DIH-86/2014

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 10 DIH-023-84( 4 )/14/JS Warszawa, 11 grudnia 2014 r. DECYZJA DIH-1/86/2014 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2014 r. poz. 148 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie od decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach z dnia 29 września 2014 r. (nr akt sprawy: HU.8361.113.2014/74DEC/14), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu pięciu partii artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na niewłaściwe oznakowanie, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 6 – 8 sierpnia 2014 r. przez inspektorów reprezentujących Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Katowicach – zwanego dalej równieŜ „Śląskim WIIH” – w sklepie „Bacówka” nr 10 zlokalizowanym w Katowicach, przy Pl. Szewczyka 2, naleŜącym do przedsiębiorcy Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie – zwanego dalej równieŜ „stroną” – zakwestionowano pięć partii produktów o łącznej wartości 100 zł, tj.: − 4 opakowania a’ 280g jogurtu naturalnego 3% tł., z terminem przydatności do spoŜycia i numerem partii 19.08.14, w cenie 4 zł /op., wyprodukowanych dla Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie przez ZPM Dominik Sp. z o.o., Dąbrowa 6a, 33-311 Wielogłowy; − 5 opakowań a’ 500g ogórków konserwowych z oznaczeniem „bez konserwantów”, z datą minimalnej trwałości i numerem partii „04.07.2015” w cenie 6 zł/op. wyprodukowanych dla Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie; − 1 opakowanie a’ 0,415 kg pierogów z kapustą i grzybami z oznaczeniem „produkt świeŜy”, „wyroby domowe”, „bez konserwantów” z datą minimalnej trwałości i numerem Strona 2 z 10 partii „11.08.14”, w cenie 11 zł/op. wyprodukowanych przez Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie; − 2 opakowania a’ 0,405 kg pierogów ze szpinakiem z oznaczeniem „produkt świeŜy”, „wyroby domowe”, „bez konserwantów” z datą minimalnej trwałości i numerem partii „13.08.14”, w cenie 11 zł/op. wyprodukowanych przez Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie; − 6 opakowań a’ 180g musztardy plebana z oznaczeniem „bez konserwantów”, z terminem przydatności do spoŜycia „20.05.2015” i numerem partii Z1.CH. w cenie 3,50 zł/op. wyprodukowanej przez Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie z uwagi na uwidocznienie bezpośrednio obok nazwy produktu znaku słowno-graficznego z oznaczeniem: „Bacówka – towary tradycyjne” a ponadto na opakowaniach ww. pierogów z kapustą i grzybami oraz pierogów ze szpinakiem podano informację o treści: „Wyroby domowe Bacówki są przygotowywane ręcznie według tradycyjnej polskiej receptury ...”. Ponadto w przypadku: − ww. ogórków konserwowych na etykiecie podano „ Wyprodukowano w Polsce dla Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k., 32-725 Rajbrot 470” natomiast na wieczku uwidoczniono informację „ Bacówka L. Szot Sp. k., 32-725 Rajbrot 470” (faktycznie producentem była „Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k., 32-725 Rajbrot 470”); − ww. musztardy plebana na etykiecie podano „ Wyprodukowano w Polsce dla Bacówka L. Szot Sp. k., 32-725 Rajbrot 470” natomiast na wieczku uwidoczniono informację Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k., 32-725 Rajbrot 470” (faktycznie producentem była „Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k., 32-725 Rajbrot 470”); − ww. pierogów ze szpinakiem w składzie zadeklarowano biały ser w ilości 8% nie uwzględniony w nazwie wyrobu. PowyŜsze, zdaniem Śląskiego WIIH, mogło wprowadzać konsumentów w błąd, w szczególności co do metod wytwarzania, źródła pochodzenia środków spoŜywczych oraz nazwy wyrobu i tym samym naruszało art. 6 ustawy ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2014 r. poz. 669 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r . o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia” . PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 8 sierpnia 2014 r. (nr akt: HU.8361.113.2014). Do akt sprawy dołączono fotografie zakwestionowanych produktów. Wobec powyŜszego, pismem z dnia 26 sierpnia 2014 r., Śląski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜnej z tytułu wprowadzenia do obrotu pięciu ww. partii artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie. Jednocześnie strona została Strona 3 z 10 poinformowana o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz do zapoznania się z aktami sprawy. Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, pismem z dnia 5 września 2014 r. przedstawiła wyjaśnienia dotyczące zakwestionowanych produktów oraz oświadczyła, Ŝe zalicza się do średnich przedsiębiorców. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 29 września 2014 r. (nr akt sprawy: HU.8361.113.2014/74DEC/14), Śląski WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył przedsiębiorcy Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) za wprowadzenie do obrotu pięciu ww. partii artykułów rolno- spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej, z uwagi na ich niewłaściwe oznakowanie. Pismem z dnia 20 października 2014 r., strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o zmianę zaskarŜonej decyzji w części dotyczącej jej uzasadnienia. Strona nie zgadza się z częścią uzasadnienia, zgodnie z którym wskazanie nazwy podmiotu wprowadzającego produkt spoŜywczy do obrotu, który zawiera słowo „tradycyjny” narusza zakaz mylącego oznakowania środka spoŜywczego. W związku z powyŜszym, strona skarŜy w niniejszym odwołaniu nie samą sentencję decyzji, ale wyłącznie część uzasadnienia decyzji, w zakresie którym domaga się odpowiedniej zmiany. Zdaniem strony umieszczenie obok nazwy produktu oznaczenia słowno-graficznego „Bacówka – towary tradycyjne” nie tylko nie wprowadza konsumentów w błąd, ale wręcz jest wypełnieniem przez przedsiębiorcę obowiązków określonych w przepisach. W związku z powyŜszym strona nie moŜe odstąpić od umieszczania nazwy firmy na etykietach produktów, które wprowadza na rynek. W opinii strony wskazanie na etykiecie podmiotu wprowadzającego produkt do obrotu, którego nazwa zawiera słowo „tradycyjny” nie oznacza od razu, iŜ dany produkt jest tradycyjny, a ma jedynie na celu spełnienie prawnoadministracyjnego obowiązku właściwej informacji dla konsumenta. Strona wskazała takŜe, Ŝe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spoŜywczych (Dz. U. L 343 z 14.12.2012 s. 1) zwane dalej równieŜ „ rozporządzeniem 1151/2012” nie wprowadza zakazu posługiwania się słowem „tradycyjny” w nazwie podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. Zdaniem strony, oznaczając wyprodukowane przez siebie towary znakiem „Bacówka – towary tradycyjne” oraz zamieszczając informację o tradycyjnym sposobie ich wyrobu, w Ŝaden sposób nie sugeruje podobieństw do produktów oznaczonych w rejestrze gwarantowanych tradycyjnych specjalności. Ponadto strona zaznaczyła, iŜ wszystkie zakwestionowane produkty wytwarzane są metodą tradycyjną, na podstawie wieloletnich receptur. Jej zdaniem jedyną okolicznością która uniemoŜliwia wpis do rejestru gwarantowanych tradycyjnych specjalności jest fakt, Ŝe okres ich wytwarzania w zakładzie nie przekracza 25 lat. Jednocześnie teŜ strona przyznała, Ŝe w jej zakładzie uŜywa się zmechanizowanych metod produkcji, ale to według niej nie stoi Strona 4 z 10 w sprzeczności z produkcją towarów tradycyjnych. W opinii strony mechanizacja nie zmienia tradycyjnego charakteru produktu, dla którego zachowania najistotniejszy jest skład. Strona podkreśliła takŜe, Ŝe złoŜyła liczne wnioski o rejestrację nazwy szeregu wytwarzanych przez siebie produktów (wymieniając produkty: „Swoja”, „Swoja ze słoja”, „Szynka lipnicka” oraz „Szołdra”) na liście gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktu rolnego lub środka spoŜywczego prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które to wnioski są w fazie rozpatrywania. Pismem z dnia 5 listopada 2014 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował ww. przedsiębiorcę, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez nich świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną Ŝywnością. Ma na celu zapobieganie: oszukańczym lub podstępnym praktykom fałszowania Ŝywności, oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać w błąd konsumentów. Rozporządzenie 178/2002 stanowi w art. 17 ust. 1, Ŝe podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Oznakowanie środków spoŜywczych, jak wynika z art. 3 pkt 5 tej samej ustawy jest jednym z elementów jakości handlowej. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane a do ich znakowania stosuje się odpowiednio Strona 5 z 10 przepisy określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Jak stanowi art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, oznakowanie środka spoŜywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spoŜywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spoŜywczego lub odnoszą się do niego. Zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a tejŜe ustawy, oznakowanie nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. PowyŜsze, jak stanowi art. 46 ust. 2 tej samej ustawy, ma zastosowanie równieŜ do reklamy i prezentacji środków spoŜywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Ponadto art. 16 rozporządzenia nr 178/2002 stanowi, iŜ bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa Ŝywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja Ŝywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, uŜywanych opakowań, sposobu ułoŜenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie moŜe wprowadzać konsumentów w błąd. Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Na mocy art. 40a ust. 4 tej ustawy, kary pienięŜne wymierza, w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ww. ustawy, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w placówce handlowej naleŜącej do przedsiębiorcy Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie, stwierdzono, Ŝe wprowadzone do obrotu pięć partii produktów nieodpowiadało jakości handlowej z uwagi na oznakowanie wprowadzające w błąd co do charakterystyki tych środków spoŜywczych, w tym przede wszystkim metod wytwarzania lub produkcji z uwagi na uwidocznienie bezpośrednio obok nazw zakwestionowanych produktów znaku słowno- graficznego z oznaczeniem: „Bacówka – towary tradycyjne”. Ponadto na opakowaniach obu zakwestionowanych partii pierogów podano informacje o treści: „Wyroby domowe Bacówki są przygotowywane ręcznie według tradycyjnej polskiej receptury ...” , a w przypadku Strona 6 z 10 pierogów ze szpinakiem w składzie zadeklarowano biały ser w ilości 8% nie uwzględniony w nazwie wyrobu, tym samym nazwa mogła wprowadzić w błąd, co do rodzaju wyrobu. Dodatkowo w przypadku ogórków konserwowych oraz musztardy plebana na opakowaniach tych produktów podano dwie nazwy producentów, co mogło wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie źródła pochodzenia. PowyŜsze, zdaniem organu pierwszej instancji, stanowiło naruszenie przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, Śląski WIIH wymierzył w drodze decyzji karę pienięŜną przedsiębiorcy Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie, to jest przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu ww. artykuły rolno- spoŜywcze o niewłaściwej jakości handlowej. W złoŜonym odwołaniu strona przede wszystkim próbowała dowieść, Ŝe umieszczenie obok nazwy produktu oznaczenia słowno-graficznego „Bacówka – towary tradycyjne” nie tylko nie wprowadza konsumentów w błąd, ale wręcz jest wypełnieniem obowiązków określonych w przepisach dotyczących oznakowania przedsiębiorcy wprowadzającego towary do obrotu. W opinii strony wskazanie na etykiecie podmiotu wprowadzającego produkt do obrotu, którego nazwa zawiera słowo „tradycyjny” nie oznacza od razu, iŜ dany produkt jest tradycyjny. Strona podniosła równieŜ, Ŝe rozporządzenie 1151/2012 nie wprowadza zakazu posługiwania się słowem „tradycyjny” w nazwie podmiotu wprowadzającego dany produkt do obrotu. Odnosząc się do przedstawionych w odwołaniu zarzutów Prezes UOKiK w pierwszej kolejności wyjaśnia, Ŝe z przytoczonych wyŜej przepisów w zakresie znakowania środków spoŜywczych jednoznacznie wynika, Ŝe oznakowanie, w tym prezentacja środków spoŜywczych nie moŜe w Ŝaden sposób wprowadzać w błąd konsumenta co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym metod wytwarzania lub produkcji, nazwy oraz odnośnie źródła pochodzenia. Oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe takŜe wprowadzać konsumenta w błąd przez sugerowanie, Ŝe posiada on szczególne właściwości, jeŜeli wszystkie podobne środki Ŝywnościowe posiadają takie właściwości. Przepisy prawa Ŝywnościowego sprzeciwiają się przy tym kaŜdej praktyce dotyczącej m.in. oznakowania artykułów rolno-spoŜywczych mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić konsumenta w błąd. Prezes UOKiK wskazuje ponadto, Ŝe zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 60 lit. c) ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia Ŝywność tradycyjna to równieŜ produkty rolne i środki spoŜywcze umieszczone na liście produktów tradycyjnych prowadzonej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Lista ta słuŜy do zbierania i rozpowszechniania informacji związanych z wytwarzaniem produktów tradycyjnych. Prawo do wpisu mają produkty, które charakteryzują się tradycyjną, ugruntowaną w czasie metodą wytwarzania, których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji. O tradycyjnym charakterze produktu oprócz wykazania przez producenta, Ŝe stosuje tradycyjne receptury i metody produkcji zakorzenione w świadomości konsumentów, świadczy takŜe Strona 7 z 10 jego skład i surowce uŜyte do produkcji, które są niezmienne, od co najmniej od 30 lat, zgodnie z rozporządzeniem 1151/2012 powołanym przez samą stronę w odwołaniu. Zdaniem Prezesa UOKiK poprzez zastosowanie oznaczenia słowno-graficznego „Bacówka – towary tradycyjne” obok nazwy produktu, konsument ma prawo spodziewać się – zwłaszcza obecnie przy bogatej ofercie produktów na rynku – Ŝe produkty zostały wytworzone według receptur funkcjonujących od wielu lat i utrwalonych w świadomości konsumentów. Określenie „Bacówka - towary tradycyjne” jest informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego o zakupie produktu. Określenie to buduje mylne wyobraŜenie o produkcie, jeśli nie jest on produktem tradycyjnym, jak w niniejszej sprawie, przez co moŜe spowodować podjęcie przez konsumenta decyzji o kupnie, której inaczej by nie podjął. W kwestii posługiwania się w oznakowaniu środków spoŜywczych pojęciem „tradycyjny”, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r. (sygn. akt II GSK 1832/12), stwierdzając iŜ „posłuŜenie się przy oznakowaniu produktów pojęciem „tradycja”, „tradycyjny” niewątpliwie wyróŜnia towar spośród innych toŜsamych nieoznaczonych w ten sposób, czyniąc go bardziej poŜądanym”. Organ drugiej instancji wskazuje, Ŝe treść informacji na opakowaniu jest rozpatrywana całościowo, przy czym waŜne jest, aby opisać środek spoŜywczy w sposób niebudzący wątpliwości, co z kolei umoŜliwi konsumentowi dokonanie wyboru zgodnie z jego oczekiwaniami i preferencjami. To, Ŝe przeciętny konsument jest osobą dobrze poinformowaną, uwaŜną i racjonalną nie zwalnia producenta z obowiązku prawidłowego oznaczania wyrobów. Fakt kojarzenia przez konsumentów produktu Ŝywnościowego oznaczonego w jakikolwiek sposób terminem „tradycyjny”, „tradycja” z produktem wytworzonym inaczej niŜ przemysłowy, bo w tradycyjny sposób lub/i przy uŜyciu tradycyjnych składników, ze względu na treść art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, skłaniać powinno producentów (handlowców) oznaczających produkowane (sprzedawane) środki spoŜywcze do ostroŜnego posługiwania się tym pojęciem. Jak juŜ bowiem wspomniano, oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumentów w błąd i ma stanowić rzetelną charakterystykę produktu, w szczególności co do metod wytwarzania czy produkcji. Zamieszczone na opakowaniach spornych produktów oznakowanie poprzez sugerowanie unikalnych, właściwych dla tradycji cech, moŜe prowadzić do negatywnego odbioru konkurencyjnych produktów przez przeciętnego konsumenta. Podkreślić przy tym naleŜy, Ŝe nazwa podmiotu wskazująca na rodzaj działalności, której podmiot nie wykonuje, w ocenie Prezesa UOKiK, równieŜ moŜe wprowadzać w błąd konsumentów co do charakterystyki sprzedawanych produktów, tj. tradycyjnych wynikających z nazwy firmy, a w rzeczywistości nie posiadających takich cech. ZauwaŜyć naleŜy, Ŝe znak słowno-graficzny „Bacówka – towary tradycyjne” był eksponowany i znajdował się w bezpośredniej bliskości nazwy zakwestionowanych produktów na czołowej etykiecie, a nie bezpośrednio przy adresie producenta. Dlatego teŜ Prezes UOKiK nie zgadza się ze stwierdzeniem strony, Ŝe wypełnia ona obowiązki nałoŜone Strona 8 z 10 przez obowiązujące przepisy. W przypadku zakwestionowanych pięciu partii produktów eksponowanie oznaczenia słowno-graficznego „Bacówka – towary tradycyjne” nie było oznaczeniem producenta, a zabiegiem reklamowym czy wręcz manifestowaniem zalet tych towarów w celu zwrócenia uwagi potencjalnego konsumenta. Zamierzenie to, nie jest przypadkowe, bowiem posłuŜenie się przy oznakowaniu produktów pojęciem „towary tradycyjne” niewątpliwie wyróŜnia towar spośród innych toŜsamych nieoznaczonych w ten sposób, czyniąc go bardziej poŜądanym. NaleŜy równieŜ podkreślić, Ŝe podane na czołowych etykietach dwóch zakwestionowanych partii pierogów informacje „Wyroby Domowe są przygotowane ręcznie według tradycyjnej polskiej receptury”, jak wykazało przeprowadzone postępowanie, były niezgodne z prawdą. Potwierdzeniem tego jest pismo Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-SpoŜywczych z dnia 1 września 2014 r., który na wniosek Śląskiego WIIH przeprowadził kontrolę u przedsiębiorcy Bacówka Towary Tradycyjne Sp. z o.o., Sp. k. z siedzibą w Rajbrocie. Nieprawdziwą deklarację o ręcznym przygotowywaniu pierogów moŜna byłoby uznać za zafałszowanie, zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej i wymierzyć w związku z powyŜszym stosowną do tego czynu karę pienięŜną określoną w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy. PosłuŜenie się nazwą wyrobu „pierogi ze szpinakiem”, w ocenie Prezesa UOKiK mogło takŜe wprowadzić konsumenta w błąd, poniewaŜ w rzeczywistości istotnym składnikiem farszu tych pierogów, oprócz szpinaku (w ilości 30%) był biały ser (w ilości 8%), na co nie wskazywała nazwa produktu. Zawartość farszu w pierogach zgodnie z deklaracją wynosiła co najmniej 40%, a zatem ser stanowił prawie jedną czwartą farszu i w związku z tym powinien, w myśl art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, zostać zaznaczony w nazwie w celu właściwego scharakteryzowania produktu. Ponadto w przypadku ogórków konserwowych oraz musztardy plebana na opakowaniach tych produktów podano dwie nazwy producentów, co mogło wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie źródła pochodzenia. Przepis art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej odnosi się do obowiązków ciąŜących na producencie, a jego celem jest identyfikacja producenta, a przez to zagwarantowanie konsumentowi moŜliwości odróŜnienia konkretnego producenta od innych występujących na rynku oraz dokonania świadomego wyrobu towaru. Odnosząc się do stwierdzeń strony o złoŜeniu licznych wniosków o rejestrację nazw szeregu wytwarzanych przez siebie produktów, Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe strona wymieniła cztery produkty („Swoja”, „Swoja ze słoja”, „Szynka lipnicka” oraz „Szołdra”) i Ŝaden z nich nie był kwestionowany w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Śląskiego WIIH. NiezaleŜnie od powyŜszego naleŜy zauwaŜyć, Ŝe oznakowanie nazwami handlowymi (w tym zarejestrowanymi zgodnie z przepisami szczególnymi), w myśl art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, wchodzi w skład oznakowania Ŝywności, a więc jak juŜ wyŜej wskazano nie powinno wprowadzać konsumentów w błąd. Strona 9 z 10 Podsumowując naleŜy wskazać, Ŝe prawidłowe oznakowanie artykułów rolno- spoŜywczych stanowi podstawę informacji konsumenckiej, ma na celu umoŜliwienie konsumentom dokonanie wyboru produktu zgodnego z ich oczekiwaniami. Dlatego teŜ jednym z celów ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych jest ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami kupieckimi. Bogate orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, Ŝe sądy podzielają stanowisko organów kontroli dotyczące naduŜywania przez producentów określeń, które bezzasadnie wyróŜniają produkty spośród innych toŜsamych nieoznaczonych w ten sposób (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 2013 r. nr II GSK 1255/12, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2013 r. nr VI SA/Wa 3572/13). Tym samym sądy administracyjne stoją na stanowisku kwalifikowania tego rodzaju praktyk mylącego oznakowania środków spoŜywczych jako wprowadzających konsumentów w błąd oraz stwarzających nierówne warunki konkurencji na rynku. Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe organ pierwszej instancji orzekł karę 500 zł, tj. w minimalnej wysokości określonej ustawą za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno- spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej. Katalog przesłanek, jakie naleŜy wziąć pod uwagę przy określaniu wysokości kary jest zamknięty i został zawarty w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (są to stopień szkodliwości, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność przedsiębiorcy i wielkość obrotu). Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, Ŝe Śląski WIIH przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej właściwie uwzględnił wszystkie kryteria określone w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej. Zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 za naruszenie prawa Ŝywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W myśl art. 8 ust. 1 rozporządzenia 178/2002 prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością i zapobiegać: oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu Ŝywności oraz wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Podsumowując Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, Ŝe sposób ustalania wysokości kary był zgodny z kryteriami wymienionymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W świetle powyŜszego, uznał, Ŝe wysokość wymierzonej kary spełni swój skutek prewencyjny i skłoni stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, szczególnie z uwagi na wykazane powyŜej niedopełnienie naleŜytej staranności w zakresie zapewnienia prawidłowego oznakowania przedmiotowych produktów. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek Strona 10 z 10 bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Katowicach w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę moŜna wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Z up. PREZESA URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW WICEPREZES Dorota Karczewska 1. Bacówka Towary Tradycyjne Spółka z o.o., Sp. k., Rajbrot 470 adres do korespondencji: ul. Armii Krajowej 19 30-150 Kraków 2. Śląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Katowicach 3. a/a