RŁO-7/2007

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DELEGATURA UOKIK w Ł ODZI Aleja Pi ł sudskiego 8 90-051 Ł ód ź , P - 73 Tel. (0-42) 636-36-89, Fax (0-42) 636-07-12 E-mail: lodz@uokik.gov.pl RLO-61-23/06-AB Ł ód ź , dnia 22 lutego 2007 r. DECYZJA Nr R Ł O 7/2007 I. Na podstawie art. 23f ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 23a ust.1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080, zm. Dz. U. z 2006 r. Nr157, poz.1119, Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1834) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. 2002 r. Nr 18 poz. 172; Dz. U. 2003 r. Nr 6, poz. 68), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Wy ż szej Szkole Humanistyczno – Ekonomicznej w Ł odzi, ul. Rewolucji 1905 r. nr 64, 90- 222 Ł ód ź , - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów , po uprawdopodobnieniu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cej na stosowaniu we wzorcach umowy pn. „Umowa” postanowienia o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci czesnego wymaga wydania stosownego Zarz ą dzenia Kanclerza WSHE, og ł oszenia jego tre ś ci w gablocie w holu Uczelni i w Dziekanacie oraz wirtualnym pokoju studenta www.wshe.lodz.pl/student co b ę dzie skutkowa ć zmian ą tre ś ci umowy”, które jest zbie ż ne z postanowieniem umownym wpisanym do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) i przyj ę ciu zobowi ą zania Wy ż szej Szko ł y Humanistyczno – Ekonomicznej w Ł odzi do zaniechania tych dzia ł a ń przez usuni ę cie wskazanego postanowienia z wzorców Umowy i wycofania go w drodze aneksu z umów podpisanych ze studentami, nak ł ada si ę obowi ą zek wykonania tego zobowi ą zania do dnia 31 marca 2007 r. II. Na podstawie art. 23f ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. 2005 r., Nr 244, poz. 2080 , zm. Dz. U. z 2006 r. Nr157, poz.1119, Dz. U. z 2006 r. Nr 170, poz. 1217, Dz. U. z 2006 r. Nr 249, poz. 1834) oraz stosownie do art. 28 ust. 6 tej ustawy i § 6 rozporz ą dzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2002 r. w sprawie okre ś lenia w ł a ś ciwo ś ci miejscowej i rzeczowej delegatur Urz ę du 2 Ochrony Konkurencji i Konsumentów (Dz. U. 2002 r. Nr 18 poz. 172; Dz. U. 2003 r. Nr 6, poz. 68), - dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów : nak ł ada si ę na Wy ż sz ą Szko łę Humanistyczno – Ekonomiczn ą w Ł odzi obowi ą zek z ł o ż enia sprawozdania o stopniu realizacji przyj ę tego zobowi ą zania do dnia 6 kwietnia 2007 r. Uzasadnienie W okresie od 28 sierpnia 2006 r. do 25 pa ź dziernika 2006 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes Urz ę du”) – Delegatura w Ł odzi przeprowadzi ł post ę powanie wyja ś niaj ą ce w celu wst ę pnego ustalenia, czy nast ą pi ł o naruszenie uzasadniaj ą ce wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów przez Wy ż sz ą Szko łę Humanistyczno – Ekonomiczn ą w Ł odzi (dalej: „WSHE”). W ramach post ę powania dokonano oceny wzorców umowy pn.: „Umowa” zawieranych z konsumentami na ś wiadczenie us ł ug kszta ł cenia na studiach dziennych i zaocznych. Przedmiotowa kontrola wzorców ,,Umowy” dotyczy ł a tre ś ci postanowie ń , których wykorzystywanie mog ł o stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (zwana dalej: ,,ustawa o okik”), w szczególno ś ci przez stosowanie postanowie ń , które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. W celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawid ł owo ś ci konieczne i uzasadnione sta ł o si ę podj ę cie dzia ł a ń administracyjnych zmierzaj ą cych do ochrony interesów s ł abszych uczestników rynku – konsumentów. W dniu 3 listopada 2006 r. Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du Postanowieniem Nr 1/61- 23/06 ( dowód: karty nr 1-2) post ę powanie w sprawie podejrzenia stosowania przez WSHE praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na godz ą cym w nie bezprawnym stosowaniu w zdaniu ostatnim § 4 ust. 1 wzorców umowy pn .„Umowa” postanowienia umownego, które zosta ł o wpisane w dniu 20 czerwca 2006 r. do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 (45) Kodeksu post ę powania cywilnego (na mocy wyroku S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt XVII Amc 49/05), o tre ś ci: „ Zmiana wysoko ś ci czesnego wymaga wydania stosownego Zarz ą dzenia Kanclerza WSHE, og ł oszenia jego tre ś ci w gablocie w holu Uczelni i w Dziekanacie oraz wirtualnym pokoju studenta www.wshe.lodz.pl/student co b ę dzie skutkowa ć zmian ą tre ś ci umowy” , co mo ż e stanowi ć naruszenie art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik. Prezes Urz ę du zawiadomi ł WSHE o wszcz ę ciu post ę powania w dniu 3 listopada 2006r., stosownie do przepisu art. 84 ust. 3, w zwi ą zku z art. 100a ust. 3 ustawy o okik ( dowód: karta nr 3). W odpowiedzi na zawiadomienie o wszcz ę ciu post ę powania WSHE ustosunkowa ł a si ę do przedstawionych zarzutów w pi ś mie z dnia 17 listopada 2006 r. (dowód: karta nr 56). WSHE przyzna ł a si ę do stosowania zarzucanej praktyki i zobowi ą za ł a si ę do usuni ę cia kwestionowanego postanowienia ze stosowanych wzorców ,,Umowy”. WSHE zadeklarowa ł a 3 podj ę cie w tym celu nast ę puj ą cych czynno ś ci. Po pierwsze wprowadzenie do stosowania nowych wzorów ,,Umowy”, które nie b ę d ą zawiera ł y przedmiotowego postanowienia i po drugie usuni ę cie tego postanowienia z umów zawartych ze studentami, w drodze aneksu do umów, w terminie do 31 marca 2007 r. WSHE wnios ł a o przyj ę cie przez Prezesa Urz ę du tego zobowi ą zania i wydanie decyzji administracyjnej w tej sprawie w trybie art. 23f ustawy o okik (dowód: karta nr 59). Dnia 7 grudnia 2006 r. WSHE zosta ł a zawiadomiona o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z aktami sprawy i ko ń cowego wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów oraz przedstawionych zarzutów. Prezes Urz ę du ustali ł nast ę puj ą cy stan faktyczny: Wy ż sza Szko ł a Humanistyczno - Ekonomiczna w Ł odzi dzia ł a w oparciu o wpis do Rejestru Uczelni Niepublicznych i Zwi ą zków Uczelni Niepublicznych, prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego, pod numerem 30 ( dowód: karta nr 6 ). Przedmiotem dzia ł alno ś ci WSHE jest prowadzenie kszta ł cenia na poziomie wy ż szych studiów zawodowych i magisterskich na kierunkach wymienionych w rubryce 4 tego rejestru. W swojej dzia ł alno ś ci WSHE stosuje przy zawieraniu umów kszta ł cenia z konsumentami (studentami) pi ęć rodzajów umów pn. ,,Umowa”, które stanowi ą wzorzec umowy w rozumieniu art. 384 § 1 k.c. Wszystkie wzorce ,,Umowy” w jednakowy sposób okre ś laj ą prawa i obowi ą zki stron. Jedyna ró ż nica w ich tre ś ci dotyczy okresu trwania studiów. Przedmiotem analizy Prezesa Urz ę du w ramach niniejszego post ę powania by ł y ,,Umowy” aktualnie stosowane przez WSHE przy zawieraniu umów ze studentami na okres 4, 6, 7 lub 10 semestrów oraz na czas nieoznaczony (dowód: karty nr 7-18). We wskazanych powy ż ej wzorach ,,Umowy” WSHE ustali ł a jednostronnie nast ę puj ą ce postanowienie w zdaniu ostatnim § 4 ust. 1: „Zmiana wysoko ś ci czesnego wymaga wydania stosownego Zarz ą dzenia Kanclerza WSHE, og ł oszenia jego tre ś ci w gablocie w holu Uczelni i w Dziekanacie oraz wirtualnym pokoju studenta www.wshe.lodz.pl/student co b ę dzie skutkowa ć zmian ą tre ś ci umowy” . Ponadto ustalono, ż e S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej: „S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów”) w wyroku z dnia 21 kwietnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 49/05) uzna ł za niedozwolone nast ę puj ą ce postanowienie: „ Uczelnia zastrzega sobie prawo zmiany warunków niniejszej umowy, które nast ą pi poprzez zarz ą dzenie Kanclerza Wy ż szej Szko ł y Edukacji Zdrowotnej w Ł odzi, nie wymaga to wypowiedzenia warunków niniejszej umowy. Zarz ą dzenie podane zostanie do wiadomo ś ci studentów przez og ł oszenie na tablicy informacyjnej oraz w dziekanacie.” Postanowienie to zosta ł o wpisane w dniu 20 czerwca 2006 r., pod numerem 756, do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) (zwana dalej: „k.p.c.” lub „kodeks post ę powania cywilnego”). W pi ś mie z dnia 7 grudnia 2006 r. WSHE zobowi ą za ł a si ę do wykre ś lenia z ,,Umowy” postanowienia o kwestionowanej tre ś ci w brzmieniu: „Zmiana wysoko ś ci czesnego wymaga wydania stosownego Zarz ą dzenia Kanclerza WSHE, og ł oszenia jego tre ś ci w gablocie w holu Uczelni i w Dziekanacie oraz wirtualnym pokoju studenta www.wshe.lodz.pl/student co b ę dzie skutkowa ć zmian ą tre ś ci umowy” . W tym celu WSHE zobowi ą za ł a si ę do podj ę cia w terminie do 31 marca 2007 r. nast ę puj ą cych czynno ś ci: 4 1/ opracowania i wprowadzenia do stosowania nowych wzorów ,,Umowy”, nie zawieraj ą cych przedmiotowej klauzuli, 2/ wycofania tej klauzuli w drodze aneksu, z umów podpisanych ze studentami (dowód: karta nr 59). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje : Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy o okik przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Przepis art. 23a ust. 2 ustawy o okik zawiera otwarty katalog dzia ł a ń stanowi ą cych praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Uprawdopodobnienie praktyki okre ś lonej w art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik wymaga wykazania, ż e mog ł y zosta ć spe ł nione łą cznie trzy przes ł anki: 1) dzia ł anie przedsi ę biorcy, 2) nosz ą ce znamiona bezprawno ś ci, 3) godz ą ce w zbiorowy interes konsumentów. Ad 1. Art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o okik stanowi, ż e ilekro ć w ustawie jest mowa o przedsi ę biorcy – rozumie si ę przez to osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą nie maj ą c ą osobowo ś ci prawnej, organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. WSHE jest osob ą prawn ą , która dzia ł a na podstawie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy ż szym (Dz. U. 2005 nr 164 poz. 1365 z pó ź n. zm.) – (zwana dalej: ,,ustawa o szkolnictwie wy ż szym”). Zgodnie z przepisem art. 29 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wy ż szym WSHE uzyska ł a osobowo ść prawn ą z chwil ą wpisu do Rejestru Uczelni Niepublicznych i Zwi ą zków Uczelni Niepublicznych prowadzonego przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy ż szego. Jak wskazano powy ż ej, WSHE jest zarejestrowana w tym Rejestrze pod numerem 30. Przedmiotem dzia ł alno ś ci WSHE jest kszta ł cenie na poziomie wy ż szych studiów zawodowych i magisterskich, co w ocenie Prezesa Urz ę du, nale ż y uzna ć za us ł ug ę o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej. Uzasadniaj ą c to stwierdzenie nale ż y przywo ł a ć wyrok S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 5 lutego 2003 r., sygn. akt XVII Ama 36/02, w którym S ą d stwierdza m.in., ż e przedmiotem dzia ł ania szko ł y niepublicznej s ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej , tj. edukacja. Ta wyk ł adnia S ą du odpowiada przepisowi art. 4 ust. 1 lit. a ustawy o okik definiuj ą cego poj ę cie przedsi ę biorcy jako m.in. osoby prawnej organizuj ą cej lub ś wiadcz ą cej us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej. Warto równie ż zauwa ż y ć , ż e w orzecznictwie S ą du Najwy ż szego wielokrotnie kwalifikowano uczelni ę niepa ń stwow ą jako przedsi ę biorc ę lub podmiot prowadz ą cy dzia ł alno ść gospodarcz ą (por. wyroki S ą du Najwy ż szego z dnia 14 lipca 1999 r., II CKN 451/98, OSNC 2000, nr 2, poz. 36; z dnia 29 maja 2001 r., I CKN 1217/98, OSNC 2002, nr 1, poz. 13; postanowienie SN z dnia 26 kwietnia 2002 r., IV CKN 1667/00, OSNC 2003, nr 5, poz. 65; uchwa ł a SN z dnia 6 listopada 2002 r., III CZP67/02, OSNC2003 Nr 7-8, poz. 102). 5 Prezes Urz ę du stwierdza, ż e WSHE jest przedsi ę biorc ą w rozumieniu art. 4 pkt 1 lit. a ustawy o okik. W zwi ą zku z tym pierwsza przes ł anka art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o okik zosta ł a uprawdopodobniona. Ad 2. Dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów konieczne jest, aby mia ł o ono charakter bezprawny. Bezprawno ść jest to sprzeczno ść zachowania z przepisami prawa oraz z zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego. Chodzi wi ę c o sprzeczno ść z szeroko rozumianym porz ą dkiem prawnym jako ca ł o ś ci ą . Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z normy prawnej, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm moralnych i obyczajowych okre ś lanych, jako zasady wspó łż ycia spo ł ecznego. Bezprawno ść jest czynnikiem o charakterze obiektywnym, niezale ż nym od wyst ą pienia szkody, czy od zamiaru podmiotu dopuszczaj ą cego si ę dzia ł a ń bezprawnych. Przy ocenie bezprawno ś ci rozwa ż enia wymaga kwestia, czy czyn by ł zgodny, czy te ż niezgodny z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego tj. normami prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego a tak ż e z nakazami i zakazami wynikaj ą cymi z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego. Przepis art. 23a ust. 2 ustawy o okik precyzuje klauzul ę generaln ą wskazan ą w art. 23a ust. 1 tej ustawy i jak zosta ł o wskazane wy ż ej, zawiera przyk ł adowy katalog praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Stosownie do tego przepisu, za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów uwa ż a si ę w szczególno ś ci stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego. Na mocy art. 479 45 k.p.c., S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów jest obowi ą zany przesy ł a ć Prezesowi Urz ę du odpis ka ż dego prawomocnego wyroku uwzgl ę dniaj ą cego powództwo o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone. Prezes Urz ę du jest zobowi ą zany do prowadzenia rejestru postanowie ń wzorców umów uznanych za niedozwolone, stosownie do art. 479 45 § 2 k.p.c. Przepis art. 479 45 § 3 k.p.c. ustanawia zasad ę jawno ś ci rejestru. Jawno ść rejestru oznacza, ż e jest on dost ę pny dla ka ż dego zainteresowanego, czyli ka ż dy ma do niego prawo wgl ą du. Skutkiem formalnej jawno ś ci rejestru jest niemo ż no ść zas ł aniania si ę nieznajomo ś ci ą dokonanych w nim wpisów. W rejestrze przytacza si ę tre ść postanowie ń wzorców umowy uznanych przez S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów za niedozwolone. Przedmiotem zarzutu w niniejszym post ę powaniu jest stosowanie przez WSHE we wzorcach ,,Umowy”, w obrocie z konsumentami postanowienia o tre ś ci: „Zmiana wysoko ś ci czesnego wymaga wydania stosownego Zarz ą dzenia Kanclerza WSHE, og ł oszenia jego tre ś ci w gablocie w holu Uczelni i w Dziekanacie oraz wirtualnym pokoju studenta www.wshe.lodz.pl/student co b ę dzie skutkowa ć zmian ą tre ś ci umowy” . W ocenie Prezesa Urz ę du postanowienie to mo ż e by ć to ż same z klauzul ą uznan ą za niedozwolone postanowienie umowne na mocy wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 21 kwietnia 2006 r. (sygn. akt XVII Amc 49/05), i dnia 20 czerwca 2006 r. wpisan ą do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 756, o tre ś ci: „ Uczelnia zastrzega sobie prawo zmiany warunków niniejszej umowy, które nast ą pi poprzez zarz ą dzenie Kanclerza Wy ż szej Szko ł y Edukacji Zdrowotnej w Ł odzi, nie wymaga to wypowiedzenia warunków niniejszej umowy. Zarz ą dzenie podane zostanie do wiadomo ś ci studentów przez og ł oszenie na tablicy informacyjnej oraz w dziekanacie.” 6 Zgodnie ze stanowiskiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż onym w wyroku z dnia 25 maja 2005 r. (sygn. akt XVII Ama 46/04), dla uznania, i ż okre ś lona klauzula jest niedozwolonym postanowieniem umownym wpisanym do rejestru klauzul niedozwolonych wystarczy stwierdzenie, ż e mie ś ci si ę ona w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru i nie jest konieczna literalna zgodno ść porównywanych klauzul. Czynnikiem przes ą dzaj ą cym o podobie ń stwie dwóch klauzul powinien by ć zamiar, cel, jakiemu ma s ł u ż y ć kwestionowane postanowienie. Je ś li cel utworzenia spornej klauzuli odpowiada celowi sformu ł owania klauzuli uznanej za niedozwolon ą , oba zapisy mo ż na uzna ć za to ż same. Stosowanie postanowie ń wzorców umowy o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, co potwierdzi ł S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. III SZP 03/06). Postanowienia wskazane w sentencji decyzji oraz postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wy ż ej, pod numerem 756 mog ą zosta ć uznane za to ż same, zarówno co do celu jak i skutków. Kwestionowane postanowienie § 4 ust. 1 wzorca ,,Umowy” przewiduje mo ż liwo ść jednostronnego dokonywania przez WSHE zmian umowy zawartej z konsumentem, bez wskazania ż adnych przyczyn, które mog ł yby powodowa ć takie zmiany, tym samym przedsi ę biorca rozszerza swoje uprawnienia. Jednocze ś nie stosuj ą c to postanowienie umowne WSHE ogranicza swoje obowi ą zki wobec konsumenta zwi ą zane z konieczno ś ci ą dor ę czenia umowy. Jedynym skutecznym sposobem zawarcia umowy z u ż yciem wzorca jest jej dor ę czenie. Dor ę czenie wzorca polega na wr ę czeniu lub przes ł aniu za potwierdzeniem odbioru konsumentowi dokumentu obejmuj ą cego ca ł o ść wzorca, to jest nie tylko umowy wzorcowej, ale równie ż innych dokumentów jak regulaminy, zarz ą dzenia, warunki ogólne, itp. akty, do których odwo ł uje si ę wspomniana umowa. Powy ż szy obowi ą zek w takim samym stopniu dotyczy wzorca istniej ą cego, jak i jego zmian. Nie jest dopuszczalne w przedmiotowej sprawie dor ę czenie wyci ą gu wzorca lub informacji o jego istnieniu, ustne powiadomienie, lub obwieszczenie na tablicy og ł osze ń (porównaj: Wojciech Popio ł ek, Kodeks cywilny, Komentarz, Tom 1, Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2002, 3. wydanie, s. 791). Warunkiem umowy, którego mo ż liwo ść zmiany zastrzega sobie WSHE jest wysoko ść czesnego. Umowa o studiowanie nie jest umow ą bagateln ą , zawieran ą codziennie w celu zaspokojenia bie żą cych potrzeb, a wysoko ść czesnego nie jest kwot ą drobn ą . W zwi ą zku z powy ż szym niedor ę czenie wzorca umowy przez proponenta w ż adnym wypadku nie mo ż e mie ć zastosowania w umowach mi ę dzy WSHE (przedsi ę biorc ą ) a studentami (konsumentami). To ż samym celom tj. mo ż liwo ś ci jednostronnego dokonywania zmian zawartej umowy bez wskazania ż adnych przyczyn, które mog ł yby powodowa ć takie zmiany oraz ograniczeniu obowi ą zków przedsi ę biorcy ma s ł u ż y ć postanowienie wpisane do rejestru, o którym mowa wy ż ej, pod numerem 756. Skutkiem prawnym obu ww. postanowie ń jest pozbawienie konsumenta mo ż liwo ś ci skutecznego odst ą pienia od umowy, gdy wprowadzone jednostronnie zmiany warunków umowy nie b ę d ą konsumentowi odpowiada ł y. Tym samym Prezes Urz ę du stwierdza, ż e WSHE stosuje postanowienie wzorca ,,Umowy”, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 kodeksu post ę powania cywilnego, co jest bezwzgl ę dnie zakazane. Stosownie bowiem do art. 479 42 k.p.c. który wskazuje, i ż w razie uwzgl ę dnienia powództwa o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w sentencji wyroku przytacza ich 7 tre ść i zakazuje ich wykorzystywania. Natomiast z tre ś ci art. 479 43 k.p.c. wynika, ż e wyrok prawomocny ma skutek wobec osób trzecich od chwili wpisania uznanego za niedozwolone postanowienia wzorca umowy do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. S ą d Apelacyjny w Warszawie , VI Wydzia ł Cywilny w wyrokach z dnia 29.09.2005 r., sygn. akt VI Aca 381/05 i z dnia 16.11.2005 r., sygn. akt VI Aca 473/05 stwierdzi ł , ż e : „Celem post ę powania w sprawach o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone jest tzw. abstrakcyjna kontrola wzorców, dokonana w oderwaniu od konkretnej umowy, za ś wyrok uwzgl ę dniaj ą cy powództwo przez uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone i zakazanie ich stosowania ma, zgodnie z art. 479 43 k.p.c. od chwili wpisania do odpowiedniego rejestru, skutek tak ż e wobec osób trzecich. Rozszerzona prawomocno ść materialna takich wyroków stanowi przeszkod ę procesow ą dla ponownego rozpoznania sprawy dotycz ą cej uznania za niedozwolone postanowie ń wzorców umowy, które zosta ł y uznane za niedozwolone prawomocnymi wyrokami wpisanymi do rejestru prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów zgodnie z art. 479 45 k.p.c. Wpisanie do rejestru wzorca umowy uznanego za niedozwolony wy łą cza ponowne wytoczenie powództwa w tym przedmiocie, tak ż e przez osob ę nie bior ą c ą udzia ł u w sprawie, w której wyrok wydano, za ś pozew obejmuj ą cy takie powództwo podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. – uchwa ł a S ą du Najwy ż szego z dnia 19 grudnia 2003 r. III CZP 95/03(OSNC 2005/2/25)”. W ś lad za tym nale ż y przyj ąć , ż e je ż eli w obrocie z udzia ł em konsumentów funkcjonuje zapis o tre ś ci analogicznej, jak ten w klauzuli zakazanej, celowe jest uznanie, ż e tre ść zapisu stosowana wobec konsumentów innych ani ż eli ci dotkni ę ci zapisem jest zakazana i stanowi o bezprawno ś ci takiego dzia ł ania. Tym samym, w ocenie Prezesa Urz ę du, stosowanie przez WSHE we wzorcach postanowienia wskazanego w sentencji decyzji mo ż e by ć bezprawne. W zwi ą zku z tym druga przes ł anka art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o okik zosta ł a uprawdopodobniona. Ad 3. Przes ł anka naruszenia zbiorowych interesów konsumentów jest spe ł niona, gdy dzia ł anie lub zaniechanie przedsi ę biorcy godzi w interesy konsumentów jako zbiorowo ś ci. Przepisy ustawy o okik nie definiuj ą poj ę cia zbiorowego interesu konsumentów. Przepis art. 23a ust. 1 ustawy o okik stanowi jedynie, ż e nie jest zbiorowym interesem konsumentów suma indywidualnych interesów konsumentów. Ze zbiorowym interesem konsumentów mamy do czynienia wówczas, gdy dzia ł anie przedsi ę biorcy dotyczy, b ą d ź mo ż e dotyczy ć nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć , interesy konsumentów, jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Oferta WSHE ś wiadczenia us ł ug kszta ł cenia na podstawie wzorców ,,Umowy” jest adresowana do z góry nie okre ś lonej liczby konsumentów. Z oferty tej skorzystali ju ż konsumenci – studenci kontynuuj ą cy nauk ę w uczelni, ale mog ą tak ż e z niej skorzysta ć inni konsumenci - potencjalni studenci. Kr ą g osób, który zosta ł ju ż dotkni ę ty stosowan ą praktyk ą i który tak ą praktyk ą mo ż e zosta ć dotkni ę ty jest nieograniczony i niemo ż liwy z góry do okre ś lenia ani zidentyfikowania. Stosowanie przez WSHE zarzucanej praktyki wobec nieograniczonej liczby konsumentów wype ł nia przes ł ank ę naruszenia zbiorowego interesu konsumentów. Nie ma tutaj w ą tpliwo ś ci, ż e dzia ł anie WSHE nie dotyczy interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny, lecz mog ą narusza ć uprawnienia nieograniczonego kr ę gu konsumentów, których sytuacja jest identyczna i wspólna dla ca ł ej grupy faktycznych lub potencjalnych kontrahentów (studentów) WSHE. 8 W zwi ą zku z tym trzecia przes ł anka art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o okik zosta ł a uprawdopodobniona. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę stwierdza si ę , ż e w przedmiotowej sprawie zosta ł y uprawdopodobnione wszystkie przes ł anki praktyki okre ś lonej w art. 23a ust. 1 i 2 ustawy o okik Zgodnie z art. 23f ustawy o okik je ż eli w toku post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów zostanie uprawdopodobnione - na podstawie okoliczno ś ci sprawy, informacji zawartych we wniosku lub b ę d ą cych podstaw ą wszcz ę cia post ę powania z urz ę du – ż e przedsi ę biorca stosuje praktyk ę o której mowa w art. 23a, a przedsi ę biorca, któremu jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowi ąż e si ę do podj ę cia lub zaniechania okre ś lonych dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, na ł o ż y ć obowi ą zek wykonania tych zobowi ą za ń . WSHE zobowi ą za ł a si ę do podj ę cia dzia ł a ń zmierzaj ą cych do zapobie ż enia tym naruszeniom poprzez zaprzestanie stosowania postanowienia umownego naruszaj ą cego przepisy art. 23a ust. 1 i ust. 2 ustawy o okik. St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie I sentencji decyzji. Stosownie do art. 23f ust. 3 o okik Prezes Urz ę du nak ł ada na przedsi ę biorc ę obowi ą zek sk ł adania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowi ą za ń . St ą d nale ż a ł o orzec jak w punkcie II sentencji decyzji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy o okik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 Kodeksu post ę powania cywilnego – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów – Delegatury Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Ł odzi. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Delegatury w Ł odzi Iwona Bielska Otrzymuje: Wy ż sza Szko ł a Humanistyczno-Ekonomiczna w Ł odzi ul. Rewolucji 1905 r. nr 64 90-222 Ł ód ź