DDK-4/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI L.dz. DDK1-61-8/04/HW Warszawa, dnia 31 marca 2004 r. DECYZJA nr 4/2004 Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652), zwanej dalej „ustaw ą ”, po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du, uznaje, ż e oznaczanie produktu kukurydza konserwowa à 400g Leader Price , deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą PN-A-77807:1997 , przy jednoczesnym jej nieprzestrzeganiu i wprowadzanie tak oznaczonego produktu do obrotu przez „Rajdimpex” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 2 ww. ustawy, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z 2002 r. Nr 197, poz. 1661), zwanej dalej „u.z.n.k.”, i nakazuje zaniechanie jej stosowania. UZASADNIENIE Dnia 30 stycznia 2004 r., Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 2 ww. ustawy, post ę powanie w sprawie stosowania przez „Rajdimpex” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.z.n.k.. Podstaw ę wszcz ę cia post ę powania stanowi ł y ustalenia dokonane w trakcie kontroli przeprowadzonych w I oraz IV kwartale 2003 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Kielcach, w sklepie Leader Price z siedzib ą w J ę drzejowie przy ul Chrobrego 8. Z ustale ń tych wynika, i ż w sprzeda ż y tej placówki znajdowa ł y si ę artyku ł y spo ż ywcze wyprodukowane przez „RAJDIMPEX” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26, które w zakresie badanych cech jako ś ciowych nie odpowiada ł y wymaganiom deklarowanej przez producenta normy PN-A-77807:1997 . Kontroli dwukrotnie (w marcu oraz listopadzie 2003 r.) poddano parti ę Kukurydzy konserwowej à 400g Leader Price, produkcji „RAJDIMPEX” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26, deklarowanej na zgodno ść z PN-A-77807:1997 . W wyniku bada ń przeprowadzonych przez Laboratorium Kontrolno – Analityczne G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach stwierdzono, i ż produkty nie s ą zgodne z wymaganiami deklarowanej normy PN-A-77807:1997 i deklaracj ą producenta z uwagi na: • niew ł a ś ciwy wygl ą d opakowa ń jednostkowych tj. lekko zardzewia łą zewn ę trzn ą powierzchni ę puszek oraz niew ł a ś ciwe cechy organoleptyczne, tj. obecno ść ziaren uszkodzonych w ilo ś ci oko ł o 10% (badanie z marca 2003 r.), • niew ł a ś ciwe cech organoleptyczne tj. obecno ść ziaren uszkodzonych w ilo ś ci oko ł o 20% (badanie z listopada 2003 r.). Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania, wraz z zawiadomieniem, dor ę czono stronie dnia 10 lutego 2004 r.. W pi ś mie z dnia 18 lutego 2004 r. „RAJDIMPEX” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26 przedstawi ł a swoje stanowisko odno ś nie postawionych zarzutów. Strona podnios ł a, ż e w obu przypadkach stwierdzenia nienale ż ytej jako ś ci swoich produktów, w odpowiedzi na wyst ą pienia pokontrolne Inspekcji Handlowej, zobowi ą za ł a si ę do podj ę cia dzia ł a ń skierowanych na wyeliminowanie stwierdzonych 2 uchybie ń . Z ww. pisma wynika równie ż , ż e Strona w dalszym ci ą gu prowadzi dzia ł ania maj ą ce na celu zminimalizowanie prawdopodobie ń stwa wprowadzania do obrotu produktów niezgodnych z deklarowanymi normami. Strona podnios ł a równie ż , ż e technologia produkcji kukurydzy konserwowej nie pozwala na ca ł kowite wyeliminowanie ziaren uszkodzonych, w zwi ą zku z czym przyj ę to zasad ę , ż e 0,2 % produkowanych opakowa ń kukurydzy mo ż e posiada ć wady organoleptyczne. W odniesieniu do zarzutu niew ł a ś ciwego wygl ą du opakowa ń jednostkowych tj. lekko zardzewia ł ej zewn ę trznej powierzchni puszek, Strona podnios ł a, ż e „powodem tego rodzaju wad mo ż e by ć nieprawid ł owy sposób sk ł adowania wzgl ę dnie magazynowania zakupionych w spó ł ce towarów. Odbiory towaru mi ę dzy innymi w zakresie tego rodzaju wady, jako wad widocznych, dokonywane s ą przez odbiorców w momencie przekazania (odbioru) towarów bardzo rygorystycznie, w zwi ą zku z czym za niemo ż liwe uzna ć nale ż y by w zakresie tych wad tut. Spó ł ka przekaza ł a towar w wadliwych opakowaniach”. Ponadto przedsi ę biorca podniós ł szereg okoliczno ś ci, które nie by ł y przedmiotem przedmiotowego post ę powania i nie maj ą dla jego rozstrzygni ę cia ż adnego znaczenia. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Z dniem 1 stycznia 2003 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 12 wrze ś nia 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386). Art. 5 ust. 3 powy ż szej ustawy stwierdza, i ż stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, jednak ż e w przypadku, gdy producent deklaruje na opakowaniu zgodno ść produkowanych wyrobów z okre ś lonymi normami przedmiotowymi – zobowi ą zany jest do tego, aby wyrób wykazywa ł zgodno ść z przywo ł anymi normami. Jak wykazano powy ż ej, badania pobranych próbek kukurydzy konserwowej à 400 g Leader Price wykaza ł y, i ż przedmiotowe produkty s ą niezgodne z deklarowan ą norm ą . 3 Takie praktyki przedsi ę biorstwa w zakresie oznacze ń handlowych swoich wyrobów s ą dzia ł aniami niew ł a ś ciwymi w stosunku do konsumentów i mog ą spe ł nia ć przes ł anki czynów nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.z.n.k., polegaj ą cych na wprowadzaniu do obrotu wyrobów oznaczonych w sposób wprowadzaj ą cy klienta w b łą d co do jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania oraz innych istotnych cech towarów. Przede wszystkim, praktyki takie wyczerpuj ą przes ł anki art. 3 ust. 1 u.z.n.k., który stanowi, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. Dzia ł anie sprzeczne z prawem w tym przypadku polega na naruszeniu nast ę puj ą cych przepisów: • art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 z pó ź n. zm.), zgodnie z którego tre ś ci ą informacje podane na opakowaniu jednostkowym ś rodków spo ż ywczych przeznaczonych bezpo ś rednio dla konsumenta, nie mog ą wprowadza ć konsumenta w b łą d tekstem lub znakiem graficznym oraz przypisywa ć ś rodkowi spo ż ywczemu dzia ł ania lub w ł a ś ciwo ś ci, których nie posiada, • art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44 z pó ź n. zm.), zgodnie z którego tre ś ci ą znakowanie artyku ł u rolno – spo ż ywczego nie mo ż e w szczególno ś ci wprowadza ć w b łą d nabywcy co do to ż samo ś ci artyku ł u spo ż ywczego, w tym: rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ilo ś ci, trwa ł o ś ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerowa ć , ż e posiada on specjalne w ł a ś ciwo ś ci, je ż eli ich nie posiada albo gdy inne artyku ł y rolno – spo ż ywcze posiadaj ą równie ż takie w ł a ś ciwo ś ci. W przedstawionej sytuacji, oznakowanie wyrobów deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą przy jej jednoczesnym nieprzestrzeganiu narusza prawo, mo ż e prowadzi ć do konfuzji i mylnych wyobra ż e ń konsumenta co do jako ś ci, sk ł adników oraz innych istotnych cech oferowanego mu produktu. Jak wskazywano powy ż ej, stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, jednak powo ł ywanie si ę na nie, obliguje przedsi ę biorc ę do wype ł niania wszystkich ich wymaga ń . Odnosz ą c si ę do argumentów podniesionych przez „RAJDIMPEX” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26 w pi ś mie z dnia 18 lutego 2004 r. nale ż y stwierdzi ć , ż e: 4 • podj ę cie dzia ł a ń , maj ą cych na celu wyeliminowanie stwierdzonych w wyniku kontroli przeprowadzonej w marcu 2003 r. przez Inspekcj ę Handlow ą uchybie ń , nie przynios ł o oczekiwanych rezultatów, na co wskazuj ą wyniki kontroli przeprowadzonej w listopadzie 2003 r. Wspó ł czynnik ilo ś ci ziaren uszkodzonych w stosunku do masy netto produktu wzrós ł nawet dwukrotnie (z 10 do 20%), • stwierdzenie, ż e w ramach ustale ń wewn ą trzzak ł adowych przyj ę to zasad ę , ż e 0,2 % produkowanych opakowa ń kukurydzy mo ż e posiada ć wady organoleptyczne, nie ma wp ł ywu na ocen ę zgodno ś ci przedmiotowego produktu z wymaganiami zadeklarowanej przez producenta Polskiej Normy. Ponadto nale ż y zaznaczy ć , ż e badaniu, wykonanemu na podstawie i zgodnie z PN-72/A-75050, poddano losowo wybrane próbki: 3 sztuki spo ś ród 1000 szt. (badanie z marca 2003 r.) oraz 3 szt. spo ś ród 400 szt. (badanie z listopada 2003 r.), co wyklucza mo ż liwo ść uzyskania w tym zakresie wyników nieobiektywnych oraz krzywdz ą cych dla Strony, • argument „RAJDIMPEX” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26, i ż niemo ż liwym jest, aby ponosi ł a ona odpowiedzialno ść w zakresie wady polegaj ą cej na lekkim zardzewieniu zewn ę trznej powierzchni puszek oraz ż e uszkodzenia te mog ą wynika ć z nieprawid ł owego magazynowania towaru przez jego odbiorców, nie mo ż e zosta ć uwzgl ę dniony, poniewa ż Strona nie przedstawi ł a ż adnych dowodów, potwierdzaj ą cych t ę tez ę . Przedmiotowe dzia ł anie przedsi ę biorcy jednocze ś nie zagra ż a i narusza interes klienta, bowiem przez wprowadzenie w b łą d napisem na etykiecie, mo ż e wp ł ywa ć na decyzj ę klienta w zakresie nabycia danego wyrobu. Oznakowanie to zmierza do ograniczenia prawa konsumenta do wyboru i zakupu produktu stosownie do indywidualnych preferencji. Ma zatem negatywny wp ł yw na jego interes. Oznakowanie to godzi równie ż w zasady uczciwej konkurencji, ze szkod ą dla innych przedsi ę biorców. Wobec tego narusza dobre obyczaje. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, dzia ł anie to stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ww. u.z.n.k. . Spe ł niona jest równie ż hipoteza art. 10 ust. 1 u.z.n.k. . Czynem nieuczciwej konkurencji jest bowiem równie ż takie oznaczenie towarów albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych 5 istotnych cech towarów. Czynem nieuczciwej konkurencji jest równie ż wprowadzanie do obrotu towarów w opakowaniu mog ą cym wywo ł a ć powy ż sze skutki. Jak wykazano powy ż ej, dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł niaj ą przes ł anki zawarte w cytowanym przepisie. Na tle przedstawionego powy ż ej stanu faktycznego stwierdzi ć nale ż y równie ż , ż e kwestionowane dzia ł ania, polegaj ą ce na oznaczaniu produktów deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą PN-A-77807:1997 , przy jednoczesnym jej nieprzestrzeganiu i wprowadzaniu tak oznaczonych produktów do obrotu przez „RAJDIMPEX” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna z siedzib ą w Suchej Beskidzkiej przy ul. Mickiewicza 26, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 2 ww. ustawy, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652) w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 i art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje : „Rajdimpex” K.B. Rajda Spó ł ka Jawna ul. Mickiewicza 26 34-200 Sucha Beskidzka Do wiadmo ś ci: G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej w miejscu Decyzj ę podpisa ł : z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Departamentu Jacek Herde 6 7