DIH-59/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 10 DIH-023-63(6)/13/AnŁ Warszawa, 4 października 2013 r. DECYZJA DIH-1/59/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz.U. Nr 116, poz. 975), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy FARMIO S.A. z siedzibą w Warszawie od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie z dnia 26 lipca 2013 r. (nr akt: PO.830.123.2013.AB, ś.8361.71.2013), którą wymierzono ww. przedsiębiorcy karę pienięŜną w wysokości 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu w okresie od […] do […] produktu w opakowaniach Jaja wiejskie BjoBjo, sprzedanego na podstawie 698 faktur, łącznej wartości 3.879.641,69 zł brutto, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję . UZASADNIENIE W dniach 3-22 kwietnia 2013 r. inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Warszawie – zwanego dalej równieŜ „ Mazowieckim WIIH ” – przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy FARMIO S.A. z siedzibą w Warszawie przy Rondzie ONZ 1, XX p – zwanego dalej równieŜ „ stroną ”. W toku kontroli zakwestionowano prawidłowość oznakowania jaj z chowu klatkowego oznakowanych jako Jaja wiejskie BjoBjo, wprowadzonych do obrotu przez ww. przedsiębiorcę na podstawie 698 faktur w okresie od […] do […] wartości 3.879.641,69 zł brutto (dalej: „ Jaja wiejskie BjoBjo ”) z uwagi na elementy sugerujące ekologiczną metodę produkcji, podczas gdy produkt nie spełniał wymogów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. U. UE L 189 z 20.07.2007, s. 1 z późn. zm.) – zwanego dalej „ rozporządzeniem nr 834/2007 ”. ZastrzeŜenia wzbudziło umieszczenie w oznakowaniu wyrazu „BjoBjo”, w którym litera „j” przedstawiona była jako znak graficzny ilustrujący zielony liść. Zastosowanie powyŜszej grafiki powodowało, Ŝe wyraz „BjoBjo” mógł być odczytany jako „BioBio”. Ww. znak został Strona 2 z 10 uŜyty w oznakowaniu kilkakrotnie, w tym w głównym polu widzenia, czcionką wyróŜniającą się na tle innych informacji. Ustalono, Ŝe z dniem 4 kwietnia 2013 r. przedsiębiorca zakończył sprzedaŜ jaj oznakowanych jako „BjoBjo”. PowyŜsze udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 22 kwietnia 2013 r., nr akt ś.8361.71.2013, wraz z załącznikami. Kontrolowany przedsiębiorca odmówił podpisania protokołu z powodu zastrzeŜeń dotyczących zarzutu, Ŝe oznakowanie jaj sugeruje, Ŝe „inne jaja znajdujące się w obrocie – to produkty zawierające GMO”. Kontrolowany przekazał inspektorom wyjaśnienia w piśmie z dnia 18 kwietnia 2013 r. oraz uwagi do protokołu kontroli z dnia 22 kwietnia 2013 r. – w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r. Pismem z dnia 26 czerwca 2013 r. Mazowiecki WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. Nr 116, poz. 975) – zwanej dalej „ ustawą o rolnictwie ekologicznym ”, z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. Jaj wiejskich BjoBjo oznakowanych jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23 rozporządzenia nr 834/2007. Strona wzięła czynny udział w postępowaniu administracyjnym przekazując organowi swoje stanowisko za pismem z dnia 5 lipca 2013 r. i wnosząc o umorzenie postępowania oraz odstąpienie od wymierzenia kary. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 26 lipca 2013 r. (nr akt: PO.830.123.2013.AB, ś.8361.71.2013), Mazowiecki WIIH, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) oraz art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o rolnictwie ekologicznym, wymierzył karę pienięŜną w wysokości 3000 zł (słownie: trzy tysiące złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu ww. Jaj wiejskich BjoBjo oznakowanych terminem sugerującym ekologiczną metodę produkcji i niespełniających wymogów rozporządzenia nr 834/2007, co naruszało przepis art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia. W decyzji na stronie 3, 4 i 5 Mazowiecki WIIH odniósł się do wyjaśnień oraz wniosków przedstawionych przez stronę w toku postępowania administracyjnego za pismem z dnia 5 lipca 2013 r. Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od wymienionej decyzji Mazowieckiego WIIH. Strona zaskarŜyła decyzję w całości zarzucając naruszenie przepisów: 1) art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) oraz art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o rolnictwie ekologicznym, 2) art. 11 Kpa poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarŜonej decyzji. W uzasadnieniu strona podtrzymała swoje stanowisko i wyjaśnienia podane w piśmie z dnia 5 lipca 2013 r., w piśmie z dnia 18 kwietnia 2013 r. oraz w piśmie z dnia 25 kwietnia 2013 r. Stwierdziła, Ŝe decyzję o uŜywaniu oznaczenia BjoBjo oparła na decyzji Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego UE (OHIM) w Alicante – dalej „ OHIM ”, który zarejestrował znak „BjoBjo” CTM 010641124 w charakterze słownego wspólnotowego znaku towarowego m.in. dla jaj, nie zastrzegając znaku wyłącznie dla produktów ekologicznych. W ocenie strony, wyraŜenie „BjoBjo nie powinno być uznane za sugerujące, Ŝe produkt został Strona 3 z 10 uzyskany zgodnie z zasadami produkcji ekologicznej, poniewaŜ w Ŝaden sposób nie odwołuje się do Ŝywności ekologicznej zarówno w formie fonetycznej, graficznej, jak językowej. WyraŜenie „BjoBjo” jest nazwą fantazyjną i nazwą własną, zaś ustawa o rolnictwie ekologicznym nie penalizuje uŜycia ww. sformułowania. Strona wskazała równieŜ, Ŝe w języku polskim dla oznaczenia Ŝywności eklogicznej uŜywa się wyłącznie określenia „ekologiczna”; określenie „Ŝywność biologiczna” jest dla przeciętnego konsumenta niezrozumiałe, a przymiotnik „biologiczne” nie stanowi w języku polskim zwyczajowego określnika dla Ŝywności zdrowej, w tym ekologicznej. Strona przywołuje ponadto argumenty przemawiające jej zdaniem za uznaniem, Ŝe w przypadku ocenianego produktu nie nastąpiło wprowadzenie konsumenta w błąd. W ocenie odwołującej się, wymienione przesłanki, jak równieŜ okoliczność, Ŝe strona działała w dobrej wierze, przemawiały za odstąpieniem przez organ od wymierzenia kary pienięŜnej. Strona podkreśliła teŜ, Ŝe wymierzona jej kara pienięŜna jest zbyt wysoka. Stawiając powyŜsze zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarŜonej decyzji i odstąpienie od wymierzenia kary. Pismem z dnia 13 września 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Produkcja ekologiczna jest ogólnym systemem zarządzania gospodarstwem i produkcji Ŝywności. Podstawowe zasady produkcji ekologicznej obowiązujące na terenie Unii Europejskiej, w tym w Polsce, reguluje rozporządzenie nr 834/2007. Jego podstawowym celem jest zapewnienie trwałego rozwoju produkcji ekologicznej przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego, zagwarantowaniu uczciwej konkurencji, zapewnieniu zaufania konsumentów oraz ochronie ich interesów (art. 1 ust. 1). Ustanawia ono wspólne cele i zasady będące fundamentem przepisów wydanych na podstawie tego rozporządzenia w zakresie: a) wszystkich etapów produkcji, przygotowania i dystrybucji produktów rolnictwa ekologicznego oraz ich kontroli; b) stosowania na etykietach i w reklamach oznaczeń odnoszących się do produkcji ekologicznej. Rozporządzenie nr 834/2007 stosuje się zarówno do przetworzonych, jak i nieprzetworzonych produktów rolnych, w tym do jaj kurzych, wprowadzonych na rynek lub takich, które mają być wprowadzone na rynek – art. 1 ust. 2 lit. a lub b tej regulacji. Stosowanie terminów związanych z produkcją ekologiczną reguluje art. 23 (w tytule IV ZNAKOWANIE) rozporządzenia nr 834/2007. Przepis art. 23 ust. 1 stanowi, Ŝe do celów rozporządzenia nr 834/2007 uznaje się, Ŝe produkt opatrzony jest terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, jeŜeli przy znakowaniu, w materiałach reklamowych lub dokumentach handlowych taki produkt, jego składniki lub materiały paszowe opisywane są za pomocą terminów sugerujących Strona 4 z 10 nabywcy, Ŝe produkt ten, jego składniki lub materiały paszowe zostały uzyskane zgodnie z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Zwłaszcza terminy: биологичен, ecológico, biológico, ekologické, biologické, řkologisk, ökologisch, biologisch, mahe, ökoloogiline, βιολογικό, organic, biologique, ekološki, orgánach, biologico, bioloăisks, ekoloăisks, ekologiškas, biologesch, ökológiai, organiku, biologisch, ekologiczne, biológico, ecologic, ekologické, biologické, ekološki, luonnonmukainen, ekologisk, ich pochodne lub wersje skrócone, jak np. „bio” i „eko”, uŜywane samodzielnie lub łącznie, mogą być stosowane na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu i reklamie produktu, który spełnia wymogi określone na mocy niniejszego rozporządzenia lub zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Rozporządzenie w art. 2 lit. k) doprecyzowuje ponadto, Ŝe „znakowanie” oznacza wszelkie terminy, słowa, dane szczegółowe, znaki towarowe, nazwy firmowe, ilustracje lub symbole powiązane z wszelkimi opakowaniami i umieszczane na nich, a takŜe na dokumentach, materiałach informacyjnych, etykietach, tabliczkach, pierścieniach lub opaskach towarzyszących produktowi lub odnoszących się do niego. Na mocy postanowień art. 23 ust. 2 rozporządzenia, terminy, o których mowa w ust. 1, nie są stosowane na terenie Wspólnoty i w Ŝadnym z języków Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu, który nie spełnia wymogów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, chyba Ŝe nie są uŜywane w odniesieniu do produktów rolnych w Ŝywności lub paszy lub wyraźnie w Ŝaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną [podkreślenie Prezesa UOKiK]. Ponadto nie stosuje się Ŝadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, ani praktyk uŜywanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub uŜytkownika poprzez sugerowanie, Ŝe produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w niniejszym rozporządzeniu. Zgodnie z art. 91 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdraŜania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli (Dz. U. UE L 250 z 18.9.2008, s. 1 z późn. zm.), państwa członkowskie podejmują wszelkie środki i sankcje w celu zapobieŜenia oszustwom przy stosowaniu oznaczeń, o których mowa w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 834/2007 oraz w tytule III lub załączniku XI do niniejszego rozporządzenia. Sankcje z tytułu naruszenia wymagań rozporządzenia nr 834/2007 w Polsce określa ustawa o rolnictwie ekologicznym. W myśl art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy, osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która wprowadza do obrotu produkt, który został oznakowany jako produkt rolnictwa ekologicznego, z naruszeniem art. 23-26 rozporządzenia nr 834/2007, podlega karze pienięŜnej w wysokości do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Kara ta jest wymierzana przez właściwego ze względu na miejsce przeprowadzania czynności kontrolnych w zakresie wprowadzania do obrotu detalicznego produktów wymienionych w art. 1 ust. 2 lit. a lub b Strona 5 z 10 rozporządzenia nr 834/2007 wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej w drodze decyzji (art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy) przy uwzględnieniu stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia, zakresu naruszenia, dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia i wielkości jego obrotów (art. 26 ust. 1 ustawy). W przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niskiego stopnia zawinienia, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia, moŜna odstąpić od wymierzenia tej kary pienięŜnej (art. 26 ust. 5 ustawy). Normy handlowe dla jaj kurzych klasy A, tj. przeznaczonych do sprzedaŜy konsumentom, wyróŜniają cztery podstawowe metody chowu niosek i określają szczegółowy sposób informowania konsumentów w tym zakresie. Zgodnie z art. 12 ust. 2 i art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 589/2008 z dnia 23 czerwca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w sprawie norm handlowych w odniesieniu do jaj (Dz.U. L 163 z 24.06.2008, s. 6 z późn. zm.), do oznaczenia metody chowu uŜywa się jedynie następujących nazw: a) w odniesieniu do metod konwencjonalnych, nazw zawartych w części A załącznika I, jedynie jeŜeli spełnione zostały odpowiednie warunki określone w załączniku II, tj. „Jaja z chowu na wolnym wybiegu”, „Jaja z chowu ściółkowego” i „Jaja z chowu klatkowego”; b) w odniesieniu do produkcji ekologicznej, nazw zawartych w art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2092/91 (zastąpionego obecnie rozporządzeniem nr 834/2007). W niniejszej sprawie, w toku kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorcy Farmio S.A. inspektorzy reprezentujący Mazowieckiego WIIH stwierdzili i udokumentowali w Protokole kontroli z dnia 22 kwietnia 2013 r., nr akt ś.8361.71.2013, wraz z załącznikami, Ŝe w okresie od […] do […] kontrolowany wprowadził do obrotu na podstawie 698 faktur jaja z chowu klatkowego (tj. niespełniające wymagań produkcji ekologicznej określone w rozporządzeniu nr 834/2007) oznakowane jako Jaja wiejskie BjoBjo, gdzie wyraz „BjoBjo” z powodu zastosowanej grafiki mógł być odczytany jako „BioBio”. Ww. sformułowanie „BjoBjo” zostało uŜyte w oznakowaniu kilkakrotnie, w tym w głównym polu widzenia, czcionką wyróŜniającą się na tle innych informacji. Mazowiecki WIIH uznał na tej podstawie, Ŝe ww. jaja z chowu klatkowego zostały opatrzone terminem odnoszącym się do ekologicznej metody produkcji, o którym mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007. Z tego tytułu organ wymierzył w drodze decyzji z dnia 26 lipca 2013 r. skierowanej do Farmio S.A. karę pienięŜną, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o rolnictwie ekologicznym. Odwołując się od decyzji Mazowieckiego WIIH przedsiębiorca Farmio S.A. zarzucił organowi naruszenie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) oraz art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o rolnictwie ekologicznym i błędną ocenę oznakowania przedmiotowych jaj znakiem „BjoBjo”. Po pierwsze stwierdził, Ŝe decyzję o uŜywaniu oznaczenia BjoBjo oparł na decyzji OHIM, który zarejestrował wspólnotowy znak towarowy „BjoBjo” m.in. dla jaj, nie zastrzegając znaku wyłącznie dla produktów ekologicznych. Odnosząc się do tego argumentu Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe znak „BjoBjo” został zarejestrowany przez OHIM pod numerem Strona 6 z 10 010641124 jako słowny wspólnotowy znak towarowy, natomiast Ŝadne graficzne przedstawienie znaku „BjoBjo” (jak twierdzi strona, „fantazyjne”) nie otrzymało takiej rejestracji. Nie moŜna zatem przyjąć, Ŝe OHIM w jakikolwiek sposób dał zgodę na zastosowanie w oznakowaniu jaj z chowu klatkowego znaku towarowego sugerującego poprzez swoją formę graficzną pochodzenie produktu z chowu ekologicznego. NiezaleŜnie od powyŜszego naleŜy wziąć pod uwagę, Ŝe nadrzędne w tym przypadku były przepisy art. 23 rozporządzenia nr 834/2007, w szczególności zakazujące stosowania jakichkolwiek terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych, oraz praktyk uŜywanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub uŜytkownika poprzez sugerowanie, Ŝe produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w tym rozporządzeniu. Nadzór nad przestrzeganiem wymagań rozporządzenia nr 834/2007 w Polsce pełni między innymi Inspekcja Handlowa, wyspecjalizowany organ kontroli powołany do ochrony interesów i praw konsumentów, a nie OHIM. Ponadto, z samej treści rozporządzenia nr 834/2007, które w art. 23 ust. 2 akapit stwierdza, Ŝe nie stosuje się Ŝadnych terminów, w tym terminów stosowanych w znakach towarowych [podkreślenie Prezes UOKiK], ani praktyk uŜywanych w znakowaniu lub reklamie mogących wprowadzić w błąd konsumenta lub uŜytkownika poprzez sugerowanie, Ŝe produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w niniejszym rozporządzeniu – moŜna wywieść, iŜ przepisy zakładają moŜliwość wystąpienia sytuacji, Ŝe jest zarejestrowany znak towarowy naruszający te przepisy. Dodatkowo naleŜy mieć na uwadze, Ŝe udzielone prawo ochronne na znak towarowy moŜe nie być równoznaczne z moŜliwością uŜywania go w odniesieniu do konkretnych produktów, jeŜeli narusza to inne przepisy, np. dotyczące rolnictwa ekologicznego. Po drugie, w ocenie strony, wyraŜenie „BjoBjo” nie powinno być uznane za sugerujące, Ŝe produkt został uzyskany zgodnie z zasadami produkcji ekologicznej, poniewaŜ w Ŝaden sposób nie odwołuje się do Ŝywności ekologicznej zarówno w formie fonetycznej, graficznej, jak językowej. Jest ono nazwą fantazyjną i nazwą własną, zaś ustawa o rolnictwie ekologicznym nie penalizuje uŜycia ww. sformułowania. Strona wskazała równieŜ, Ŝe w języku polskim dla oznaczenia Ŝywności ekologicznej uŜywa się wyłącznie określenia „ekologiczna”, natomiast określenie „Ŝywność biologiczna” jest dla przeciętnego konsumenta niezrozumiałe, a przymiotnik „biologiczne” nie stanowi w języku polskim zwyczajowego określnika dla Ŝywności zdrowej, w tym ekologicznej. Strona wyjaśniła, Ŝe nazwa „BjoBjo” miała korespondować z kategorią produktu i brakiem GMO w paszy oraz dawała moŜliwość poszerzenia oferty. Zdaniem Prezesa UOKiK, przedstawiona argumentacja nie zasługuje jednak na uwzględnienie. Przepis art. 23 rozporządzenia nr 834/2007 zastrzega określone wyrazy (przytoczone powyŜej) wyłącznie dla produktów ekologicznych spełniających wymagania tego rozporządzenia. Ochroną zostały objęte takŜe pochodne lub wersje skrócone tych słów, uŜywane samodzielnie lub łącznie. Potwierdza to motyw 23 preambuły rozporządzenia nr 834/2007: „ ochrona obowiązuje na terenie Wspólnoty i we wszystkich językach Wspólnoty w znakowaniu, reklamie i dokumentach handlowych produktu. W celu ochrony konsumentów i uczciwej konkurencji terminy uŜywane do oznaczania produktów rolnictwa ekologicznego powinny podlegać ochronie, tak aby nie mogły być uŜywane do oznaczania produktów nieekologicznych w obrębie Wspólnoty i niezaleŜnie od języka. Strona 7 z 10 Ochronie powinny podlegać takŜe zwyczajowe pochodne tych określeń i ich wersje skrócone, bez względu na to, czy są one uŜywane osobno czy łącznie ”. Jaja z nieekologicznego chowu kur – klatkowego jak w przedmiotowej sprawie nie mogą zatem być na rynku polskim oznaczone ww. zarezerwowanymi terminami i skrótami, nawet w innym języku. Przepis art. 23 ust. 1 podaje przykład skróconej formy zarezerwowanych terminów „bio” i „eko”, ale nie jest to zamknięty wykaz. W ocenie Prezesa UOKiK, treść art. 23 rozporządzenia nr 834/2007 naleŜy interpretować w ten sposób, Ŝe ochroną objęty jest równieŜ powtórzony skrót „bio” pisany łącznie – „biobio”. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe zakaz stosowania ww. terminów, ich skrótów i pochodnych nie obowiązuje jedynie w sytuacji określonej w art. 23 ust. 2 akapit pierwszy, tj. gdy są one uŜywane w odniesieniu do innych produktów niŜ produkty rolne w Ŝywności lub paszy lub gdy ww. terminy wyraźnie w Ŝaden sposób nie łączą się z produkcją ekologiczną. W rozpatrywanym przypadku wyeksponowany w oznakowaniu przedmiotowych jaj znak graficzny mógł być odczytany przez konsumentów jako „BioBio” i sugerować pochodzenie jaj z ekologicznego chowu kur, zwłaszcza Ŝe metoda chowu niosek jest jednym z podstawowych kryteriów odróŜniających jaja w handlu detalicznym, znacząco wpływającym na cenę sprzedaŜy (według powszechnej wiedzy, jaja ekologiczne są droŜsze niŜ jaja z chowu klatkowego). Istotne znaczenie w sprawie ma równieŜ fakt (co prawda nie wskazany w zaskarŜonej decyzji), Ŝe w oznakowaniu Jaj wiejskich „BjoBjo” obowiązkowa informacja dla konsumentów o metodzie chowu niosek, tj. „3 – Jaja z chowu klatkowego”, została umieszczona na opakowaniu tylko na jednej tylnej ściance, czcionką znacznie mniejszą niŜ znak „BjoBjo”. Prezes UOKiK zauwaŜa ponadto, Ŝe sama nazwa „BjoBjo” pisana zwykłą czcionką z literą „j” zamiast „i”, równieŜ budzi mocne skojarzenie z nazwą „BioBio” i teŜ moŜe sugerować ekologiczne pochodzenie produktu. Wyjaśnienie strony w odwołaniu, Ŝe „ nazwa „BjoBjo” korespondowała z kategorią produktu i brakiem GMO w paszy ” stanowi dla Prezesa UOKiK potwierdzenie, iŜ strona miała świadomość moŜliwości wywołania u konsumentów skojarzenia z określeniem „bio”. Obowiązkiem przedsiębiorcy było zapobieŜenie wprowadzeniu konsumentów w błąd w zakresie pochodzenia jaj z chowu ekologicznego. Strona przywołuje ponadto argumenty przemawiające jej zdaniem za uznaniem, Ŝe w przypadku ocenianego produktu nie nastąpiło wprowadzenie konsumentów w błąd. Prezes UOKiK w pierwszej kolejności zauwaŜa jednak, Ŝe zarzut postawiony Farmio S.A. w zaskarŜonej decyzji Mazowieckiego WIIH dotyczył naruszenia art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 834/2007, który nie nakazuje udowodnienia przez organ administracji moŜliwości wprowadzenia konsumentów w błąd. NiezaleŜnie od powyŜszego Prezes UOKiK zauwaŜa, Ŝe w rozpatrywanej sprawie naruszony został równieŜ przepis art. 23 ust. 2 ww. rozporządzenia poprzez zastosowanie praktyki w znakowaniu polegającej na wyeksponowaniu na opakowaniu Jaj wiejskich BjoBjo znaku towarowego moŜliwego do odczytania jako „BioBio”, przy jednoczesnym braku wyeksponowania, a wręcz – w ocenie Prezesa UOKiK – ukryciu informacji odnośnie faktycznego pochodzenia jaj z chowu klatkowego, co mogło wprowadzić w błąd konsumenta lub uŜytkownika poprzez sugerowanie, Ŝe produkt lub składniki spełniają wymogi wymienione w ww. rozporządzeniu. Nie bez znaczenia była równieŜ zielona kolorystyka opakowania z wiejskim krajobrazem, mogąca sugerować, Ŝe jaja nie pochodzą z chowu klatkowego. Organ odwoławczy uznał Strona 8 z 10 równieŜ, Ŝe „modelowy konsument”, na którego powołuje się strona w odwołaniu, jest przez nią niewłaściwie interpretowany. Wskazanie na cechy takie jak dostateczne poinformowanie, uwaga oraz ostroŜność określa pewien zespół cech mentalnych konsumenta (jego „przeciętność”), polegający na tym, Ŝe z jednej strony moŜemy wymagać od niego pewnego stopnia wiedzy i orientacji w rzeczywistości, lecz z drugiej strony nie moŜemy uznać, Ŝe jego wiedza jest kompletna i profesjonalna. Przeciętny konsument rozumie kierowane do niego informacje i potrafi je wykorzystać do podjęcia świadomej decyzji dotyczącej produktu. Nie jest naiwny, ale z drugiej strony nie potrafi ocenić sytuacji tak jak profesjonalista. Przy ocenie poziomu uwagi, jaką konsument moŜe przykładać do oceny kierowanych do niego komunikatów reklamowych, uwzględnić naleŜy rodzaj dobra konsumpcyjnego, którego dotyczy dany komunikat. Jak wskazał Sąd NajwyŜszy w wyroku z dnia 9 stycznia 2008 r. (sygn. akt II CSK 367/07), poziom uwagi konsumenta moŜe być niŜszy w zaleŜności od tego, jakich towarów dotyczy reklama oraz w jakich okolicznościach są one nabywane. Artykuły spoŜywcze jakimi są jaja kurze naleŜą do kategorii produktów codziennego uŜytku, powszechnie i systematycznie nabywanych przez konsumentów. Zasadniczo są to produkty będące przedmiotem zakupów rutynowych. Z tego względu przyjąć naleŜy, Ŝe konsument dość szybko podejmuje decyzję o zakupie takich produktów. RównieŜ zatem i poziom uwagi, jaki przykłada do analizy oznakowania tego rodzaju produktów, nie jest szczególnie wysoki. Biorąc powyŜsze pod uwagę naleŜało uznać, Ŝe przedsiębiorca Farmio S.A. stosując opisane oznakowanie Jaj wiejskich BjoBjo naraził konsumentów na wprowadzenie w błąd co do pochodzenia jaj z chowu ekologicznego. Przedstawione rozwaŜania organu drugiej instancji prowadzą do konkluzji, Ŝe przedsiębiorca Farmio S.A. popełnił przypisywany mu w zaskarŜonej decyzji z dnia 26 lipca 2013 r. czyn określony w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o rolnictwie ekologicznym, toteŜ zarzut strony w zakresie naruszenia wymienionego przepisu naleŜy uznać za bezzasadny. W odwołaniu strona nie precyzuje powodu, dla którego zarzuca zaskarŜonej decyzji naruszenie art. 25 ust. 3 pkt 1 lit. c) ustawy o rolnictwie ekologicznym. Przepis ten określa właściwość podmiotową do wymierzenia kary pienięŜnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy o rolnictwie ekologicznym, tj. kary wymierzonej w niniejszej sprawie. Zgodnie z wymienioną regulacją, kara jest wymierzana przez właściwego ze względu na miejsce przeprowadzania czynności kontrolnych w zakresie wprowadzania do obrotu detalicznego produktów wymienionych w art. 1 ust. 2 lit. a lub b rozporządzenia nr 834/2007 (tj. m.in. jaj kurzych – nieprzetworzonych produktów pochodzenia rolnego, wprowadzonych na rynek lub takich, które mają być wprowadzone na rynek) wojewódzkiego inspektora inspekcji handlowej w drodze decyzji. W ocenie Prezesa UOKiK nie ulega wątpliwości, Ŝe organem właściwym do wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie tego przepisu był Mazowiecki WIIH, tj. organ właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania czynności kontrolnych u przedsiębiorcy Farmio S.A. w zakresie wprowadzania do obrotu detalicznego Jaj wiejskich BjoBjo. Strona 9 z 10 Odnosząc się do zarzutu postawionego przez stronę w odwołaniu, dotyczącego naruszenia art. 11 Kpa poprzez nie wyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ pierwszej instancji przy wydawaniu zaskarŜonej decyzji, Prezes UOKiK zwaŜył, co następuje. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę moŜności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. ZaskarŜona decyzja wskazuje przesłanki, którymi organ kierował się przy wymierzeniu kary pienięŜnej, w tym ocenę wszystkich ustawowych przesłanek wskazanych w art. 26 ust. 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, ponadto na stronach 3, 4 i 5 zawiera stanowisko organu w odniesieniu do wyjaśnień oraz wniosków przedstawionych przez stronę w toku postępowania administracyjnego za pismem z dnia 5 lipca 2013 r. W szczególności organ wskazał, Ŝe w oznakowaniu opakowań przedmiotowego produktu umieszczono wyraz „BjoBjo”, w którym litera „j” przedstawiona jest jako znak graficzny ilustrujący zielony liść oraz „ zastosowanie powyŜszej grafiki powoduje, Ŝe wyraz „BjoBjo” moŜe być odczytany jako „BioBio”. Ww. sformułowanie „BjoBjo” zostało w oznakowaniu uŜyte kilkakrotnie, w tym w głównym polu widzenia, czcionką wyróŜniającą się na tle innych informacji. Zastosowanie w oznakowaniu opakowań terminu sugerującego ekologiczną metodę produkcji, podczas gdy produkt nie spełnia wymogów rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 […], narusza art. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia ”. W ocenie organu drugiej instancji, przedmiotowa decyzja Mazowieckiego WIIH z dnia 26 lipca 2013 r. spełnia wymagania art. 11 Kpa. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ drugiej instancji wykazało, Ŝe przedsiębiorca Farmio S.A. popełnił czyn stypizowany w art. 25 ust 1 pkt 5 lit. b) ustawy o rolnictwie ekologicznym podlegający karze pienięŜnej. Zgodnie z art. 26 ust. 5 tej ustawy organ pierwszej instancji mógł – ale nie musiał – odstąpić od wymierzenia tej kary w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu, niskiego stopnia zawinienia, niewielkiego zakresu naruszenia lub braku stwierdzenia istotnych uchybień w dotychczasowej działalności podmiotu dokonującego naruszenia. Organ pierwszej instancji nie skorzystał z tej moŜliwości, stwierdzając w decyzji z dnia 26 lipca 2013 r. na str. 3 i 4, Ŝe „ nie podziela stanowiska strony, iŜ oznakowanie produktu nie sugerowało jego ekologicznego charakteru. Przedsiębiorca wprowadził do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze na podstawie 698 faktur na łączną kwotę 3.879.641,69 zł. Do obrotu trafiła więc znaczna ilość towarów z naruszeniem obowiązujących przepisów o rolnictwie ekologicznym ”. RównieŜ w ocenie Prezesa UOKiK, w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. Za koniecznością wymierzenia kary przemawiały zwłaszcza naruszenia art. 23 rozporządzenia nr 834/2007, omówione powyŜej przez Prezesa UOKiK. NaleŜy jednocześnie zauwaŜyć, Ŝe w przedmiotowej sprawie najniŜszy moŜliwy wymiar kary pienięŜnej, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b) ustawy o rolnictwie ekologicznym wynosił 500 zł, natomiast najwyŜszy – 7.759.283,38 zł, wyraŜony jako do 200 % korzyści majątkowej uzyskanej lub którą mógłby uzyskać za wprowadzone do obrotu produkty (tj. 2 x 3.879.641,69 zł). W omawianym przypadku, stronie wymierzono karę pienięŜną w wysokości Strona 10 z 10 3.000 zł, czyli 2,6-tysiąca razy mniejszą niŜ moŜliwa do wymierzenia. Tym samym, z pewnością nie jest to kara wygórowana, co podkreślała w odwołaniu strona. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 Kpa organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy o rolnictwie ekologicznym, do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Adwokat Kamil Płachecki Kancelaria Kappes, Kwiecień, Masłowski, Płachecki. Adwokaci. Spółka partnerska ul. Tkacka 15 A, 90-156 Łódź pełnomocnik Farmio S.A. z siedzibą w Warszawie 2. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Warszawie 3. a/a