DDK-3/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI L.dz. DDK1-61-5/04/HW Warszawa, dnia 31 marca 2004 r. DECYZJA nr 3/2004 Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652), zwanej dalej „ustaw ą ”, po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du, uznaje, ż e oznaczanie nast ę puj ą cych produktów: - pol ę dwicy sopockiej wysokowydajnej „Tesco” , - baleronu gotowanego – wysokowydajnego „Tesco” deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą PN-A-82007:1996 przy jednoczesnym jej nieprzestrzeganiu i wprowadzanie tak oznaczonych produktów do obrotu przez Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego Henryk Kania S.A. z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ww. ustawy, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503, z 2002 r. Nr 197, poz. 1661), zwanej dalej „u.z.n.k.”, i nakazuje zaniechanie jej stosowania. UZASADNIENIE Dnia 12 stycznia 2004 r., Prezes Urz ę du wszcz ął z urz ę du, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 2 ww. ustawy, post ę powanie w sprawie stosowania przez Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego Henryk Kania S.A. z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji zdefiniowanych w art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.z.n.k. oraz naruszaniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Podstaw ę wszcz ę cia post ę powania stanowi ą ustalenia dokonane w trakcie kontroli przeprowadzonej w styczniu oraz listopadzie 2003 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Kielcach, w hipermarkecie Tesco w Kielcach przy ul. Ś wi ę tokrzyskiej 20, nale żą cym do Tesco-Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie. Z ustale ń tych wynika, i ż w sprzeda ż y tej placówki znajdowa ł y si ę przetwory mi ę sne wyprodukowane przez Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego – Henryk Kania S.A., z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, które w zakresie badanych cech jako ś ciowych nie odpowiada ł y wymaganiom deklarowanej przez producenta normy PN-A-82007:1996 Przetwory mi ę sne. W ę dliny . Kontroli poddano parti ę „Pol ę dwicy sopockiej wysokowydajnej TESCO” oraz „Baleronu gotowanego wysokowydajnego TESCO”, produkcji Zak ł adów Przetwórstwa Mi ę snego – Henryk Kania S.A., z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, deklarowanych na zgodno ść z PN-A-82007:1996 . W wyniku bada ń przeprowadzonych przez Laboratorium Kontrolno – Analityczne G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach stwierdzono, i ż produkty nie s ą zgodne z wymaganiami deklarowanej normy PN-A- 82007:1996 i deklaracj ą producenta z uwagi na: 1. „Pol ę dwica sopocka wysokowydajna TESCO” • zani ż on ą zawarto ść bia ł ka (badanie ze stycznia 2003 r.) oraz zani ż on ą zawarto ść bia ł ka i zawy ż on ą zawarto ść t ł uszczu (badanie z listopada 2003 r.), 2. „Baleron gotowany wysokowydajny TESCO” • zawy ż on ą zawarto ść wody (badanie z listopada 2003 r.). 2 Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania, wraz z zawiadomieniem, dor ę czono stronie dnia 16 stycznia 2004 r.. W pi ś mie z dnia 30 stycznia 2004 r., Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego – Henryk Kania S.A., z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, przedstawi ł y swoje stanowisko odno ś nie postawionych zarzutów. Strona podnios ł a, ż e badania powy ż szych produktów, przeprowadzane na zlecenie Producenta przez Wojewódzki Inspektorat Weterynarii – Zak ł ad Higieny Weterynaryjnej w Katowicach – Oddzia ł Zamiejscowy w Bielsku – Bia ł ej oraz na zlecenie Tesco Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie przez laboratorium SGS, nie wykaza ł y rozbie ż no ś ci pomi ę dzy parametrami ww. produktów, a wymaganiami Polskiej Normy PN-A-82007:1996. Ponadto przedsi ę biorca podniós ł inne okoliczno ś ci, które nie by ł y przedmiotem przedmiotowego post ę powania i nie maj ą dla jego rozstrzygni ę cia ż adnego znaczenia. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . W trakcie post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Z dniem 1 stycznia 2003 r. wesz ł a w ż ycie ustawa z dnia 12 wrze ś nia 2002 r. o normalizacji (Dz.U. Nr 169, poz. 1386). Art. 5 ust. 3 powy ż szej ustawy stwierdza, i ż stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, jednak ż e w przypadku, gdy producent deklaruje na opakowaniu zgodno ść produkowanych wyrobów z okre ś lonymi normami przedmiotowymi – zobowi ą zany jest do tego, aby wyrób wykazywa ł zgodno ść z przywo ł anymi normami. Jak wykazano powy ż ej, badania pobranych próbek „Pol ę dwicy sopockiej wysokowydajnej TESCO” oraz „Baleronu gotowanego wysokowydajnego TESCO”, produkcji Zak ł adów Przetwórstwa Mi ę snego – Henryk Kania S.A., z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, deklarowanych na zgodno ść z PN-A-82007:1996 , wykaza ł y, i ż przedmiotowe produkty s ą niezgodne z deklarowan ą norm ą . 3 Takie praktyki przedsi ę biorstwa w zakresie oznacze ń handlowych swoich wyrobów s ą dzia ł aniami niew ł a ś ciwymi w stosunku do konsumentów i spe ł niaj ą przes ł anki czynów nieuczciwej konkurencji w rozumieniu art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.z.n.k., polegaj ą cych na wprowadzaniu do obrotu wyrobów oznaczonych w sposób wprowadzaj ą cy klienta w b łą d co do jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania oraz innych istotnych cech towarów. Przede wszystkim, praktyki takie wyczerpuj ą przes ł anki art. 3 ust. 1 u.z.n.k., który stanowi, i ż czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. Dzia ł anie sprzeczne z prawem w tym przypadku polega na naruszeniu nast ę puj ą cych przepisów: • art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych ż ywno ś ci i ż ywienia (Dz.U. Nr 63, poz. 634 z pó ź n. zm.), zgodnie z którego tre ś ci ą informacje podane na opakowaniu jednostkowym ś rodków spo ż ywczych przeznaczonych bezpo ś rednio dla konsumenta, nie mog ą wprowadza ć konsumenta w b łą d tekstem lub znakiem graficznym oraz przypisywa ć ś rodkowi spo ż ywczemu dzia ł ania lub w ł a ś ciwo ś ci, których nie posiada, • art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jako ś ci handlowej artyku ł ów rolno – spo ż ywczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 5, poz. 44 z pó ź n. zm.), zgodnie z którego tre ś ci ą znakowanie artyku ł u rolno – spo ż ywczego nie mo ż e w szczególno ś ci wprowadza ć w b łą d nabywcy co do to ż samo ś ci artyku ł u spo ż ywczego, w tym: rodzaju, w ł a ś ciwo ś ci, sk ł adu, ilo ś ci, trwa ł o ś ci, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerowa ć , ż e posiada on specjalne w ł a ś ciwo ś ci, je ż eli ich nie posiada albo gdy inne artyku ł y rolno – spo ż ywcze posiadaj ą równie ż takie w ł a ś ciwo ś ci. W przedstawionej sytuacji, oznakowanie wyrobów deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą przy jej jednoczesnym nieprzestrzeganiu narusza prawo, mo ż e prowadzi ć do konfuzji i mylnych wyobra ż e ń konsumenta co do jako ś ci, sk ł adników oraz innych istotnych cech oferowanego mu produktu. Jak wskazywano powy ż ej, stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, jednak powo ł ywanie si ę na nie, obliguje przedsi ę biorc ę do wype ł niania wszystkich ich wymaga ń . Odnosz ą c si ę do argumentów podniesionych przez Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego – Henryk Kania S.A., z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5 w pi ś mie z dnia 30 stycznia 2004 r. nale ż y stwierdzi ć , ż e nie zas ł uguj ą one na uwzgl ę dnienie. Podwa ż anie wyników 4 bada ń Laboratorium Kontrolno – Analitycznego G ł ównego Inspektoratu Inspekcji Handlowej w Kielcach jest nieuzasadnione. Powy ż sze wyniki wskazuj ą , ż e kontrolowane partie wyrobów by ł y niejednorodne. W toku produkcji mog ł o wyst ą pi ć wiele zjawisk wp ł ywaj ą cych na ró ż n ą jako ść produktu pochodz ą cego z tej samej partii np.: - niezgodne z receptur ą sporz ą dzenie roztworu mieszanki nastrzykuj ą cej, - ró ż ne wysycenie preparatami nastrzykuj ą cymi poszczególnych kawa ł ków mi ę sa, - niedostateczny nadzór nad procesem produkcji, który spowodowa ł , ż e wymagane parametry techniczne i technologiczne nie by ł y w toku produkcji danej partii w ę dlin utrzymywane na tym samym poziomie, - niedostosowanie receptur do ró ż nej jako ś ci u ż ywanych surowców. Obowi ą zkiem producenta jest takie zorganizowanie procesu produkcji i kontroli jako ś ci wyrobów, aby eliminuj ą c powstaj ą ce nieprawid ł owo ś ci zapewni ć i utrzyma ć minimalne wymagania dla danego wyrobu okre ś lone w deklarowanej normie. Nale ż y równie ż zwróci ć uwag ę , ż e ró ż nice pomi ę dzy wynikami bada ń wykonywanych przez laboratorium Inspekcji Handlowej i laboratoria innych organów kontrolnych nie s ą w tym przypadku porównywalne, poniewa ż : - badania innych laboratoriów dotycz ą wy łą cznie dostarczonych do analizy próbek, a nie ca ł ej partii produkcyjnej, - laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii – Zak ł ad Higieny Weterynaryjnej w Katowicach – Oddzia ł Zamiejscowy w Bielsku – Bia ł ej w swoich wynikach analiz laboratoryjnych nie podaje oznaczenia partii produkcyjnej, co uniemo ż liwia ustalenie, z jakiej partii pobrane zosta ł y próbki, - próbki przekazane do bada ń w laboratorium SGS zosta ł y pobrane z innych partii produkcyjnych ni ż wyroby badane przez Inspekcj ę Handlow ą . Nale ż y zaznaczy ć , ż e Inspekcja Handlowa pobieraj ą c próbki do bada ń laboratoryjnych, ka ż dorazowo pobiera tak ż e próbki kontrolne wyrobów, które odpowiednio zabezpieczone pozostawia w kontrolowanej placówce. Mia ł o to miejsce tak ż e w przypadku próbek towarów ww. Producenta pobranych w hipermarkecie Tesco w Kielcach przy ul. Ś wi ę tokrzyskiej 20, nale żą cym do Tesco-Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Krakowie. Na wniosek kontrolowanego mog ł o by ć przeprowadzone badanie próbek kontrolnych. Otrzymane wówczas wyniki analiz by ł yby porównywalne i rozstrzygaj ą ce, gdy ż dotyczy ł yby tej samej partii produktu. 5 Producent powinien wykaza ć wi ę ksz ą staranno ść w analizowaniu procesu produkcji, zaostrzy ć nadzór nad pracownikami produkcyjnymi oraz zwi ę kszy ć cz ę stotliwo ść kontroli jako ś ci surowców i wyrobów gotowych. Przedmiotowe dzia ł anie przedsi ę biorcy jednocze ś nie zagra ż a i narusza interes klienta, bowiem przez wprowadzenie w b łą d napisem na etykiecie, mo ż e wp ł ywa ć na decyzj ę klienta w zakresie nabycia danego wyrobu. Oznakowanie to zmierza do ograniczenia prawa konsumenta do wyboru i zakupu produktu stosownie do indywidualnych preferencji. Ma zatem negatywny wp ł yw na jego interes. Oznakowanie to godzi równie ż w zasady uczciwej konkurencji, ze szkod ą dla innych przedsi ę biorców. Wobec tego narusza dobre obyczaje. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, dzia ł anie to stanowi czyn nieuczciwej konkurencji, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ww. u.z.n.k. . Spe ł niona jest równie ż hipoteza art. 10 ust. 1 u.z.n.k. . Czynem nieuczciwej konkurencji jest bowiem równie ż takie oznaczenie towarów albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów. Czynem nieuczciwej konkurencji jest równie ż wprowadzanie do obrotu towarów w opakowaniu mog ą cym wywo ł a ć powy ż sze skutki. Jak wykazano powy ż ej, dzia ł ania przedsi ę biorcy wype ł niaj ą przes ł anki zawarte w cytowanym przepisie. Na tle przedstawionego powy ż ej stanu faktycznego stwierdzi ć nale ż y równie ż , ż e kwestionowane dzia ł ania, polegaj ą ce na oznaczaniu produktów deklaracj ą zgodno ś ci z Polsk ą Norm ą PN-A-82007:1996 , przy jednoczesnym jej nieprzestrzeganiu i wprowadzaniu tak oznaczonych produktów do obrotu przez Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego – Henryk Kania S.A., z siedzib ą w Pszczynie przy ul. Korczaka 5, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 23 a ust. 2 ww. ustawy, polegaj ą c ą na naruszeniu obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, 6 poz. 1652) w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 i art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje : Zak ł ady Przetwórstwa Mi ę snego Henryk Kania S.A. ul. Korczaka 5 43-200 Pszczyna Do wiadomo ś ci: G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej w miejscu Decyzj ę podpisa ł : z up. Prezesa UOKiK Dyrektor Departamentu Jacek Herde 7