DIH-33/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DIH-023-32(3)/13/AgŁ Warszawa, 19 czerwca 2013 r. DECYZJA DIH-1/33/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy LISBOA Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach Śląskich od decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2013 r. (nr akt sprawy: KBP-śG.8361. 198.2012), którą ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 10 287,12 zł (słownie: dziesięć tysięcy dwieście osiemdziesiąt siedem złotych 12/100) za wprowadzenie do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwunastu partii wędlin oferowanych bez opakowań oraz jednej partii produktu o nazwie „Musli tropikalne Chabrior”, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 12-19 listopada 2012 r., w związku ze skargą konsumenta na prawidłowość oznakowania wędlin oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań (luzem), przez inspektorów reprezentujących Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej we Wrocławiu, zwanego dalej „Dolnośląskim WIIH”, w sklepie Intermarche przy ul. Wrocławskiej 27 w Obornikach Śląskich, naleŜącym do przedsiębiorcy LISBOA Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach Śląskich, zwanej dalej równieŜ „stroną”, zakwestionowano sposób oznakowania dwunastu partii wędlin oferowanych bez opakowań o łącznej wartości 3409,59 zł, wyprodukowanych w sklepie (na 59 partii o łącznej wartości 6347,82 zł, ogółem ocenianych w tym zakresie), tj.: „kiełbasy zwyczajnej” (w ilości: 10,53 kg), „kiełbasy domowej kruchej” (15,33 kg), „kiełbasy grillowej” (4,80 kg), „kiełbasy czosnkowej” (8,78 kg), „kiełbasy schabowej” (19,55 kg), „kiełbasy wolińskiej” (6,60 kg), „kiełbasy niedźwiedziej (14,94 kg), „kiełbasy szynkowej” (10,93 kg), „mielonki kanapkowej” (2,29 kg), „polędwicy sopockiej” (7,70 kg), „szynki staropolskiej” (20,21 kg) oraz „szynki” 2 (27,65 kg), z uwagi na brak w miejscu sprzedaŜy na wywieszkach dotyczących ww. wędlin pełnego wykazu składników, tj.: – przy „kiełbasie zwyczajnej” w wykazie składników na wywieszce nie podano informacji o: gorczycy, aromatach, ekstraktach, wzmacniaczu smaku E-621, soli kuchennej, dekstrozie, ekstrakcie droŜdŜowym, stabilizatorach: E-450, E-451 i E-452, karagenie E- 407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E 300; – przy „kiełbasie domowej kruchej” w wykazie składników na wywieszce nie podano informacji o: suszu warzywnym, naturalnych przyprawach aromatycznych (seler), soli, wzmacniaczu smaku E-621, hydrolizacie białka roślinnego (soja), sacharozie i alergenach (seler i soja); – przy „kiełbasie grillowej” w wykazie składników na wywieszce nie podano informacji o: cukrze gronowym, stabilizatorze E-331, wzmacniaczu smaku E-621, przeciwutleniaczu E-316, alergenie (gorczyca), stabilizatorach: E-450, E-451 i E-452, karagenie E-407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E-300; – przy „kiełbasie czosnkowej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: wzmacniaczu smaku E-621, soli kuchennej, ekstraktach droŜdŜowych, przeciwutleniaczu E-316, ekstraktach pieprzu, aromatach naturalnych, alergenie (gorczyca), stabilizatorach: E-450, E-451 i E-452, karagenie E-407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E-300; – przy „kiełbasie schabowej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: suszu warzywnym, naturalnych przyprawach aromatycznych (seler), soli, wzmacniaczu smaku E-621, hydrolizacie białka roślinnego (soja), sacharozie i alergenach (seler, soja); – przy „kiełbasie wolińskiej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: wzmacniaczu smaku E-621, cukrze gronowym, soli spoŜywczej niejodowanej, ekstraktach przypraw, stabilizatorach: E-450, E-451 i E-452, karagenie E-407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E-300; – przy „kiełbasie niedźwiedziej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: cukrze gronowym, stabilizatorze E-331, wzmacniaczu smaku E-621, przeciwutleniaczu E-316, alergenie (gorczyca), czosnku niedźwiedzim, stabilizatorach: E-450, E-451 i E-452, karagenie E-407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E-300; – przy „kiełbasie szynkowej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: cukrach (dekstroza, sacharoza), wzmacniaczu smaku E-621, ekstraktach przypraw, aromatach naturalnych, hydrolizowanych białkach roślinnych (soja), stabilizatorach: E- 450, E-451 i E-452, karagenie E-407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E-300; – przy „mielonce kanapkowej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: wzmacniaczu smaku E-621, soli kuchennej, ekstraktach droŜdŜowych, przeciwutleniaczu E-316, ekstraktach pieprzu, aromatach naturalnych, alergenie (gorczyca), Ŝelatynie wieprzowej, dekstrozie, maltodekstrynie, hydrolizacie białka sojowego, aromacie dymu wędzarniczego, stabilizatorach: E-450, E-451 i E-452, karagenie E-407a, białkach mleka i przeciwutleniaczu E-300; 3 – przy „polędwicy sopockiej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: cukrze gronowym, aromacie, wzmacniaczu smaku E-621, przeciwutleniaczach: E-316 i E-301, ekstraktach przypraw, soli spoŜywczej niejodowanej, ekstrakcie droŜdŜowym, stabilizatorach: E-331, E-450 i E-451, białku wieprzowym kolagenowym i substancjach zagęszczających: E-407 i E-410; – przy „szynce staropolskiej” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: cukrze gronowym, aromacie, wzmacniaczu smaku E-621, przeciwutleniaczach: E-316 i E-301, ekstraktach przypraw, soli spoŜywczej niejodowanej, ekstrakcie droŜdŜowym, stabilizatorach: E-331, E-450 i E-451, białku wieprzowym kolagenowym i substancjach zagęszczających: E-407 i E-410; – przy „szynce” na wywieszce w wykazie składników nie podano informacji o: cukrze gronowym, aromacie, wzmacniaczu smaku E-621, przeciwutleniaczach: E-316 i E-301, ekstraktach przypraw, soli spoŜywczej niejodowanej, ekstrakcie droŜdŜowym, stabilizatorach: E-331, E-450, E-451, białku wieprzowym kolagenowym i substancjach zagęszczających: E-407 i E-410. Na wywieszkach przy ww. wędlinach podano: mięso wieprzowe 100 %, mieszanka przyprawową, przyprawy naturalne oraz peklosól, bez informacji o składnikach mieszanki przyprawowej i innych dodatkach zastosowanych przy produkcji tych wędlin. PowyŜsze stanowiło naruszenie przepisów § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych”. Taki sposób oznakowania wprowadzał takŜe konsumentów w błąd co do składu tych wędlin, poprzez pominięcie niektórych składników uŜytych do ich produkcji (w tym m.in. substancji dodatkowych), co stanowiło naruszenie przepisów art. 8 ust. 1 i art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002 s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/20002”, a takŜe art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136 poz. 914 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia”, w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej”. Podczas kontroli do badań laboratoryjnych pobrano m.in. próbkę produktu o nazwie „Musli tropikalne Chabrior”, zawartość netto 350 g, oznaczonego datą minimalnej trwałości „najlepiej spoŜyć przed końcem: 08.2013” i numerem partii produkcyjnej „20.08.5R77”, wyprodukowanego przez SANTE A. Kowalski Sp. j. ul. Jagiellońska 55 A, 03-301 Warszawa dla SCA PR Polska Sp. z o.o. ul. Janikowa 33, 61-070 Poznań, zwanego dalej „musli”, w ilości 3 opakowań jednostkowych, z partii liczącej 15 opakowań jednostkowych o łącznej wartości 58,35 zł – co udokumentowano w protokole pobrania próbki kontrolnej z dnia 13 listopada 2012 r. nr 076756. Równocześnie z ww. partii produktu, pobrano, zabezpieczono 4 i pozostawiono pod nadzorem kontrolowanego dodatkową próbkę, w ilości odpowiadającej ilości pobranej do badań laboratoryjnych – co udokumentowano w protokole pobrania próbki kontrolnej z dnia 13 listopada 2012 r. nr 076758. PowyŜsze udokumentowano w protokole kontroli z dnia 19 listopada 2012 r. (nr akt kontroli: KBP-śG.8361.198.2012), do którego dołączono m.in. oświadczenie kontrolowanego z dnia 13 listopada 2012 r. o wielkości próbek reprezentatywnych dla partii (załącznik nr 1), wykaz wędlin oferowanych do sprzedaŜy luzem sprawdzonych w zakresie prawidłowości oznakowania z dnia 14 listopada 2012 r. (załącznik nr 2) oraz oświadczenie kontrolowanego i zatrudnionego w sklepie masarza z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie wykazu składników wędlin wyprodukowanych w sklepie (załącznik nr 4). Badania przeprowadzone przez Laboratorium Kontrolno-Analityczne Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów we Wrocławiu, zwane dalej „Laboratorium we Wrocławiu”, wykazały, Ŝe próbka musli nie odpowiadała wymaganiom jakościowym zadeklarowanym przez producenta w oznakowaniu tego produktu, z uwagi na obniŜoną zawartość mieszanki owocowej we wszystkich zbadanych opakowaniach jednostkowych (tj. stwierdzono 11,8 % ± 0,7 %, 13,6 % ± 0,8 %, 15,6 % ± 0,9 %, czyli średnio 13,7 % ± 0,8 % zamiast 16,8 %) – co udokumentowano w sprawozdaniu z badań z dnia 20 listopada 2012 r. nr 417/2012. Pismem z dnia 21 listopada 2012 r., strona została poinformowana o wynikach badań laboratoryjnych oraz o prawie do złoŜenia wniosku o zbadanie próbki kontrolnej. Strona poinformowała w pismach z dnia 3 i 7 grudnia 2012 r., Ŝe wycofała ze sprzedaŜy zakwestionowaną partię musli, a dodatkowo w piśmie z dnia 7 grudnia 2012 r., Ŝe rezygnuje z moŜliwości zbadania próbki kontrolnej. Wobec powyŜszego, pismem z dnia 25 marca 2013 r., Dolnośląski WIIH zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜnej za wprowadzenie do obrotu nieodpowiadających jakości handlowej dwunastu ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań oraz jednej ww. partii musli, informując jednocześnie o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto, w piśmie tym wezwał ją do przesłania informacji o wielkości obrotów za rok 2012. Strona przekazała Ŝądane informacje oraz wniosła w piśmie z dnia 3 kwietnia 2013 r. o wymierzenie jej jak najmniejszej kary. Strona wnosząc o najniŜszy wymiar kary, podniosła, Ŝe wszystkie stwierdzone w powyŜszym zakresie nieprawidłowości zostały usunięte, osoby odpowiedzialne za przygotowanie oznaczeń zostały w tym celu dodatkowo przeszkolone, oraz Ŝe nadzór i kontrola nad poprawnością oznakowania zostały wzmocnione. Oświadczyła, Ŝe bierze pełną odpowiedzialność za powstałe zaniedbania oraz dołoŜy wszelkich starań, aby podobna sytuacja nie miała miejsca w przyszłości. Biorąc pod uwagę przepis art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wyjaśniła takŜe, Ŝe korzyść majątkowa, która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu zakwestionowanych produktów wynosiłaby łącznie 385 zł (tj. 350 zł dla dwunastu ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań i 35 zł dla jednej ww. partii musli). 5 Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 22 kwietnia 2013 r., Dolnośląski WIIH wymierzył stronie, w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną w wysokości 10 287,12 zł. Decyzję tę doręczono stronie w dniu 25 kwietnia 2013 r. Pismem z dnia 7 maja 2013 r. (nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 9 maja 2013 r.), strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK”, odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o jej uchylenie w części zaskarŜonej i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez ustalenie kary w najniŜszej wysokości. W uzasadnieniu do odwołania, strona podniosła zarzut naruszenia przepisów: art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, z uwagi na jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, Ŝe wartość korzyści majątkowej stanowi wartość ceny detalicznej uzyskanej ze sprzedaŜy artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej, a takŜe art. 40a ust. 5 tej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy ustalaniu wysokości kary, polegające na pominięciu niektórych kryteriów ustawowych, tj. stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia strony i jej dotychczasowej działalność na rynku artykułów rolno-spoŜywczych. Pismem z dnia 23 maja 2013 r., Prezes UOKiK poinformował ww. przedsiębiorcę, Ŝe przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na mocy art. 10 Kpa, prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. KaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno- spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Pojęcie jakości handlowej zostało określone w art. 3 pkt 5 tej ustawy, jako cechy artykułu rolno-spoŜywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizyko- chemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz 6 wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Obowiązujące w zakresie obrotu Ŝywnością regulacje prawne, w tym rozporządzenie (WE) nr 178/2002, tworzą podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia i Ŝycia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów. Rozporządzenie to stanowi w art. 8 ust. 1, Ŝe prawo Ŝywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spoŜywaną przez nich Ŝywnością, a w art. 16 odnosząc się do etykietowania, reklamy i prezentacji Ŝywności, Ŝe informacje na temat Ŝywności udostępnione w jakikolwiek sposób nie mogą wprowadzać konsumentów w błąd. Jak wynika z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej, artykuły rolno-spoŜywcze wprowadzane do obrotu są oznakowane, a do znakowania artykułów rolno-spoŜywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, oznakowanie środka spoŜywczego nie moŜe wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spoŜywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Wymagania jakości handlowej dotyczące sposobu oznakowania wędlin oferowanych bez opakowań (luzem) zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis § 17 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia stanowi, Ŝe w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, oprócz nazwy środka spoŜywczego na wywieszce dotyczącej danego środka spoŜywczego podaje się w przypadku wędlin dodatkowo wykaz składników. W niniejszej sprawie, wyniki kontroli przeprowadzonej w sklepie naleŜącym do przedsiębiorcy LISBOA Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach Śląskich, przez inspektorów reprezentujących Dolnośląskiego WIIH, dały podstawę do stwierdzenia, Ŝe wprowadzone do obrotu przedmiotowe produkty, tj.: – dwanaście ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań, nie spełniały wymagań jakości handlowej zawartych w § 17 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych, z uwagi na niepodanie w miejscu sprzedaŜy na wywieszkach dotyczących tych wędlin pełnego wykazu składników, a takŜe w art. 8 ust. 1 i art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 oraz art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie Ŝywności i Ŝywienia, w związku z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości handlowej, z uwagi na wprowadzanie konsumentów w błąd w zakresie składu tych wędlin, poprzez pominięcie niektórych składników uŜytych do ich produkcji (w tym m.in. substancji dodatkowych); – jedna ww. partia musli nie spełniała wymagań jakości handlowej zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu tego produktu, z uwagi na obniŜoną zawartość mieszanki owocowej we wszystkich zbadanych opakowaniach jednostkowych. Biorąc powyŜsze pod uwagę, organ pierwszej instancji uznał, Ŝe wprowadzone do obrotu ww. partie produktów są artykułami rolno-spoŜywczymi nieodpowiadającymi jakości 7 handlowej, co wyczerpało znamiona czynu opisanego w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej oraz skutkowało wymierzeniem stronie kary pienięŜnej w wysokości 10 287,12 zł. Jak wynika z art. 40a ust. 4 ustawy o jakości handlowej, kary pienięŜne, o których mowa w ust. 1-3 tego artykułu, wymierza w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzania kontroli wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Tym samym, Dolnośląski WIIH wymierzył w drodze decyzji powyŜszą karę LISBOA Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach Śląskich, tj. przedsiębiorcy, który wprowadził do obrotu nieodpowiadające jakości handlowej przedmiotowe produkty. Odwołując się od wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji, strona podniosła zarzut naruszenia przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, z uwagi na jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, Ŝe wartość korzyści majątkowej stanowi wartość ceny detalicznej uzyskanej ze sprzedaŜy artykułów rolno-spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej, a takŜe art. 40a ust. 5 tej ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy ustalaniu wysokości kary, polegające na pominięciu niektórych kryteriów ustawowych, tj. stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia strony i jej dotychczasowej działalność na rynku artykułów rolno-spoŜywczych. Strona uwaŜa, Ŝe korzyść majątkowa, o której mowa w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, powinna być rozpatrywana w kategoriach zysku (czyli wartości, która faktycznie powiększa aktywa majątkowe przedsiębiorcy), która wynosi według jej obliczeń 385 zł, a jej pięciokrotność, wyznaczająca górną granicę kary – 1925 zł. Zdaniem strony, nie moŜna uznać, jak równieŜ Ŝaden przepis tego nie dopuszcza, aby koszty, które ponosi ona jako przedsiębiorca w związku z wprowadzeniem towaru do obrotu (tj. koszty transportu, organizacji sprzedaŜy lub naleŜności publicznoprawnych) wchodziły w skład tak rozumianej korzyści majątkowej. Podkreśliła, Ŝe gdyby ustawodawca pod pojęciem korzyści majątkowej rozumiał cenę uzyskaną lub która mogłaby zostać uzyskana ze sprzedaŜy towarów, to taki zapis zawarłby wprost w ustawie. Strona stara się zatem wykazać, Ŝe korzyści majątkowej nie moŜna utoŜsamiać z ceną detaliczną. Odnosząc się do powyŜszych zarzutów, naleŜy zauwaŜyć, Ŝe zgodnie z art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. W świetle tego przepisu maksymalny wymiar kary określony został jako pięciokrotna wartość korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających normom jakości handlowej, zaś jej minimalna wysokość wynosi 500 zł. Za stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości w zakresie jakości handlowej, organ pierwszej instancji wymierzył stronie karę pienięŜną w wysokości 10 287,12 zł, przyjmując prawidłowo wartość korzyści majątkowej jako równej wartości zakwestionowanych artykułów wprowadzonych do obrotu w kontrolowanym sklepie według stanu na dzień kontroli, tj. kwoty 3 467,94 zł, stanowiącej sumę wartości dwunastu 8 ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań oraz jednej ww. partii musli, tj. odpowiednio kwoty: 3 409,59 zł i 58,35 zł. Podkreślenia wymaga, Ŝe stanowisko Prezesa UOKiK w kwestii interpretacji pojęcia korzyści majątkowej jest takŜe spójne z orzecznictwem odnoszącym się do tego zagadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 maja 2012 r. (sygn. akt II GSK 684/11) stwierdził, Ŝe pojęcie wartości korzyści majątkowej w rozumieniu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej odpowiada wartości detalicznej artykułów rolno-spoŜywczych, która mogłaby być uzyskana poprzez wprowadzenie do obrotu produktów nieodpowiadających jakości handlowej. Określenie wartości korzyści majątkowej z uwzględnieniem kosztów, które ponosi sprzedawca towaru – w ocenie Sądu – wykraczałoby poza ramy i cele tej ustawy, a ponadto wiązałoby się kaŜdorazowo z koniecznością przeprowadzenia analizy finansowej całego przedsiębiorstwa, obejmującej nie tylko koszty produkcji sprzedawanych towarów, ale takŜe koszty amortyzacji urządzeń czy wynagrodzenia pracowników. W opinii Prezesa UOKiK, argument strony o nieprawidłowym ustaleniu przez organ pierwszej instancji korzyści majątkowej, w oparciu o cenę uzyskaną przez stronę ze sprzedaŜy towarów w kontekście przyjęcia przez ustawodawcę, jako podstawy do wymierzenia kary określonej w art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, korzyści majątkowej, a nie ceny, jest nietrafny. ZwaŜyć bowiem naleŜy, Ŝe w świetle definicji „obrotu”, wprowadzanie do obrotu oznacza „posiadanie Ŝywności lub pasz w celu sprzedaŜy, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaŜy lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaŜ, dystrybucję lub inne formy dysponowania” (art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 oraz art. 3 pkt 4 ustawy o jakości handlowej). Stąd teŜ w art. 40a ust. 1 pkt 3 tej ustawy, ustawodawca nie musiał przyjmować wprost ceny detalicznej towaru jako przesłanki do ustalania wysokości kary. W świetle powyŜszego, naleŜy stwierdzić, Ŝe zarzut naruszenia przepisu art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, poprzez jego błędną wykładnię, jest niezasadny. Strona podniosła następnie, Ŝe ustalając wysokość kary, organ pierwszej instancji naruszył art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i nie ustosunkował się do kryterium stopnia szkodliwości czynu, stopnia zawinienia strony i jej dotychczasowej działalność na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, a przede wszystkim nie uwzględnił, Ŝe przedmiotowa kontrola była pierwszą kontrolą w jej przedsiębiorstwie, z której wyciągnęła ona naleŜyte wnioski (wskazując, Ŝe niezwłocznie usunęła wszelkie stwierdzone niezgodności, przyjęła na siebie pełną odpowiedzialność, nie unikała jej i starała się być pomocna na kaŜdym etapie postępowania, a takŜe wprowadziła wewnętrzne procedury oraz przeszkoliła personel, w celu uniknięcia podobnych sytuacji w przyszłości), co pokazała swoją postawą w toku kontroli i prowadzonego postępowania. Zaznaczyła, Ŝe kara ma spełniać głównie funkcję prewencyjną i być ostrzeŜeniem na przyszłość zapobiegającym powstawaniu takich przypadków, co w jej ocenie zostanie osiągnięte przy wymierzeniu kary w minimalnej wysokości. W ocenie Prezesa UOKiK powyŜsze zarzuty są niezasadne. Z całości zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, Ŝe ustalając wysokość kary w granicach określonych przepisem art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, a więc w wysokości 9 od 500 zł do 17 339,70 zł, organ pierwszej instancji uwzględnił wszystkie kryteria określone w art. 40a ust. 5 tej ustawy, a takŜe kierował się ogólnymi zasadami wyraŜonymi w art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, z których wynika, Ŝe kary za naruszenie prawa Ŝywnościowego powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. Wykonując dyspozycję tego przepisu, Dolnośląski WIIH prawidłowo stwierdził i uznał: – stopień szkodliwości czynu za wysoki, gdyŜ w przypadku zakwestionowanych wędlin konsument nie otrzymał pełnych informacji o ich składzie (w tym tak istotnych jak m.in. o uŜytych substancjach dodatkowych), jak równieŜ został w tym zakresie wprowadzony w błąd, co uniemoŜliwiało mu dokonanie właściwego wyboru i pozbawiało go istotnych informacji o nabywanym produkcie, mogących mieć znaczenie dla zdrowia i Ŝycia, a w przypadku zakwestionowanego musli konsument otrzymał produkt niespełniający wymagań zadeklarowanych przez producenta w jego oznakowaniu, z uwagi na zaniŜoną zawartość mieszanki owocowej; – stopień zawinienia strony za niedbalstwo, gdyŜ nie dopełniła ona w wyniku własnego zaniedbania obowiązku podania w miejscu sprzedaŜy na wywieszkach dotyczących dwunastu ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań pełnej informacji o ich składzie oraz obowiązku wprowadzenia do obrotu jednej ww. partii musli o jakości handlowej odpowiadającej zadeklarowanej przez producenta w jej oznakowaniu; – zakres naruszenia za znaczny, gdyŜ z punktu widzenia interesów i praw konsumentów rzetelna informacja o produkcie stanowi jeden z najwaŜniejszych elementów jakości handlowej; – oceniając dotychczasową działalność podmiotu na rynku artykułów rolno-spoŜywczych, wziął pod uwagę, Ŝe strona prowadzi działalność na rynku lokalnym i w ciągu ostatnich 24 miesięcy nie była kontrolowana przez Inspekcję Handlową; – oceniając wielkość jego obrotów, uwzględnił, Ŝe strona osiągnęła w roku 2012 obroty na poziomie 22 629 640 zł, zgodnie z jej oświadczeniem z dnia 3 kwietnia 2013 r.. Zdaniem Prezesa UOKiK, opisane powyŜej przesłanki dawały podstawę do wymierzenia stronie kary pienięŜnej w wysokości ustalonej przez organ pierwszej instancji, jako sumy trzykrotnej wartości dwunastu ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań (3 x 3409,59 zł) oraz równowartości jednej ww. partii musli (1 x 58,35 zł), czyli wartości 10 287,12 zł. Podnoszone przez stronę w odwołaniu okoliczności, Ŝe przedmiotowa kontrola była pierwszą kontrolą w jej przedsiębiorstwie, z której wyciągnęła ona naleŜyte wnioski, poprzez natychmiastowe usuniecie stwierdzonych nieprawidłowości, wprowadzenie wewnętrznych procedur czy teŜ przeszkolenie personelu, nie stanowi – w ocenie Prezesa UOKiK – wystarczającej przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary pienięŜnej, ale ma znaczenie przy ustalaniu jej wysokości. 10 Skuteczność kary za naruszenie prawa Ŝywnościowego przejawia się w moŜliwości jej nałoŜenia i wyegzekwowania. śeby kara była odstraszająca jej wysokość musi być dotkliwa dla przedsiębiorcy. Kara nałoŜona na podmiot musi spełniać głównie funkcję prewencyjną, tj. być ostrzeŜeniem dla przedsiębiorcy, w celu niedopuszczenia do powstania nieprawidłowości w przyszłości. NałoŜona sankcja powinna spełniać równieŜ funkcję represyjną, czyli stanowić powaŜną dolegliwość, ale nie eliminować przedsiębiorcy z rynku. Podkreślenia wymaga, Ŝe celem ustawy o jakości handlowej jest głównie ochrona konsumentów przed nieuczciwymi praktykami handlowymi, stąd teŜ kary wymierzane z tego typu sprawach, po uwzględnieniu przesłanek stanowiących podstawę wymiaru ich wysokości, wymienionych w art. 40a ust. 5 tej ustawy, nie mogą być symboliczne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 769/10). NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe wymierzona kara będzie właściwa do osiągnięcia zakładanego celu, jakim jest zapewnienie, aby w sprzedaŜy dostępne były tylko artykuły rolno-spoŜywcze odpowiadające jakości handlowej, a takŜe będzie najmniej uciąŜliwa z moŜliwych dostępnych środków. Jednocześnie wymierzona kara spełnia funkcję prewencyjną i represyjną, skłaniając stronę do przestrzegania przepisów o jakości handlowej, stosownie do wymagań określonych w art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. W świetle powyŜszego, naleŜy stwierdzić, Ŝe zarzut naruszenia przepisu art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej, z uwagi na jego niewłaściwe zastosowanie, nie zasługuje na uwzględnienie. Tym samym, Prezes UOKiK nie mógł uwzględnić zawartego w odwołaniu wniosku strony o obniŜenie wysokości wymierzonej kary pienięŜnej do kwoty minimalnej, gdyŜ jest on niezasadny zarówno w świetle powyŜszych ustaleń kontroli, jak równieŜ obowiązujących przepisów dotyczących wymierzania kar pienięŜnych na gruncie ustawy o jakości handlowej. Co więcej, w ocenie Prezesa UOKiK w niniejszej spawie organ pierwszej instancji mógł prowadzić postępowanie o wymierzenie kary w oparciu o bardziej restrykcyjny przepis, tj. art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, dotyczący zafałszowania dwunastu ww. partii wędlin oferowanych bez opakowań. Wskazać bowiem naleŜy, Ŝe stwierdzone w odniesieniu do tych wędlin niezgodności świadczą o ich zafałszowaniu, o którym mowa w art. 3 pkt 10 tej ustawy. W świetle tego przepisu, artykuł rolno-spoŜywczy zafałszowany oznacza m.in. produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeŜeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów. Strona umieściła w składzie tylko te składniki, które podkreślały walory tych wędlin (tj. oczekiwane przez konsumentów) i mogły jednocześnie wskazywać na tradycyjne metody produkcji. Nie podała zaś wykazu tych składników, na które konsumenci dokonując zakupów zwracają szczególną uwagę i starają się ich unikać, tj. substancji konserwujących, stabilizujących czy zagęszczających. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej we Wrocławiu w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary pienięŜnej stanie się ostateczna. 11 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Tym samym, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, organ odwoławczy posiada kompetencje do wydania decyzji, w której utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie z art. 52 § 1, art. 53 § 1, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z poźn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nie uiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. LISBOA Sp. z o.o. z siedzibą w Obornikach Śląskich ul. Wrocławska 27 55-120 Oborniki Śląskie 2. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej we Wrocławiu 3. a/a