DIH-14/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW Strona 1 z 6 DIH-023-11( 4 )/13/JS Warszawa, 28 lutego 2013 r. DECYZJA DIH-1/14/2013 Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 1 ust. 3 i art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz.U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1219 z późn. zm.) oraz art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy DROGERIA I MARKET GRUPA EKO Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, od decyzji Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. z dnia 20 grudnia 2012 r. (nr akt: ZśG.8361.92.2012), na mocy której ww. przedsiębiorcy wymierzono karę pienięŜną w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych) z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech partii artykułów rolno-spoŜywczych, tj. ryb mroŜonych glazurowanych, oferowanych w miejscu sprzedaŜy bez opakowań, niewłaściwej jakości, utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję. UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej w dniach 23-24 października 2012 r. przez inspektorów reprezentujących Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. – zwanego dalej równieŜ „Lubuskim WIIH” – w sklepie nr 134 w Krośnie Odrzańskim przy ul. Obrońców Stalingradu 4, naleŜącym do przedsiębiorcy DROGERIA I MARKET GRUPA EKO Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu – zwanego dalej równieŜ „stroną” – stwierdzono w obrocie handlowym cztery partie ryb mroŜonych glazurowanych oferowanych do sprzedaŜy bez opakowań, o wartości 439,79 zł, tj.: − 3 kg filetów z tilapi nilowej IQF bez skóry, zawierającej 25% glazury, w cenie 17,99 zł/kg, − 10 kg filetów z czarniaka IQF bez skóry, zawierającej 25% glazury w cenie 22,99 zł/kg, − 4 kg filetów z limandy IQF bez skóry, zawierającej 25% glazury w cenie 20,99 zł/kg, − 4 kg filetów z miruny patagońskiej IQF bez skóry, zawierającej 25% glazury w cenie 17,99 zł/kg, Strona 2 z 6 zwanych dalej „rybami mroŜonymi glazurowanymi” , importowanych przez Abramczyk Sp. z o.o., ul. Witebska 63, 85-778 Bydgoszcz, nieodpowiadających w zakresie oznakowania jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej, z uwagi na brak na wywieszce w miejscu sprzedaŜy informacji o ilościowej zawartości glazury lub ryby, co naruszało wymagania określone w § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spoŜywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie znakowania środków spoŜywczych” . PowyŜsze ustalenia udokumentowano w Protokole kontroli z dnia 24 października 2012 r. (nr akt: ZśG.8361.92.2012). Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, Lubuski WIIH, pismem z dnia 14 listopada 2012 r. zawiadomił przedsiębiorcę DROGERIA I MARKET GRUPA EKO Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wymierzenia kary pienięŜnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno- spoŜywczych (Dz.U. z 2005 r., Nr 187, poz. 1577 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o jakości handlowej” , za wprowadzenie do obrotu czterech partii ww. artykułów rolno – spoŜywczych nieodpowiadających jakości handlowej oraz o przysługującym stronie prawie do wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 20 grudnia 2012 r. (nr akt: ZśG.8361.92.2012) Lubuski WIIH, na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej, wymierzył przedsiębiorcy DROGERIA I MARKET GRUPA EKO Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, karę pienięŜną w wysokości 1.000zł (słownie: jeden tysiąc złotych) za wprowadzenie do obrotu czterech partii ryb mroŜonych glazurowanych nieodpowiadających jakości handlowej. Pismem z dnia 16 stycznia 2013 r. strona złoŜyła do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – zwanego dalej równieŜ „Prezesem UOKiK” – odwołanie od ww. decyzji. Strona wniosła o zmniejszenie wymierzonej kary pienięŜnej do minimalnej wysokości, tj. 500 zł. Strona oświadczyła, Ŝe w zaistniałej sytuacji wymierzenie kary pienięŜnej było nieuniknione, jednak zwaŜywszy, Ŝe ustawa o jakości handlowej określa minimalny i maksymalny wymiar kary i tylko od uznania organu zaleŜy jej ostateczna wysokość uwaŜa, Ŝe nałoŜona kara jest niewspółmierna do rodzaju i stopnia uchybienia. Zdaniem strony brak informacji o zawartości glazury trudno uznać za wysoce szkodliwy społecznie czyn istotnie naruszający interes konsumenta, biorąc jednocześnie pod uwagę wartość zakwestionowanego towaru, która wyniosła łącznie 439,79 zł. Pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował przedsiębiorcę DROGERIA I MARKET GRUPA EKO Sp. z o.o. z siedzibą we Wrocławiu, iŜ przed wydaniem rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, stronie biorącej udział w postępowaniu administracyjnym przysługuje, na podstawie art. 10 Kpa prawo do zapoznania się z aktami sprawy, a takŜe wypowiedzenia się Strona 3 z 6 co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych Ŝądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej na podstawie art. 10 Kpa uprawnień. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zwaŜył, co następuje. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej, wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeŜeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeŜeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. Z definicji jakości handlowej (art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej) wynika, Ŝe oznakowanie środków spoŜywczych, jest jednym z jej elementów. Szczegółowe wymagania dotyczące sposobu oznakowania produktów oferowanych w miejscu sprzedaŜy bez opakowań zostały określone w rozporządzeniu w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Przepis § 17 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, iŜ w miejscu sprzedaŜy środków spoŜywczych bez opakowań lub pakowanych przy sprzedaŜy, na wywieszce podaje się nazwę środka spoŜywczego, a w przypadku produktów rybołówstwa mroŜonych glazurowanych wymaga dodatkowo podania informacji dotyczącej ilościowej zawartości glazury lub ryby albo owoców morza (pkt 3). Ustawa o jakości handlowej stanowi w art. 40a ust. 1 pkt 3, Ŝe kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Ustalając wysokość kary pienięŜnej, wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej uwzględnia, na mocy art. 40a ust. 5 tej ustawy stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno-spoŜywczych i wielkość jego obrotów. W przedmiotowej sprawie strona wprowadziła do obrotu cztery partie artykułów rolno – spoŜywczych oferowanych do sprzedaŜy luzem, nieodpowiadających jakości handlowej z uwagi na brak na wywieszkach podania informacji dotyczącej ilościowej zawartości glazury lub ryby, co zdaniem Lubuskiego WIIH naruszało § 17 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spoŜywczych. Mając na uwadze powyŜsze, Lubuski WIIH uznał, iŜ naleŜało wymierzyć karę pienięŜną w oparciu o art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej. W odwołaniu strona nie kwestionowała ustaleń kontroli, natomiast wniosła o obniŜenie wysokości wymierzonej jej kary. Zdaniem strony, nałoŜona kara jest niewspółmierna do rodzaju i stopnia uchybienia. W pierwszej kolejności strona podkreśliła, Ŝe uchybienie stwierdzone przez inspektorów zostały niezwłocznie usunięte jeszcze w trakcie kontroli, czego organ pierwszej instancji nie uwzględnił dostatecznie przy ustalaniu wysokości kary. W tym miejscu Prezes UOKiK podkreśla, Ŝe katalog przesłanek jakie naleŜy wziąć pod uwagę przy określaniu wysokości kary jest zamknięty i został zawarty w art.40a ust. 5 Strona 4 z 6 ustawy o jakości handlowej (są to stopień szkodliwości, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasowa działalność przedsiębiorcy i wielkość obrotu). Nawet jeśli stwierdzone nieprawidłowości zostały niezwłocznie usunięte, nie są to przesłanki, jak z powyŜszego wynika warunkujące zmniejszenie wymiaru kary, bądź odstąpienie od niej w ogóle. W myśl art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa Ŝywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa śywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa Ŝywności (Dz. U. L 31 z 1.2.2002, s. 1 z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem 178/2002” , kaŜdy z podmiotów działających na rynku spoŜywczym: producent, przetwarzający czy dystrybutor, obarczony jest obowiązkiem zapewnienia w przedsiębiorstwie, będącym pod jego kontrolą, zgodności Ŝywności z wymogami prawa Ŝywnościowego i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów. Dalej strona podniosła, Ŝe stwierdzoną nieprawidłowość trudno uznać za wysoce szkodliwy społecznie czyn istotnie naruszający interes konsumenta, zwaŜywszy Ŝe wartość zakwestionowanych towarów wyniosła 439,79 zł. Strona ponadto pokreśliła, Ŝe uchybienie polegające na niepodaniu informacji o ilości glazury w rybach mroŜonych glazurowanych miało znamiona nieumyślności i niecelowego działania strony. Odnosząc się do powyŜszego Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe nie podziela tej argumentacji strony, zarówno przesłanka dotycząca stopnia szkodliwości czynu jak i stopnia zawinienia, a takŜe zakresu naruszenia zostały przez organ pierwszej instancji ocenione prawidłowo. NaleŜy zauwaŜyć, Ŝe w przypadku ryb mroŜonych glazurowanych, ze względu na brak przepisów, które regulowałyby minimalną i maksymalną zawartość glazury w rybach, najistotniejszą informacją dla konsumenta jest właśnie zawartość tej glazury. Zawartość glazury podana na wywieszce najczęściej determinuje podjęcie decyzji o zakupie. Tym samym brak takiej informacji zasadniczo godzi w interesy ekonomiczne nabywcy, tym bardziej Ŝe zakwestionowane cztery partie ryb mroŜonych glazurowanych zawierały aŜ po 25% glazury, co oznacza, Ŝe przy zakupie kilograma takiej ryby i rozmroŜeniu jej ¼ stanowiłaby woda a tylko 75% mięso ryby. Z tego względu, argument strony, o niskiej szkodliwości czynu, który nie narusza istotnie interesu konsumenta trzeba uznać za chybiony. Podobnie prawidłowo została przez organ pierwszej instancji oceniona przesłanka odnoszącą się do stopnia zawinienia strony, poniewaŜ za prawidłowe oznakowanie ryb w miejscu sprzedaŜy odpowiadała w niniejszej sprawie wyłącznie strona. Ponadto Prezes UOKiK wskazuje, Ŝe w celu ochrony ryb mroŜonych przed czynnikami zewnętrznymi ilość glazury nie powinna przekraczać 10%. Większe ilości glazury są nieuzasadnione technologicznie i są zwykłym zabiegiem marketingowym mającym na celu wprowadzenie w błąd konsumentów, zwłaszcza gdy informacja o jej ilości nie zostanie podana w miejscu sprzedaŜy. Dlatego teŜ argument strony, Ŝe kara powinna być obniŜona do minimalnej wysokości z uwagi na brak celowego działania w ocenie Prezesa UOKiK, juŜ został Strona 5 z 6 uwzględniony przez organ pierwszej instancji, który choć wskazywały na to ustalenia kontroli nie wszczął postępowania o wymierzenie kary z tytułu wprowadzania do obrotu artykułu rolno-spoŜywczego zafałszowanego, tj. z art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, tylko z art. 40a ust. 1 pkt 3. W myśl art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej kaŜdy, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spoŜywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pienięŜnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spoŜywczych do obrotu, nie niŜszej jednak niŜ 500 zł. Mając na uwadze powyŜsze, maksymalną karą, jaką moŜna było wymierzyć w przedmiotowej sprawie była kara w wysokości 2.198,95 zł z tytułu wprowadzenia do obrotu czterech ww. partii artykułów rolno-spoŜywczych niewłaściwej jakości, wyraŜonej jako pięciokrotność wartości korzyści majątkowej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie do obrotu czterech ww. partii nieprawidłowo oznakowanych ryb mroŜonych glazurowanych o łącznej wartości 439,79 zł (tj. 5 x 439,79 zł). W przedmiotowej sprawie Lubuski WIIH wymierzył karę poniŜej połowy maksymalnej wysokości przewidzianej przepisem. Podsumowując powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe sposób ustalenia wysokości kary był zgodny z kryteriami wymienionymi w art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W związku z powyŜszym, organ drugiej instancji uznał, Ŝe wysokość wymierzonej kary jest adekwatna do wagi stwierdzonych nieprawidłowości oraz skali działalności ukaranego podmiotu, szczególnie z uwagi na wskazane powyŜej niedopełnienie naleŜytej staranności w zakresie zapewnienia właściwej jakości handlowej przedmiotowych produktów pod względem oznakowania. Zdaniem Prezesa UOKiK, wymierzona przez Lubuskiego WIIH kara pienięŜna, zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia 178/2002 spełni takŜe rolę kary skutecznej, proporcjonalnej i odstraszającej. Zgodnie z art. 40a ust. 6 i 7 ustawy o jakości handlowej, karę pienięŜną, o której mowa w sentencji decyzji, stanowiącą dochód budŜetu państwa, naleŜy wpłacić na rachunek bankowy Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stanie się ostateczna. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o Inspekcji Handlowej, jest organem wyŜszego stopnia w stosunku do wojewódzkich inspektorów Inspekcji Handlowej. Zatem, w myśl art. 127 § 2 Kpa w związku z art. 1 ust. 3 ustawy o Inspekcji Handlowej, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest organem właściwym do rozpatrzenia wniesionego odwołania. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa organ odwoławczy moŜe utrzymać w mocy zaskarŜoną decyzję. Biorąc powyŜsze pod uwagę Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł, jak w sentencji. Strona 6 z 6 Niniejsza decyzja jest ostateczna w trybie postępowania administracyjnego. Pouczenie Zgodnie art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 r. Nr 270 ze zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga wnoszona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę moŜna wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Do naleŜności pienięŜnych nieuiszczonych w terminie stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., Poz. 749 z późn. zm.). Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Małgorzata Kozak Wiceprezes Otrzymują: 1. Pani Justyna Stelmaszczyk Pełnomocnik Spółki z o.o. „DROGERIA I MARKET GRUPA EKO” ul. Olsztyńska 43-45, 51-423 Wrocław 2. Lubuski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w Gorzowie Wlkp. 3. a/a