DDK-8/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI DDK1-61-7/06/JTB Warszawa, dn. 27 lutego 2007 r. DECYZJA nr DDK 8/2007 I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania przedsi ę biorcy Petera Lucenic prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą PETER LUCENIC „ASTRA PLUS” SPRZEDA Ż WYSY Ł KOWA z siedzib ą w Gdyni, polegaj ą ce na: ƒ formu ł owaniu ofert w zakresie loterii promocyjnej w sposób stwarzaj ą cy konsumentowi – niezale ż nie od wyniku losowania czy jego wiedzy – pewno ść wygranej, je ż eli konsument z ł o ż y zamówienie na towar wype ł niaj ą znamiona czynu nieuczciwej konkurencji zdefiniowanego w art. 17 b ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 23 c ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.) Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowi ą zuje przedsi ę biorc ę Petera Lucenic prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą PETER LUCENIC „ASTRA PLUS” SPRZEDA Ż WYSY Ł KOWA z siedzib ą w Gdyni do zamieszczenia dwukrotnie w tygodniowym odst ę pie czasu na w ł asny koszt w Gazecie Wyborczej – wydanie ogólnopolskie, o ś wiadczenia w formie og ł oszenia prasowego o wymiarach nie mniejszych ni ż 20 x 15 cm o nast ę puj ą cej tre ś ci: Realizuj ą c obowi ą zek wynikaj ą cy z decyzji Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DDK- /2007 z dnia…stycznia 2007 r., informujemy, ż e dzia ł ania przedsi ę biorcy Petera Lucenic prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod naw ą PETER LUCENIC „ASTRA PLUS” SPRZEDA Ż WYSY Ł KOWA z siedzib ą w Gdyni polegaj ą ce na: formu ł owaniu ofert w zakresie loterii promocyjnej w sposób stwarzaj ą cy konsumentowi – niezale ż nie od wyniku losowania czy jego wiedzy – pewno ść wygranej, je ż eli konsument z ł o ż y zamówienie na towar, wype ł niaj ą znamiona czynu nieuczciwej konkurencji zdefiniowanego w art. 17 b ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1503 ze zm.) i stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.). Publikacja przedmiotowych o ś wiadcze ń ma nast ą pi ć w terminie nieprzekraczaj ą cym jednego miesi ą ca od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. O realizacji powy ż szego obowi ą zku nale ż y niezw ł ocznie poinformowa ć Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie trzytygodniowym liczonym od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji. UZASADNIENIE Dnia 27 kwietnia 2006 r. na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 244, poz. 2080 ze zm.), dalej zwanej „ uokik” , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej okre ś lany jako „Prezes Urz ę du”, dzia ł aj ą c z urz ę du, wszcz ął przeciwko przedsi ę biorcy Petera Lucenic prowadz ą cego dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą PETER LUCENIC „ASTRA PLUS” SPRZEDA Ż WYSY Ł KOWA z siedzib ą w Gdyni, dalej okre ś lanego jako „Strona post ę powania”, post ę powanie w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na: 2 ƒ formu ł owaniu ofert w zakresie loterii promocyjnej w sposób stwarzaj ą cy konsumentowi – niezale ż nie od wyniku losowania czy jego wiedzy – pewno ść wygranej, je ż eli konsument z ł o ż y zamówienie na towar, które mog ł y stanowi ć godz ą cy w zbiorowe interesy konsumentów czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 17b ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), dalej zwanej „uznk” . Podstaw ę wszcz ę cia przedmiotowego post ę powania stanowi ł y ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonej w dniach 29 listopada, 7, 16 i 19 grudnia 2005 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Gda ń sku kontroli w siedzibie Strony post ę powania. Z materia ł ów przekazanych przy pi ś mie G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej z dnia 18 stycznia 2006 r. (sygn.: BK/ANU-41-80/05/AB) wynika ł o, i ż Strona post ę powania w ramach zorganizowanej loterii promocyjnej wysy ł a ł a do konsumentów imiennie wystawiony dokument, nosz ą cy cechy pisma o charakterze oficjalnym, tzw. „Oficjalny Dokument Żą dania Wygranej”. Z informacji zawartych w „Oficjalnym Dokumencie Żą dania Wygranej” wynika ł o, i ż adresat, któremu zosta ł przyznany „osobisty numer super-nagro dy” „uzyska ł w Konkursie Wielka Promocja 500.000z ł status zwyci ę zcy” , a warunkiem otrzymania nagrody g ł ównej by ł o odes ł anie tego ż dokumentu wraz z naklejonym „ Znaczkiem Wygrania ”, i wype ł nionym „Kuponem-Zamówienia-Uczestnictwa”, który by ł de facto zamówieniem na produkt wybrany z katalogu oferowanego przez Stron ę post ę powania oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie konkursowe („Co ile przypada rok przest ę pny: a) co 2 lata, b) co 4 lata, c) co pi ęć lat” lub „Kraina Ś wi ę tego Miko ł aja: a) Grecja, b) Laponia, c) Brazylia”) . Konsument by ł zobowi ą zany op ł aci ć cen ę wybranego produktu oraz ui ś ci ć zrycza ł towan ą op ł at ę za opakowanie i dostarczenie przesy ł ki (16z ł ), przy czym minimalna warto ść zamówienia nie mo ż e by ć ni ż sza ni ż osiemdziesi ą t z ł otych. „ Kupon-Zamówienia- Uczestnictwa” w cz ęś ci dotycz ą cej konkursu zawiera ł bowiem postanowienie nast ę puj ą cej tre ś ci: „Przypominamy o minimalnej warto ś ci zamówienia wynosz ą cej 80z ł ”. Tre ść dokumentów przesy ł anych do konsumentów jednoznacznie wskazywa ł a, ż e adresaci tych ż e dokumentów wygrali nagrod ę g ł ówn ą w zorganizowanym konkursie. Istotnym elementem ka ż dego, przesy ł anego do konsumenta dokumentu by ł a jego forma graficzna. Materia ł y przesy ł ane do potencjalnych klientów Strony post ę powania mia ł y 3 charakter oficjalny i wiarygodny. Na ka ż dym dokumencie zosta ł y podane nazwiska przewodnicz ą cego komisji, dyrektora d/s konkursów oraz ich „odr ę czne podpisy” i piecz ę cie. Z wyja ś nie ń Strony post ę powania z ł o ż onych do protoko ł u kontroli w dniu 19 grudnia 2005 r. wynika ł o, i ż nie prowadzi ona loterii promocyjnej, a jedynie sprzeda ż premiowan ą towarów zamieszczonych w katalogu. Konsument kupuj ą c towar otrzymywa ł premi ę w postaci dodatkowego towaru, który jest w danej chwili w ofercie katalogowej. Oprócz ww. premii konsument móg ł wzi ąć udzia ł w losowaniu nagrody g ł ównej poprzez odes ł anie wype ł nionych dokumentów konkursowych. Zgodnie z wyja ś nieniami Strony post ę powania warunkiem uczestnictwa w losowaniu nagrody g ł ównej nie musia ł by ć zakup towaru, wystarczy ł o bowiem odes ł anie „Kuponu Zamówienia-Uczestnictwa ” z poprawn ą odpowiedzi ą na zawarte w nim pytanie. Z wyja ś nie ń Strony post ę powania wynika ł o ponadto, i ż nie zosta ł o przeprowadzone losowanie numerów „wygrywaj ą cych”. Strona post ę powania wybra ł a kilka numerów, nie sporz ą dzaj ą c z tej czynno ś ci ż adnej pisemnej dokumentacji. W zwi ą zku z w ą tpliwo ś ciami, co do formy prowadzonego przez Stron ę post ę powania konkursu, Urz ą d pismem z dnia 28 lutego 2006 r. zwróci ł si ę do Ministerstwa Finansów o zaj ę cie stanowiska w przedmiotowej sprawie. Z przed ł o ż onej przez Ministerstwo Finansów opinii wynika, i ż konkurs zorganizowany przez Stron ę post ę powania spe ł nia przes ł anki loterii promocyjnej okre ś lone w art. 2 ust. 9 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zak ł adach wzajemnych (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), dalej „ugizw”. Ww. pismo Ministerstwa Finansów z dnia 7 marca 2006 r. (sygn. akt GL-725/I/O/30-12/06) zosta ł o zaliczone przez Prezesa Urz ę du w poczet dowodów postanowieniem o wszcz ę ciu przedmiotowego post ę powania. Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania wraz z zawiadomieniem, dor ę czono Stronie post ę powania dnia 9 maja 2006 r. Strona post ę powania w pi ś mie z dnia 23 maja 2006 r. wyrazi ł a stanowisko odno ś nie zarzutów zawartych w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2006 r., zgodnie z którym prowadzona przez ni ą dzia ł alno ść w zakresie sprzeda ż y wysy ł kowej polega na premiowanej sprzeda ż y towarów – ka ż dy klient dokonuj ą cy zakupów otrzymuje nieodp ł atnie premi ę w postaci dodatkowego towaru znajduj ą cego si ę w ofercie i w zwi ą zku z tym dzia ł alno ść ta nie spe ł nia przes ł anek praktyk zdefiniowanych w przepisach ugizw . Ponadto, Strona post ę powania wyja ś ni ł a, i ż uczestnictwo w zorganizowanym przez ni ą konkursie nie by ł o 4 uzale ż nione od z ł o ż enia zamówienia i ka ż dy z klientów, do którego zosta ł a wys ł ana oferta handlowa móg ł wzi ąć w nim udzia ł . Nagrodami g ł ównymi w przedmiotowym konkursie by ł y: samochód osobowy „FORD FOCUS”, telewizor plazmowy + kino domowe, sprz ę t AGD, sprz ę t elektroniczny, komplet mebli ze skóry oraz kwota 20.000 PLN do równego podzia ł u pomi ę dzy wszystkich uczestników bior ą cych udzia ł w konkursie i spe ł niaj ą cych jego warunki. Z wyja ś nie ń z ł o ż onych przez Stron ę post ę powania w przedmiotowym pi ś mie wynika, ż e warunkiem udzia ł u w zorganizowanym przez ni ą konkursie by ł o odes ł anie kuponu konkursowego w wyznaczonym terminie wraz z prawid ł owymi odpowiedziami na pytania konkursowe. Ponadto Strona post ę powania wyja ś ni ł a, ż e w przedmiotowych pismach kierowanych do konsumentów nie gwarantowa ł a otrzymania samochodu osobowego ka ż demu z uczestników konkursu, a jedynie otrzymanie jednej z przewidzianych nagród, w tym udzia ł w podziale kwoty 20.000 PLN, na co wskazywa ł a m.in. informacja nast ę puj ą cej tre ś ci: „mo ż esz otrzyma ć nagrod ę g ł ówn ą nawet w kwocie 50.000 PLN lub te ż inn ą z oferowanych nagród g ł ównych ”. Ponadto, w pi ś mie z dnia 31 lipca 2006 r. Strona post ę powania wyja ś ni ł a dodatkowo, ż e zorganizowany przez ni ą konkurs w 2005 r. przeprowadzony zosta ł w 9 edycjach. W ka ż dej edycji wybrany losowo z b ę d ą cego w posiadaniu Strony post ę powania zbioru danych klient, móg ł otrzyma ć informacj ę handlow ą oraz kupon konkursowy dotycz ą cy jednej, kilku lub wszystkich edycji konkursu. We wszystkich etapach konkursu ka ż dy z uczestników otrzymywa ł informacj ę o ww. nagrodzie g ł ównej, przy czym Strona post ę powania nie gwarantowa ł a konsumentowi otrzymania najwy ż szej nagrody g ł ównej (samochód osobowy „FORD FOCUS”), a jedynie jednej z przewidzianych nagród g ł ównych. Jednocze ś nie Strona post ę powania poinformowa ł a, ż e planowane na miesi ą c maj 2006 r. zako ń czenie i rozstrzygni ę cie wszystkich edycji konkursu prowadzonych w 2005 r. zosta ł o przesuni ę te do czasu zako ń czenia przedmiotowego post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Dodatkowo Strona post ę powania w pi ś mie z dnia 9 pa ź dziernika 2006 r. przekaza ł a do Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów komplet dokumentów, które przesy ł a do konsumentów od czerwca 2006 r. Zdaniem Strony post ę powania nie zawieraj ą one dwuznacznych tre ś ci co do tre ś ci oferty oraz uprawnie ń zamawiaj ą cego. Jednocze ś nie Strona post ę powania o ś wiadczy ł a, ż e w przedmiotowych dokumentach zosta ł y szczegó ł owo okre ś lone zasady udzia ł u klientów w obecnie przeprowadzanym konkursie pod nazw ą : „Nagrody dla najlepszych”, w którym łą czna pula nagród wynosi 50.000 PLN. 5 Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej „kpa”, w zwi ą zku z art. 80 uokik , pismem z dnia 14 listopada 2006 r. Strona post ę powania zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń przed wydaniem decyzji. Strona post ę powania nie skorzysta ł a z prawa do zapoznania si ę z ca ł o ś ci ą akt sprawy. W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje: Strona post ę powania jest przedsi ę biorc ą prowadz ą cym dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą mi ę dzy innymi na sprzeda ż y detalicznej prowadzonej przez domy sprzeda ż y wysy ł kowej na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gdyni pod numerem ew. 63087. Strona post ę powania w okresie od stycznia 2005 r. do grudnia 2005 r. w ramach zorganizowanej przez ni ą loterii promocyjnej wysy ł a ł a do konsumentów imiennie wystawiony dokument, nosz ą cy cechy pisma o charakterze oficjalnym, tzw. „Oficjalny Dokument Żą dania Wygranej”. Z informacji zawartych w „Oficjalnym Dokumencie Żą dania Wygranej” wynika ł o, i ż adresat, któremu zosta ł przyznany „osobisty numer super-nagrody ” „uzyska ł w Konkursie Wielka Promocja 500.000z ł status zwyci ę zcy ”, a warunkiem otrzymania nagrody g ł ównej by ł o odes ł anie tego ż dokumentu wraz z naklejonym „ Znaczkiem Wygrania ”, i wype ł nionym „Kuponem-Zamówienia-Uczestnictwa”, który by ł de facto zamówieniem na produkt wybrany z katalogu oferowanego przez Stron ę post ę powania oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie konkursowe („Co ile przypada rok przest ę pny: a) co 2 lata, b) co 4 lata, c) co pi ęć lat” lub „Kraina Ś wi ę tego Miko ł aja: a) Grecja, b) Laponia, c) Brazylia”) . Konsument by ł zobowi ą zany op ł aci ć cen ę wybranego produktu oraz ui ś ci ć zrycza ł towan ą op ł at ę za opakowanie i dostarczenie przesy ł ki (16z ł ), przy czym minimalna warto ść zamówienia nie mog ł a by ć ni ż sza ni ż osiemdziesi ą t z ł otych. „ Kupon-Zamówienia- Uczestnictwa” w cz ęś ci dotycz ą cej konkursu zawiera ł bowiem postanowienie nast ę puj ą cej tre ś ci: „Przypominamy o minimalnej warto ś ci zamówienia wynosz ą cej 80z ł ”. Z tre ś ci dokumentów przesy ł anych do konsumentów jednoznacznie wynika ł o, ż e Strona post ę powania gwarantuje otrzymanie nagrody g ł ównej, na co wskazywa ł y u ż yte w tre ś ci sformu ł owania: ƒ „ Oficjalny Dokument Żą dania Wygranej” 6 ƒ „sekretarz Komisji Konkursowej po ś wiadcza, ż e Pan (…) uzyska ł w Konkursie Wielka Promocja 500.000z ł status zwyci ę zcy ”, ƒ „Osobisty numer super- nagrody”, ƒ „ Oficjalne zawiadomienie przes ł ane do: zwyci ę zcy nagrody g ł ównej”, ƒ „Protokó ł zwyci ę zców: 9/2005”, ƒ „Poufny wynik wy ł aniania zwyci ę zców” , ƒ „Poufne kopia dla klienta”, ƒ „Dotyczy: Wydania nagrody g ł ównej”, ƒ „Wygrali ś cie Pa ń stwo nagrod ę w konkursie”, ƒ „Na tym etapie konkursu jedna z prezentowanych nagród z ca łą pewno ś ci ą nale ż y ju ż do Ciebie”, ƒ „Niniejsze zawiadomienie, Panie (…), jest naprawd ę Pana NIEPOWTARZALN Ą MO Ż LIWO Ś CI Ą na otrzymanie ju ż przez Pana wygranej nagrody konkursowej…” . Z analizy przesy ł anych do konsumentów dokumentów wynika ł o, i ż gwarantowan ą przez Stron ę post ę powania nagrod ę stanowi: I. nagrody g ł ówne –„ Ford Focus lub 50.000,00z ł w gotówce, - Premia specjalna-sprz ę t elektroniczny ( łą czna warto ść 20.000z ł ), - Komplet mebli ze skóry, - Telewizor plazmowy z zestawem kina domowego” II. nagrody pocieszenia – „ sprz ę t AGD i RTV, m. innymi lodówki, pralki, aparaty cyfrowe, mikrofalówki i wiele innych”. Tymczasem po wype ł nieniu i wys ł aniu zamówienia konsument otrzymywa ł jedynie „ Ś wiadectwo Zwyci ę zcy Nagrody G ł ównej” wraz z informacj ą , ż e wydanie nagrody nast ą pi zgodnie z oficjalnymi zasadami konkursu, których ostateczna wyk ł adnia przys ł uguje Komisji Konkursowej. Z tre ś ci ww. dokumentu wynika ł o jednoznacznie, ż e otrzymuj ą ca go osoba jest zwyci ę zc ą nagrody g ł ównej – „ Zwyci ę zca nagrody g ł ównej” „Nagrody g ł ówne w kolejno ś ci przydzielania 1. Pan … (imi ę i nazwisko osoby która otrzyma ł a przesy ł k ę ) - Ford Focus lub 50.000,00z ł w gotówce” . Do „ Ś wiadectwa Zwyci ę zcy Nagrody G ł ównej” do łą czony by ł ponadto „Bon Rabatowy” w wysoko ś ci 50%, który mo ż na zrealizowa ć w specjalnej akcji „Oferta Specjalna”. Konsument, aby skorzysta ć „z tej wspania ł ej okazji ”, powinien z ł o ż y ć kolejne zamówienie na oferowane artyku ł y na „ Kuponie-Zamównienia- Uczestnictwa” . 7 Nast ę pnie konsument otrzymywa ł od Strony post ę powania kolejne imiennie wystawione dokumenty o oficjalnym charakterze – „Komisja konkursowa ASTRA PLUS” oraz „ OFICJALNE PE Ł NOMOCNICTWO ”. Z tre ś ci owych dokumentów wynika ł o, i ż adresat jako wybrany klient otrzyma gotówk ę , o czym ś wiadcz ą u ż yte zwroty nast ę puj ą cej tre ś ci: ƒ „Serdeczne gratulacje”, ƒ „Jest Pan wybranym klientem!!! Otrzyma Pan gotówk ę w formie czeku”, ƒ „Nasz zwyci ę zca”, ƒ „… jest Pan prawdziwym szcz ęś ciarzem, ca ł kowicie bezp ł atnie otrzyma Pan gotówk ę w formie czeku- lub wed ł ug Pana wyboru w innej formie”, ƒ „G ł ówna Wygrana”, ƒ ASTRA PLUS-G Ł ÓWNA NAGRODA 50.000 Z Ł ”, ƒ „(…) dyrektor ds. finansowych potwierdza uprawnionemu zwyci ę zcy (…), ż e pe ł nomocnictwo niniejsze uprawnia go do otrzymania od Dzia ł u d/s Wydawania Nagród jego nagrody g ł ównej (…)”, ƒ „Poufny wynik wy ł aniania zwyci ę zców”, ƒ „Wydanie nagrody g ł ównej”, ƒ „Kopia dokumentu jako zawiadomienie dla zwyci ę zcy”, ƒ „Dotyczy przyznania nagrody 13 lutego 2006 r.”, ƒ „Komisja Konkursowa o ś wiadcza niniejszym, ż e Pan (…) zosta ł uznany zwyci ę zc ą . To oznacza: ju ż teraz jedna z nagród nale ż y do Pana: Nagroda nr 1: Roczna nagroda g ł ówna o warto ś ci 50.000z ł Nagroda nr 2: Nagroda g ł ówna noworoczna o warto ś ci 30.000z ł Nagroda nr 3: Nagrody g ł ówne-premie noworoczne o warto ś ci 20.000z ł ”. Jak wynika z analizy tre ś ci przes ł anych do konsumenta dokumentów warunkiem otrzymania nagrody by ł o odes ł anie podpisanego i wype ł nionego „Kuponu-Zamównienia- Uczestnictwa” , z poprawn ą odpowiedzi ą na pytanie konkursowe i z ł o ż onym zamówieniem. Jak wspomniano, istotnym elementem ka ż dego przesy ł anego do konsumenta dokumentu by ł a jego forma graficzna. Materia ł y przesy ł ane do potencjalnych klientów Strony post ę powania mia ł y charakter oficjalny i wiarygodny. Na ka ż dym dokumencie zosta ł y podane nazwiska przewodnicz ą cego komisji, dyrektora d/s konkursów oraz ich „odr ę czne podpisy” i piecz ę cie. Ponadto Prezes Urz ę du ustali ł , i ż od czerwca 2006 r. Strona post ę powania zacz ęł a wysy ł a ć do konsumentów w ramach zorganizowanej przez ni ą loterii promocyjnej imiennie 8 wystawiony dokument, nosz ą cy cechy pisma o charakterze oficjalnym, tzw. „ Ś wiadectwo Przyznania Gwarantowanej Premii 6/2006/PG” , z którego wynika, ż e adresatowi zosta ł a przydzielona „Gwarantowana Premia ”. Z analizy tre ś ci tego ż pisma wynika, ż e warunkiem jej otrzymania jest odes ł anie podpisanego w ł asnor ę cznie druku „ Oficjalnego Potwierdzenia ” oraz druku „ Oficjalnego Uznania Wa ż no ś ci ” wraz z wype ł nionym „Kuponem Zamówienia- Uczestnictwa”, który jest de facto zamówieniem na produkt wybrany z katalogu oferowanego przez Stron ę post ę powania oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie konkursowe: „pierwsza stolica Polski: a) Lublin, b) Wroc ł aw, c) Gniezno”. Konsument jest zobowi ą zany op ł aci ć cen ę wybranego produktu oraz ui ś ci ć zrycza ł towan ą op ł at ę za opakowanie i dostarczenie przesy ł ki (16z ł ). Z tre ś ci przesy ł anych do konsumentów od czerwca 2006 r. dokumentów nadal jednoznacznie wynika, ż e Strona post ę powania gwarantuje otrzymanie wysokiej nagrody pieni ęż nej, na co wskazuj ą u ż yte w tre ś ci sformu ł owania: ƒ „OFICJALNA WIADOMO ŚĆ Z BIURA PREMII GWARANTOWANEJ”; ƒ „ Ś wiadectwo Przyznania Gwarantowanej Premii 6/2006/PG”; ƒ „OFICJALNIE ZATWIERDZONE”; ƒ „BARDZO PILNA KORESPONDENCJA Dla odbiorcy Gwarantowanej Premii”; ƒ „(…) wspania ł e zawiadomienie o przyznaniu Gwarantowanej Premii w naszej akcji promocyjnej prowadzonej w ramach konkursu ”Nagrody dla najlepszych””; ƒ „Sk ł adam Pani moje najszczersze gratulacje i potwierdzam, i ż z JEST PANI NASZYM WYBRANYM KLIENTEM!!! OTRZYMA PANI GWARANTOWAN Ą PREMI Ę (…)”; ƒ „OFICJALNE POTWIERDZENIE”; ƒ „BIURO PRZYZNAWANIA PREMII”; ƒ „OFICJALNE UZNANIE WA Ż NO Ś CI”; ƒ „Pula 50.000 z ł PREMIA GWARANTOWANA Pula 50. 000 z ł ” ƒ „To oznacza: ju ż teraz jedna z nagród nale ż y do niej : • Premia Gwarantowana: przyznawana w ramach puli o warto ś ci 50.000z ł • Nagroda G ł ówna: przyznawana w ramach puli o warto ś ci 30.000z ł • Nagroda pocieszenia: przyznawana w ramach puli o warto ś ci 15.000z ł ” W przypadku tych ż e dokumentów na uwag ę zas ł uguje fakt, i ż równie ż maj ą one oficjalny charakter. Na ka ż dym dokumencie zosta ł y podane nazwiska przewodnicz ą cego 9 komisji konkursowej, przewodnicz ą cego biura premii, dyrektora finansowego, g ł ównego jurora wygranych oraz ich „odr ę czne podpisy” i piecz ę cie. Oceniaj ą c przedstawiony stan faktyczny Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: Zgodnie z art. 23a ust. 1 uokik przes ł ankami zaistnienia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ą : 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad. 1. Art. 4 pkt 1 uokik poj ę cie przedsi ę biorcy definiuje jako przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej, a tak ż e: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, c) osob ę fizyczn ą posiadaj ą c ą akcje lub udzia ł y zapewniaj ą ce jej co najmniej 25 % g ł osów w organach co najmniej jednego przedsi ę biorcy lub posiadaj ą c ą kontrol ę , w rozumieniu art. 4 pkt 13 uokik , nad co najmniej jednym przedsi ę biorc ą , cho ć by nie prowadzi ł a dzia ł alno ś ci gospodarczej w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, je ż eli podejmuje dalsze dzia ł ania podlegaj ą ce kontroli koncentracji, o której mowa w art. 12 uokik . Ustawa Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej - zgodnie z art. 66 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1808) - straci ł a moc z dniem wej ś cia w ż ycie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), dalej zwanej „usdg” . Przepis art. 86 ww. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzaj ą ce ustaw ę o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej podaje równie ż , ż e ilekro ć w obowi ą zuj ą cych 10 przepisach jest mowa o przepisach ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo dzia ł alno ś ci gospodarczej, nale ż y przez to rozumie ć w ł a ś ciwe przepisy usdg . Art. 2 usdg definiuje dzia ł alno ść gospodarcz ą jako zarobkow ą dzia ł alno ść wytwórcz ą , handlow ą , budowlan ą , us ł ugow ą oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacj ę zasobów naturalnych, a tak ż e dzia ł alno ść zawodow ą wykonywan ą w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą - wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Peter Lucenic prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą pod nazw ą PETER LUCENIC „ASTRA PLUS” SPRZEDA Ż WYSY Ł KOWA z siedzib ą w Gdyni na podstawie wpisu do ewidencji dzia ł alno ś ci gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Gdyni pod numerem ew. 63087. Prowadzona dzia ł alno ść gospodarcza wykonywana jest w sposób zorganizowany i ci ą g ł y. Wobec powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , i ż Peter Lucenic jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 uokik . Ad. 2. Bezprawno ść to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego, co oznacza niezgodno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przepis art. 23a ust. 2 uokik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z definicj ą zawart ą w powy ż szym przepisie za praktyk ę naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów mo ż na uzna ć godz ą ce w nie czyny nieuczciwej konkurencji, a w ś ród nich zdefiniowany w art. 17b uznk. „ Czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie loterii promocyjnych jest formu ł owanie ofert w sposób stwarzaj ą cy konsumentowi – niezale ż nie od wyniku losowania czy wiedzy konsumenta – pewno ść wygranej, je ż eli konsument z ł o ż y zamówienie na towar lub us ł ug ę obj ę te promocj ą albo zap ł aci oferentowi z góry jak ą kolwiek kwot ę .” Ustawodawca w ust. 2 tego ż artyku ł u przewiduje, i ż „Czynem, o którym mowa w ust. 1, jest w szczególno ś ci formu ł owanie ofert w dokumencie wystawionym imiennie na konsumenta, maj ą cym cechy pisma o charakterze oficjalnym.” Z czynem nieuczciwej konkurencji, wype ł niaj ą cym dyspozycj ę zawart ą w art. 17b ust. 1 uznk b ę dziemy mieli do czynienia w przypadku, gdy tre ść ofert formu ł owanych w ramach 11 organizowanej przez przedsi ę biorc ę loterii promocyjnej b ę dzie dawa ł a konsumentowi pewno ść wygranej poprzez u ż ywanie specyficznych zwrotów np. "Wygra ł a Pani samochód" albo "nagroda jest ju ż w zasi ę gu r ę ki, wystarczy odes ł a ć kupon i dokona ć zakupu oferowanej w katalogu rzeczy", itp. („ formu ł owanie ofert ”). Nale ż y podkre ś li ć , i ż dla zaistnienia deliktu z art. 17b ust. 1 nie jest konieczne, aby konsument b ę d ą cy adresatem oferty uwierzy ł w realno ść zapewnie ń przedsi ę biorcy i w celu wzi ę cia udzia ł u w loterii promocyjnej dokona ł zakupu oferowanych przez przedsi ę biorc ę towarów lub dokona ł innego ś wiadczenia na jego rzecz. Natomiast w przypadku ofert, które s ą wystawiane imiennie na konsumenta, aby mie ć do czynienia z czynem zabronionym ustaw ą art. 17b ust. 2 uznk wystarczy sam fakt wys ł ania do konsumenta imiennie oznaczonego dokumentu, który b ę dzie mia ł cechy pisma oficjalnego (zob. Interpretacja przepisów nowelizacji ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Dz. Urz. UOKIK Z 2003 r. Nr 1, poz. 240). Wystarczy jedynie sam fakt wys ł ania takiej oferty do przynajmniej jednego konsumenta. Z literalnego brzmienia przepisu zawartego w art. 17b uznk , wynika, ż e z czynem nieuczciwej konkurencji w nim zdefiniowanym mamy do czynienia w przypadku, gdy oferta przedsi ę biorcy zosta ł a skierowana do konsumenta, w ramach zorganizowanej przez niego loterii promocyjnej. Intencj ą ustawodawcy by ł o obj ę cie zakresem przedmiotowym tego ż przepisu wszystkich konkursów i loterii, w których warunkiem uczestnictwa jest dokonanie zakupu oferowanego przez kontrahenta konsumenta towaru lub us ł ugi, o czym informuje w tre ś ci przesy ł anych do niego ofert. Nale ż y zatem przyj ąć , i ż dzia ł ania przedsi ę biorców polegaj ą ce na formu ł owaniu ofert w sposób stwarzaj ą cy konsumentowi pewno ść wygranej, pod warunkiem, ż e konsument z ł o ż y zamówienie na towar lub us ł ug ę obj ę te promocj ą albo zap ł aci oferentowi z góry jak ą kolwiek kwot ę w ramach organizowanych przez nich wszelakiego rodzaju konkursów, a nie tylko loterii promocyjnych, wype ł nia dyspozycj ę art. 17b uznk . W zwi ą zku z tym, i ż uznk nie zawiera definicji „loterii promocyjnej”, nale ż y si ę gn ąć do przepisów uogizw, zgodnie z którymi loteria promocyjna jest to gra losowa, w której uczestniczy si ę przez nabycie towaru, us ł ugi lub innego dowodu udzia ł u w grze i tym samym nieodp ł atnie uczestniczy si ę w loterii, a podmiot urz ą dzajmy loteri ę oferuje wygrane pieni ęż ne lub rzeczowe (art. 2 ust. 1 pkt 9 ugizw ). Przepisy ugizw uznaj ą loteri ę promocyjn ą obok loterii pieni ęż nej, loterii fantowej i innych gier, za jeden z rodzajów gier losowych, których wynik w szczególno ś ci zale ż y od przypadku, a warunki gry okre ś la regulamin. 12 Z uwagi na powy ż sze, nie ulega w ą tpliwo ś ci, ż e wy ż ej opisane dzia ł ania przedsi ę biorców podj ę te przez nich w ramach loterii promocyjnej w rozumieniu przepisów ugizw stanowi ą czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 17 b uznk. W przedmiotowej sprawie zorganizowany przez Stron ę post ę powania w 2005 r. konkurs by ł loteri ą promocyjn ą w rozumieniu art. 2 ust. 9 ugizw, co potwierdza opinia Ministerstwa Finansów wyra ż ona w pi ś mie z dnia z dnia 7 marca 2006 r. (sygn. akt GL- 725/I/O/30-12/06). Analiza warunków regulaminu zorganizowanego przez Stron ę post ę powania konkursu pod nazw ą „Nagrody dla najlepszych” wskazuje, ż e spe ł nia on przes ł anki loterii promocyjnej w rozumieniu art. 2 ust. 9 ugizw . Warunkiem uczestnictwa w nim jest odes ł anie podpisanego w ł asnor ę cznie druku „ Oficjalnego Potwierdzenia ” oraz druku „ Oficjalnego Uznania Wa ż no ś ci ” wraz z wype ł nionym „Kuponem Zamówienia- Uczestnictwa” oraz udzielenie odpowiedzi na pytanie konkursowe. Jednocze ś nie z „Zasad udzia ł u w konkursie „Nagrody dla najlepszych ” wynika, ż e nagrody oferowane przez Stron ę post ę powania w konkursie s ą nagrodami pieni ęż nymi oraz nagrodami rzeczowymi (m.in. 10.000 z ł , 3 zestawy kina domowego, 5 aparatów cyfrowych), a ich przydzielenie, ze wzgl ę du na zró ż nicowanie warto ś ci nagród g ł ównych, nie zale ż y od wiedzy uczestników lecz od przypadku, gdy ż uczestnicy nie maj ą wp ł ywu na ostateczny sposób rozdysponowania nagród. Kolejn ą przes ł ank ą konieczn ą do uznania dzia ł a ń za czyn nieuczciwej konkurencji zdefiniowany w art. 17b uznk jest nadanie przedstawionej konsumentowi ofercie (propozycji udzia ł u w loterii promocyjnej) nieuczciwej tre ś ci. Nieuczciwo ś ci ą jest bowiem formu ł owanie oferty w sposób stwarzaj ą cy u konsumenta pewno ść wygranej w loterii w przypadku z ł o ż enia zamówienia na towar lub us ł ug ę obj ę t ą promocj ą lub po wp ł aceniu pewnej kwoty. Tre ść oferty jest wi ę c nakierowana na wprowadzenie jej adresata w b łą d, poniewa ż zapewnia o uzyskaniu lub wygraniu wysokiej (cennej) nagrody (zob. red. J. Szwaja „Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz” , 2. wyd., Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006). W wielu przypadkach tre ść ofert wprost wskazuje na to, ż e nagrod ę tak ą ju ż konsument wygra ł w uprzednio przeprowadzonym losowaniu. Jedynym warunkiem, jaki adresat tak sformu ł owanej oferty musi spe ł ni ć , aby otrzyma ć nagrod ę jest dokonanie przez niego zakupu towaru z katalogu przys ł anego przez przedsi ę biorc ę lub dokonanie na jego rzecz okre ś lonego ś wiadczenia. Zazwyczaj, co nale ż y podkre ś li ć , cena oferowanego towaru wzgl ę dnie wysoko ść żą danego ś wiadczenia, mimo, ż e znacznie zawy ż ona w porównaniu 13 do warto ś ci rynkowej przedmiotów ofert, jest zupe ł nie znikoma w stosunku do warto ś ci nagrody, któr ą konsument ma otrzyma ć w postaci rzeczowej lub premii pieni ęż nej. Dokumenty przesy ł ane przez Stron ę post ę powania spe ł niaj ą ww. opisane kryteria poprzez zamieszczenie w ich tre ś ci zwrotów, które wywo ł uj ą u adresata oferty wra ż enie, ż e zosta ł ju ż zwyci ę zc ą konkursu: ƒ „sekretarz Komisji Konkursowej po ś wiadcza, ż e Pan (…) uzyska ł w Konkursie Wielka Promocja 500.000z ł status zwyci ę zcy ”, ƒ „Dotyczy: Wydania nagrody g ł ównej ”, ƒ „ Wygrali ś cie Pa ń stwo nagrod ę w konkursie”, ƒ „Na tym etapie konkursu jedna z prezentowanych nagród z ca łą pewno ś ci ą nale ż y ju ż do Ciebie”, ƒ „ Serdeczne gratulacje ”, ƒ „Jest Pan wybranym klientem!!! Otrzyma Pan gotówk ę w formie czeku”, ƒ „Nasz zwyci ę zca” , ƒ „… jest Pan prawdziwym szcz ęś ciarzem, ca ł kowicie bezp ł atnie otrzyma Pan gotówk ę w formie czeku- lub wed ł ug Pana wyboru w innej formie” ƒ „ G ł ówna Wygrana ”, ƒ „ASTRA PLUS-G Ł ÓWNA NAGRODA 50.000 Z Ł ”, ƒ „(…) dyrektor ds. finansowych potwierdza uprawnionemu zwyci ę zcy (…), ż e pe ł nomocnictwo niniejsze uprawnia go do otrzymania od Dzia ł u d/s Wydawania Nagród jego nagrody g ł ównej (…)”, ƒ „ Wydanie nagrody g ł ównej ”, ƒ „Kopia dokumentu jako zawiadomienie dla zwyci ę zcy”, ƒ „Dotyczy przyznania nagrody 13 lutego 2006 r.”, ƒ „Komisja Konkursowa o ś wiadcza niniejszym, ż e Pan (…) zosta ł uznany zwyci ę zc ą . To oznacza: ju ż teraz jedna z nagród nale ż y do Pana : Nagroda nr 1: Roczna nagroda g ł ówna o warto ś ci 50.000z ł Nagroda nr 2: Nagroda g ł ówna noworoczna o warto ś ci 30.000z ł Nagroda nr 3: Nagrody g ł ówne-premie noworoczne o warto ś ci 20.000z ł ”. Dokumenty przesy ł ane do konsumentów przez Stron ę post ę powania od czerwca 2006 r. w ramach konkursu pod nazw ą „Nagrody dla najlepszych” równie ż spe ł niaj ą opisane kryteria deliktu, o którym mowa w art. 17b uznk: ƒ „ Ś wiadectwo Przyznania Gwarantowanej Premii 6/2006/PG”; 14 ƒ „ OFICJALNIE ZATWIERDZONE ”; ƒ „BARDZO PILNA KORESPONDENCJA Dla odbiorcy Gwarantowanej Premii”; ƒ „To oznacza: ju ż teraz jedna z nagród nale ż y do niej : • Premia Gwarantowana: przyznawana w ramach puli o warto ś ci 50.000z ł • Nagroda G ł ówna: przyznawana w ramach puli o warto ś ci 30.000z ł • Nagroda pocieszenia: przyznawana w ramach puli o warto ś ci 15.000z ł ”. Wszystkie u ż yte przez Stron ę post ę powania ś rodki w postaci zwrotów, szaty graficznej (m.in. specyficzna ornamentacja, wyeksponowanie du żą czcionka koloru czerwonego kwoty 50.000 z ł i tzw. kodu przyznania) i stylizacji ofert na korespondencj ę urz ę dow ą , oficjaln ą maj ą na celu wywo ł anie u konsumenta wra ż enia, ż e jest zwyci ę zc ą , a jego nagroda w postaci wysokiej sumy pieni ęż nej nale ż y ju ż do niego. Wystarczy, ż e ode ś le tylko tzw. dokumenty uczestnictwa wraz ze z ł o ż onym zamówieniem na towar z do łą czonego katalogu. Wszystkie zastosowane przez Stron ę post ę powania zabiegi powoduj ą , i ż konsument zapoznaj ą c si ę z przedmiotow ą ofert ą , z której tre ś ci wynika, ż e otrzyma ł warto ś ciow ą wygran ą , dzia ł aj ą c pod wp ł ywem silnych emocji wywo ł anych w ł a ś nie u ż ytymi ś rodkami, traci czujno ść i przestaje zachowywa ć si ę racjonalnie. Skutkiem czego jest z ł o ż enie zamówienia na towar, który mo ż e okaza ć si ę mu zupe ł nie zb ę dny, i którego nie kupi ł by dzia ł aj ą c w „normalnych” warunkach. W tym miejscu nale ż y jeszcze podkre ś li ć , ż e przedsi ę biorca kieruj ą c do konsumentów imiennie zaadresowane oferty, w których informuje ich o wygraniu nagrody, w rzeczywisto ś ci prowadzi w ten sposób strategi ę sprzeda ż y i k ł adzie nacisk na sam ą promocj ę , stwarzaj ą c wra ż enie, ż e zakup lub wp ł ata s ą niejako jedynie warunkiem formalnym otrzymania nagrody. De facto celem tak zredagowanej oferty jest sprzeda ż towaru lub us ł ugi, gdy ż to ona jest ź ród ł em korzy ś ci organizatora promocji, nie za ś konkurs i przewidziane w nim „nagrody”. (zob. K. Korus, Komentarz do art. 17b ustawy o zwalczania nieuczciwej konkurencji, Sopot 2002). W przedmiotowej sprawie dzia ł ania Strony post ę powania spe ł niaj ą powy ż ej opisane warunki. Mimo zapewnie ń Strony post ę powania, i ż warunkiem udzia ł u w zorganizowanych przez ni ą konkursach nie jest dokonanie zakupu oferowanych towarów, to tre ść oraz szata graficzna ofert wysy ł anych przez Stron ę post ę powania do konsumentów, poprzez u ż ycie ww. ś rodków wyra ź nie wskazuje odbiorcy oferty, ż e warunkiem formalnym odbioru nagrody, 15 obok udzielenia odpowiedzi na pytania konkursowe, jest z ł o ż enie zamówienia na oferowany towar. Potwierdzaj ą to zwroty u ż yte w tre ś ci dokumentów przesy ł anych przez Stron ę post ę powania do konsumentów: nazwa dokumentu zg ł oszeniowego: „ Kupon-Zamówienia- Uczestnictwa” , zawieraj ą cego napis nast ę puj ą cej tre ś ci: „Przypominamy o minimalnej warto ś ci zamówienia wynosz ą cej 80z ł ”; dokumentów, które nale ż y odes ł a ć : druku „ Oficjalnego Potwierdzenia ” oraz druku „ Oficjalnego Uznania Wa ż no ś ci ” wraz z wype ł nionym „Kuponem Zamówienia-Uczestnictwa”; wyra ż enie umieszczone na kopercie zwrotnej: „Prosz ę zaznaczy ć krzy ż ykiem. W ten sposób mo ż ecie Pa ń stwo sprawdzi ć , czy niczego nie zapomnieli ś cie: Dokumenty uczestnictwa, Wype ł nione zamówienie”. Mówi ą c o czynie nieuczciwej konkurencji zdefiniowanym w art. 17b uznk , nale ż y wspomnie ć o kryterium szczególnym nadaj ą cym mu kwalifikowany charakter, które zosta ł o umieszczone w ust ę pie 2 art. 17b uznk. Z wype ł nieniem tej ż e dodatkowej przes ł anki mamy do czynienia w przypadku, gdy wysy ł ane przez przedsi ę biorc ę do konsumentów imiennie oznaczone dokumenty, maj ą oficjalny charakter. Podstaw ą przypisania pismu (ofercie) oficjalnego charakteru jest u ż ycie przez przedsi ę biorc ę w tre ś ci tego ż dokumentu specyficznych zwrotów (poprzez zatytu ł owanie „oficjalne zawiadomienie” czy „certyfikat”, wystawienie go przez „Komisj ę Losuj ą c ą ”), elementów graficznych (np. opatrzenie dokumentu piecz ę ciami i podpisami dyrektorów, czy prezesów zarz ą du, odpowiednia stylizacja graficzna ca ł ego dokumentu itp.), powo ł anie si ę w tre ś ci oferty na komisyjnie przeprowadzone losowanie nagród, czasem twierdzenie, ż e losowanie odby ł o si ę pod nadzorem osób publicznego zaufania, np. notariusza. Zastosowanie tego rodzaju ś rodków przez przedsi ę biorc ę ma za zadanie nada ć ofercie cech oficjalno ś ci, rzetelno ś ci i wiarygodno ś ci, a przez to wywo ł a ć w odbiorcy wra ż enie wa ż no ś ci takiego dokumentu. Oferty wysy ł ane przez Stron ę post ę powania w okresie od stycznia 2005 r. do maja 2006 r. spe ł niaj ą powy ż sz ą przes ł ank ę poprzez zawarcie w nich zwrotów nast ę puj ą cej tre ś ci: ƒ „ Oficjalny Dokument Żą dania Wygranej”, ƒ „Osobisty numer super- nagrody”, ƒ „ Oficjalne zawiadomienie przes ł ane do: zwyci ę zcy nagrody g ł ównej”, ƒ „Protokó ł zwyci ę zców: 9/2005”, ƒ „Poufny wynik wy ł aniania zwyci ę zców” , ƒ „ Poufne kopia dla klienta”, ƒ „Niniejsze zawiadomienie, Panie (…), jest naprawd ę Pana NIEPOWTARZALN Ą MO Ż LIWO Ś CI Ą na otrzymanie ju ż przez Pana wygranej nagrody konkursowej…”, ƒ „Poufny wynik wy ł aniania zwyci ę zców”, 16 ƒ „Komisja konkursowa ASTRA PLUS”, ƒ „ OFICJALNE PE Ł NOMOCNICTWO ”, Jednocze ś nie przekazane przez Stron ę post ę powania dokumenty wysy ł ane do konsumentów od czerwca 2006 r. równie ż zawieraj ą zwroty skutkuj ą ce nadaniem tym dokumentom oficjalnego, urz ę dowego charakteru: ƒ „ OFICJALNA WIADOMO ŚĆ Z BIURA PREMII GWARANTOWANEJ”; ƒ „OFICJALNIE ZATWIERDZONE”; ƒ „ BARDZO PILNA KORESPONDENCJA Dla odbiorcy Gwarantowanej Premii”; ƒ „(…) wspania ł e zawiadomienie o przyznaniu Gwarantowanej Premii w naszej akcji promocyjnej prowadzonej w ramach konkursu ”Nagrody dla najlepszych””; ƒ „Sk ł adam Pani moje najszczersze gratulacje i potwierdzam, i ż z JEST PANI NASYZM WYBRANYM KLIENTEM!!! OTRZYMA PANI GWARANTOWAN Ą PREMI Ę (…)”; ƒ „OFICJALNE POTWIERDZENIE”; ƒ „BIURO PRZYZNAWANIA PREMII”; ƒ „OFICJALNE UZNANIE WA Ż NO Ś CI”; Ponadto zwroty umieszczone na kopercie zwrotnej, w której nale ż y odes ł a ć wymagane przez organizatora konkursu – loterii promocyjnej (Stron ę post ę powania) dokumenty wraz z „Kuponem Zamówienia-Uczestnictwa ”, dodatkowo pot ę guj ą wra ż enie istotno ś ci i wyj ą tkowo ś ci tej ż e korespondencji: ƒ „ UWAGA: Opracowa ć w pierwszej kolejno ś ci ”, ƒ „Zawiera wa ż ne dokumenty ”. Dodatkowo wyra ź nie wskazuj ą konsumentowi jakie dokumenty powinien odes ł a ć , aby jego zg ł oszenie by ł o wa ż ne i móg ł otrzyma ć przeznaczon ą dla niego nagrod ę : „Prosz ę zaznaczy ć krzy ż ykiem. W ten sposób mo ż ecie Pa ń stwo sprawdzi ć , czy niczego nie zapomnieli ś cie: Dokumenty uczestnictwa, Wype ł nione zamówienie”. Jednocze ś nie nale ż y doda ć , ż e podstawowym celem wprowadzenia przepisu z art. 17b uznk jest ochrona konsumenta przed oszuka ń cz ą praktyk ą handlow ą . Z praktyki Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wynika, ż e ufaj ą c z ł udnym zapewnieniom o wygranej konsumenci s ą gotowi nie tylko dokona ć zakupu niepotrzebnego im towaru lub us ł ugi, lecz nawet naby ć je po znacznie zawy ż onej cenie, tylko dlatego, ż e ich „nagroda jest ju ż w zasi ę gu ich r ę ki”. Analogiczne stanowisko przyj ął ustawodawca w uzasadnieniu wprowadzonej regulacji prawnej –„ Od kilku lat mamy do czynienia z nadu ż yciami marketingowymi w zakresie loterii promocyjnych. Pewna grupa przedsi ę biorców prowadz ą cych tak ą dzia ł alno ść , formu ł uje swoje oferty w sposób oszuka ń czy, mami ą cy konsumentów gwarancj ą 17 pewnej wygranej du ż ych sum, je ż eli konsumenci zakupi ą okre ś lone towary lub wp ł ac ą okre ś lon ą kwot ę pieni ęż n ą . W wy ż ej wymienionych praktykach marketingowych cz ę sto s ą wykorzystywane elementy psychologiczne (zwroty osobiste, imienne) w celu zwi ę kszenia oddzia ł ywania na emocje konsumenta i osi ą gni ę cie zamierzonego efektu. Z do ś wiadcze ń UOKiK wynika, ż e bardzo du ż a grupa konsumentów jest podatna na takie oferty, wierzy w zapewnienia o wygranej i dokonuje niekorzystnych rozporz ą dze ń swoim mieniem” (zob. Uzasadnienie rz ą dowego projektu ustawy nowelizacyjnej, Druk Sejmu IV kadencji NR 375). Bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci, nale ż y stwierdzi ć , i ż dzia ł ania Strony post ę powania polegaj ą ce na: formu ł owaniu ofert w zakresie loterii promocyjnej w sposób stwarzaj ą cy konsumentowi – niezale ż nie od wyniku losowania czy jego wiedzy – pewno ść wygranej, je ż eli konsument z ł o ż y zamówienie na towar, wype ł niaj ą znamiona czynu nieuczciwej konkurencji zdefiniowanego w art. 17 b uznk. Tym samym przes ł anka bezprawno ś ci zosta ł a spe ł niona. Ad 3. Przepisy uokik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Z ca łą pewno ś ci ą mamy do czynienia z takim interesem, gdy dzia ł ania przedsi ę biorcy dotycz ą zbiorowo ś ci i mog ą dotkn ąć ka ż dego potencjalnego klienta tego przedsi ę biorcy, czyli gdy s ą powszechne. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej grupy konsumentów, którzy mogli sta ć si ę odbiorcami przesy ł anych przez Stron ę post ę powania dokumentów o oficjalnym charakterze, zawieraj ą cych informacj ę o wygranej pieni ęż nej. Skutkiem zastosowania przez Stron ę post ę powania w tre ś ci ofert kierowanych do konsumentów wy ż ej opisanych technik jest z ł o ż enie przez konsumenta zamówienia na towar, który mo ż e okaza ć si ę mu zupe ł nie zb ę dny, i którego nie kupi ł by dzia ł aj ą c w normalnych warunkach, co mo ż e prowadzi ć do naruszenia interesów ekonomicznych konsumenta, poprzez niekorzystne dla niego rozporz ą dzenie swoim mieniem. Powy ż szy fakt decyduje o tym, i ż trzecia przes ł anka zosta ł a spe ł niona. Wobec łą cznego spe ł nienia wszystkich trzech przes ł anek koniecznych do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonej w art. 23a uokik , Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji. 18 W ś wietle powy ż szego, nale ż y stwierdzi ć , ż e w niniejszej sprawie praktyki Strony post ę powania naruszaj ą zbiorowy interes konsumentów i tym samym zasadne by ł o podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie dla zapewnienia ochrony konsumentów. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w pkt I sentencji. Zgodnie z art. 23c ust. 2 ustawy o ochronie (…), w decyzji o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du mo ż e okre ś li ć ś rodki usuni ę cia trwaj ą cych skutków naruszenia zbiorowych interesów konsumentów w celu zapewnienia wykonania nakazu, w szczególno ś ci zobowi ą za ć przedsi ę biorc ę do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o tre ś ci i formie okre ś lonej w decyzji. Mo ż e równie ż nakaza ć publikacj ę decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci na koszt przedsi ę biorcy. Uwzgl ę dniaj ą c powy ż sze uprawnienia, Prezes Urz ę du postanowi ł o na ł o ż eniu na Stron ę post ę powania obowi ą zku poinformowania ogó ł u konsumentów, ż e stosowane przez ni ą dzia ł ania by ł y niezgodne z prawem. Na ł o ż enie na Stron ę post ę powania takiego obowi ą zku jest zasadne, gdy ż tylko w ten sposób mo ż na usun ąć skutki naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Wobec powy ż szego, orzeczono jak w pkt II sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 244, poz. 2080 ze zm.) w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. PREZESA Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Polityki Konsumenckiej Joanna Wrona 19 Otrzymuje : Peter Lucenic „ASTRA PLUS” ul. Graniczna 19 81-626 Gdynia Ma ł gorzata Raubo Adwokat z Kancelarii Adwokackiej ul. Abrahama 10/6 81-352 Gdynia 20