DDK-20/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI L.dz. DDK- 61-76/04/BK Warszawa, dn. 25 lipca 2005 r. DECYZJA NR 20/2005 I. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, Nr 60, poz. 535, Nr 170, poz. 1652, Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 891, Nr 96, poz. 959), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania P.R.E.S.C.O. Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na: a) nierzetelnym wskazaniu kwoty zad ł u ż enia w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty, bez podania podstawy prawnej powstania zobowi ą zania oraz okresu, za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, b) nierzetelnym wskazaniu w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, c) graficznym wyeksponowaniu zsumowanych kosztów ewentualnego post ę powania s ą dowego i/lub egzekucyjnego, d) zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji dotycz ą cych mo ż liwo ś ci podania danych konsumenta, jako d ł u ż nika, do Biura Informacji Gospodarczej, naruszaj ą obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji i jako takie stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje jej zaniechania. II. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, Nr 60, poz. 535, Nr 170, poz. 1652, Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 891, Nr 96, poz. 959), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania P.R.E.S.C.O. Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na: a) zamieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji dotycz ą cych mo ż liwo ś ci z ł o ż enia do prokuratury zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa przez d ł u ż nika, b) tytu ł owaniu pism kierowanych do konsumentów „informacja o wszcz ę ciu procedury egzekucyjnej” oraz wysy ł aniu konsumentom wype ł nionych ale nie wys ł anych do s ą du formularzy pozwów, naruszaj ą obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji oraz obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz.1807 ze zm.) i jako takie stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje jej zaniechania. III. Na podstawie art. 23 c ust. 1 w zwi ą zku z art. 23 a ust 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, Nr 60, poz. 535, Nr 170, poz. 1652, Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 891, Nr 96, poz. 959), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe 2 interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania P.R.E.S.C.O. Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na: a) powi ę kszeniu sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych, b) wzywaniu konsumenta do wskazania posiadanych rachunków bankowych bez powo ł ania si ę na prawomocny wyrok s ą du w danej sprawie oraz na wszcz ę te przez komornika post ę powanie egzekucyjne, c) informowaniu d ł u ż nika o tym, i ż Spó ł ka wyst ą pi do banków o ujawnienie posiadanych przez d ł u ż nika rachunków bankowych, d) stosowaniu procedur windykacji d ł ugów konsumenckich, w których mo ż e doj ść do windykowania przedawnionych odsetek, pomimo kategorycznej odmowy zap ł aty d ł ugu przez d ł u ż nika, który powo ł a ł si ę na up ł yw terminu przedawnienia, naruszaj ą obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz.1807 ze zm.) i jako takie stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuje jej zaniechania. IV. Na podstawie art. 23 d ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, Nr 60, poz. 535, Nr 170, poz. 1652, Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 891, Nr 96, poz. 959), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania P.R.E.S.C.O. Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na: 3 a) dokonaniu przelewu wierzytelno ś ci na mocy umowy z dnia 14 pa ź dziernika 2004 r. zawartej z firm ą Asper Sp. z o.o., b) stosowaniu procedur windykacji d ł ugów konsumenckich, które przewiduj ą kontynuowanie czynno ś ci windykacyjnych wobec d ł u ż nika mimo, i ż Spó ł ka posiada wiedz ę , i ż wierzytelno ść jej nie przys ł uguje, nie stanowi ą praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. UZASADNIENIE W dniu 8 lutego 2005 r., po przeprowadzeniu post ę powania wyja ś niaj ą cego Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej Prezesem Urz ę du, wszcz ął na podstawie art. 44 ust. 1 w zw. z art. 23a ust 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, zwanej dalej ustaw ą , post ę powanie w celu ustalenia czy spó ł ka P.R.E.S.C.O. z siedzib ą w Warszawie, zwana dalej Spó ł k ą , nie stosuje, prowadz ą c windykacj ę d ł ugów konsumenckich, praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urz ę du wskaza ł na nieprawid ł owo ś ci polegaj ą ce na: - nierzetelnym wskazaniu kwot zad ł u ż enia oraz kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, - wprowadzaniu konsumentów w b łą d, co do mo ż liwo ś ci podj ę cia kolejnych dzia ł a ń przez Spó ł k ę (zagro ż enie wyst ą pieniem do prokuratury, banków, biura informacji gospodarczej), - wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d formie prowadzenia windykacji, która mo ż e sugerowa ć , i ż toczy si ę post ę powanie s ą dowe b ą d ź egzekucyjne, - podejmowaniu próby windykowania ś wiadcze ń nienale ż nych i przedawnionych, - dokonaniu przelewu wierzytelno ś ci na mocy umowy z dnia 14 pa ź dziernika 2004 r. zawartej z firm ą Asper Sp. z o.o., która uniemo ż liwia konsumentom dochodzenie ich praw, Spó ł ka w pismach z dnia 20 grudnia 2004 r., z dnia 6 stycznia 2005 r. oraz z dnia 7 marca 2005 r. udzieli ł a wyja ś nie ń dotycz ą cych sposobu prowadzenia dzia ł alno ś ci windykacyjnej, nades ł a ł a wzory pism wysy ł anych do konsumentów, przedstawi ł a procedury prowadzenia dzia ł alno ś ci windykacyjnej oraz odnios ł a si ę do stawianych zarzutów. 4 Do materia ł u dowodowego zosta ł o w łą czone pismo biura informacji gospodarczej - KSV BIG S.A. oraz udzielona przez Urz ą d odpowied ź na to pismo jak równie ż pisma konsumenta - Pana Mateusza Kitki wraz z za łą cznikami oraz Powiatowego Rzecznika Konsumentów w P ł ocku, dotycz ą ce konsumenta Zbigniewa B ł ahut wraz z za łą czon ą kopi ą skargi konsumenta. Spó ł ka zg ł osi ł a w ą tpliwo ś ci co do zasadno ś ci w łą czenia tych materia ł ów do post ę powania. Podnios ł a równie ż , i ż cz ęść ww. korespondencji to nieuwierzytelnione kopie pism, które nie mog ą stanowi ć dowodu z dokumentu w rozumieniu art. 46 ust. 1 ustawy. Spó ł ka wyst ą pi ł a z wnioskiem o wy łą cznie tych materia ł ów z akt sprawy. Ponadto, podnios ł a zarzut udost ę pnienia akt sprawy osobom nieuprawnionym. Prezes Urz ę du nie znajduje podstaw do wy łą czenia ww. dowodów z akt sprawy. Zgodnie z art. 75§1 k.p.a. jako dowód w post ę powaniu nale ż y dopu ś ci ć wszystko co ma znaczenie dla wyja ś nienia sprawy. Pisma od konsumentów oraz innych przedsi ę biorców, które sygnalizuj ą problem i ś wiadcz ą o wyst ę powaniu narusze ń praw konsumentów maj ą istotne znaczenie dla wyja ś nienia sprawy. Ponadto, pokazuj ą jak wygl ą daj ą dzia ł ania Spó ł ki w praktyce oraz jaki mog ą mie ć one wp ł yw na prawa konsumentów. Jednocze ś nie nale ż y stwierdzi ć , i ż pismo KSV BIG S.A. stanowi ł o wyja ś nienia, o których mowa w art. 45a ustawy. Odno ś nie do zarzutu udost ę pnienia akt sprawy osobom nieuprawnionym, nale ż y stwierdzi ć , i ż niniejsze post ę powanie zosta ł o wszcz ę te z urz ę du i ż adna z ww. osób i podmiotów nie mia ł a wgl ą du do akt sprawy. Materia ł dowodowy zosta ł natomiast uzupe ł niony o oryginalne pisma przekazane przez Powiatowego Rzecznika Konsumentów w P ł ocku odpowiadaj ą ce fotokopii, z któr ą zapozna ł si ę pe ł nomocnik Spó ł ki. Prezes Urz ę du ustali ł . W wyniku tego post ę powania i po analizie nades ł anych przez Spó ł k ę dokumentów Prezes Urz ę du ustali ł , i ż Spó ł ka P.R.E.S.C.O. prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na windykacji wierzytelno ś ci pieni ęż nych, w zale ż no ś ci od umowy z kontrahentem, jako zleceniobiorca przedsi ę biorcy-wierzyciela (na podstawie pe ł nomocnictwa – art. 95 i n. k.c.) albo we w ł asnym imieniu jako wierzyciel (w zwi ą zku z zawarciem umowy cesji wierzytelno ś ci – art. 509 i n. k.c.). 5 Kontrahentami Spó ł ki, na rzecz których dokonywane s ą czynno ś ci windykacyjne, b ą d ź od których Spó ł ka kupuje wierzytelno ś ci s ą w du ż ej cz ęś ci przedsi ę biorcy zawieraj ą cy masowo umowy z konsumentami. Prowadz ą c czynno ś ci windykacyjne Spó ł ka kontaktuje si ę z d ł u ż nikiem listownie, przesy ł aj ą c pisma wzywaj ą ce do zap ł aty, telefonicznie oraz poprzez osobisty kontakt d ł u ż nika z windykatorami (windykacja bezpo ś rednia). W ramach kontaktu listownego z d ł u ż nikiem Spó ł ka przesy ł a pisma wzywaj ą ce d ł u ż nika do zap ł aty, propozycje ugodowe itp. W ww. pismach Spó ł ka wskazuje kwoty zad ł u ż enia bez podania podstawy prawnej powstania zobowi ą zania oraz okresu, za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu. Podaje ewentualne koszty post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego oraz graficznie eksponuje te kwoty poprzez zastosowanie du ż ej i pogrubionej czcionki. Zastrzega sobie ponadto, prawo powi ę kszenia sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych (w szczególno ś ci koszty wizyt windykatorów). Przesy ł ane konsumentom wezwania do zap ł aty zawieraj ą równie ż informacje o mo ż liwo ś ci podania danych konsumenta, jako d ł u ż nika, do Biura Informacji Gospodarczej i mo ż liwo ś ci z ł o ż enia do prokuratury zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa przez d ł u ż nika. Cz ęść takich wezwa ń zatytu ł owana jest „informacja o wszcz ę ciu procedury egzekucyjnej”. Spó ł ka za łą cza do nich wype ł nione, ale nie wys ł ane do s ą du formularze pozwów. Spó ł ka wzywa ponadto konsumentów do wskazania posiadanych rachunków bankowych oraz informuje d ł u ż nika o tym, i ż w przeciwnym razie wyst ą pi do banków o ich ujawnienie. Prezes Urz ę du ustali ł równie ż , i ż Spó ł ka stosuje procedury windykacji d ł ugów konsumenckich, które stanowi ą , i ż mo ż e domaga ć si ę przedawnionej wierzytelno ś ci, pomimo kategorycznej odmowy zap ł aty d ł ugu przez d ł u ż nika, który powo ł a ł si ę na up ł yw terminu przedawnienia oraz przewiduj ą przekazanie sprawy konsumenta do dalszej windykacji mimo, i ż Spó ł ka posiada wiedz ę , ż e wierzytelno ść jej nie przys ł uguje. Spó ł ka podnios ł a, i ż wezwania zawieraj ą ce tre ś ci kwestionowane w pkt I lit. d oraz w pkt III lit. b i c niniejszej decyzji by ł y wysy ł ane jednorazowo do nielicznej grupy konsumentów i aktualnie nie wysy ł a wezwa ń takiej tre ś ci. Niemniej jednak, w posiadaniu Prezesa Urz ę du s ą aktualne wzory pism przesy ł anych konsumentom przez Spó ł k ę , w których 6 znajduj ą si ę kwestionowane w decyzji wezwania. W zwi ą zku z tym, Prezes Urz ę du nie znalaz ł podstaw by uzna ć , i ż Spó ł ka kwestionowanej praktyki nie stosuje. W stosowanych przez Spó ł k ę procedurach windykacji d ł ugów konsumenckich - Pkt 5.1.2.2 procedury „Korespondencji Niestandardowej” (karta 31) oraz pkt. 6.1.3.2 procedury „Kontakt Telefoniczny” (karty 391,392) znajduj ą si ę postanowienia nakazuj ą ce pracownikom Spó ł ki podj ąć prób ę windykowania odsetek mimo, i ż przedawni ł a si ę nale ż no ść g ł ówna. Brak jest równie ż mo ż liwo ś ci zamkni ę cia post ę powania windykacyjnego na skutek uznania zastrze ż e ń d ł u ż nika. Pkt 6.4 - Obs ł uga Wierzytelno ś ci W ł asnych (karta 27), pkt 5.1.2.4 i 5.1.2.6 – Korespondencja Niestandardowa (karty 31-33) oraz pkt 6.1.3.3 i 6.1.3.4. Kontakt Telefoniczny (karty 392,393) - mówi, i ż po wyja ś nieniu sprawy wraca ona do windykacji. Prezes Urz ę du ustali ł jednak, i ż po wyja ś nianiu sprawy na korzy ść konsumenta trafia ona ponownie do windykacji, ale jedynie w celu jej zamkni ę cia. Czynno ś ci windykacyjne nie s ą dalej prowadzone. Zastrze ż enia wzbudzi ł a tre ść umowy cesji wierzytelno ś ci z dnia 14 pa ź dziernika 2004 r. zawartej z firm ą Asper Sp. z o.o., która mog ł a uniemo ż liwia ć konsumentom dochodzenie swoich praw. § 8 ww. umowy zawiera postanowienie, które zwalnia zbywc ę wierzytelno ś ci z odpowiedzialno ś ci z tytu ł u gwarancji, r ę kojmi za wady lub innej odpowiedzialno ś ci odszkodowawczej wzgl ę dem konsumenta za dostarczone towary i us ł ugi b ę d ą ce ź ród ł em wierzytelno ś ci. Prezes Urz ę du ustali ł , ż e ż adna ze stron umowy nie by ł a jednak zobowi ą zana z tytu ł u gwarancji czy r ę kojmi wzgl ę dem konsumentów. Umowa cesji dotyczy ł a zobowi ą za ń z tytu ł u umów kredytowych (spó ł ka Asper udziela po ż yczek i kredytów). Zatem ww. postanowienie nie wywo ł uje skutków prawnych. Zgodnie z zasad ą , wyra ż on ą w art. 10 Kodeksu post ę powania administracyjnego strona przed wydaniem decyzji mia ł a mo ż liwo ść zapoznania oraz wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów, co uczyni ł a w dniu 4 maja 2005 r. oraz w pi ś mie z dnia 20 maja 2005 r. Prezes Urz ę du zwa ż y ł . Art. 23a ust. 1 zd. 1 ustawy stanowi, ż e „ przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy ”. Zbiorowe 7 interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. Do stwierdzenia praktyki na podstawie art. 23a ustawy konieczne jest wykazanie, ż e spe ł nione zosta ł y łą cznie nast ę puj ą ce przes ł anki: A. bezprawno ść dzia ł a ń przedsi ę biorcy, B. naruszenie tymi dzia ł aniami zbiorowego interesu konsumentów. Ad. A I. a) Wskazanie kwoty zad ł u ż enia w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty bez podania podstawy prawnej powstania zobowi ą zania oraz okresu, za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym. Jednym z podstawowych obowi ą zków przedsi ę biorców wynikaj ą cym wprost z art. 23a ust.2 ustawy jest obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Nie jest zasadnym twierdzenie Spó ł ki , i ż obowi ą zek ten ogranicza si ę jedynie do sfery stosunków handlowych pomi ę dzy sprzedawcami a konsumentami, dotyczy jedynie informacji o oferowanym przez sprzedawc ę ś wiadczeniu i nie odnosi si ę do dzia ł alno ś ci firm windykacyjnych. Art. 23a ust. 2 ustawy ma na celu ochron ę konsumentów przed informacj ą wprowadzaj ą c ą w b łą d, która uniemo ż liwia lub ogranicza swobod ę oceny, powzi ę cia i wyra ż enia decyzji przez konsumenta (E. Łę towska Prawo Umów Konsumenckich, wydanie 2, C.H. Beck 2002 r., str. 182). Na podstawie ustale ń przeprowadzonych w toku post ę powania nale ż y stwierdzi ć , i ż w przewa ż aj ą cej cz ęś ci pism przesy ł anych konsumentom Spó ł ka nie podaje danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu. W szczególno ś ci Spó ł ka nie podaje okresów, za jaki domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, ani nie podaje numerów faktur (jest to istotne zw ł aszcza przy wierzytelno ś ciach wynikaj ą cych z us ł ug telekomunikacyjnych – karty 96,97,98). Nie mo ż na si ę zgodzi ć ze stanowiskiem Spó ł ki, która twierdzi, i ż informacja o dokonaniu cesji wierzytelno ś ci, któr ą wysy ł aj ą cedenci lub w ich imieniu Spó ł ka spe ł niaj ą wymogi informacyjne i nie jest konieczne powtarzanie tych informacji w kolejnych pismach. Zdaniem Prezesa Urz ę du, obowi ą zek wynikaj ą cy z art. 23a 8 ust 2 ustawy ci ąż y równie ż na Spó ł ce, gdy ż jest ona odr ę bnym podmiotem wyst ę puj ą cym z okre ś lonym żą daniem do konsumenta. Wezwanie do zap ł aty ma zupe ł nie inny – odr ę bny – charakter ni ż informacja o dokonaniu cesji wierzytelno ś ci. Nie mo ż na zgodzi ć si ę tak ż e z pogl ą dem, i ż konsument mo ż e w razie w ą tpliwo ś ci skontaktowa ć si ę ze Spó ł k ą w celu wyja ś nienia sprawy. Na Spó ł ce ci ąż y obowi ą zek udzielenia wszelkich informacji w zwi ą zku z kierowanym do d ł u ż nika wezwaniem. Konsument nie mo ż e by ć zobowi ą zany do ustalania przedmiotu skierowanego do niego żą dania. W ocenie Prezesa Urz ę du powy ż sza praktyka stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji (art. 23a ust 2 ustawy). I . b) Nierzetelne wskazanie w pismach wzywaj ą cych konsumenta do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego. Bezspornym jest fakt, i ż kosztów post ę powania s ą dowego i komorniczego nie mo ż na okre ś li ć na etapie przes ą dowej windykacji d ł ugu. O kosztach post ę powania orzeka w ka ż dym przypadku s ą d, ko ń cz ą c post ę powanie w konkretnej sprawie (art. 108 k.p.c.), o kosztach post ę powania egzekucyjnego orzeka za ś komornik albo s ą d, w zale ż no ś ci od tego, który z tych organów prowadzi egzekucj ę (art. 770 k.p.c.). Niemniej jednak, Spó ł ka podaje przybli ż one koszty post ę powania s ą dowego i komorniczego niekorzystne dla konsumenta, nie podaj ą c, przy tym, informacji o zasadach obliczania i zas ą dzania kosztów post ę powania przez s ą d. Zdaniem Prezesa Urz ę du rzetelne przekazywanie informacji to równie ż wskazanie okoliczno ś ci korzystnych dla konsumenta. W szczególno ś ci brak jest informacji, i ż - koszty post ę powania s ą dowego ponosi strona przegrywaj ą ca spraw ę przed s ą dem, - istnieje mo ż liwo ść ca ł kowitego b ą d ź cz ęś ciowego zwolnienia przez s ą d strony przegrywaj ą cej z kosztów post ę powania s ą dowego, co rozci ą ga si ę równie ż na koszty post ę powania egzekucyjnego (art. 102 i 771 k.p.c.). Nale ż y podkre ś li ć , i ż Prezes Urz ę du nie kwestionuje zamieszczenia w pismach kierowanych do konsumentów ostrze ż enia o mo ż liwo ś ci poniesienia przez konsumenta kosztów post ę powania s ą dowego, ale wskazywanie konkretnych kwot musi budzi ć zastrze ż enia. Prezes Urz ę du zwraca uwag ę na tendencyjno ść kwestionowanych informacji, które ponadto stwarzaj ą wra ż enie nieuchronno ś ci poniesienia kosztów post ę powania 9 s ą dowego i egzekucyjnego przez d ł u ż nika, w przypadku nie sp ł acenia d ł ugu w okre ś lonym terminie poprzez kategoryczne wskazanie na konkretne kwoty. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji (art. 23a ust 2 ustawy). I. c) graficzne wyeksponowanie zsumowanych kosztów ewentualnego post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego. Wyeksponowanie zsumowanej kwoty d ł ugu oraz kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego (karty 112, 113, 126, 131): - w centralnej cz ęś ci pisma, tu ż przy kwocie rzeczywistego zad ł u ż enia, - pogrubion ą czcionk ą o podobnej wielko ś ci (cz ę sto wi ę ksz ą ) jak czcionka, któr ą pisana jest kwota rzeczywistego zad ł u ż enia, powoduje wra ż enie, i ż na konsumentach ci ąż y nie tylko obowi ą zek zap ł aty d ł ugu ale równie ż nieuchronnie ponios ą koszty post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego bez wzgl ę du na to, czy roszczenie Spó ł ki jest zasadne. Nale ż y podkre ś li ć , i ż ww. kwoty s ą tak umieszczone w tre ś ci pisma aby konsument w pierwszym momencie zauwa ż y ł jakie koszty obci ążą go kiedy nie sp ł aci d ł ugu. W ocenie Prezesa Urz ę du, takie przedstawienie informacji nie ma na celu, jak twierdzi Spó ł ka, zapewnienia po stronie d ł u ż nika pe ł nej wiedzy o ryzykach zwi ą zanych ze sporem s ą dowym , ale wywarcie presji na konsumentów. Ponadto, zsumowanie ww. kwot mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d co do wysoko ś ci d ł ugu, którego zap ł acenia domaga si ę Spó ł ka. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji (art. 23a ust 2 ustawy). I . d) Zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji dotycz ą cych mo ż liwo ś ci podania danych konsumenta, jako d ł u ż nika, do Biura Informacji Gospodarczej. Kwestia przekazywania informacji dotycz ą cych konsumentów do Biura Informacji Gospodarczej, zwanego dalej tak ż e BIG, jest uregulowana ustaw ą z dnia 14 lutego 2003 r. o udost ę pnianiu informacji gospodarczych (Dz.U. z 2003 r. Nr 50, poz. 424). Zgodnie z art. 7 tej ustawy podmiotami uprawnionymi do przekazania takich informacji s ą wy łą cznie 10 enumeratywnie wymienione instytucje, w ś ród których nie wyst ę puj ą przedsi ę biorcy, których przedmiotem dzia ł alno ś ci gospodarczej jest windykacja. W zwi ą zku z powy ż szym, Spó ł ka nie ma uprawnie ń do przekazywania informacji na temat zad ł u ż enia konsumenta, dzia ł aj ą c równie ż na zlecenie podmiotów, które takie uprawnienia posiadaj ą (tym bardziej, ż e Spó ł ka nie posiada stosownych pe ł nomocnictw). W pismach kierowanych do konsumentów brak jest informacji o konkretnym BIG, z którym Spó ł ka b ą d ź jej mocodawca podpisa ł a stosown ą umow ę (karty 118, 120, 129). Tym samym konsumenci nie otrzymuj ą pe ł nej informacji zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt. 4 ustawy o udost ę pnianiu informacji gospodarczych. Ponadto, z pism wp ł ywaj ą cych do Urz ę du od Biur Informacji Gospodarczej wynika, i ż taka dezinformacja powoduje równie ż problemy w ich funkcjonowaniu. Konsumenci po otrzymaniu wezwania do zap ł aty z kwestionowan ą w decyzji informacj ą masowo zg ł aszaj ą si ę do BIG z pro ś b ą o sprawdzenie, czy ich dane nie znajduj ą si ę w rejestrach, a BIG ma obowi ą zek udzieli ć bezp ł atnie takiej informacji (karty 448-450) W zwi ą zku z powy ż szym, praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji (art. 23a ust 2 ustawy). II . a) Zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji dotycz ą cych mo ż liwo ś ci z ł o ż enia do prokuratury zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa przez d ł u ż nika. Spory wynikaj ą ce ze stosunków prawnych mi ę dzy Spó ł k ą , a d ł u ż nikami, co do zasady maj ą charakter cywilnoprawny i podlegaj ą przede wszystkim jurysdykcji s ą dów cywilnych. O przest ę pstwie pope ł nionym przez d ł u ż nika mo ż na mówi ć w wyj ą tkowych przypadkach. Pisma zawieraj ą ce kwestionowane informacje s ą za ś standardowe i mog ą zosta ć wysy ł ane ka ż demu potencjalnemu d ł u ż nikowi (karty 96, 98, 99, 101, 104, 131). Spó ł ka nie bada przes ł anek pope ł nienia przez d ł u ż nika przest ę pstwa zawartych w art. 286 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks Karny (Dz.U. z 1997 r. Nr 88 poz. 553 ze zm.). Nie mo ż na zatem mówi ć o usprawiedliwionym poinformowaniu o mo ż liwo ś ci spowodowania post ę powania karnego. W ocenie Prezesa Urz ę du, kwestionowane informacje s ą nieprawdziwe w stosunku do przewa ż aj ą cej ilo ś ci konsumentów, co do których brak jest postaw do z ł o ż enia zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa i maj ą na celu jedynie wywarcie na nich presji. 11 Sugerowanie, ż e konsument – d ł u ż nik Spó ł ki jest przest ę pc ą i w przypadku nie spe ł nienia ś wiadczenia grozi mu odpowiedzialno ś ci karna jest niedopuszczalne. W zwi ą zku z tym, praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji (art. 23a ust 2 ustawy). Ponadto, Spó ł ka jako cz ł onek Konferencji Przedsi ę biorstw Finansowych w Polsce jest sygnatariuszem Zasad Dobrych Praktyk Windykacyjnych (karty 495-501). Traktuj ą c w swoich pismach d ł u ż nika jako przest ę pc ę stosuje nieuczciwe praktyki zdefiniowane w tym dokumencie, w Cz ęś ci V – Nieuczciwe praktyki niedozwolone firmom windykacyjnym §84 pkt 8 i 9, które zakazuj ą przekazywania nieprawdziwych informacji o konsekwencjach niezap ł acenia d ł ugu (areszt, pozbawienie wolno ś ci, konfiskata maj ą tku, itp.) oraz zakazuj ą wyra ż ania w kontaktach z d ł u ż nikiem lub osobami trzecimi sugestii, ż e d ł u ż nik jest przest ę pc ą . Maj ą c na uwadze powy ż sze Prezes Urz ę du nie ma w ą tpliwo ś ci, i ż kwestionowana praktyka Spó ł ki godzi w dobre obyczaje, co z kolei narusza art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej - Przedsi ę biorca wykonuje dzia ł alno ść gospodarcz ą na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów i jako taka stanowi praktyk ę , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. II. b) Tytu ł owanie pism kierowanych do konsumentów „informacja o wszcz ę ciu procedury egzekucyjnej” oraz wysy ł anie konsumentom wype ł nionych, ale niewys ł anych do s ą du pozwów Cz ęść pism wysy ł anych do konsumentów przez Spó ł k ę nosi tytu ł „informacja o wszcz ę ciu procedury egzekucyjnej” (karty 113, 115). Do tych pism za łą czony jest wype ł niony i niewys ł any do s ą du pozew przeciwko konsumentowi (karta 116). W ocenie Prezesa Urz ę du, takie dzia ł anie Spó ł ki mo ż e spowodowa ć u konsumentów b łę dne wra ż enie, i ż zosta ł o wszcz ę te post ę powanie egzekucyjne przez komornika b ą d ź jest prowadzone post ę powanie s ą dowe. Nale ż y wskaza ć , i ż procedura egzekucyjna oraz post ę powanie s ą dowe wi ąż e si ę z mo ż liwo ś ci ą przymusowego dochodzenia od d ł u ż nika zap ł aty. W tym przypadku nie jest istotne, na co wskazuje Spó ł ka, ż e kwestionowane pisma s ą stosowane na dalszym etapie windykacji. Spó ł ka wprowadza konsumentów w b łą d poprzez stwarzanie pozorów, ż e 12 dysponuje ona mo ż liwo ś ci ą przymusowego dochodzenia wierzytelno ś ci bez prawomocnego wyroku s ą du. Powy ż sze stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentom rzetelnej, pe ł nej i prawdziwej informacji (art. 23a ustawy). Nale ż y podnie ść równie ż , i ż Spó ł ka narusza postanowienia zawarte w Zasadach Dobrych Praktyk Windykacyjnych, Cz ęś ci V – Nieuczciwe praktyki niedozwolone firmom windykacyjnym, pkt 5, które stanowi ą , i ż nieuczciw ą praktyk ą jest - przesy ł anie lub u ż ywanie pism, ubiorów lub narz ę dzi, oznacze ń wskazuj ą cych na wykonywanie czynno ś ci przez s ą d czy jakikolwiek urz ą d pa ń stwowy lub zawieraj ą ce informacje dla tych instytucji w ł a ś ciwe lub przeznaczone. W zwi ą zku z powy ż szym, nie budzi w ą tpliwo ś ci sprzeczno ść dzia ł a ń Spó ł ki z dobrymi obyczajami w bran ż y firm windykacyjnych. Jest to zarazem, naruszenie obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów - art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej i jako taka stanowi praktyk ę , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. III . a) Powi ę kszenie sumy zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych. Mi ę dzy Spó ł k ą a konsumentem, jak równie ż mi ę dzy daj ą cym zleceniem/cedentem a konsumentem nie ma wi ę zi zobowi ą zaniowej, która nak ł ada ł aby na d ł u ż nika obowi ą zek zap ł aty za podejmowane przez Spó ł k ę czynno ś ci windykacyjne. Na ł o ż enie na konsumenta obowi ą zku zap ł aty za czynno ś ci windykacyjne (w szczególno ś ci dotyczy to kosztów wyjazdu windykatorów) podejmowane przez Spó ł k ę jest pozbawione podstawy prawnej (karty 98, 99, 101, 102, 120, 130). Prezes Urz ę du zgadza si ę ze stanowiskiem Spó ł ki, która utrzymuje, i ż mi ę dzy Spó ł k ą a d ł u ż nikiem istnieje stosunek zobowi ą zaniowy jaki istnia ł mi ę dzy cedentem i d ł u ż nikiem. Jest to jednak obowi ą zek zap ł aty okre ś lonej kwoty pieni ęż nej, która mo ż e by ć powi ę kszona jedynie o odsetki liczone do dnia spe ł nienia ś wiadczenia, nie za ś obowi ą zek ponoszenia kosztów prowadzenia czynno ś ci windykacyjnych przez zewn ę trzn ą firm ę . Nale ż y podkre ś li ć , i ż Spó ł ka pobiera za swoje czynno ś ci wynagrodzenie w postaci prowizji od daj ą cego zlecenie (karty 164, 170), b ą d ź w postaci ró ż nicy mi ę dzy warto ś ci ą nominaln ą d ł ugu, a kwot ą za jak ą Spó ł ka kupuje d ł ug (dyskonto - karty 143, 151-153, 178- 13 180, 182-184 ,188-190). W sytuacji, w której konsument-d ł u ż nik poniesie koszty czynno ś ci windykacyjnych Spó ł ka za te same czynno ś ci otrzyma podwójne wynagrodzenie. Argument Spó ł ki, która podnosi, i ż b ę dzie dochodzi ć od d ł u ż nika kosztów prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych w odr ę bnym post ę powaniu (zatem s ą d wypowie si ę o zasadno ś ci tych roszcze ń ) nie mo ż e by ć uznany za przekonuj ą cy. Samo roszczenie g ł ówne mo ż e bowiem w konkretnym przypadku nie by ć zasadne np. z powodu up ł ywu terminu przedawnienia. Ww. praktyka Spó ł ki, nosi znamiona zastraszania i mo ż e spowodowa ć , i ż konsument w obawie przed obci ąż eniem go dodatkowymi kosztami spe ł ni to nienale ż ne ś wiadczenie. Nale ż y podnie ść równie ż , i ż Spó ł ka narusza postanowienia zawarte w Zasadach Dobrych Praktyk Windykacyjnych, Cz ęś ci V – Nieuczciwe praktyki niedozwolone firmom windykacyjnym, pkt 12, które stanowi ą , i ż nieuczciw ą praktyk ą jest : - pobieranie od d ł u ż nika, bez tytu ł u prawnego wynikaj ą cego z zawartych umów b ą d ź przepisów prawa, kwot tytu ł em op ł at w zwi ą zku z prowadzonymi dzia ł aniami windykacyjnymi. Taka praktyka jest niedopuszczalna i sprzeczna z dobrymi obyczajami. Narusza zatem art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, który nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów i jako taka stanowi praktyk ę , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. III. b) Wezwanie konsumenta do wskazania posiadanych rachunków bankowych bez powo ł ania si ę na prawomocny wyrok s ą du w danej sprawie oraz na wszcz ę te przez komornika post ę powanie egzekucyjne. Spó ł ka d ąż y do uzyskania informacji od d ł u ż nika o jego stanie maj ą tkowym zanim zostanie wszcz ę te post ę powanie egzekucyjne (karta 114). Nie jest zabronione wyst ę powanie do d ł u ż nika o udzielenie takich informacji. Jednak forma, w jakiej Spó ł ka o takie informacje wyst ę puje budzi zastrze ż enia. Poprzez u ż ycie zwrotów: - „zdecydowali ś my si ę na podj ę cie bardzo radykalnych kroków zmierzaj ą cych do wyegzekwowania d ł ugu”, - „wzywamy”, 14 - „pozyskane informacje znacznie uskuteczni ą i przyspiesz ą prowadzon ą egzekucj ę i pozwol ą na zako ń czenie sprawy”, towarzysz ą cych wyst ą pieniu Spó ł ka stwarza pozory, i ż konsument jest zobligowany do ujawnienia posiadanych rachunków bankowych oraz, ż e zosta ł o wszcz ę te bli ż ej nie sprecyzowane post ę powanie egzekucyjne. Nale ż y podkre ś li ć , i ż w celu zobligowania d ł u ż nika do udzielenia informacji o sk ł adnikach jego maj ą tku Spó ł ka mo ż e jedynie, zgodnie z art. 913 §2 w zw. z art. 914 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks Post ę powania Cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 43 poz. 296 ze zm.) z ł o ż y ć wniosek o wyjawienie maj ą tku do s ą du w ł a ś ciwo ś ci d ł u ż nika podaj ą c tytu ł wykonawczy oraz dowody uprawdopodobniaj ą ce, ż e nie uzyska zaspokojenia w pe ł ni swej nale ż no ś ci ze znanego jej maj ą tku albo z przypadaj ą cych d ł u ż nikowi bie żą cych ś wiadcze ń periodycznych za okres sze ś ciu miesi ę cy. Tylko s ą d mo ż e zobowi ą za ć d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku. Spó ł ka tym samym wkracza w kompetencje s ą du. Opisana praktyka Spó ł ki jest pozbawiona podstawy prawnej. Mo ż e wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku o swoje dobra maj ą tkowe (zw ł aszcza w kontek ś cie stwierdzenia, i ż informacje uzyskane od konsumenta maj ą przyspieszy ć prowadzon ą egzekucj ę ). Spó ł ka wykorzystuje przewag ę nad konsumentem oraz jego brak wiedzy co do sytuacji prawnej w jakiej si ę znajduje. Nale ż y podkre ś li ć , i ż Spó ł ka narusza równie ż postanowienia zawarte w Zasadach Dobrych Praktyk Windykacyjnych, Cz ęś ci IV – Nieuczciwe praktyki niedozwolone firmom windykacyjnym, pkt 5, które stanowi ą , i ż nieuczciw ą praktyk ą jest - przesy ł anie lub u ż ywanie pism, ubiorów lub narz ę dzi, oznacze ń wskazuj ą cych na wykonywanie czynno ś ci przez s ą d czy jakikolwiek urz ą d pa ń stwowy lub zawieraj ą ce informacje dla tych instytucji w ł a ś ciwe lub przeznaczone. Powy ż sza praktyka w sposób ra żą cy narusza dobre obyczaje, a zatem art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, który nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów i jako taka stanowi praktyk ę , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. III . c) Informowanie d ł u ż nika o tym, i ż Spó ł ka wyst ą pi do banków o ujawnienie posiadanych przez d ł u ż nika rachunków bankowych, pomimo i ż banki nie mog ą udzieli ć spó ł ce takich informacji. 15 Klientów banków chroni tajemnica bankowa, z której banki mog ą by ć zwolnione jedynie w ś ci ś le okre ś lonych przypadkach – art. 104 i 105 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo Bankowe – Dz.U. z 2002 r. Nr 72 poz. 665 ze zm.). Wyst ą pienie do banków o ujawnienie posiadanych przez d ł u ż nika rachunków bankowych pozbawione jest podstawy prawnej. Spó ł ka wchodzi tutaj w kompetencje komornika oraz s ą du. W zwi ą zku z powy ż szym, poinformowanie d ł u ż nika-konsumenta, i ż Spó ł ka podejmie ww. czynno ś ci ma na celu wy łą cznie wzbudzenie u konsumentów poczucia l ę ku o swoje dobra maj ą tkowe (karta 114). Nale ż y podkre ś li ć , i ż ww. informacje znajduj ą si ę na wezwaniach kwestionowanych w pkt. 8 i nale ż y je postrzega ć w kontek ś cie wcze ś niejszych zarzutów podniesionych w decyzji. Spó ł ka wykorzystuje przewag ę nad konsumentem oraz jego brak wiedzy co do sytuacji prawnej w jakiej si ę znajduje. Praktyka Spó ł ki narusza dobre obyczaje oraz art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, który nakazuje prowadzenie dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów i jako taka stanowi praktyk ę , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. III. d) Stosowanie procedur windykacji d ł ugów konsumenckich, w których mo ż e doj ść do windykowania przedawnionych odsetek, pomimo kategorycznej odmowy zap ł aty d ł ugu przez d ł u ż nika, który powo ł a ł si ę na up ł yw terminu przedawnienia. Odsetki pe ł ni ą funkcj ę akcesoryjn ą w stosunku do nale ż no ś ci g ł ównej i w przypadku jej przedawnienia rozci ą ga si ę ono równie ż na odsetki. Nigdy nie zachodzi sytuacja, w której mimo przedawnienia wierzytelno ś ci g ł ównej pozostan ą nieprzedawnione odsetki. W kwestii przedawnienia odsetek wypowiedzia ł si ę SN w uchwale 7 s ę dziów z dnia 26 stycznia 2005 r. (III CZP 42/04) stwierdzaj ą c, i ż odsetki przedawniaj ą si ę najpó ź niej z chwil ą przedawnienia roszczenia g ł ównego. Podobne stanowisko znane jest równie ż od dawna w doktrynie – „Konsekwencja ubocznego charakteru nale ż no ś ci, jakimi s ą odsetki, przejawia si ę tak ż e i w tym, ż e przedawnienie nale ż no ś ci g ł ównej rozci ą ga si ę i na odsetki” (W. Czachórski, Zobowi ą zania – zarys wyk ł adu , PWN Warszawa 1994 r.) Domaganie si ę przez Spó ł k ę przedawnionej wierzytelno ś ci, z powo ł aniem si ę na mo ż liwo ść jej przymusowego egzekwowania w sytuacji, w której konsument ś wiadomy jest przys ł uguj ą cych mu praw i wyra ż a t ę wiedz ę musi budzi ć sprzeciw Prezesa Urz ę du. Nie mo ż na zgodzi ć si ę z opini ą Spó ł ki, i ż zarzut przedawnia z ł o ż ony przez konsumenta ma znaczenie wy łą cznie w post ę powaniu przed s ą dem. D ł u ż nik-konsument musi by ć chroniony 16 przed bezpodstawnymi roszczeniami, wysuwanymi przez Spó ł k ę . Ww. praktyka Spó ł ki sprzeczna jest z dobrymi obyczajami, naruszaj ą c interesy konsumentów co jest sprzeczne z art. 17 ustawy o swobodzie gospodarczej i jako taka stanowi praktyk ę , o której mowa w art. 23a ust. 1 ustawy. Ad B - poj ę cie „konsument” Zgodnie z art. 22¹ k.c. „Za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą ”. Oznacza to, i ż status konsumenta osoba fizyczna uzyskuje z chwil ą dokonania czynno ś ci prawnej i zachowuje go dopóki ta czynno ść prawna wywo ł uje skutki, a wi ę c równie ż na etapie windykacji d ł ugu. Nie mo ż na zgodzi ć si ę ze stanowiskiem Spó ł ki, która utrzymuje, i ż z chwil ą rozwi ą zania umowy przez pierwotnego wierzyciela z konsumentem wygasa jego status. W zwi ą zku z tym, nale ż y stwierdzi ć , ż e Spó ł ka prowadz ą c dzia ł alno ść gospodarcz ą dokonuje windykacji d ł ugów konsumenckich. - poj ę cie „zbiorowego interesu konsumentów” Ustawa nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w art. 23a ust. 1 zd. 2, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem cz ę sto lub nawet powszechnie stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw nieograniczonej liczby konsumentów. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism jest standardowa. Potencjalny klient banku, abonent, itp. mo ż e zosta ć adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji pism Spó ł ki. Czynno ś ci Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku do nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów, który jest poddawany czynno ś ciom windykacyjnym podejmowanym przez Spó ł k ę . Praktyka Spó ł ki wskazana w pkt I lit. a decyzji narusza interes ekonomiczny konsumentów. Powoduje, i ż konsumenci nie posiadaj ą wiedzy na temat windykowanego d ł ugu, a co za tym idzie nie maj ą mo ż liwo ś ci zg ł oszenia ewentualnych zastrze ż e ń (np. zarzutu przedawnienia). Aby uzyska ć istotne informacje konsumenci musz ą ponie ść koszty rozmów 17 telefonicznych, które nie gwarantuj ą wyja ś nienia sprawy. Ponadto, Spó ł ka wykorzystuj ą c swoj ą przewag ę jako profesjonalisty na rynku oraz niewiedz ę konsumentów mo ż e powi ę kszy ć sum ę zad ł u ż enia o koszty prowadzonych czynno ś ci windykacyjnych (pkt III lit. a decyzji) oraz traktuje przedawnione zobowi ą zanie jako ś wiadczenie, które mo ż na przymusowo dochodzi ć (pkt III lit. d decyzji). Konsumenci, mog ą pod presj ą Spó ł ki i w obawie przed procesem s ą dowym zap ł aci ć za prowadzone przez Spó ł k ę czynno ś ci windykacjne b ą d ź spe ł ni ć ś wiadczenie, którego ze wzgl ę du na up ł yw terminu przedawnienia nie byli zobowi ą zani ś wiadczy ć . Naruszenie interesów konsumentów mo ż e mie ć nie tylko wymiar ekonomiczny. Wg E. Łę towskiej „ Nale ż y tu te ż uwzgl ę dnia ć niewygod ę organizacyjn ą , mitr ę g ę , strat ę czasu, nierzetelno ść traktowania, wprowadzenie w b łą d, a tak ż e naruszenie prywatno ś ci” ( Prawo Umów Konsumenckich, wydanie 2, C.H. Beck 2002 r., str. 341). Przerzucenie na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy mo ż e by ć dla nich uci ąż liwe, nara ż a ich na niewygod ę i strat ę czasu (pkt I lit. a decyzji). Podobnie w przypadku zamieszczania informacji dotycz ą cych mo ż liwo ś ci podania danych konsumenta do Biura Informacji Gospodarczej (pkt I lit. d). Spó ł ka nie informuje do jakiego konkretnie BIG zamierza poda ć dane konsumenta. Konsumenci, aby zweryfikowa ć czy ich dane rzeczywi ś cie figuruj ą w rejestrach musieliby sprawdzi ć wszystkie BIG funkcjonuj ą ce na rynku co jest niezwykle uci ąż liwe. Praktyki wskazane w pkt I lit. a-d, pkt II lit. a-b, pkt III lit. a decyzji, stanowi ą celowe dezinformowanie konsumentów - naruszenie prawa do informacji. Praktyki wskazane w pkt II a-b, pkt III b-d decyzji stanowi ą ponadto uci ąż liwe nagabywanie, niepokojenie, zaskakiwanie, a nawet mog ą by ć poczytane za gro ź b ę i szanta ż . Tym samym, Spó ł ka zmusza konsumentów do zap ł aty nale ż no ś ci w warunkach presji, podczas gdy dzia ł aj ą c w warunkach swobodnego powzi ę cia decyzji, post ą piliby racjonalnie, np. zakwestionowaliby zasadno ść lub wysoko ść roszczenia, z ł o ż yli reklamacj ę . Taka sytuacja powoduje nie tylko naruszenie interesów ekonomicznych, ale równie ż naruszenie dóbr osobistych konsumentów. Godzi w ich godno ść i prywatno ść . Nale ż y podkre ś li ć , i ż kwestionowane w niniejszej decyzji praktyki nie wyst ę puj ą pojedynczo, ale s ą ze sob ą ś ci ś le powi ą zane co pot ę guje dotkliwo ść ww. narusze ń dla konsumentów. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt I, II, III sentencji. 18 IV a) Dokonanie przelewu wierzytelno ś ci na mocy umowy z dnia 14 pa ź dziernika 2004 r. zawartej z firm ą Asper Sp. z o.o., która uniemo ż liwia konsumentom dochodzenie swoich praw. Z uwagi na to, i ż postanowienie umowy cesji b ę d ą ce podstaw ą kwestionowania przelewu wierzytelno ś ci nie mog ł o by ć nigdy wykorzystane w praktyce - cesja dotyczy ł a zobowi ą za ń z tytu ł u umów kredytowych i ż adna ze stron umowy nie by ł a zobowi ą zana z tytu ł u gwarancji czy r ę kojmi wzgl ę dem konsumentów - Prezes Urz ę du uzna ł , i ż dokonanie przelewu wierzytelno ś ci na mocy ww. umowy nie stanowi praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. IV b) Stosowanie procedur windykacji d ł ugów konsumenckich, które przewiduj ą kontynuowanie czynno ś ci windykacyjnych wobec d ł u ż nika mimo, i ż Spó ł ka posiada wiedz ę , i ż wierzytelno ść jej nie przys ł uguje. Pomimo pewnych nie ś cis ł o ś ci w tre ś ci kwestionowanych procedur Spó ł ka zarzucanej praktyki nie stosuje. Po wyja ś nieniu sprawy na korzy ść konsumenta czynno ś ci windykacyjne nie s ą kontynuowane. W zwi ą zku z tym, Prezes Urz ę du nie stwierdzi ł praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w ww. zakresie. Maj ą c powy ż sze na uwadze, nale ż a ł o orzec jak w pkt IV sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 k.p.c., od niniejszej decyzji przys ł uguje stronom odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. PREZESA URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW p.o. DYREKTORA DEPARTAMENTU Joanna Wrona Otrzymuj ą : 1. P.R.E.S.C.O. Sp. z o.o. Al. Jana Paw ł a II 23 19 00-854 Warszawa, 2. El ż bieta Barembruch Kancelaria Prawnicza A. Ca ł us, A. Kratiuk, M. Szmelter i Wspólnicy Sp. kom. Ul. Mokotowska 4/6 00-641 Warszawa 20