DIH-71/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-80(3)/13/AgŁ Warszawa, 21 listopada 2013 r. DECYZJA DIH-1/71/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Agnieszki Marczuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „AGAT” Agnieszka Marczuk w Łodzi, od decyzji Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi z dnia 25 września 2013 r. nr 77/śG/2013 (nr akt sprawy: śG.8361. 149.2013), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono kary pienięŜne w wysokości: – 2 000 zł (słownie: dwa tysiące złotych), na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o jakości handlowej, z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych dwóch partii miksów tłuszczowych w opakowaniach jednostkowych, – 500 zł (słownie: pięćset złotych), na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o jakości handlowej, z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej szesnastu partii pieczywa bez opakowań jednostkowych, a) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości, b) wymierza przedsiębiorcy Agnieszce Marczuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „AGAT” Agnieszka Marczuk w Łodzi, karę pienięŜną w wysokości 600 zł (słownie: sześćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej osiemnastu partii artykułów rolno-spoŜywczych, tj. dwóch ww. partii miksów tłuszczowych w opakowaniach jednostkowych oraz szesnastu ww. partii pieczywa bez opakowań jednostkowych. UZASADNIENIE W dniach 22-24 maja 2013 r. inspektorzy reprezentujący Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Łodzi, zwanego dalej „Łódzkim WIIH”, przeprowadzili 2 kontrolę w sklepie przy ul. Więckowskiego 26 w Łodzi, naleŜącym do przedsiębiorcy Agnieszki Marczuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „AGAT” Agnieszka Marczuk w Łodzi, zwanej dalej „stroną”. W toku kontroli zakwestionowano sposób oznakowania i prezentacji dwóch partii miksów tłuszczowych o łącznej wartości 66,70 zł, tj.: – miks tłuszczowy do smarowania 76 % tłuszczu (w tym: 64 % tłuszczu roślinnego i 12 % tłuszczu mlecznego) o nazwie handlowej „ekstra miks pasłęcki”, w opakowaniu jednostkowym w kształcie kostki o masie netto 200 g, data minimalnej trwałości „11.06.2013”, nr partii produkcyjnej „L102/1/2”, wyprodukowany przez Sery ICC Pasłęk Sp. z o.o. 14-400 Pasłęk ul. Dworcowa 9, zwany dalej „miksem pasłęckim”, w ilości 11 sztuk o łącznej wartości 36,3 zł – oznaczony przez kontrolowanego w miejscu sprzedaŜy na wywieszce cenowej jako „masło extra mix pasłęckie”; produkt ten wystawiono do sprzedaŜy w ladzie chłodniczej na sali sprzedaŜowej w otoczeniu masła (obok „masła ekstra aro”), bez właściwej segregacji; dodatkowo na opakowaniu jednostkowym tego produktu zamieszczono słowo „ekstra” (zapisane przy uŜyciu duŜych, drukowanych i pogrubionych liter w porównaniu do słowa „miks”) i obrazek skopka z lejącym się białym produktem przypominającym śmietanę; – mix tłuszczowy do smarowania 68 % tłuszczu (w tym: 18 % tłuszczu roślinnego i 50 % tłuszczu mlecznego) o nazwie handlowej „mix łaciaty”, w opakowaniu jednostkowym w kształcie kostki o masie netto 200 g, data minimalnej trwałości i nr partii produkcyjnej „11.06.2013”, wyprodukowany przez Spółdzielnię Mleczarską MLEKPOL 19-203 Grajewo, ul. Elewatorska 13, zwany dalej „miksem łaciatym”, w ilości 8 sztuk o łącznej wartości 30,4 zł – oznaczony przez kontrolowanego w miejscu sprzedaŜy na wywieszce cenowej jako „masło łaciate mixełko”; produkt ten wystawiono do sprzedaŜy w ladzie chłodniczej na sali sprzedaŜowej w otoczeniu masła (obok „masła ekstra łaciate” i „masła wiejskiego ekstra”), bez właściwej segregacji; z uwagi na zastosowanie oznakowania i formy prezentacji wprowadzającej konsumentów w błąd, co do nazwy i rodzaju tych produktów, z naruszeniem przepisów: – art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej”, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia”, – pkt III.2 zawartego w załączniku XII do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzeniu o jednolitej wspólnej organizacji rynku”) (Dz. U. UE L 299 z 16.11.2007 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007”, – art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, 3 powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. UE L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/2002”. Podczas kontroli zakwestionowano takŜe prawidłowość oznakowania szesnastu partii pieczywa bez opakowań jednostkowych o łącznej wartości 62,65 zł, tj.: – bułki poznańskie małe w ilości 10 sztuk o łącznej wartości 7,0 zł, – bułki kajzerki w ilości 5 sztuk o łącznej wartości 2,5 zł, – bułka słodka w ilości 1 sztuki o wartości 0,9 zł, – rogal w ilości 1 sztuki o wartości 0,9 zł, wyprodukowane przez Zakład Cukierniczo-Piekarski „Piotruś” S.C. P.E. Graczykowie, 95- 035 Ozorków ul. Wyszyńskiego 6; – bułki poznańskie duŜe w ilości 5 sztuk o łącznej wartości 3,5 zł, – bułki ciabata w ilości 3 sztuk o łącznej wartości 2,55 zł, – chała zdobna w ilości 1 sztuki o wartości 3,0 zł, – chleb nyski w ilości 2 sztuk o łącznej wartości 4,8 zł, wyprodukowane przez Zakład Piekarsko-Ciastkarski Marian Szczygielski 91-211 Łódź ul. Rydzowa 18; – bułki grahamki w ilości 6 sztuk o łącznej wartości 4,8 zł, – bułki lepicha w ilości 3 sztuk o łącznej wartości 2,7 zł, – bułki pszenne z nasionami w ilości 4 sztuk o łącznej wartości 3,6 zł, – chleb kilometrowy o masie 2,0 kg o łącznej wartości 10,0 zł, – chleb orkiszowy Ŝytni w ilości 2 sztuk o łącznej wartości 6,8 zł, – chleb zwykły w ilości 1 sztuki o wartości 2,4 zł, – chleb 5 ziaren w ilości 1 sztuki o wartości 2,4 zł, – chleb zwykły w ilości 2 sztuk o łącznej wartości 4,8 zł, wyprodukowane przez „MATEK” Firmę Produkcyjno-Handlową Piotr Matuszewski 91- 370 Łódź ul. 11-go Listopada 12; z uwagi na niepodanie w miejscu sprzedaŜy tych produktów: nazwy pieczywa, masy jednostkowej oraz danych identyfikujących producenta, co było niezgodne z przepisami § 31 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych”. PowyŜsze ustalenia udokumentowano w protokole kontroli z dnia 24 maja 2013 r. (nr akt kontroli: śG.8361.149.2013), zestawieniu produktów Ŝywnościowych ocenianych pod względem oznakowania (stanowiącym załącznik nr 1 do tego protokołu) oraz na wydrukach zdjęć przedstawiających sposób ich oznakowania i prezentacji w miejscu sprzedaŜy. Od 1 lipca 2013 r., na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 414), które ukazało się w dniu 29 marca 2013 r., przepisy § 31 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych zostały uchylone 4 i wymagania w tym zakresie dla pieczywa oferowanego bez opakowań w miejscu sprzedaŜy zostały określone w § 17 tego rozporządzenia. W związku z powyŜszym nieprawidłowościami, pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r., Łódzki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej, kar pienięŜnych z tytułu wprowadzenia do obrotu zafałszowanych dwóch ww. partii miksów tłuszczowych oraz nieodpowiadających jakości handlowej szesnastu ww. partii pieczywa, informując takŜe o przysługującym jej prawie do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów. Ponadto, w tym samym piśmie wezwał ją do przesłania informacji o wielkości obrotów i wysokości przychodu za rok 2012. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień, natomiast Ŝądane informacje w postaci zeznania podatkowego złoŜyła osobiście w Wojewódzkim Inspektoracie Inspekcji Handlowej w Łodzi w dniu 29 sierpnia 2013 r. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 25 września 2013 r. nr 77/śG/2013 (doręczoną stronie w dniu 27 września 2013 r.), Łódzki WIIH wymierzył ww. przedsiębiorcy, na mocy art. 40a ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne w wysokości: 2 000 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych dwóch ww. partii miksów tłuszczowych oraz 500 zł za wprowadzenie do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej szesnastu ww. partii pieczywa. Pismem z dnia 10 października 2013 r. (złoŜonym osobiście tego samego dnia), strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o rozwaŜenie moŜliwości obniŜenia wysokości wymierzonych jej kar pienięŜnych do kwot najniŜszych z moŜliwych. Prośbę swą umotywowała tym, iŜ było to jej pierwsze naruszenie przepisów ustawy o jakości handlowej w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanych produktów. Wyjaśniła, Ŝe pomyłka w tym zakresie nastąpiła w momencie pobierania ze słownika internetowego błędnej nazwy tych produktów (tj. „masło mix pasłęcki” i „masło mixełko łaciate”) oraz wydrukowania jej automatycznie na etykietach cenowych. Dodała, Ŝe wszystkie stwierdzone podczas kontroli uchybienia zostały niezwłocznie usunięte oraz zobowiązała się ona do dołoŜenia wszelkich starań celem zapewnienia zgodności prowadzonej działalności z obowiązującymi przepisami prawa. Nadmieniła, Ŝe obroty jej firmy (zatrudniającej 4 osoby, funkcjonującej od 2005 roku i stanowiącej jedyne źródło dochodu rodziny) w ostatnim okresie uległy spadkowi, zwłaszcza w okresie letnim, z uwagi na specyfikę rynku łódzkiego, duŜe nasycenie wielkimi sieciami handlowymi oraz niską siłę nabywczą potencjalnych klientów. Pismem z dnia 24 października 2013 r., Prezes UOKiK poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w niniejszej sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. 5 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, podmioty działające na rynku spoŜywczym i pasz zapewniają, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą, zgodność tej Ŝywności lub pasz z wymogami prawa Ŝywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno- spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze zafałszowane, w świetle art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości nie wyŜszej niŜ 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałoŜenia kary, nie niŜszej jednak niŜ 1.000 zł Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej, na podstawie art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Jakość handlowa, w myśl art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, to cechy artykułu rolno-spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania – nieobjęte jednak wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany, jak wynika z art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeŜeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spoŜywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spoŜycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze, stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli 6 w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Prezentacja i oznakowanie środków spoŜywczych, jak wynika z definicji jakości handlowej zawartej w art. 3 pkt 5 tej ustawy, są jednym z jej elementów. Do znakowania artykułów rolno-spoŜywczych, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej, stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. W myśl art. 45 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, oznakowanie środka spoŜywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spoŜywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spoŜywczego lub odnoszą się do niego. Do prezentacji artykułów rolno-spoŜywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane, zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej, stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. W świetle art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia stanowi, oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Przepis ten, jak wynika z art. 46 ust. 2 (o podobnym brzmieniu do art. 6 ust. 3 ustawy o jakości handlowej), stosuje się takŜe do prezentacji środków spoŜywczych, w tym w szczególności w odniesieniu do ich kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Z kolei art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 stanowi, Ŝe etykietowanie, reklama i prezentacja Ŝywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, uŜywanych opakowań, sposobu ułoŜenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie moŜe wprowadzać konsumentów błąd. W przypadku artykułu rolno-spoŜywczego będącego środkiem spoŜywczym, w myśl art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej, nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, to jest nazwa powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spoŜywczych w przepisach prawa Ŝywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową lub składać się z opisu tego środka spoŜywczego lub sposobu jego uŜycia, tak aby umoŜliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spoŜywczego oraz odróŜnienie go od innych produktów (ust. 1), a takŜe nazwa, pod którą środek spoŜywczy jest wprowadzany do obrotu, nie moŜe być zastąpiona znakiem towarowym, nazwą marki lub nazwą handlową (wymyśloną) (ust. 5). 7 Jak stanowi pkt III.2 zawarty w załączniku XII do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, w odniesieniu do produktów innych niŜ przetwory mleczne (opisane w pkt II tego załącznika) obowiązuje zakaz uŜywania jakiejkolwiek etykiety, jakiegokolwiek dokumentu handlowego, materiału reklamowego, jakiejkolwiek formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowały lub sugerowały, Ŝe produkt ten jest przetworem mlecznym. Normy handlowe dla mleka i przetworów mlecznych zostały określone w załączniku XII do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007. Przepisy te obejmują ochroną produkty z mleka, w celu – jak wynika z motywu 51 preambuły – zapobiegania powstawaniu jakichkolwiek pomyłek między przetworami mlecznymi i innymi produktami spoŜywczymi, a takŜe w celu zapewnienia uczciwej konkurencji pomiędzy produktami mlecznymi i innymi produktami niepochodzącymi z mleka lub tylko częściowo pochodzącymi z mleka. Jak stanowi pkt II.2 zawarty w tym załączniku, przetwory mleczne to produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy załoŜeniu Ŝe moŜna dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia – w całości lub w części – jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Normy handlowe dla tłuszczów do smarowania zawiera załącznik XV i jego dodatek, stanowiące część rozporządzenia (WE) nr 1234/2007. WyróŜniono w nich trzy podstawowe grupy tłuszczów do smarowania: – grupa A „tłuszcze mleczne” (w tym m.in. „masło”), tj. produkty pozyskiwane wyłącznie z mleka lub niektórych produktów mlecznych; zasadniczym elementem ich wartości jest tłuszcz; – grupa B „tłuszcze” (w tym m.in. „margaryna”), tj. produkty pozyskiwane ze stałych lub płynnych tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych nadających się do spoŜycia przez ludzi, zawierające nie więcej niŜ 3 % tłuszczu mlecznego w całkowitej zawartości tłuszczu; – grupa C „tłuszcze złoŜone z produktów roślinnych lub zwierzęcych” (w tym m.in. „miks tłuszczowy”), tj. produkty pozyskiwane ze stałych lub płynnych tłuszczów roślinnych lub zwierzęcych nadających się do spoŜycia przez ludzi, zawierające od 10 % do 80 % tłuszczu mlecznego w całkowitej zawartości tłuszczu. Wymagania jakości handlowej dotyczące oznakowania pieczywa oferowanego bez opakowań (luzem) w miejscu sprzedaŜy zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. NaleŜy dodać, Ŝe w dniu 1 lipca 2013 r. weszło w Ŝycie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 marca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. z 2013 r. poz. 414), zwane dalej „rozporządzeniem zmieniającym”. Rozporządzenie w sprawie znakowania środków spoŜywczych (przed nowelizacją) stanowiło w § 31, Ŝe w punktach sprzedaŜy pieczywa bez opakowań przy określonym rodzaju pieczywa naleŜy podać następujące informacje: nazwę pieczywa (pkt 1); dane, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5 lit. a, tj. dane identyfikujące producenta (pkt 2); masę jednostkową (pkt 3); informację „pieczywo produkowane z ciasta głęboko mroŜonego” – w przypadku uŜycia takiego ciasta do produkcji pieczywa (pkt 4); wykaz składników oraz datę minimalnej 8 trwałości – w przypadku pieczywa, przy którego produkcji uŜyto dozwolonych substancji dodatkowych przedłuŜających świeŜość (pkt 5). Obecnie (po nowelizacji), na podstawie § 1 pkt 5 i 7 rozporządzenia zmieniającego, przepisy § 31 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych zostały uchylone i wymagania w tym zakresie zostały określone w § 17 tego rozporządzenia. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów § 17 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, w przypadku środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego podaje się: nazwę albo imię i nazwisko producenta (pkt 1), wykaz składników (pkt 2), a dla pieczywa dodatkowo: masę jednostkową (pkt 5 lit. a) oraz informację „pieczywo produkowane z ciasta mroŜonego (albo głęboko mroŜonego)”– w przypadku zastosowania takich procesów technologicznych (pkt 5 lit. b), oraz Ŝe informacje te podaje się w miejscu sprzedaŜy na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego lub w inny sposób w miejscu dostępnym bezpośrednio konsumentom. Nowe brzmienie przepisu, które weszło w Ŝycie w dniu 1 lipca 2013 r., nie zmienia obowiązku przedsiębiorców w zakresie podawania w miejscu sprzedaŜy przy pieczywie oferowanym bez opakowań: nazwy pieczywa, danych identyfikujących producenta (jego nazwy albo imienia i nazwiska) oraz masy jednostkowej, stosownie do § 17 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 lit. a oraz ust. 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, a tym samym nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy w zakresie stanu prawnego stanowiącego o obowiązkach przedsiębiorców. W niniejszej sprawie, w wyniku kontroli przeprowadzonej w sklepie, naleŜącym do przedsiębiorcy Agnieszki Marczuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „AGAT” Agnieszka Marczuk w Łodzi, przez inspektorów reprezentujących Łódzkiego WIIH, zakwestionowano z uwagi na nieprawidłowe oznakowanie osiemnaście ww. partii artykułów rolno-spoŜywczych, wprowadzonych do obrotu o łącznej wartości 129,35 zł, tj.: – dwie ww. partie miksów tłuszczowych w opakowaniach jednostkowych (tj. miks pasłęcki i miks łaciaty), ze względu na niezgodność z wymaganiami określonymi w art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, pkt III.2 zawartego w załączniku XII do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 oraz art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, polegającą na zastosowaniu oznakowania i formy prezentacji wprowadzającej konsumentów w błąd, co do charakterystyki tych produktów w zakresie ich nazwy i rodzaju – poprzez uŜycie w miejscu sprzedaŜy na wywieszce cenowej nazwy produktu, odpowiednio: „masło extra mix pasłęckie” i „masło łaciate mixełko”, podczas gdy z deklaracji zawartej na opakowaniach jednostkowych wynikało, Ŝe były to „miksy tłuszczowe do smarowania”; wystawienie ich do sprzedaŜy w ladzie chłodniczej na sali sprzedaŜowej w otoczeniu masła, bez właściwej; a w przypadku miksu pasłęckiego dodatkowo umieszczenie na opakowaniu jednostkowym słowa „ekstra” (zapisanego większą czcionką niŜ słowo „miks”) i obrazka skopka z lejącym się białym produktem przypominającym śmietanę; 9 – szesnaście ww. partii pieczywa bez opakowań jednostkowych, ze względu na naruszenie wymagań określonych w § 31 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych (obecnie wymagania w tym zakresie zostały określone w § 17 ust. 1 pkt 1 i pkt 5 lit. a oraz ust. 2 tego rozporządzenia), polegające na braku w miejscu sprzedaŜy tych produktów: nazwy pieczywa, masy jednostkowej oraz danych identyfikujących producenta, tj. jego nazwy albo imienia i nazwiska. Na podstawie powyŜszych ustaleń, organ pierwszej instancji uznał, Ŝe wprowadzone do obrotu dwie ww. partie miksów tłuszczowych, z uwagi na podanie w oznakowaniu (w tym przypadku w miejscu sprzedaŜy na wywieszce cenowej dotyczącej tych produktów) nazwy produktu niezgodnej z prawdą, są produktami zafałszowanymi, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej – co nosiło znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy i skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 2 000 zł, a wprowadzone do obrotu szesnaście ww. partii pieczywa są produktami nieodpowiadającymi jakości handlowej – co nosiło znamiona czynu określonego w art. 40a ust. 1 pkt 3 tej ustawy i skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 500 zł. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Tym samym, Łódzki WIIH wymierzył w drodze decyzji z dnia 25 września 2013 r. nr 77/śG/2013 powyŜsze kary Agnieszce Marczuk, prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „AGAT” Agnieszka Marczuk w Łodzi, tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu zakwestionowane osiemnaście ww. partii produktów, w tym dwie zafałszowane. Odwołując się od wydanej decyzji, strona nie zakwestionowała ustaleń poczynionych przez organ pierwszej instancji w toku kontroli, natomiast wniosła o rozwaŜenie moŜliwości obniŜenia wysokości wymierzonych jej kar pienięŜnych do kwot najniŜszych z moŜliwych, co umotywowała tym, iŜ było to jej pierwsze naruszenie przepisów ustawy o jakości handlowej w związku z wprowadzeniem do obrotu zafałszowanych produktów. Dodała, Ŝe wszystkie stwierdzone podczas kontroli uchybienia zostały niezwłocznie usunięte oraz zobowiązała się ona do dołoŜenia wszelkich starań celem zapewnienia zgodności prowadzonej działalności z obowiązującymi przepisami prawa. Prezes UOKiK, dokonując oceny prawidłowość zakwalifikowania dwóch ww. partii miksów tłuszczowych jako produktów zafałszowanych, zauwaŜył, Ŝe produkty te oznaczono w miejscu sprzedaŜy na wywieszce cenowej, odpowiednio, jako „masło extra mix pasłęckie” i „masło łaciate mixełko”, czyli w pierwszej kolejności uwidoczniono słowa „masło extra” i „masło”, a w drugiej kolejności słowa „mix pasłęckie” i „łaciate mixełko” (zapisane tą samą czcionką), przy czym w obu przypadkach informacje odnoszące się do rzeczywistego rodzaju i składu tych produktów znajdowały się na opakowaniach jednostkowych (zapisane mniejszą czcionką, na bocznej stronie tych opakowań) i wskazywały, Ŝe są to „miksy tłuszczowe do smarowania” o zawartości tłuszczu, odpowiednio 76 % i 68 % (w tym zawierające, oprócz tłuszczu mlecznego, tłuszcz roślinny). Jednocześnie, produkty te wystawiono do sprzedaŜy 10 w ladzie chłodniczej na sali sprzedaŜowej w otoczeniu masła, bez właściwej segregacji oraz oferowano je w kształcie kostki. Dodatkowo, w przypadku miksu pasłęckiego na opakowaniu jednostkowym umieszczono słowo „ekstra” (zapisane większą czcionką niŜ słowo „miks”), co sugerowało produkt doskonałej jakości oraz obrazek skopka z lejącym się białym produktem przypominającym śmietanę, co wskazywało na mleczne pochodzenie tego produktu. Taki sposób oznakowania miksu pasłęckiego i miksu łaciatego (obejmujący zarówno opakowania jednostkowe, jak i wywieszki cenowe dotyczące tych produktów, z wyłączeniem informacji o cenie) oraz forma prezentacji (obejmująca kształt opakowań i sposób segregacji asortymentowej), wprowadzały konsumentów w błąd, co do charakterystyki tych produktów w zakresie ich nazwy i rodzaju, wywołując skojarzenia z masłem, które – w porównaniu do miksów tłuszczowych – posiada większą zawartość tłuszczu (nie mniej niŜ 80 % i nie więcej niŜ 90 % w całkowitej masie produktu) i nie posiada tłuszczu innego niŜ tłuszcz mleczny. Zdaniem Prezesa UOKiK, stwierdzone w oznakowaniu i prezentacji przedmiotowych miksów tłuszczowych nieprawidłowości wskazywały na naruszenie przepisów art. 6 ust. 2 i 3 ustawy o jakości handlowej w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, pkt III.2 załącznika XII do rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 i art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Jak wynika z powyŜszego, całokształt oznakowania tych produktów nie dostarczał konsumentom rzetelnych i jednoznacznych (niewprowadzających w błąd) informacji o ich nazwie i rodzaju, a prezentacja dodatkowo wzmagała wątpliwości na ten temat. Nieprawidłowości te, w ocenie Prezesa UOKiK, nie nosiły jednak znamion zafałszowania, w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej, gdyŜ nazwę produktu niezgodną z prawdą podano na wywieszce cenowej dotyczącej tych produktów, która była jedną, ale nie jedyną z moŜliwości zapoznania się z ofertą. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe konsument dokonując wyboru produktów w trakcie zakupów winien przede wszystkim zapoznać się z informacjami podanymi na ich opakowaniach jednostkowych. ZwaŜyć bowiem naleŜy, Ŝe na opakowaniach jednostkowych obydwu miksów tłuszczowych widniała właściwa nazwa rodzajowa, a więc nie został spełniony warunek wskazany w art. 3 pkt 10 tej ustawy, dotyczący naruszenia interesu konsumentów w sposób istotny, a takŜe biorąc pod uwagę niewielką ilość tych produktów oraz ich wartość. W związku z powyŜszym, rozpoznając sprawę na skutek wniesionego przez stronę odwołania, Prezes UOKiK uznał, Ŝe decyzja organu pierwszej instancji i jej uzasadnienie są błędne, tym niemniej opis stanu faktycznego i materiał dowodowy jest kompletny. Zasadne jest zatem uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez wymierzenie stronie kary pienięŜnej w wysokości 600 zł za wprowadzenie do obrotu nieprawidłowo oznakowanych osiemnastu ww. partii produktów o łącznej wartości 129,35 zł, tj. dwóch ww. partii miksów tłuszczowych oraz szesnastu ww. partii pieczywa. Pozostałe ustalenia Łódzkiego WIIH, jak równieŜ okoliczności, które naleŜało wziąć pod uwagę przy wymierzaniu kary, zdaniem Prezes UOKiK, nie budzą wątpliwości. Dokonana przez Prezesa UOKiK zmiana kwalifikacji wprowadzonych do obrotu przedmiotowych miksów tłuszczowych z produktów zafałszowanych na nieodpowiadające jakości handlowej, powoduje takŜe zmianę sytuacji prawnej strony, dotyczącej wymierzenia 11 jej kary pienięŜnej w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. Zmienia się bowiem sposób ustalania wysokości kary, jaką moŜna wymierzyć stronie za wprowadzenie do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej osiemnastu ww. partii miksów tłuszczowych i pieczywa, zamiast za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych dwóch ww. partii miksów tłuszczowych oraz nieodpowiadających jakości handlowej szesnastu ww. partii pieczywa. Prezes UOKiK, wykonując dyspozycję art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, na podstawie zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, uznał i stwierdził: – stopień szkodliwości czynu za wysoki, w przypadku miksów tłuszczowych z uwagi na zastosowanie oznakowania i formy prezentacji wprowadzającej konsumentów w błąd, co do charakterystyki tych produktów, w tym ich nazwy i rodzaju, wywołując skojarzenia z masłem (zwłaszcza poprzez nieuprawnione uŜycie w miejscu sprzedaŜy na wywieszce cenowej dotyczącej miksu pasłęckiego i miksu łaciatego słowa „masło”), a w przypadku pieczywa oferowanego luzem – niepodanie w miejscu ich sprzedaŜy informacji o nazwie pieczywa, masie jednostkowej i danych identyfikujących producenta, tj. jego nazwy albo imienia i nazwiska, co istotnie naruszało interesy i prawa konsumentów, utrudniając lub uniemoŜliwiając im dokonanie właściwego wyboru; – stopień zawinienia strony za wysoki, zwaŜywszy, Ŝe strona miała wpływ na stwierdzone nieprawidłowości w zakresie oznakowania i prezentacji miksów tłuszczowych w miejscu sprzedaŜy oraz oznakowania pieczywa oferowanego luzem w miejscu sprzedaŜy; – zakres naruszenia za wysoki, z punktu widzenia właściwości produktów oraz interesów i praw konsumentów, gdyŜ w przypadku miksów tłuszczowych charakter tego naruszenia pozbawiał ich rzetelnej i jednoznacznej informacji o produkcie, a w przypadku pieczywa oferowanego luzem – podstawowej informacji o produkcie; – dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, Ŝe strona w okresie ostatnich 24 miesięcy po raz pierwszy naruszyła przepisy o jakości handlowej; – wielkość jego obrotów, Ŝe strona naleŜy do grupy mikroprzedsiębiorców. W myśl art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, kary mające zastosowanie w przypadku naruszenia prawa Ŝywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. NaleŜy podkreślić, Ŝe najniŜszy moŜliwy wymiar kary za naruszenie zakazu wynikającego z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej wynosi 500 zł, a najwyŜszy – 646,75 zł, wyraŜony jako pięciokrotność wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej osiemnastu ww. partii produktów o łącznej wartości 129,35 zł. Zdaniem Prezesa UOKiK, kara pienięŜna w wysokości 600 zł, wymierzona stronie w przedstawionym stanie faktycznym, spełnia powyŜsze przesłanki. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w sentencji niniejszej decyzji, stanowiące dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Łodzi w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kar stanie się ostateczna. 12 Prezes UOKiK, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Wobec powyŜszego, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes UOKiK jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Agnieszka Marczuk prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. „AGAT” Agnieszka Marczuk ul. Więckowskiego 26 90-728 Łódź 2. Łódzki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Łodzi 3. a/a