami od roku xxxxx , a więc powinna legitymować s i ę doświadc z en ie m w przedmiocie prowadzonej prze z siebie dział al n o ści ; − z u staleń kontroli wynika , że Strona de facto nie posia da ła obo w i ą zkowego ub ez pie c z e nia od xxxxxx . ; − w okresie od xxxxxxx do xxxxxxx xxxxxx Strona zawar ł a xxxxx umowy w zakresie pośredni c twa w obrocie nieru c homo ś ciami (od xxxxxx . zawarto xxxx umów) . Należy przy tym mieć na względzie, iż działalność w zakresie obrotu nieruchomościami, ze względu na przedmiot tejże działalności może wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, stąd też kar a powinna być wymierzona w takiej wysokości , aby skutecznie zniechęcać do naruszenia przepisów ustawy. Reasumując , Prezes UOKiK stoi na stanowisku, iż kara została wymierzona w oparciu o prawidłowo ustalone przesłanki, zaś jej wysokość zapobiegnie naruszeniom obowiązku ubezpieczeniowego w przyszłośc i . Z powyższych względów zarzut odwołania należy zatem uznać za bezprzedmiotowy. Organ drugiej instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że warunkiem odstąpienia od wymierzenia kary jest łączne sp ełnienie obydwu przesłanek, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Organ nie neguje, iż Strona zaprzestała naruszania prawa, choć należy zauważyć, iż nastąpiło to już po zakończeniu kontroli wskutek wydania zarządzeń pokontrolnych . J ak bowiem wynika z uzasadnienia decyzji Podkarpackiego WIIH: „Podkreślenia wymaga fakt, że zaprzestanie naruszania prawa nastąpiło dopiero po wydaniu przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w dniu 6 maja 2024 r. na podstawie art. 32 ustawy o Inspekcji Handlowej zarządzenia pokontrolnego, zobowiązującego stronę do usunięcia nieprawidłowości polegających na braku obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.” – (str. 10 – 11 decyzji Podkarpackiego WIIH). Nie została nato miast spełniona przesłanka znikomej wagi naruszenia. Brak obowiązkowego ubezpieczenia skutkuje bowiem tym, iż w razie wyrządzenia szkody 9 przez przedsiębiorcę, poszkodowany jest zmuszony dochodzić szkody na zasadach ogólnych, co może być utrudnione o tyle, że nieruchomości ze względu na swój charakter stanowią przedmiot czynności prawnych o dużej wartości, stąd i potencjalna szkoda może być znaczna. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż brak obowiązkowego ubezpieczenia obejmował okres ponad xxxx lat, w którym Strona zawarła xxxx umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami. W świetle powyższego nie sposób uznać, aby waga naruszenia była znikoma. Strona podniosła przy tym zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 kpa twierdząc, że waga naruszeni a w przedmiotowej sprawie była znikoma, zaś Strona zaprzestała naruszania prawa, co powinno było skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary. Strona podnosi, że żaden podmiot nie zgłosił roszczeń wobec Odwołującego, brak jest zatem podstaw do uznania, że b rak ubezpieczenia wywołał jakiekolwiek skutki, które mogłyby narazić na szkodę podmioty zawierające umowy z Odwołującym. Jak bowiem twierdzi Strona: „W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli naruszenie prawa wywołało nieznacznie nega tywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołał lub wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma.” Odnosząc się do wspomnianego zarzutu, Prezes UOKiK nie neguje faktu zaprzestania naru szania prawa. Niemniej warunkiem zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary jest łączne spełnienie obydwu ustawowych przesłanek, natomiast w świetle poczynionych ustaleń nie sposób uznać, aby waga naruszenia była znikoma. W ocenie Prezesa UOKi K, nie można mówić o znikomej wadze naruszenia . Strona jest bowiem podmiotem profesjonalnym świadczącym usługi pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, który de facto nie wypełniał obowiązku ubezpieczeniowego , mimo prowadzenia działalności gospodarczej w tym o kresie. Z tego też względu, nie sposób uznać zarzutu Strony, iż organ błędnie ocenił powyższą przesłankę. Należy przy tym podkreślić, że właściwe zabezpieczenie interesów klientów jest bardzo ważne, gdyż specyfika umów związanych z nieruchomościami wiąże się m.in. z pewnym ryzykiem finansowym klienta. Dlatego też brak lub niewłaściwe ubezpieczenie przedsiębior ców utrudni dochodzenie ewentualnych roszczeń przez klientów, powstałych w wyniku błędu przedsiębiorcy. Należy przy tym ponownie podkreślić, iż nieruchomości są rzeczami o znacznej wartości, stąd też w przypadku czynności prawnych, które mają je za przed miot potencjalna szkoda może być szkodą znacznych rozmiarów. Stąd też nie sposób zgodzić się z argumentacją Strony, że dla zakresu odpowiedzialności przedsiębiorcy za niedopełnienie nałożonego nań obowiązku znaczenie ma czy naruszenie wywołało skutki w o bszarze dóbr chronionych. Obowiązkowe ubezpieczenie jakiemu podlegają m.in. pośrednicy nieruchomości ma bowiem na celu uchronienie konsumentów przed skutkami takich naruszeń. Natomiast w świetle ustaleń faktycznych nie budzi wątpliwości, iż takowe potencja lne niebezpieczeństwo istniało, skoro przedsiębiorca w okresie od xxxxx xxxxx . do xxxx xxxx xxx xxx zawarł xxxx umowy pośrednictwa w obrocie nieruchomościami . Dla oceny wagi naruszenia nie ma zatem znaczenia, czy brak ubezpieczenia wiązał się z negatywn ymi konsekwencj ami w postaci wyrządz enia szkod y . Natomiast znikomość wagi naruszenia jest uwarunkowana okresem w którym konsumenci takiej ochrony byli pozbawieni. B ezzasadne są zatem twierdzenia Strony, ż e waga naruszenia prawa jest znikoma, jeżeli naruszenie wywołało nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołał lub wywołać nie mogło. Za słuszne natomiast należy uznać stanowisko 10 Podkarpackiego WIIH, iż w uwarunkowaniach faktycznoprawnych tej sprawy, uznał na tle unormowania przepisu art. 189 ust. 1 pkt 1 kpa, że waga ww. naruszenie nie był znikoma, dotyczyła bowiem braku przez stronę wymaganego przez przepisy prawa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedz ialności cywilnej, który to brak trwał przeszło xxx lata. Nie ma zatem podstaw, wskutek niespełnienia przesłanki znikomej wagi naruszenia, do zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary na podst. art. 189f § 1 pkt 1 kpa. Organ nie dopatrzył s ię także, aby zaistniały przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie ska rbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Prezes UOKiK przyjmuje w tym względzie za swoje stwierdzenia poczynione przez organ I instancji, iż zgodnie z właściwością miejscową Podkarpacki WIIH jest jedynym organem uprawnionym do nałożenia kary oraz, że Strona nie została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przest ępstwo skarbowe w tym zakresie. Zgodnie z art. 189f § 2 kpa, w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postan owienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Okoliczności i waga naruszen ia prawa nie budzą wątpliwości, co do istnienia przesłanek faktycznych uzasadniających nałożenie kary pieniężnej. Strona nie dopełniła obowiązku nałożonego na nią w art. 181 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem nie posiadała obowiązkowego u bezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z pośredniczeniem w obrocie nieruchomościami. Tym samym, nie sposób w przedmiotowej sprawie usunąć naruszenie prawa. Takie rozwiązanie musiałoby polegać na wystawieniu polisy ubezpieczeniowej z moc ą wsteczną, co jest wykluczone przez art. 10 ust. 1a ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, ubezpieczeniowym funduszu gwarancyjnym i polskim biurze ubezpieczycieli komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 2277) u mowa ubezpieczenia ob owiązkowego nie może obejmować ubezpieczeniem okresu poprzedzającego zawarcie tej umowy. Tym samym, w przedmiotowej sprawie nie jest możliwym odstąpienie od wymierzenia kary na podst. art.189f § 2 kpa. Strona podniosła przy tym zarzut naruszenia art. 189 f § 2 ust. 1 w zw. z art. 189f § 3 kpa poprzez brak odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy strona usunęła naruszenie, a także w terminie przedstawiła potwierdzenie usunięcia stwierdzonych naruszeń , a tym samym organ powinien poprzestać na pouczeniu. Odnosząc się do wspomnianego zarzutu, Prezes UOKiK stoi na stanowisku, iż Strona 11 dokonuje błędnej wykładni art. 189f § 2 kpa utożsamiając zaprzestanie naruszania prawa z usunięciem naruszania prawa. Organ nie neguje fak tu, iż w przedmiotowej sprawie Strona zaprzestała naruszania prawa, czego dowodem jest pismo z dnia 14 maja 2024 r. stanowiące odpowiedź na zarządzenia pokontrolne. Bynajmniej jednak zaprzestanie naruszenia prawa nie jest jednoznaczne z jego usunięciem. T ermin „usunięcie naruszenia prawa” , jakim posługuje się art. 189f § 2 kpa, należy interpretować ściśle, a więc bez rozszerzenia jego znaczenia na przypadki „zaprzestania naruszania prawa” których dotyczy regulacja art. 189f § 1 kpa. Należy zatem uznać, iż powyższy przepis ma zastosowanie jedynie w tych przypadkach, gdy brak jest możliwości wyeliminowania samego naruszenia, natomiast możliwym jest wyeliminowanie jego skutków. Z przedmiotowej sprawie, Strona prowadziła działalność bez wymaganego ubezpieczeni a, a więc zastosowanie w/w przepisu nie jest możliwe, ponieważ nie można przywrócić stanu zgodnego z prawem dla czynności już wykonanych tj., zawartych umów. Podsumowując, na podstawie zebranego materiału dowodowego, Prezes UOKiK uznał, że wydana prze z Podkarpackiego WIIH decyzja z dnia 26 sierpnia 202 4 r. była prawidłowa. Tym samym, powyższa decyzja powinna pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z art. 198c ust. 4 i 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami karę pieni ę żną stanowiąca dochód budżetu państwa, przedsiębiorca powinien uiścić na rachunek bankowy Podkarpackiego WIIH w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna. Biorąc powyższe pod uwagę należało orzec jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego . Pouczenie: 1. Decyzja jest ostateczna w toku instancji. W terminie 30 dni od jej doręczenia stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę należy wnieść za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkur encji i Konsumentów, Pl. Powstańców Warszawy 1, 00 - 950 Warszawa. 2. Od skarg wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym od strony skarżącej pobierana jest opłata, tzw. wpis stosunkowy, zależny od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżon ym aktem i wynosi: 1) do 10.000 zł - 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; 2) ponad 10.000 zł do 50.000 zł - 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; 3) ponad 50.000 zł do 100.000 zł - 2 % wartości przedmiotu zas karżenia, nie mniej jednak niż 1.500 zł; 4) ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. 3. W przypadku wniesienia od niniejszej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie prawa 12 pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na wniosek złożony przed wszczęciem postępowania l ub w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należy złożyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 4. Do należności pieniężnych w postaci kar pieniężnych nie uiszczony ch w terminie stosuje się przepisy K PA . 5. Zgodnie z art. 189k § 1 KPA organ administracji publicznej, który nałożył administracyjną karę pieniężną, na wniosek strony, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym lub ważnym interesem strony, może udzielić ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej przez: 1) odroczenie terminu wykonania administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 2) odroczenie terminu wykonania zaległej administracyjnej kary pieniężnej lub rozłożenie jej na raty; 3) um orzenie administracyjnej kary pieniężnej w całości lub części; 4) umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub części. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Anna Janiszewska Zastępca Dyrektora Departamentu Inspekcji Handlowej /podpisano elektronicznie/