DDK-15/2005

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW CEZARY BANASI Ń SKI L.dz. DDK1-61-82/04/HW Warszawa, 2005 – 07 - 19 DECYZJA Nr 15 /2005 I. Na podstawie art. 23 e ust. 2 w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652, z 2004 r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959), po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, uznaje, ż e dzia ł ania „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka komandytowa z siedzib ą w Warszawie , polegaj ą ce na oferowaniu nast ę puj ą cych nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych produktów, znajduj ą cych si ę w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis : ƒ po ł owa opakowania od ż ywki wzmacniaj ą cej „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem wzmacniaj ą cym „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 250ml, ƒ mleko UHT - oferowane jako gratis w zestawie z trzema opakowaniami mleka smakowego à 200ml, wyprodukowanego przez SM „Mlekovita” z siedzib ą w Wysokim Mazowieckim przy ul. Ludowej 122, ƒ mas ł o - wyprodukowane przez przedsi ę biorstwo „Polser” Sp. z o.o. z siedzib ą w Siemiatyczach przy ul. Armii Krajowej 18, oferowane w zestawie promocyjnym „PRESIDENT” wraz z dwiema sztukami sera à 125g, stanowi ą nieuczciw ą i wprowadzaj ą c ą w b łą d reklam ę , oraz spe ł niaj ą przes ł anki godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503; Nr 197, poz. 1661; z 2004 r. Nr 96, poz. 959; Nr 162, poz. 1693), przez co stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów zdefiniowan ą w art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania. II. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy – Kodeks post ę powania administracyjnego w zwi ą zku z art. 80 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, umarza jako bezprzedmiotowe, wszcz ę te z urz ę du post ę powanie o stosowanie przez „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka komandytowa z siedzib ą w Warszawie , praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na oferowaniu nast ę puj ą cych produktów nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych, znajduj ą cych si ę w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis : ƒ owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g, ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml. III. Na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje, ż e dzia ł ania „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka komandytowa z siedzib ą w Warszawie, polegaj ą ce na oferowaniu produktów: ƒ czekolada à 100 g - oferowana jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami kawy mielonej „Maxwell House” à 250g, ƒ mleko UHT - oferowane jako gratis w zestawie ze ś mietankami UHT 30% i 18%, wyprodukowanymi przez SM „Mlekovita” z siedzib ą w Wysokim Mazowieckim przy ul. Ludowej 122, nie stanowi ą praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów . 2 Uzasadnienie Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej zwany „Prezesem Urz ę du”, postanowieniem z dnia 30 listopada 2004 r. (sygn. DDK1-61-82/04/HW) na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 23a ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652, z 2004 r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959), dalej zwanej „ustaw ą ”, wszcz ął z urz ę du wobec „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ki komandytowej z siedzib ą w Warszawie przy al. Krakowskiej 61, dalej zwanej „Stron ą post ę powania”, post ę powanie o stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, polegaj ą cych prowadzeniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503; Nr 197, poz. 1661; z 2004 r. Nr 96, poz. 959; Nr 162, poz. 1693), dalej zwanej „u.z.n.k.”. Podstaw ę wszcz ę cia post ę powania stanowi ł y ustalenia dokonane w trakcie kontroli przeprowadzonych w trzecim kwartale 2004 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Lublinie, w hipermarkecie „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka Komandytowa, SDT w Lublinie, zlokalizowanym w Lublinie przy ul. Chod ź ki 14, oraz przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Olsztynie w hipermarkecie „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka Komandytowa, zlokalizowanym w Olsztynie przy al. gen. Sikorskiego 2b, w zakresie prawid ł owo ś ci i rzetelno ś ci oznacze ń oferowanych artyku ł ów w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis. Z ustale ń tych wynika ł o, i ż w sprzeda ż y tych placówek znajdowa ł y si ę nast ę puj ą ce artyku ł y w opakowaniach promocyjnych, oferowane jako gratisowe, za które nabywca musia ł jednak ui ś ci ć stosown ą op ł at ę : ƒ czekolada à 100 g - oferowana jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami kawy mielonej „Maxwell House” à 250g (cena zestawu wynosi ł a 7,99 z ł , natomiast cena dwóch opakowa ń ww. kawy, sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 7,58 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,41 z ł ; ƒ owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g (cena zestawu wynosi ł a 1,69 z ł , natomiast cena dwóch opakowa ń ww. kisielu sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 1,38 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,31 z ł ; ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml (cena zestawu wynosi ł a 10,99 z ł , natomiast cena produktów wchodz ą cych w sk ł ad powy ż szego zestawu z bonifikat ą 50% na od ż ywk ę – krem wzmacniaj ą c ą „Fructis” à 200ml, sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 10,48 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,51 z ł ; ƒ po ł owa opakowania od ż ywki wzmacniaj ą cej „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem wzmacniaj ą cym „D ł ugie & Mocne” 3 „Fructis” à 250ml (cena zestawu wynosi ł a 10,99 z ł , natomiast cena produktów wchodz ą cych w sk ł ad powy ż szego zestawu z bonifikat ą 50% na od ż ywk ę wzmacniaj ą c ą „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml, sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 10,48 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,51 z ł , ƒ mleko UHT - oferowane jako gratis w zestawie ze ś mietankami UHT 30% i 18%, wyprodukowanymi przez SM „Mlekovita” z siedzib ą w Wysokim Mazowieckim przy ul. Ludowej 122 (cena zestawu wynosi ł a 5,19 z ł , natomiast cena opakowania ww. ś mietanki UHT 30% sprzedawanego oddzielnie wynosi ł a 2,99 z ł , a cena opakowania ww. ś mietanki UHT 18% sprzedawanego oddzielnie wynosi ł a 2,19 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,01 z ł ; ƒ mleko UHT - oferowane jako gratis w zestawie z trzema opakowaniami mleka smakowego à 200ml, wyprodukowanego przez SM „Mlekovita” z siedzib ą w Wysokim Mazowieckim przy ul. Ludowej 122 (cena zestawu wynosi ł a 3,55 z ł , natomiast cena 3 opakowa ń à 200ml ww. mleka smakowego sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 2,97 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,58 z ł ; ƒ mas ł o - wyprodukowane przez przedsi ę biorstwo „Polser” Sp. z o.o. z siedzib ą w Siemiatyczach przy ul. Armii Krajowej 18, oferowane w zestawie promocyjnym „PRESIDENT” wraz z dwiema sztukami sera à 125g (cena zestawu wynosi ł a 5,79 z ł , natomiast cena 2 sztuk ww. sera à 125g sprzedawanych oddzielnie wynosi ł a 5,58 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis: 0,21 z ł ; W opinii Prezesa Urz ę du takie praktyki w zakresie oznacze ń handlowych oferowanych wyrobów by ł y dzia ł aniami niew ł a ś ciwymi w stosunku do konsumentów i mog ł y spe ł nia ć przes ł anki praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 23 a ustawy, polegaj ą cych na prowadzeniu nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamy, oraz na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 2 u.z.n.k.. Postanowienie o wszcz ę ciu post ę powania, wraz z zawiadomieniem, dor ę czono Stronie post ę powania dnia 7 grudnia 2004 r.. W pi ś mie z dnia 20 grudnia 2004 r. pe ł nomocnik Strony post ę powania – Radca Prawny Agnieszka Berezowska, przedstawi ł a stanowisko Strony post ę powania odno ś nie postawionych zarzutów. W opinii Strony post ę powania w przypadku produktu czekolada à 100 g - oferowanego jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami kawy mielonej „Maxwell House” à 250g, jego cena (7,99 z ł ), odnosi ł a si ę do ceny ca ł ego zestawu, a jego opakowanie nie zawiera ł o ż adnej informacji, z której wynika ł oby, ż e znajduj ą ca si ę w nim czekolada jest oferowana gratis. W odniesieniu do pozosta ł ych produktów, których oznaczenia zakwestionowano, Strona post ę powania poinformowa ł a, ż e niniejsze nieprawid ł owo ś ci wynik ł y z b łę dnego przeliczenia cen jednostkowych. Ponadto Strona post ę powania podnios ł a, ż e nieprawid ł owo ś ci oznacze ń produktów zosta ł y usuni ę te niezw ł ocznie po otrzymaniu informacji pokontrolnych. W zwi ą zku z konieczno ś ci ą potwierdzenia informacji przekazanych przez Stron ę post ę powania, dotycz ą cych usuni ę cia nieprawid ł owo ś ci w oznaczeniach produktów, Prezes Urz ę du dzia ł aj ą c na podstawie art. 30 ust. 3 ustawy, pismem z dnia 10 stycznia 2005 r., skierowa ł do G ł ównego Inspektora Inspekcji Handlowej zlecenie przeprowadzenia kontroli 4 prawid ł owo ś ci i rzetelno ś ci oznacze ń cen produktów, które stanowi ł y podstaw ę wszcz ę cia niniejszego post ę powania. Jednocze ś nie, pismem z dnia 6 stycznia 2005 r., Prezes Urz ę du poinformowa ł Stron ę post ę powania, ż e zebrany w post ę powaniu materia ł dowodowy nie stanowi dostatecznej podstawy do wydania przez Prezesa Urz ę du decyzji w przedmiocie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów oraz ż e do powy ż szego niezb ę dne jest poczynienie dodatkowych wyja ś nie ń . W przedmiotowym pi ś mie Prezes Urz ę du poinformowa ł równie ż , ż e wobec powy ż szego nie istnieje mo ż liwo ść zako ń czenia niniejszego post ę powania w terminie okre ś lonym w art. 100f ustawy, wobec czego na podstawie art. 36 § 1 ustawy - Kodeks post ę powania administracyjnego, zosta ł o ono przed ł u ż one do dnia 6 marca 2005 r.. Pismem z dnia 11 lutego 2005 r. (sygn. BK/ANU-41-1/05/AB; BK/A Ż -41-2/05/JS), G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej poinformowa ł o wynikach kontroli przeprowadzonej na powy ż sze zlecenie Prezesa Urz ę du, w nale żą cych do Strony post ę powania sklepach „real” w Olsztynie oraz Lublinie. W trakcie kontroli inspektorzy nie stwierdzili w sprzeda ż y ż adnego z produktów w opakowaniach promocyjnych, które stanowi ą przedmiot niniejszego post ę powania. Jednocze ś nie na podstawie wyja ś nie ń dyrektora hipermarketu „real” w Lublinie oraz przed ł o ż onych wydruków komputerowych ustalono, ż e: • owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g, zosta ł wycofany ze sprzeda ż y , • czekolada à 100 g - oferowana jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami kawy mielonej „Maxwell House” à 250g – zestaw zosta ł przeceniony do kwoty 7,55 z ł do momentu jego wyprzedania, ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml – zestaw zosta ł przeceniony do kwoty 9,99 z ł do momentu jego wyprzedania, • po ł owa opakowania od ż ywki wzmacniaj ą cej „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem wzmacniaj ą cym „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 250ml - zestaw zosta ł przeceniony do kwoty 9,99 z ł do momentu jego wyprzedania. W trakcie post ę powania, Prezes Urz ę du powzi ął informacj ę , ż e dwa produkty oferowane jako gratis spo ś ród tych, które stanowi ą przedmiot niniejszego post ę powania (owoco - kisiel à 40g oraz po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml), by ł y przedmiotem wydanej dnia 13 grudnia 2004 r. decyzji RLU-39/04 (sygn. RLU- 61-177/04/MW). W tej ż e decyzji, Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du uzna ł a za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, dzia ł ania Strony post ę powania polegaj ą ce na oferowaniu nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych produktów, znajduj ą cych si ę w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis. Te produkty to: ƒ owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g, ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml, ƒ kisiel „S ł odki kubek” à 30g – oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww/ kisielu à 30g. 5 Pismem z dnia 16 lutego 2005 r., na podstawie art. 65 ust. 4 ustawy, Prezes Urz ę du poinformowa ł Stron ę post ę powania o zaliczeniu w poczet dowodów w niniejszym post ę powaniu, ustale ń dokonanych w trakcie kontroli przeprowadzonej w trzecim kwartale 2004 r. przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Lublinie, w hipermarkecie „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka Komandytowa, SDT w Lublinie, zlokalizowanym w Lublinie przy ul. Chod ź ki 14, oraz przez Wojewódzki Inspektorat Inspekcji Handlowej w Olsztynie w hipermarkecie „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka Komandytowa, zlokalizowanym w Olsztynie przy al. gen. Sikorskiego 2b, w zakresie prawid ł owo ś ci i rzetelno ś ci oznacze ń oferowanych artyku ł ów w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis. Tym samym pismem, zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du poinformowa ł Stron ę post ę powania o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń przed wydaniem decyzji. Z powy ż szego uprawnienia Strona post ę powania nie skorzysta ł a. W toku post ę powania Prezes Urz ę du ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Aby okre ś lone zachowanie mog ł o zosta ć uznane za praktyk ę naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów, konieczne jest spe ł nienie dwóch przes ł anek: • bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, • dzia ł anie naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Dla ustalenia bezprawno ś ci dzia ł ania wystarczy ustalenie, ż e okre ś lone zachowanie koliduje z przepisami prawa. Brak bezprawno ś ci winien w my ś l art. 6 ustawy – Kodeks cywilny wykaza ć przedsi ę biorca (por. Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz pod redakcj ą prof. dr hab. Janusza Szwaji, Wydawnictwo CH Beck, Warszawa 2000, s. 117 – 118). Jedn ą z mo ż liwo ś ci zapoznania si ę konsumenta z informacj ą dotycz ą c ą oferowanych towarów i us ł ug s ą informacje reklamowe umieszczone na opakowaniu produktu. Z wprowadzeniem w b łą d przez reklam ę mamy do czynienia wówczas, gdy powsta ł e na jej podstawie wyobra ż enia nie s ą zgodne ze stanem rzeczywistym. Wprowadzenie w b łą d mo ż e tak ż e nast ą pi ć w przypadku u ż ywania w reklamie prawdziwych informacji, je ż eli wywo ł uj ą one u odbiorcy mylne wra ż enie. Takie praktyki reklamowo – marketingowe przedsi ę biorców mog ą by ć kwalifikowane jako praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów. Reklama bowiem zarówno ze wzgl ę du na sw ą form ę , jak i tre ść mo ż e wprowadza ć odbiorców w b łą d, wytwarzaj ą c u nich fa ł szywe przekonanie o wyj ą tkowym charakterze oferty i jej atrakcyjno ś ci w porównaniu z innymi dost ę pnymi na rynku. Jednocze ś nie nale ż y zaznaczy ć , ż e decyduj ą ce znaczenie przy ocenie reklamy maj ą wyobra ż enia adresatów co do jej tre ś ci. Obowi ą zek udzielania konsumentom rzetelnej i pe ł nej informacji, w szczególno ś ci gdy dotyczy ona ceny, któr ą konsument musi zap ł aci ć przedsi ę biorcy za okre ś lony towar, jest jednym z podstawowych obowi ą zków na ł o ż onych na przedsi ę biorc ę z mocy regulacji ustawowych. Konsumenci, którzy nie dysponuj ą w ł a ś ciw ą informacj ą i wiedz ą , maj ą istotnie ograniczon ą wolno ść podejmowania ś wiadomych decyzji rynkowych. Brak podawania w przekazie reklamowym rzetelnych i prawdziwych informacji uniemo ż liwia im równie ż 6 dokonanie swobodnej i rzeczowej oceny oferowanych na rynku towarów i us ł ug, a tym samym mo ż e stanowi ć przypadek reklamy wprowadzaj ą cej konsumentów w b łą d. Oceniaj ą c tre ść informacji reklamowych zawartych na oferowanych przez Stron ę post ę powania produktach, nale ż y mie ć na uwadze rol ę , jak ą odgrywa odbiór informacji – w tym dotycz ą cych cen towarów - zawartych w reklamie przez jej odbiorców, a zw ł aszcza konsumentów, którzy w trakcie dokonywania zakupów kieruj ą si ę przede wszystkim kryterium ekonomicznym. W literaturze przedmiotu obowi ą zuje pogl ą d, i ż ze wzgl ę du na silne oddzia ł ywanie reklamy na wybory dokonywane przez konsumentów nale ż y przyj ąć wzorzec adresata nieuwa ż nego i ł atwo poddaj ą cego si ę sugestiom, tj. wzorzec przeci ę tnego adresata reklamy. Tak scharakteryzowany adresat reklamy, w niniejszej sprawie – konsument, b ę dzie z pewno ś ci ą odbiera ł jednoznacznie brzmi ą ce informacje reklamowe, dotycz ą ce ilo ś ci towaru oferowanego jako gratis, a wi ę c nieodp ł atnie, jako prawdziwe. Podstaw ę do wyobra ż enia, ż e podawane przez Stron ę post ę powania ceny s ą zgodne z wyobra ż eniami nabywcy wywo ł anymi tre ś ci ą informacji reklamowych, mo ż e stanowi ć wiedza na temat cen, jak ą dysponuje przeci ę tny konsument. Nale ż y bowiem przyj ąć , ż e nabywaj ą c towary i us ł ugi codziennego u ż ytku, a tak ż e dokonuj ą c zakupów innych towarów i us ł ug, konsument postrzega, ż e wszystkie ceny towarów podawane przez sprzedawców odpowiadaj ą cenom tych ż e towarów obliczonym na podstawie tre ś ci zawartych na ich opakowaniach informacji reklamowych. Te spostrze ż enia tworz ą jego wyobra ż enie na temat cen, którym kieruje si ę dokonuj ą c kolejnych zakupów. Jak wykaza ł o przeprowadzone przed Prezesem Urz ę du post ę powanie – oznaczenia umieszczone na produktach oferowanych przez Stron ę post ę powania, zawiera ł y nieprawdziwe informacje, które mog ą wprowadzi ć konsumentów – odbiorców reklamy i jednocze ś nie potencjalnych nabywców – w b łą d co do faktycznej ceny tych ż e produktów: ƒ owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g (cena zestawu wynosi ł a 1,69 z ł , natomiast cena dwóch opakowa ń ww. kisielu sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 1,38 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis wynosi ł a 0,31 z ł ; ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml (cena zestawu wynosi ł a 10,99 z ł , natomiast cena produktów wchodz ą cych w sk ł ad powy ż szego zestawu z bonifikat ą 50% na od ż ywk ę – krem wzmacniaj ą c ą „Fructis” à 200ml, sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 10,48 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis wynosi ł a 0,51 z ł ; ƒ po ł owa opakowania od ż ywki wzmacniaj ą cej „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem wzmacniaj ą cym „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 250ml (cena zestawu wynosi ł a 10,99 z ł , natomiast cena produktów wchodz ą cych w sk ł ad powy ż szego zestawu z bonifikat ą 50% na od ż ywk ę wzmacniaj ą c ą „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml, sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 10,48 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis wynosi ł a 0,51 z ł , ƒ mleko UHT - oferowane jako gratis w zestawie z trzema opakowaniami mleka smakowego à 200ml, wyprodukowanego przez SM „Mlekovita” z siedzib ą w Wysokim Mazowieckim przy ul. Ludowej 122 (cena zestawu wynosi ł a 3,55 z ł , natomiast cena 3 opakowa ń à 200ml ww. mleka smakowego sprzedawanych oddzielnie, wynosi ł a 2,97 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis wynosi ł a 0,58 z ł ; ƒ mas ł o - wyprodukowane przez przedsi ę biorstwo „Polser” Sp. z o.o. z siedzib ą w Siemiatyczach przy ul. Armii Krajowej 18, oferowane w zestawie promocyjnym „PRESIDENT” wraz z dwiema sztukami sera à 125g (cena zestawu wynosi ł a 5,79 z ł , 7 natomiast cena 2 sztuk ww. sera à 125g sprzedawanych oddzielnie wynosi ł a 5,58 z ł ), op ł ata za towar oferowany jako gratis wynosi ł a 0,21 z ł . Oznacza to, ż e konsument otrzymywa ł wprowadzaj ą c ą w b łą d informacj ę o cenie oferowanego produktu. Podawane w ten sposób informacje reklamowe mog ą sprawia ć wra ż enie konkurencyjno ś ci cen produktów oferowanych przez Stron ę post ę powania w stosunku do cen innych sprzedawców, którzy podaj ą ceny w sposób rzetelny, i w konsekwencji mog ą wp ł yn ąć na wybór konsumenta i doprowadzi ć do dokonania zakupu w placówce nale żą cej do Strony post ę powania. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów reguluje zasady i tryb przeciwdzia ł ania praktykom naruszaj ą cym zbiorowe interesy konsumentów, co wynika z tre ś ci jej art. 1 ust. 2. Zbiorowy interes konsumentów oznacza: dotycz ą cy ogó ł u, a naruszenie tego interesu mo ż e mie ć miejsce, gdy skutkami dzia ł a ń sprzecznych z ustaw ą o ochronie konkurencji i konsumentów dotkni ę ty jest szerszy kr ą g uczestników rynku, jak i wtedy, gdy dzia ł ania te wywo ł uj ą inne niekorzystne zjawiska. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów w odniesieniu do konsumentów chroni ich interesy jako zjawiska o charakterze instytucjonalnym, zbiorowym. Dzia ł aniami antykonsumenckimi s ą jedynie takie dzia ł ania, które dotykaj ą sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. W przedmiotowej sprawie Strona post ę powania dopu ś ci ł a si ę dzia ł a ń antykonsumenckich, dotykaj ą cych sfery interesów szerokiego kr ę gu uczestników rynku. Skutkami dzia ł a ń Strony post ę powania dotkni ę ci s ą wszyscy konsumenci, którzy stali si ę odbiorcami przedmiotowych informacji reklamowych umieszczonych na opakowaniach przedmiotowych produktów . Dzia ł ania Strony post ę powania naruszaj ą bezpiecze ń stwo ekonomiczne konsumentów, wywo ł uj ą niekorzystne zjawiska, albowiem s ą niezgodne z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa. Nale ż y jednocze ś nie zwróci ć uwag ę , ż e S ą d Najwy ż szy wyrazi ł pogl ą d, i ż „naruszenie indywidualnego interesu konsumenta nie wyklucza dopuszczalno ś ci równoczesnego uznania, ż e dochodzi do naruszenia publicznego zbiorowego interesu konsumentów, je ż eli indywidualne pogwa ł cenie przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mog ł oby w jakikolwiek sposób prowadzi ć do ustanowienia lub utrwalenia monopolistycznych praktyk rynkowych, które wywo ł uj ą lub mog ą wywo ł a ć zakazane skutki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej” ( wyrok S ą du Najwy ż szego z dnia 26 lutego 2004r. sygn. akt III SK 2/04 ). W opinii Prezesa Urz ę du jednym z podstawowych praw konsumentów jest prawo do bezpiecze ń stwa ekonomicznego, wobec czego konsumenci powinni mie ć zapewnion ą mo ż liwo ść ś wiadomego podejmowania decyzji w zakresie dokonywania wyboru dóbr i us ł ug. Dlatego te ż w trybie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów podj ę to dzia ł ania w celu zapobie ż enia sprzecznym z prawem dzia ł aniom Strony post ę powania, godz ą cym w prawa nieograniczonej liczby konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym nale ż y stwierdzi ć , i ż w niniejszej sprawie zosta ł naruszony zbiorowy interes konsumentów, co uzasadnia podj ę cie dzia ł a ń przewidzianych w ustawie dla zapewnienia odpowiedniej ochrony konsumentów. Nale ż y zwróci ć uwag ę , ż e powy ż sze dzia ł ania godz ą równie ż w zasady uczciwej konkurencji, ze szkod ą dla innych przedsi ę biorców . Zgodnie z opini ą doktryny, reklam ę stanowi ą ś wiadomie podejmowane w sferze gospodarczej dzia ł ania, zmierzaj ą ce do promowania towarów lub us ł ug poprzez wskazanie na ich cechy w taki sposób, aby wywo ł a ć lub wzmocni ć okre ś lone potrzeby u klientów, steruj ą c ich wyborem (Ewa Nowi ń ska „Zwalczanie nieuczciwej reklamy. Zagadnienia cywilno- prawne” Kraków, 2002, str. 25). Poniewa ż przedmiotowe oznaczenia towarów maj ą na celu 8 ich promocj ę i zach ę cenie potencjalnych nabywców do zakupu, nale ż y stwierdzi ć , ż e dzia ł ania Strony post ę powania polegaj ą ce na oferowaniu nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych produktów, znajduj ą cych si ę w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis, stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, zdefiniowan ą w art. 23a ust. 2 ustawy, polegaj ą c ą na nieuczciwej i wprowadzaj ą cej w b łą d reklamie. Jednocze ś nie, wobec niezw ł ocznego zaprzestania stosowania powy ż szych dzia ł a ń , co potwierdzi ł y wyniki ww. kontroli przeprowadzonej na zlecenie Prezesa Urz ę du przez Inspekcj ę Handlow ą , w nale żą cych do Strony post ę powania sklepach w Olsztynie i Lublinie, w trakcie której inspektorzy Inspekcji Handlowej nie stwierdzili w sprzeda ż y ż adnego z produktów w opakowaniach promocyjnych, które stanowi ą przedmiot niniejszego post ę powania, Prezes Urz ę du na podstawie art. 23 e ustawy stwierdzi ł zaniechanie praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Za powy ż szym przemawia ł równie ż fakt, ż e na podstawie wyja ś nie ń dyrektora hipermarketu „real” w Lublinie oraz przed ł o ż onych wydruków komputerowych ustalono, ż e: • owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g, zosta ł wycofany ze sprzeda ż y, • czekolada à 100 g - oferowana jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami kawy mielonej „Maxwell House” à 250g – zestaw zosta ł przeceniony do kwoty 7,55 z ł do momentu jego wyprzedania, ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml – zestaw zosta ł przeceniony do kwoty 9,99 z ł do momentu jego wyprzedania, • po ł owa opakowania od ż ywki wzmacniaj ą cej „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem wzmacniaj ą cym „D ł ugie & Mocne” „Fructis” à 250ml - zestaw zosta ł przeceniony do kwoty 9,99 z ł do momentu jego wyprzedania. Bezprawno ść ww. praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, polega na naruszeniu art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 2 u.z.n.k. . Zgodnie z tre ś ci ą art. 3 ust. 1 u.z.n.k. czynem nieuczciwej konkurencji jest dzia ł anie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, je ż eli zagra ż a lub narusza interes innego przedsi ę biorcy lub klienta. Jak wykazano powy ż ej, dzia ł ania Strony post ę powania polegaj ą ce na oferowaniu nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych produktów, s ą sprzeczne z dobrymi obyczajami, które nakazuj ą nie umieszcza ć na opakowaniach produktów informacji niezgodnych z rzeczywisto ś ci ą i wprowadzaj ą cych nabywców w b łą d. Przedmiotowe dzia ł ania, poprzez mo ż liwo ść wprowadzenia w b łą d i wp ł yni ę cia na decyzj ę nabywców co do dokonania zakupu, zagra ż aj ą i naruszaj ą interesy konsumentów oraz innych konkuruj ą cych na rynku przedsi ę biorców. Wobec faktu, ż e przedmiotowa praktyka dotyczy oznaczania towarów w sposób mog ą cy wprowadzi ć klientów w b łą d co do istotnej dla nich cechy, jak ą niew ą tpliwie jest cena towaru, narusza ona równie ż tre ść art. 10 ust. 1 u.z.n.k., zgodnie z którym czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub us ł ug albo jego brak, które mo ż e wprowadzi ć klientów w b łą d co do pochodzenia, ilo ś ci, jako ś ci, sk ł adników, sposobu wykonania, przydatno ś ci, mo ż liwo ś ci zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo us ł ug, a tak ż e zatajenie ryzyka, jakie wi ąż e si ę z korzystaniem z nich. 9 Jak ju ż wspomniano powy ż ej, zgodnie z opini ą doktryny, reklam ę stanowi ą ś wiadomie podejmowane w sferze gospodarczej dzia ł ania, zmierzaj ą ce do promowania towarów lub us ł ug poprzez wskazanie na ich cechy w taki sposób, aby wywo ł a ć lub wzmocni ć okre ś lone potrzeby u klientów, steruj ą c ich wyborem (Ewa Nowi ń ska „Zwalczanie nieuczciwej reklamy. Zagadnienia cywilno-prawne” Kraków, 2002, str. 25) . Poniewa ż przedmiotowe oznaczenia towarów maj ą na celu ich promocj ę i zach ę cenie potencjalnych nabywców do zakupu, nale ż y stwierdzi ć , ż e niniejsza praktyka narusza tre ść art. 16 ust. 1 pkt 2, zgodnie z którym czynem nieuczciwej konkurencji jest reklama wprowadzaj ą ca w b łą d i mog ą ca przez to wp ł yn ąć na decyzj ę konsumenta co do nabycia towaru lub us ł ugi. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, nale ż y stwierdzi ć , ż e dzia ł ania Strony post ę powania polegaj ą ce na oferowaniu nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych produktów, znajduj ą cych si ę w opakowaniach promocyjnych, których oznaczenia sugeruj ą kupuj ą cym, ż e nabywaj ą wi ę ksz ą ilo ść towaru za ni ż sz ą cen ę w stosunku do cen tych samych produktów nieobj ę tych promocj ą , lub ż e otrzymuj ą oni okre ś lony towar gratis , stanowi ą praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, zdefiniowan ą w art. 23a ust. 2 ustawy, polegaj ą c ą na dopuszczeniu si ę godz ą cych w zbiorowe interesy konsumentów czynów nieuczciwej konkurencji, zdefiniowanych w art. 3 ust. 1, art. 10 ust. 1 oraz 16 ust. 1 pkt 2 u.z.n.k. Jednocze ś nie wobec powzi ę cia w trakcie prowadzonego post ę powania informacji, ż e dwa produkty oferowane jako gratis spo ś ród tych, które stanowi ą przedmiot niniejszego post ę powania (owoco - kisiel à 40g oraz po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml), by ł y ju ż przedmiotem wydanej dnia 13 grudnia 2004 r. decyzji RLU-39/04 (sygn. RLU-61-177/04/MW), w której Delegatura Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w Lublinie, dzia ł aj ą c w imieniu Prezesa Urz ę du uzna ł a za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania Strony post ę powania polegaj ą ce na oferowaniu nieprawid ł owo i nierzetelnie oznaczonych produktów, na podstawie art. 105 § 1 ustawy – Kodeks post ę powania administracyjnego w zwi ą zku z art. 80 ustawy, Prezes Urz ę du, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, umorzy ł jako bezprzedmiotowe niniejsze post ę powanie w odniesieniu do produktów: ƒ owoco - kisiel à 40g - oferowany jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami ww. kisielu à 40g, ƒ po ł owa opakowania od ż ywki – kremu wzmacniaj ą cej „Fructis” à 200ml - oferowanej jako gratis w zestawie z szamponem przeciw ł upie ż owym „Fructis” à 250ml. Ponadto w odniesieniu do produktu: • czekolada à 100 g - oferowana jako gratis w zestawie z dwoma opakowaniami kawy mielonej „Maxwell House” à 250g, Prezes Urz ę du uwzgl ę dni ł wyja ś nienia przedstawione przez Stron ę post ę powania, i wobec faktu, ż e materia ł y kontrolne przedstawione przez Inspekcj ę Handlow ą równie ż nie wskazywa ł y na to, aby na ww. zestawie znalaz ł a si ę informacja reklamowa wskazuj ą ca, ż e który ś z elementów zestawu oferowany jest gratis. Natomiast w odniesieniu do produktu: ƒ mleko UHT - oferowane jako gratis w zestawie ze ś mietankami UHT 30% i 18%, wyprodukowanymi przez SM „Mlekovita” z siedzib ą w Wysokim Mazowieckim przy ul. Ludowej 122, 10 stwierdzono, ż e op ł ata za towar oferowany jako gratis wynosi ł a 0,01 z ł . Znikoma warto ść tej kwoty nie pozwala na stwierdzenie, ż e jej pobieranie narusza ł o zbiorowe interesy konsumentów w stopniu uzasadniaj ą cym uznanie przedmiotowego dzia ł ania za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym na podstawie art. 23 d w zwi ą zku z art. 23 a ust. 2 ustawy, po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów , Prezes Urz ę du uzna ł , ż e dzia ł ania Strony post ę powania, polegaj ą ce na oferowaniu tych produktów nie stanowi ą praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów . Wobec powy ż szego orzeka si ę jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804, z 2003 r. Nr 60, poz. 535 i Nr 170, poz. 1652, z 2004 r. Nr 93, poz. 891 i Nr 96, poz. 959) w zwi ą zku z art. 479 28 § 1 pkt 1 i art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z pó ź n. zm.), od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuj ą : „real,-Sp. z o.o. i Spó ł ka” Spó ł ka komandytowa al. Krakowska 61 02-183 Warszawa Do wiadomo ś ci: G ł ówny Inspektorat Inspekcji Handlowej W miejscu Decyzj ę podpisa ł : z up. Prezesa UOKiK p.o. Dyrektora Departamentu Joanna Wrona 11