DIH-35/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 5 DIH-023-34( 3 )/13/JS Warszawa, 20 czerwca 2013 r. DECYZJA DIH-1/35/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy Barbary Irackiej prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Barbara Iracka Ryby – Art. SpoŜywcze w Kraśniku, od decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Lublinie 4/2013 z dnia 24 kwietnia 2013 r. (nr akt sprawy: śG.8361.30.1.2013.IK4), na mocy której ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu sześciu partii artykułów rolno-spoŜywczych, tj. ryb mroŜonych glazurowanych, oferowanych w miejscu sprzedaŜy bez opakowań, niewłaściwej jakości, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 14-15 lutego 2013 r. przez inspektorów reprezentujących Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Lublinie – zwanego dalej równieŜ „Lubelskim WIIH” – w sklepie rybnym przy ul. Urzędowskiej 9 w Kraśniku, naleŜącym do przedsiębiorcy – Barbary Irackiej prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Barbara Iracka Ryby – Art. SpoŜywcze w Kraśniku, zwanego dalej równieŜ „stroną” – stwierdzono w obrocie handlowym sześć partii ryb mroŜonych glazurowanych oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań, o wartości 363,00 zł, tj.: − filety z tilapii nilowej, mroŜone glazurowane zawierającej 25% glazury, − kostka z mintaja, mroŜona glazurowana zawierająca 2% glazury, − filety z limandy Ŝółtopłetwej bez skóry, zawierającej 25% glazury, − filety z pangi suma, mroŜone glazurowane zawierającej 25% glazury, − ogony z łososia, mroŜone glazurowane zawierającej 20% glazury, − tusze halibuta, mroŜone glazurowane zawierającej 10% glazury, zwanych dalej „rybami mroŜonymi glazurowanymi” , nieodpowiadających w zakresie oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, z uwagi na brak na wywieszce w miejscu sprzedaŜy informacji o ilościowej zawartości glazury lub ryby, co Strona 2 z 5 naruszało wymagania określone w § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych” . PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 14-15 lutego 2013 r. (nr akt: śG.8361.30.2013). Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, Lubelski WIIH, pismem z dnia 5 marca 2013 r. zawiadomił przedsiębiorcę Barbarę Iracką prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Barbara Iracka Ryby – Art. SpoŜywcze w Kraśniku, o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , za wprowadzenie do obrotu sześciu partii ryb mroŜonych glazurowanych nieodpowiadających jakości handlowej. Następnie pismem z dnia 4 kwietnia 2013 r. poinformował stronę, Ŝe przed wydaniem decyzji przysługuje jej prawo do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 24 kwienia 2013 r. nr 4/2013 (nr akt: śG.8361.30.1.2013.IK4) Lubelski WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył przedsiębiorcy Barbarze Irackiej Ryby – Art. SpoŜywcze w Kraśniku, karę pienięŜną w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) za wprowadzenie do obrotu sześciu partii ryb mroŜonych glazurowanych nieodpowiadających jakości handlowej. Pismem z dnia 8 maja 2013 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji. Strona wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary bądź zastąpienie jej niŜszą karą. Zdaniem strony wymierzona kara, jest za wysoka i nieadekwatna do popełnionego uchybienia z uwagi na znikomą wartość zakwestionowanych ryb. Pismem z dnia 24 maja 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował przedsiębiorcę Barbarę Iracką prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Barbara Iracka Ryby – Art. SpoŜywcze w Kraśniku, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej na podstawie art. 10 Kpa uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez Strona 3 z 5 producenta. Z definicji jakości handlowej (art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej) wynika, Ŝe oznakowanie środków spoŜywczych, jest jednym z jej elementów. Szczegółowe wymagania dotyczące sposobu oznakowania produktów oferowanych w miejscu sprzedaŜy bez opakowań zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis § 17 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iŜ w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, na wywieszce podaje się nazwę środka spoŜywczego, a w przypadku produktów rybołówstwa mroŜonych glazurowanych wymaga dodatkowo podania informacji dotyczącej ilościowej zawartości glazury lub ryby albo owoców morza (pkt 3). Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W przedmiotowej sprawie strona wprowadziła do obrotu sześć ww. partii ryb mroŜonych glazurowanych oferowanych do sprzedaŜy luzem, nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na brak na wywieszkach podania informacji dotyczącej ilościowej zawartości glazury lub ryby, co zdaniem Lubelskiego WIIH naruszało § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Mając na uwadze powyŜsze, Lubelski WIIH uznał, iŜ naleŜało wymierzyć karę pienięŜną w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. W odwołaniu strona nie kwestionowała ustaleń kontroli, natomiast wniosła o odstąpienie od wymierzenia kary bądź zastąpienie jej niŜszą karą. Zdaniem strony, nałoŜona kara jest za wysoka i nieadekwatna do stwierdzonego uchybienia. Strona podkreśliła nieumyślność czynu i znikomą wartość zakwestionowanych ryb wynoszącą 363 zł. Zaznaczyła takŜe, Ŝe na bieŜąco informuje kupujących o ilości glazury. W tym miejscu Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe organ pierwszej instancji nie mógł wymierzyć niŜszej kary niŜ 500 zł, gdyŜ jej dolna granica w tej wysokości została określona ustawowo, ani teŜ nie mógł odstąpić od jej wymierzenia, poniewaŜ kontrolowany przedsiębiorca wprowadził do obrotu produkty nieodpowiadające jakości handlowej, a więc popełnił czyn, który - stosownie do obowiązujących - podlega karze w kaŜdym przypadku jego zaistnienia. Warto zaznaczyć, Ŝe katalog przesłanek jakie naleŜy wziąć pod uwagę przy określaniu wysokości kary jest zamknięty i został zawarty w art.40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej (są to stopień szkodliwości, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność przedsiębiorcy i wielkość obrotu). Nawet jeśli stwierdzone nieprawidłowości zostały niezwłocznie usunięte, nie są to przesłanki, jak z powyŜszego wynika, warunkujące zmniejszenie wymiaru kary, bądź odstąpienie od niej w ogóle. W myśl art. 17 ust. 1 Strona 4 z 5 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002, s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Podkreślenia wymaga, Ŝe strona, jako profesjonalista na rynku spoŜywczym, prowadzący działalność gospodarczą od 1989 r., w tym sprzedaŜ ryb od 2004 r. jest zobowiązana do znajomości i przestrzegania przepisów związanych z wykonywaną przez nią działalnością. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe w przypadku ryb mroŜonych glazurowanych, ze względu na brak przepisów, które regulowałyby minimalną i maksymalną zawartość glazury w rybach, najistotniejszą informacją dla konsumenta jest właśnie powiadomienie przez sprzedawcę o zawartości tej glazury. Podanie na wywieszce ilości glazury lub ryby najczęściej determinuje podjęcie decyzji o zakupie. Tym samym brak takiej informacji zasadniczo godzi w interesy ekonomiczne nabywcy. Warto wspomnieć, Ŝe zakwestionowane sześć partii ryb mroŜonych glazurowanych zawierały odpowiednio: po 25% glazury w trzech wypadkach, 20%, 10% i 2% w przypadku kostki mintaja. Zgodnie z wymogami § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych na wywieszce dotyczącej ryby mroŜonej glazurowanej oprócz nazwy tej ryby, podaje się informację dotyczącą ilościowej zawartości glazury. Na gruncie tego przepisu nie czyni zadość udzielenie klientom informacji ustnej w tym zakresie. Odpowiedzialność za niedopełnienie obowiązku oznakowania leŜała wyłącznie po stronie kontrolowanego, poniewaŜ producenci zakwestionowanych ryb prawidłowo oznakowali opakowania zbiorcze. Zdaniem Prezesa UOKiK, nieuprawniony jest zarzut strony odnośnie wysokiej kary, niewspółmiernej do wielkości zakwestionowanych partii ryb, zwłaszcza z punktu widzenia interesów i praw konsumentów, dla których nie jest istotne, jaka była wartość tych partii, tylko sam fakt stwierdzenia – udowodnienia ich niezgodności z wymaganiami jakości handlowej. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe kara została wymierzona w kwocie 500 zł, tj. w minimalnej ustawowo określonej wysokości, choć jej maksymalna wysokość mogłaby stanowić pięciokrotność korzyści majątkowej, którą przedsiębiorca uzyskał lub mógłby uzyskać przez wprowadzenie produktów do obrotu, to jest 1815 zł (5x 363 zł, gdzie 363 zł stanowi korzyść majątkową). Podsumowując powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe sposób ustalenia wysokości kary był zgodny z kryteriami wymienionymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. Zdaniem Prezesa UOKiK, wymierzona przez Lubelskiego WIIH kara pienięŜna, zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 spełni rolę kary skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej. Strona 5 z 5 Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Lublinie w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy moŜe utrzymać w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r. Nr 270 z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę moŜna wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Pani Barbara Iracka prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Barbara Iracka Ryby – Art. SpoŜywcze ul. Urzędowska 9, 23-200 Kraśnik 2. Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Lublinie 3. a/a