DDK-10/2008

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MA Ł GORZATA KRASNOD Ę BSKA-TOMKIEL DDK- 61-19/07/IS Warszawa, dn. 31 lipca 2008 r. DECYZJA NR 10/2008 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu , polegaj ą ce na: a) nierzetelnym wskazywaniu w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; b) umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej w celu ustalenia maj ą tku na potrzeby post ę powania komorniczego, co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, ż e podmiot inny ni ż s ą d mo ż e zobowi ą za ć d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku oraz mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; c) umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak uregulowania zad ł u ż enia spowoduje uzyskanie przez Spó ł k ę s ą dowego nakazu zap ł aty, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów wra ż enie co do pewno ś ci wydania przez s ą d nakazu zap ł aty, niezale ż nie od podnoszonych zarzutów, co z kolei mo ż e wywo ł a ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; d) braku podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ugu; e) umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia stanowi celowe dzia ł anie konsumenta, które mo ż e narazi ć go na odpowiedzialno ść karn ą , co mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; co narusza obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym stanowi praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i nakazuje zaniechanie ich stosowania. II. Na podstawie art. 27 ust. 2 w zwi ą zku z art. 27 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów dzia ł ania APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu , polegaj ą ce na umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż z ł o ż enie przez Spó ł k ę pozwu do s ą du wszczyna procedur ę egzekucyjn ą , co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez sugerowanie, i ż egzekucja zostanie wszcz ę ta bez przeprowadzenia post ę powania s ą dowego oraz wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego, co narusza obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentów, a tym samym stanowi praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów i stwierdza zaniechanie jej stosowania z dniem 29 maja 2007 r. III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 79 672,34 z ł . (s ł ownie: siedemdziesi ą t dziewi ęć tysi ę cy sze ść set siedemdziesi ą t dwa z ł ote i 34/100) , p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze. zm.), w zakresie okre ś lonym w punkcie I i II sentencji decyzji. IV. Na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks post ę powania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zwi ą zku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu wszcz ę tego z urz ę du post ę powania w sprawie dzia ł a ń przez APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu polegaj ą cych na umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów 2 informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej, którzy b ę d ą przeprowadzili windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika, co mog ł o stanowi ć praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.) poprzez naruszenie przepisu art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm.) i wynikaj ą cego z niego obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów w zwi ą zku z wzbudzaniem u konsumentów poczucia l ę ku, zagro ż enia i obawy o utrat ę dobrego imienia w miejscu zamieszkania i zatrudnienia oraz zamiarem wywarcia u konsumentów presji psychicznej prowadz ą cej do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza post ę powanie . UZASADNIENIE W dniu 9 stycznia 2007 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „Prezesem Urz ę du”, na wniosek Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce (sygn. akt: DDK-405-5/07/DG) w sprawie wst ę pnego ustalenia czy iCentrum S.A., obecnie APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu, zwana te ż dalej „Spó ł k ą ”, dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów lub naruszenia chronionych prawem interesów konsumentów uzasadniaj ą cego podj ę cie dzia ł a ń okre ś lonych w odr ę bnych ustawach. Spó ł ka w pi ś mie z dnia 28 stycznia 2007 r. zaj ęł a stanowisko w sprawie oraz przekaza ł a dokumenty żą dane przez Prezesa Urz ę du. Po dokonaniu analizy otrzymanych od Spó ł ki informacji i dokumentów Prezes Urz ę du w dniu 23 kwietnia 2007 r. postanowi ł o zamkni ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego uznaj ą c, i ż istniej ą podstawy do wszcz ę cia post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W dniu 30 maja 2007 r. Prezes Urz ę du wszcz ął na podstawie art. 49 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej „uokik”, post ę powanie w sprawie stosowania przez iCentrum S.A., obecnie APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.), praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urz ę du wskaza ł na nieprawid ł owo ś ci polegaj ą ce na: - braku podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ugu; - nierzetelnym wskazywaniu w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, co mo ż e wzbudza ć 3 u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; - umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej, którzy b ę d ą przeprowadzili windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku, zagro ż enia i obaw ę o utrat ę dobrego imienia w miejscu zamieszkania i zatrudnienia oraz zmierza ć do wywarcia u konsumentów presji psychicznej prowadz ą cej do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; - umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej w celu ustalenia maj ą tku na potrzeby post ę powania, co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, ż e podmiot inny ni ż s ą d mo ż e zobowi ą za ć d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku oraz mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; - umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia stanowi celowe dzia ł anie konsumenta, które mo ż e narazi ć go na odpowiedzialno ść karn ą , co mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; - umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak uregulowania zad ł u ż enia spowoduje uzyskanie przez Spó ł k ę s ą dowego nakazu zap ł aty, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów wra ż enie co do pewno ś ci wydania przez s ą d nakazu zap ł aty, niezale ż nie od podnoszonych zarzutów, co z kolei mo ż e wywo ł a ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki; - umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż z ł o ż enie przez Spó ł k ę pozwu do s ą du wszczyna procedur ę egzekucyjn ą , co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez sugerowanie, i ż egzekucja zostanie wszcz ę ta bez przeprowadzenia post ę powania s ą dowego oraz wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego, które mog ł y narusza ć obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, o którym mowa w art. 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (Dz. U. z 2004 r., Nr 173, poz. 1807 ze zm.). Do akt post ę powania w sprawie stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów w łą czono dokumentacj ę zgromadzon ą w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego wraz z informacjami przekazanymi przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach w pi ś mie z dnia 20 wrze ś nia 2006 r. oraz 26 pa ź dziernika 2006 r. Spó ł ka w pismach z dnia 28 stycznia 2007 r., 10 czerwca 2007 r., 15 listopada 2007 r. oraz 5 lutego 2008 r. udzieli ł a wyja ś nie ń dotycz ą cych sposobu prowadzenia dzia ł alno ś ci windykacyjnej, nades ł a ł a wzory pism wysy ł anych do konsumentów, przedstawi ł a procedury prowadzenia dzia ł alno ś ci windykacyjnej, odnios ł a si ę do stawianych zarzutów oraz poinformowa ł a o wprowadzeniu zmian do niektórych pism, których tre ś ci zosta ł y obj ę te zarzutami Prezesa Urz ę du w tocz ą cym si ę post ę powaniu. 4 W pi ś mie z dnia 23 maja 2008 r. Spó ł ka poinformowa ł a Prezesa Urz ę du o zmianie dotychczasowej firmy iCentrum S.A. na APS POLAND S.A. oraz o zmianie adresu siedziby Spó ł ki. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 k.p.a., Spó ł ka zosta ł a poinformowana o mo ż liwo ś ci wypowiedzenia si ę przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materia ł ów oraz zg ł oszonych żą da ń . Pismem z dnia 16 czerwca 2008 r., Prezes Urz ę du zawiadomi ł Spó ł k ę o zako ń czeniu post ę powania dowodowego w przedmiotowej sprawie. Jednocze ś nie zosta ł wyznaczony 7-dniowy termin na zapoznanie si ę strony z aktami niniejszej sprawy. Spó ł ka skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa. W dniu 27 czerwca 2008 r. z aktami sprawy zapozna ł si ę Wojciech Basiewicz, jako pe ł nomocnik Spó ł ki, na podstawie przed ł o ż onego pe ł nomocnictwa. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą polegaj ą c ą na windykacji wierzytelno ś ci pieni ęż nych w oparciu o umowy zlecenia na podstawie udzielonego przez zleceniodawc ę pe ł nomocnictwa. Kontrahentami Spó ł ki, na rzecz których dokonywane s ą czynno ś ci windykacyjne, s ą w du ż ej cz ęś ci przedsi ę biorcy zawieraj ą cy masowo umowy z konsumentami. Prowadz ą c czynno ś ci windykacyjne Spó ł ka kontaktuje si ę z d ł u ż nikiem listownie, przesy ł aj ą c pisma wzywaj ą ce do zap ł aty, telefonicznie oraz poprzez osobisty kontakt windykatorów z d ł u ż nikami (windykacja bezpo ś rednia). W ramach kontaktu listownego z d ł u ż nikiem Spó ł ka przesy ł a pisma wzywaj ą ce d ł u ż nika do zap ł aty, propozycje ugodowe itp. Analiza przedstawionych przez Spó ł k ę wzorów pism – wezwa ń wysy ł anych do konsumentów oraz stosownych procedur windykacji pozwoli ł a ustali ć , i ż Spó ł ka stosuje praktyki polegaj ą ce na: 1. nierzetelnym wskazywaniu w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego (karty nr 9; 11; 18; 51; 56; 70; 71; 106; 108; 151); 2. umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej w celu ustalenia maj ą tku na potrzeby post ę powania komorniczego (karty nr 51; 62; 63; 78; 84; 93; 150; 153); 3. umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak uregulowania zad ł u ż enia spowoduje uzyskanie przez Spó ł k ę s ą dowego nakazu zap ł aty (karty nr 86; 94); 4. umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż z ł o ż enie przez Spó ł k ę pozwu do s ą du wszczyna procedur ę egzekucyjn ą oraz, ż e Spó ł ka zaniecha ł a jej stosowania z dniem 29 maja 2007 r. (karty nr 63; 148; 149; 150; 160-166); 5. braku podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ugu (karty nr 50; 51; 55; 56; 57; 58; 60; 61; 62; 63; 71; 75; 84; 85; 86; 87; 93; 95); 5 6. umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia stanowi celowe dzia ł anie konsumenta, które mo ż e narazi ć go na odpowiedzialno ść karn ą (karty nr 63; 71; 85; 92; 104). Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje. I. Ocena dzia ł a ń APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu w aspekcie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Przepis art. 24 ust. 2 uokik stanowi, ż e przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy . Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą zatem ochronie przed wymierzonymi w nie naruszeniami, polegaj ą cymi na sprzecznych z prawem dzia ł aniach przedsi ę biorców. W zwi ą zku z powy ż szym, dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nale ż y wykaza ć , i ż spe ł nione zosta ł y kumulatywnie trzy nast ę puj ą ce przes ł anki: A) kwestionowane dzia ł anie jest dzia ł aniem przedsi ę biorcy; B) dzia ł anie to jest bezprawne; C) dzia ł anie to godzi w zbiorowy interes konsumentów. Ad A) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legaln ą definicj ę przedsi ę biorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1 uokik, pod poj ę ciem tym nale ż y rozumie ć przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1905 ze zm.) oraz: a) osob ę fizyczn ą , osob ę prawn ą , a tak ż e jednostk ę organizacyjn ą niemaj ą c ą osobowo ś ci prawnej, której ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą , organizuj ą c ą lub ś wiadcz ą c ą us ł ugi o charakterze u ż yteczno ś ci publicznej, które nie s ą dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą w rozumieniu przepisów o dzia ł alno ś ci gospodarczej, b) osob ę fizyczn ą wykonuj ą c ą zawód we w ł asnym imieniu i na w ł asny rachunek lub prowadz ą c ą dzia ł alno ść w ramach wykonywania takiego zawodu, d) zwi ą zek przedsi ę biorców w rozumieniu pkt 2 – na potrzeby przepisów dotycz ą cych (…) praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. 1 Natomiast w my ś l art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, przedsi ę biorc ą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . W ł a ś ciw ą dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób 1 trzeci cz ł on definicji przedsi ę biorcy zawartej w art. 4 pkt 1 uokik [lit. c)] znajduje zastosowanie wy łą cznie w post ę powaniach w sprawach koncentracji; 6 zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. ustawy). APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) z siedzib ą we Wroc ł awiu jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego, prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 uokik. Tym samym Spó ł ka przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej podlega rygorom okre ś lonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów i jej dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Ad B) Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Poj ę cie porz ą dek prawny obejmuje nakazy i zakazy wynikaj ą ce z norm prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów. 2 Bezprawno ść jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga zatem kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje w ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego. 3 Dla stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczaj ą cym wadliwo ść procesu decyzyjnego sprawcy) i stopie ń tej winy (umy ś lno ść b ą d ź nieumy ś lno ść ), a tak ż e ś wiadomo ść istnienia naruszonych norm prawnych. Maj ą c na uwadze powy ż sze nale ż y podkre ś li ć , i ż bezprawno ść dzia ł ania Spó ł ki polega ł a na naruszeniu zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów poprzez naruszenie obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przepis art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej stanowi tzw. klauzul ę generaln ą , odsy ł aj ą c ą do systemu ocen i norm pozaprawnych – dobrych obyczajów. Jak wskazuje doktryna i orzecznictwo, klauzule generalne to przepisy prawne, w których nie s ą dok ł adnie sprecyzowane wszystkie elementy sk ł adaj ą ce si ę na hipotez ę czy dyspozycj ę normy prawnej, a ocena konkretnego stanu faktycznego zostaje przerzucona na organ stosuj ą cy prawo 4 oraz, ż e istot ą i funkcj ą klauzul generalnych w prawie cywilnym jest mo ż liwo ść uwzgl ę dnienia w ocenie ró ż nego rodzaju okoliczno ś ci faktycznych, które nie mog ą – w oderwaniu od konkretnego stanu faktycznego – by ć wed ł ug jakiego ś schematu maj ą cego walor bezwzgl ę dny oceniane raz na zawsze i w sposób jednakowy. 5 Poj ę cie dobrych obyczajów nie jest w prawie zdefiniowane, ale podobnie jak zasady wspó łż ycia spo ł ecznego, jest przedmiotem wielu orzecze ń s ą dowych oraz opracowa ń doktryny. 6 Wskazuje si ę w nich, ż e dobre obyczaje to uczciwe zasady post ę powania i ustalone zwyczaje w uj ę ciu etyczno- 2 tak m.in. w jednym z ostatnich orzecze ń SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r., XVII AmA 45/07, niepubl.; 3 wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., I PKN 267/2001, publ.; 4 A. Wolter, Prawo cywilne. Zarys cz ęś ci ogólnej, wyd. VIII, Warszawa 1986, str. 83; 5 orzeczenie SN z 29 marca 1979 r., III CRN 59/79, niepubl.; 6 np. wyrok S ą du Apelacyjnego we Wroc ł awiu z 13 listopada 1991 r., I ACr 411/91, Wokanda 1992/4, J. Szwaja w: Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Komentarz, Warszawa 2000, str. 122-133, R. Stefanicki, Dobre obyczaje w prawie polskim, Przegl ą d Prawa Handlowego, 2002/5; 7 moralnym, a na ich tre ść sk ł adaj ą si ę elementy etyczne i socjologiczne kszta ł towane przez oceny moralne i spo ł eczne stanowi ą ce uzupe ł nienie porz ą dku prawnego. Sprzeczne z dobrymi obyczajami s ą m.in. dzia ł ania wykorzystuj ą ce niewiedz ę , brak do ś wiadczenia konsumenta, naruszenie równorz ę dno ś ci stron umowy, dzia ł ania zmierzaj ą ce do dezinformacji i wywo ł ania b łę dnego przekonania konsumenta lub nie zapewniaj ą ce rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji. Chodzi wi ę c o dzia ł ania potocznie okre ś lane jako nieuczciwe, nierzetelne, odbiegaj ą ce in minus od standardów post ę powania. Przepis art. 17 ww. ustawy odsy ł a równie ż do przes ł anki s ł usznych interesów konsumentów, które mo ż na rozpatrywa ć zarówno w ekonomicznym jak i pozaekonomicznym wymiarze. Oddzia ł ywuj ą ca na wyobra ź ni ę konsumentów tre ść pism otrzymywanych od Spó ł ki mo ż e prowadzi ć do sytuacji, gdy pod presj ą ze strony Spó ł ki i w obawie przed poniesieniem konsekwencji niezap ł acenia d ł ugu, które Spó ł ka podaje w sposób niepe ł ny i nierzetelny, konsumenci spe ł ni ą ś wiadczenie, które wed ł ug ich oceny nie istnieje lub istnieje lecz w innej wysoko ś ci. Dodatkowo, w przypadku braku podania przez Spó ł k ę informacji na temat windykowanego d ł ugu konsumenci, nara ż eni s ą na ponoszenie dodatkowych kosztów w postaci m.in. rozmów telefonicznych, wysy ł ania listów z pro ś b ą o wyja ś nienie sprawy. Pozaekonomiczny wymiar poszanowania s ł usznych interesów konsumentów przejawia si ę w nara ż eniu konsumentów na niewygod ę , strat ę czasu, naruszenie prywatno ś ci, przerzucaniu na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy, naruszenie prawa do uczciwego traktowania w relacjach z przedsi ę biorcami m.in. przez udzielanie pe ł nej i rzetelnej informacji na temat windykowanej nale ż no ś ci i konsekwencji zwi ą zanych z brakiem spe ł nienia ś wiadczenia. Maj ą c na uwadze powy ż sze, Prezes Urz ę du – jako organ stosuj ą cy prawo – wykazuje, wskazuj ą c na przepis art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, i ż konkretne dzia ł ania (praktyki) Spó ł ki narusza ł y obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach poszanowania dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów. Naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania, a po wykazaniu tak ż e naruszenia tym dzia ł aniem zbiorowego interesu konsumentów, do stwierdzenia praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Z uwagi na fakt, ż e dzia ł alno ść gospodarcza polegaj ą ca na windykacji wierzytelno ś ci nie zosta ł a dotychczas prawnie uregulowana (w odró ż nieniu do prawnie uregulowanej egzekucji na podstawie okre ś lonych przepisami prawa tytu ł ów wykonawczych, co pozwala na weryfikacj ę w odpowiednich przepisach aktów prawnych prawid ł owo ś ci jej przebiegu i zakresu), brak znajomo ś ci zasad rz ą dz ą cych dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą polegaj ą c ą na windykacji wierzytelno ś ci rodzi niepewno ść po stronie osób wobec których prowadzone s ą czynno ś ci windykacyjne, a tak ż e nadu ż y ć ze strony windykatorów. Prezes Urz ę du nie mo ż e jednak zaaprobowa ć sytuacji, w której brak szczegó ł owej regulacji prawnej danego rodzaju dzia ł alno ś ci gospodarczej b ę dzie wykorzystywany do dzia ł a ń sprzecznych z interesami konsumentów. W takiej sytuacji obowi ą zek przedsi ę biorcy do prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dla dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów tym bardziej nabiera istotnego znaczenia. Zatem, wobec braku szczególnych przepisów prawa normuj ą cych post ę powanie windykacyjne, przedsi ę biorca, który podejmuje czynno ś ci zmierzaj ą ce do wyegzekwowania nale ż no ś ci od d ł u ż nika, powinien zwraca ć szczególn ą uwag ę na zgodno ść podejmowanych przez niego dzia ł a ń z ww. zasadami. 8 Bezprawno ść praktyki opisanej w pkt I. a) sentencji decyzji - nierzetelne wskazywanie w pismach wzywaj ą cych konsumentów do zap ł aty ewentualnych kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Bezspornym jest fakt, i ż kosztów post ę powania s ą dowego i komorniczego nie mo ż na jednoznacznie okre ś li ć na etapie przeds ą dowej windykacji d ł ugu. O kosztach post ę powania orzeka w ka ż dym przypadku s ą d, ko ń cz ą c post ę powanie w konkretnej sprawie (art. 108 k.p.c.), o kosztach post ę powania egzekucyjnego orzeka za ś komornik albo s ą d, w zale ż no ś ci od tego, który z tych organów prowadzi egzekucj ę (art. 770 k.p.c.). Zgodnie z art. 98 k.p.c., koszty procesu jest obowi ą zana zwróci ć strona przegrywaj ą ca spraw ę i to tylko w wypadku, gdy strona przeciwna tego za żą da. Nie sposób jednoznacznie stwierdzi ć , ż e to konsument przegra spór s ą dowy. Poza tym powództwo mo ż e zosta ć odrzucone przez s ą d albo oddalone chocia ż by przez podniesienie przez d ł u ż nika zarzutu przedawnienia. Niemniej jednak, Spó ł ka podaje przybli ż one koszty post ę powania s ą dowego i komorniczego, nie podaj ą c, przy tym, informacji o zasadach obliczania i zas ą dzania kosztów post ę powania przez s ą d (karty nr 9; 11; 18; 51; 56; 70; 71; 106; 108; 151). Spó ł ka w pismach kierowanych do konsumentów umieszcza informacj ę , i ż wszystkie koszty post ę powania s ą dowego obci ążą konsumenta (karty nr 11; 18; 51; 56), co nie jest zgodne z prawd ą gdy ż koszty procesu zobowi ą zana jest zwróci ć strona przegrywaj ą ca spraw ę (a nie sposób jednoznacznie za ł o ż y ć , i ż to konsument przegra spór s ą dowy), w przypadku gdy strona przeciwna tego za żą da. Spó ł ka zamieszcza równie ż informacj ę , i ż brak sp ł aty zad ł u ż enia w zakre ś lonym przez Spó ł k ę terminie spowoduje konieczno ść op ł acenia przez konsumenta z ł o ż onego pozwu s ą dowego (karty nr 71; 108; 151). Nale ż y zauwa ż y ć , i ż w polskim systemie prawnym – zgodnie z art. 10 ustawy o kosztach s ą dowych w sprawach cywilnych – op ł at ę za z ł o ż one do s ą du pismo ponosi osoba, która przedmiotowe pismo wnosi. Dodatkowo Spó ł ka zamieszcza informacj ę , i ż konieczno ść op ł acenia z ł o ż onego pozwu s ą dowego mo ż e powi ę kszy ć wymagaln ą nale ż no ść o nast ę puj ą ce kwoty: op ł at ę skarbow ą od pe ł nomocnictwa procesowego, warto ść wpisu stosunkowego, koszty zast ę pstwa adwokackiego w post ę powaniu s ą dowym, op ł at ę kancelaryjn ą w post ę powaniu o nadanie klauzuli wykonalno ś ci, koszty zast ę pstwa adwokackiego w post ę powaniu o nadanie klauzuli, koszty zast ę pstwa adwokackiego w post ę powaniu egzekucyjnym, koszty egzekucji. Nale ż y wskaza ć , i ż ww. op ł aty nie wi ążą si ę – jak informuje Spó ł ka – z konieczno ś ci ą op ł acenia z ł o ż onego pozwu, a dotycz ą kwestii ponoszenia kosztów procesu oraz kosztów post ę powania egzekucyjnego. Nieprawid ł owo ś ci zwi ą zane z podawaniem przez Spó ł k ę kosztów post ę powania s ą dowego widoczne s ą dodatkowo na przyk ł adzie dokumentacji przedstawionej przez Miejskiego Rzecznika Konsumentów w Tychach (karty nr 8-28). Przedmiotowa dokumentacja zawiera m.in. wezwania przes ą dowe skierowane przez Spó ł k ę do konsumentów (karty nr 9; 18). W przedmiotowych sprawach Spó ł ka dochodzi ł a nale ż no ś ci w wysoko ś ci 135,82 z ł oraz 239,61 z ł i w oparciu o te kwoty wyliczy ł a koszty zast ę pstwa adwokackiego w post ę powaniu s ą dowym na kwot ę 240,00 z ł . Nale ż y wskaza ć , w oparciu o przepisy rozporz ą dzenia Ministra Sprawiedliwo ś ci z dnia 28 wrze ś nia 2002 r. w sprawie op ł at za czynno ś ci adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Pa ń stwa kosztów nieop ł aconej pomocy prawnej udzielonej z urz ę du (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1348 ze zm.), i ż w przedmiotowym wypadku Spó ł ka wskaza ł a niekorzystne dla konsumentki, bardzo wysokie 9 koszty zast ę pstwa adwokackiego – 240,00 z ł – stanowi ą ce czterokrotno ść stawki minimalnej dla ww. warto ś ci przedmiotu sprawy (w zwi ą zku z § 6 pkt 1 ww. rozporz ą dzenia). Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż wyliczone przez Spó ł k ę koszty zast ę pstwa adwokackiego przekraczaj ą warto ść przedmiotu sprawy, co jest sprzeczne z uregulowaniem zawartym w § 2 ust. 2 ww. rozporz ą dzenia. Nale ż y podkre ś li ć , i ż Prezes Urz ę du nie kwestionuje zamieszczenia w pismach kierowanych do konsumentów ostrze ż enia o mo ż liwo ś ci poniesienia przez konsumenta kosztów post ę powania s ą dowego. Prezes Urz ę du zwraca jednak uwag ę na tendencyjno ść podawanych informacji, które ponadto stwarzaj ą wra ż enie nieuchronno ś ci poniesienia kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego przez d ł u ż nika, w przypadku nie sp ł acenia d ł ugu w okre ś lonym terminie. W ocenie Prezesa Urz ę du, rzetelna informacja o mo ż liwo ś ci poniesienia kosztów post ę powania s ą dowego lub egzekucyjnego odnosi si ę równie ż do takich kwestii jak: - koszty post ę powania s ą dowego ponosi strona przegrywaj ą ca spraw ę przed s ą dem; - istnieje mo ż liwo ść ca ł kowitego b ą d ź cz ęś ciowego zwolnienia przez s ą d strony przegrywaj ą cej z kosztów post ę powania s ą dowego, co rozci ą ga si ę równie ż na koszty post ę powania egzekucyjnego (art. 102 i 771 k.p.c.). - podanie podstawy prawnej, na podstawie której Spó ł ka wylicza przedmiotowe koszty. Prezes Urz ę du podkre ś la, i ż Spó ł ka nie ma okre ś lonego prawem obowi ą zku informowania konsumentów o mo ż liwo ś ci poniesienia kosztów s ą dowych lub egzekucyjnych, a jednak to czyni. Je ż eli wi ę c decyduje si ę na przekazywanie takich informacji, powinna to czyni ć w sposób rzetelny i pe ł ny, a zatem nie podawa ć informacji, które w sposób jednoznaczny zak ł adaj ą niekorzystne konsekwencje zwi ą zane z ponoszeniem kosztów post ę powania s ą dowego i egzekucyjnego. Zakres i tre ść ww. informacji przekazywanych przez Spó ł k ę stanowi zagro ż enie dla interesów konsumentów rozumianych jako prawo do rzetelnej i pe ł nej informacji, tym bardziej bior ą c pod uwag ę mo ż liwo ść wyst ą pienia korzystnych dla konsumenta okoliczno ś ci przy orzekaniu o kosztach post ę powania s ą dowego lub egzekucyjnego. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jako obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Bezprawno ść praktyki opisanej w pkt I. b) sentencji decyzji - umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej w celu ustalenia maj ą tku na potrzeby post ę powania komorniczego, co mo ż e wprowadza ć w b łą d poprzez powodowanie u konsumentów wra ż enia, ż e podmiot inny ni ż s ą d mo ż e zobowi ą za ć d ł u ż nika do wyjawienia maj ą tku oraz mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Umieszczanie w pismach zapowiedzi o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej, której celem jest ustalenie maj ą tku na potrzeby post ę powania komorniczego 10 (karty nr 51; 62; 63; 78; 84; 93; 150; 153) budzi powa ż ne zastrze ż enia, przede wszystkim z uwagi na przepisy art. 913 i 914 k.p.c., zgodnie z którymi wyjawienie maj ą tku mo ż e nakaza ć d ł u ż nikowi jedynie s ą d. Dodatkowo wierzyciel mo ż e żą da ć wyjawienia maj ą tku d ł u ż nika dopiero na etapie post ę powania egzekucyjnego, w przypadku gdy zaj ę ty w egzekucji maj ą tek d ł u ż nika nie rokuje zaspokojenia egzekwowanych nale ż no ś ci lub je ż eli wierzyciel wyka ż e, ż e na skutek prowadzonej egzekucji nie uzyska ł w pe ł ni zaspokojenia swojej nale ż no ś ci – art. 913 § 1 k.p.c. Wyj ą tkowo wierzyciel mo ż e żą da ć wyjawienia maj ą tku tak ż e przed wszcz ę ciem egzekucji, je ż eli uprawdopodobni, ż e nie uzyska zaspokojenia w pe ł ni swojej nale ż no ś ci ze znanego mu maj ą tku d ł u ż nika albo z przypadaj ą cych d ł u ż nikowi bie żą cych ś wiadcze ń periodycznych za okres sze ś ciu miesi ę cy. Spó ł ka nie jest podmiotem uprawnionym do sporz ą dzania wykazu maj ą tku d ł u ż nika, gdy ż taki obowi ą zek mo ż e na ł o ż y ć jedynie s ą d w okoliczno ś ciach przewidzianych przepisami prawa. W zwi ą zku z powy ż szym, umieszczanie w kierowanych do konsumentów pismach, i ż celem wizyty pracownika Spó ł ki b ę dzie ustalenie sk ł adników stanu maj ą tkowego nie znajduje uzasadnienia prawnego. Spó ł ka ponadto umieszcza informacj ę , i ż w przypadku podejrzenia ukrywania sk ł adników maj ą tkowych b ą d ź innych dzia ł a ń ewidentnie wskazuj ą cych na celowe dzia ł anie ze szkod ą dla wierzyciela, wynaj ę ta zostanie firma detektywistyczna, która przeprowadzi odpowiednie czynno ś ci dochodzeniowe, a nast ę pnie Spó ł ka informuje, i ż skieruje pozew s ą dowy, który wszczyna procedur ę s ą dow ą /egzekucyjn ą . Dodatkowo Spó ł ka kierowane do konsumentów pisma tytu ł uje Zawiadomienie o wszcz ę ciu egzekucji co nie znajduje uzasadnienia w przypadku nie dysponowania przez Spó ł k ę tytu ł em wykonawczym (karty nr 63; 150; 153). Spó ł ka w pi ś mie z dnia 10 czerwca 2007 r. (karty nr 119-125) wskaza ł a, i ż zgodnie z obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa to na wierzycielu spoczywa obowi ą zek wskazywania komornikowi maj ą tku d ł u ż nika, do którego mo ż e by ć skierowana egzekucja. Jedynie w drodze wyj ą tku wierzyciel mo ż e zleci ć komornikowi – za dodatkowym wynagrodzeniem – poszukiwanie maj ą tku d ł u ż nika. Prezes Urz ę du nie kwestionuje powo ł ywanych przez Spó ł k ę regulacji prawnych. Niemniej jednak nie jest mo ż liwa do zaakceptowania stosowana przez Spó ł k ę praktyka, kiedy to na etapie przeds ą dowej windykacji d ł ugu Spó ł ka informuje konsumentów o wizycie swoich pracowników w celu ustalenia maj ą tku, a w przypadku podejrzenia ukrywania sk ł adników maj ą tkowych informuje o zamiarze wynaj ę cia firmy detektywistycznej, która przeprowadzi stosowne czynno ś ci dochodzeniowe. Tego typu dzia ł anie Spó ł ki stanowi zagro ż enie dla interesów konsumentów rozumianych jako prawo do rzetelnej i pe ł nej informacji przez wprowadzenie w b łą d, poprzez sugerowanie, i ż inny podmiot ni ż s ą d jest uprawniony do zobowi ą zania konsumentów do wyjawienia ich maj ą tku oraz mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą prowadz ą c ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jako obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. 11 Bezprawno ść praktyki opisanej w pkt I. c) sentencji decyzji – umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak uregulowania zad ł u ż enia spowoduje uzyskanie przez Spó ł k ę s ą dowego nakazu zap ł aty, co mo ż e wzbudza ć u konsumentów wra ż enie co do pewno ś ci wydania przez s ą d nakazu zap ł aty, niezale ż nie od podnoszonych zarzutów, co z kolei mo ż e wywo ł a ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Umieszczanie przez Spó ł k ę w pismach kierowanych do konsumentów informacji wskazuj ą cej jednoznacznie, i ż brak uregulowania zad ł u ż enia spowoduje uzyskanie przez Spó ł k ę s ą dowego nakazu zap ł aty (karty nr 86; 94) budzi zastrze ż enia Prezesa Urz ę du. Zgodnie z obowi ą zuj ą cym stanem prawnym wydanie przez s ą d nakazu zap ł aty w post ę powaniu nakazowym czy upominawczym obwarowane jest szeregiem warunków. W post ę powaniu nakazowym s ą d wydaje nakaz zap ł aty na pisemny wniosek powoda zg ł oszony w pozwie, w przypadku gdy powód dochodzi roszczenia pieni ęż nego albo ś wiadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczno ś ci uzasadniaj ą ce dochodzone roszczenie udowodnione s ą m.in. do łą czonym do pozwu: dokumentem urz ę dowym, zaakceptowanym przez d ł u ż nika rachunkiem, wezwaniem d ł u ż nika do zap ł aty i pisemnym o ś wiadczeniem d ł u ż nika o uznaniu d ł ugu. S ą d wydaje równie ż nakaz zap ł aty przeciwko zobowi ą zanemu z weksla, czeku, wariantu lub rewersu nale ż ycie wype ł nionego, których prawdziwo ść i tre ść nie nasuwaj ą w ą tpliwo ś ci (art. 484 1 § 2 k.p.c., art. 485 § 1 i 2 k.p.c.). W razie braku podstaw do wydania nakazu zap ł aty – zgodnie z art. 486 § 1 k.p.c. – przewodnicz ą cy wyznacza rozpraw ę , chyba ż e sprawa mo ż e by ć rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. W post ę powaniu upominawczym nakaz zap ł aty wydaje si ę , je ż eli powód dochodzi roszczenia pieni ęż nego, a w innych sprawach, je ż eli przepis tak stanowi (art. 498 § 1 k.p.c.). Nakaz zap ł aty – zgodnie z art. 499 k.p.c. – nie mo ż e by ć wydany je ż eli wed ł ug tre ś ci pozwu roszczenie jest oczywi ś cie bezzasadne, przytoczone okoliczno ś ci budz ą w ą tpliwo ś ci, zaspokojenie roszczenia zale ż y od ś wiadczenia wzajemnego, miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby dor ę czenie nakazu nie mog ł o nast ą pi ć w kraju. Bior ą c pod uwag ę powy ż sze okoliczno ś ci, nie jest uprawnionym pos ł ugiwanie si ę przez Spó ł k ę w korespondencji z konsumentami stwierdzeniem, które jednoznacznie zak ł ada uzyskanie s ą dowego nakazu zap ł aty. Z kolei poj ę cie zarzutów, które pojawia si ę tre ś ci ww. opisanej praktyki nale ż y rozpatrywa ć nie tylko w charakterze instytucji zarzutów, o której mowa w art. 493 § 1 k.p.c., b ę d ą cych odpowiedzi ą pozwanego na nakaz zap ł aty w post ę powaniu nakazowym, gdy ż w post ę powaniu upominawczym – zgodnie z art. 503 § 1 k.p.c. - funkcjonuje instytucja sprzeciwu od nakazu zap ł aty. Pojecie zarzutów, które pojawia si ę w tre ś ci zarzucanej Spó ł ce praktyki nale ż y rozpatrywa ć szerzej i w odniesieniu do zarzutów, jakie podnosz ą konsumenci w zwi ą zku z dochodzonymi od nich nale ż no ś ciami na etapie przeds ą dowej windykacji nale ż no ś ci, które mog ą odnosi ć si ę do okoliczno ś ci uzasadniaj ą cych nie wydanie przez s ą d nakazu zap ł aty. Dodatkowo nale ż y wskaza ć , i ż Spó ł ka w kierowanych do konsumentów pismach, w których jednoznacznie zak ł ada uzyskanie s ą dowego nakazu zap ł aty, informuje, i ż uzyskanie s ą dowego nakazu zap ł aty spowoduje rozpocz ę cie przymusowej egzekucji. Tego typu dzia ł anie jest nieuprawnione gdy ż sugeruje brak mo ż liwo ś ci wniesienia do s ą du przez konsumentów pisma zawieraj ą cego zarzuty/sprzeciw od wydanego nakazu zap ł aty. Skutki 12 prawomocnego wyroku ma jedynie nakaz zap ł aty, przeciwko któremu w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci nie wniesiono skutecznie zarzutów/sprzeciwu (art. 494 § 2 oraz art. 504 § 2 k.p.c.). Z kolei przeprowadzenie przymusowej egzekucji jest mo ż liwe na podstawie tytu ł u wykonawczego. Tytu ł em wykonawczym jest tytu ł egzekucyjny (w tym przypadku – zgodnie z art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. - prawomocne orzeczenie s ą du) zaopatrzony w klauzul ę wykonalno ś ci (art. 776 k.p.c.). Nale ż y wskaza ć , i ż w post ę powaniu nakazowym w razie prawid ł owego wniesienia zarzutów przewodnicz ą cy wyznacza rozpraw ę i zarz ą dza dor ę czenie ich powodowi (art. 495 § 1 k.p.c.). W post ę powaniu upominawczym w razie prawid ł owego wniesienia sprzeciwu nakaz zap ł aty traci moc, a przewodnicz ą cy wyznacza rozpraw ę i zarz ą dza dor ę czenie powodowi sprzeciwu wraz z wezwaniem na rozpraw ę (art. 505 § 1 k.p.c.). W zwi ą zku z powy ż szym umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak uregulowania zad ł u ż enia spowoduje uzyskanie przez Spó ł k ę s ą dowego nakazu zap ł aty mo ż e wzbudza ć u konsumentów wra ż enie co do pewno ś ci wydania przez s ą d nakazu zap ł aty, niezale ż nie od podnoszonych zarzutów, co z kolei mo ż e wywo ł a ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jako obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Bezprawno ść praktyki opisanej w pkt I. d) sentencji decyzji - brak podawania w pismach wzywaj ą cych d ł u ż nika do zap ł aty danych pozwalaj ą cych na identyfikacj ę d ł ugu, w szczególno ś ci podstawy prawnej (umownej) powstania zobowi ą zania oraz okresu za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, uniemo ż liwiaj ą c tym samym konsumentowi identyfikacj ę d ł ug. Ustalenia dokonane przez Prezesa Urz ę du wskazuj ą , i ż w cz ęś ci pism przesy ł anych konsumentom Spó ł ka nie podaje danych pozwalaj ą cych na dostateczn ą identyfikacj ę d ł ugu (karty nr 50; 51; 55; 56; 57; 58; 60; 61; 62; 63; 71; 75; 84; 85; 86; 87; 93; 95; 151; 152; 153). Analiza dostarczonych przez Spó ł k ę wzorów pism wysy ł anych do konsumentów wskazuje, i ż Spó ł ka nie podaje okresów, za jaki domaga si ę zap ł aty d ł ugu przy zobowi ą zaniach o charakterze ci ą g ł ym, ani nie podaje numerów faktur. Nie sposób zaakceptowa ć stosowanej przez Spó ł k ę praktyki (o której Spó ł ka poinformowa ł a w pi ś mie z dnia 10 czerwca 2007 r. karty nr 119-125) polegaj ą cej na tym, i ż w zakresie zobowi ą za ń o charakterze ci ą g ł ym w pierwszym pi ś mie kierowanym do konsumenta podawana jest ca ł kowita kwota zad ł u ż enia wraz z informacj ą , w jaki sposób mo ż na uzyska ć szczegó ł owe dane dotycz ą ce okresu, z którego wynika zad ł u ż enie. Ponadto Spó ł ka w cz ęś ci kierowanych do konsumentów pism umieszcza informacj ę : w celu otrzymania szczegó ł owej specyfikacji zad ł u ż enia, nale ż y skontaktowa ć si ę z osob ą prowadz ą c ą spraw ę (karty nr 151; 152; 153). Nale ż y zauwa ż y ć , i ż to na Spó ł ce ci ąż y obowi ą zek udzielenia wszelkich informacji w zwi ą zku z dochodzon ą przez ni ą nale ż no ś ci ą . Konsument nie mo ż e by ć zobowi ą zany do samodzielnego ustalania przedmiotu skierowanego do niego żą dania, szczególnie odnosz ą c to do informacji tak podstawowych jak dane pozwalaj ą ce na identyfikacj ę d ł ugu: nazwa wierzyciela, numery 13 faktur, kwota nale ż no ś ci g ł ównej i dochodzonych odsetek, okres, za jaki wierzyciel domaga si ę zap ł aty d ł ugu. Nale ż y wskaza ć , i ż w wyroku z dnia 28 marca 2008 r. 7 S ą d Apelacyjny w Warszawie uzna ł , i ż w pismach wzywaj ą cych do zap ł aty przedsi ę biorca powinien podawa ć niezb ę dne dane umo ż liwiaj ą ce identyfikacj ę d ł ugu przez konsumenta, a do takich nale ż y okres, za jaki dochodzone jest roszczenie o charakterze ci ą g ł ym. Obowi ą zku informowania nie wype ł nia mo ż liwo ść telefonicznego uzyskania przez konsumenta wyja ś nie ń gdy ż wówczas obowi ą zek informacyjny zostaje przerzucony na konsumenta, co nie znajduje uzasadnienia. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Bezprawno ść praktyki opisanej w pkt I. e) sentencji decyzji - umieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia stanowi celowe dzia ł anie konsumenta, które mo ż e narazi ć go na odpowiedzialno ść karn ą , co mo ż e wzbudza ć u konsumentów stan obawy i poczucie l ę ku o swoje dobra, a tym samym wywiera ć presj ę psychiczn ą do podejmowania dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki. Zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów informacji, i ż brak sp ł aty przez konsumenta zad ł u ż enia stanowi celowe dzia ł anie konsumenta, które mo ż e narazi ć go na odpowiedzialno ść karn ą (karty nr 63; 71; 85; 92; 104) jest, w ocenie Prezesa Urz ę du, nieuprawnione. Mimo, i ż nie mo ż na wykluczy ć jednostkowych sytuacji gdzie podejrzenie pope ł nienia przest ę pstwa jest uzasadnione, niedopuszczalnym jest generowanie masowo pism do konsumentów, w których zawarta jest informacja o mo ż liwo ś ci poniesienia przez konsumentów odpowiedzialno ś ci karnej. Opisywana praktyka Spó ł ki mo ż e wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku o dobra osobiste oraz stanowi ć bezprawn ą gro ź b ę maj ą c ą na celu wymuszenie rozporz ą dzenia swoim mieniem zgodnie z wol ą Spó ł ki. Nale ż y wskaza ć , i ż w wyroku z dnia 20 lutego 2007 r. 8 S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdzi ł , ż e nawet hipotetyczne powo ł ywanie si ę na mo ż liwo ść z ł o ż enia do prokuratury zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa opisanego w art. 286 Kodeksu karnego tj. przest ę pstwa wy ł udzenia powoduje zastraszanie d ł u ż ników. Stosowana przez Spó ł k ę praktyka ra żą co narusza dobre obyczaje, poprzez za ł o ż enie, ż e na pewnym etapie post ę powania windykacyjnego wszystkich konsumentów traktuje si ę jako potencjalnych przest ę pców, a brak zap ł aty, który mo ż e wynika ć np. z bezzasadno ś ci roszczenia lub jego przedawnienia, stanowi przes ł ank ę dostatecznie uzasadniaj ą c ą z ł o ż enie do organów ś cigania zawiadomienia o pope ł nieniu przest ę pstwa. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku 7 Wyrok S ą du Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt VI ACa 1098/07 niepubl.; 8 Wyrok SOKiK z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt XVII AmA 95/05, publ.; 14 z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Bezprawno ść praktyki opisanej w pkt II sentencji decyzji - umieszczanie w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż z ł o ż enie przez Spó ł k ę pozwu do s ą du wszczyna procedur ę egzekucyjn ą , co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez sugerowanie, i ż egzekucja zostanie wszcz ę ta bez przeprowadzenia post ę powania s ą dowego oraz wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego. Zamieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów (karta nr 63) informacji, i ż z ł o ż enie przez Spó ł k ę pozwu wszczyna procedur ę egzekucyjn ą , nie znajduje uzasadnienia w obowi ą zuj ą cych przepisach prawa. Zgodnie z art. 776 k.p.c, podstaw ą egzekucji jest tytu ł wykonawczy, którym jest tytu ł egzekucyjny zaopatrzony w klauzul ę wykonalno ś ci. Z kolei tytu ł em egzekucyjnym jest m.in. – zgodnie z art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c – orzeczenie s ą du prawomocne lub podlegaj ą ce natychmiastowemu wykonaniu. Umieszczanie w pismach kierowanych do konsumentów ww. informacji mog ł o wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez sugerowanie, i ż egzekucja zostanie wszcz ę ta bez przeprowadzenia post ę powania s ą dowego i zaopatrzenia tytu ł u egzekucyjnego w klauzul ę wykonalno ś ci. Powy ż sza praktyka Spó ł ki stanowi naruszenie obowi ą zku udzielania konsumentowi rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji jako obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów oraz s ł usznych interesów konsumentów, wynikaj ą cego z art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. W zwi ą zku z powy ż szym naruszenie przez Spó ł k ę dobrych obyczajów sta ł o si ę przyczyn ą do stwierdzenia przes ł anki bezprawno ś ci post ę powania Spó ł ki w przedmiotowym zakresie. Ad C) poj ę cie „konsument” Zgodnie z art. 22¹ k.c. za konsumenta uwa ż a si ę osob ę fizyczn ą dokonuj ą c ą czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Oznacza to, i ż status konsumenta osoba fizyczna uzyskuje z chwil ą dokonania czynno ś ci prawnej i zachowuje go dopóki ta czynno ść prawna wywo ł uje skutki, a wi ę c równie ż w stanie faktycznym b ę d ą cym przedmiotem niniejszej decyzji na etapie windykacji d ł ugu. Status konsumenta nie jest jednak statusem „na sta ł e” przypisanym ka ż dej osobie fizycznej, lecz zale ż y od okoliczno ś ci prawnych i faktycznych zwi ą zanych z dokonaniem czynno ś ci prawnej, która jest niezwi ą zana z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą . Ponadto, czynno ść ta musi zosta ć dokonana z kontrahentem - przedsi ę biorc ą , który jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu prawnego. Nale ż y zaznaczy ć , i ż Spó ł ka dochodzi roszcze ń , które maj ą swe ź ród ł o w kontrakcie cywilnoprawnym, jaki jej mocodawca zawar ł z konsumentem. W zwi ą zku z tym, maj ą c do czynienia z d ł ugiem powsta ł ym na podstawie „kontraktu konsumenckiego”, d ł u ż nik ma status konsumenta. Status stron umowy nie zmienia si ę na etapie jej wykonywania czy te ż egzekwowania nale ż no ś ci. Spó ł ka nie zawiera z d ł u ż nikiem odr ę bnej umowy, lecz egzekucja d ł ugu odbywa si ę na podstawie wcze ś niej zawartego 15 kontraktu cywilnoprawnego. 9 Ustawodawca nie wskazuj ą c ustania bytu konsumenta, potwierdza jednocze ś nie, ż e taka sytuacja nie ma w tym przypadku miejsca. Roszczenia na podstawie czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą osoby fizycznej, która jej dokona ł a, maj ą charakter konsumencki. Ochrona s ł abszego uczestnika rynku w jego relacjach z profesjonalistami to kryterium celowo ś ciowe definicji konsumenta, którego nie mo ż na pomija ć przy interpretacji poj ę cia konsumenta. Potwierdza to stanowisko doktryny: wyró ż nienie poj ę cia konsumenta jest zwi ą zane z jego pozycj ą w relacji do drugiego podmiotu, z którym wchodzi w stosunek prawny. Uzasadnieniem dla stworzenia swoistej kategorii podmiotu jest funkcja ochronna regulacji dla niego ustanawianej, dla której rozstrzygaj ą ce jest ź ród ł o zagro ż enia okre ś lonych praw i interesów . 10 naruszenie zbiorowego interesu konsumentów Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w przepisie art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i zagro ż eniu im. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W jednym z orzecze ń S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż na wszcz ąć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów 11 . Do stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, i ż konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. Jak podnosi si ę w doktrynie, w poj ę ciu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci si ę tak ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie b ę d ą ca jedynie – z punktu widzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego dan ą praktyk ę – zbiorowo ś ci ą przypadkowych jednostek, lecz stanowi ą c ą okre ś lon ą i odr ę bn ą kategori ę konsumentów, reprezentuj ą c ą w znacznym stopniu wspólne interesy 12 . Nale ż y zatem przyj ąć , ż e zbiorowy interes konsumentów nie musi odnosi ć si ę do nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da 9 tak te ż wyrok SA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. Akt VI ACa 1098/07 niepubl.; 10 M. Pecyna – Komentarz do niektórych przepisów kodeksu cywilnego, zmienionych ustaw ą z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, cyt. za LEX/El 2003; 11 wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01, publ.; 12 M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy 2004/17/791; 16 si ę zindywidualizowa ć , gdy ż brak indywidualizacji nie sprzeciwia si ę mo ż liwo ś ci wyodr ę bnienia kategorii b ą d ź zbioru konsumentów o pewnych cechach. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Prezes Urz ę du podejmuj ą c rozstrzygni ę cia zawarte w niniejszej decyzji nie opiera ł si ę zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wzi ął pod uwag ę dzia ł ania Spó ł ki odnosz ą ce si ę do naruszenia zbiorowych interesów konsumentów, a wi ę c pewnej, potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów, bior ą c za podstaw ę ustale ń i rozwa ż a ń w g ł ównej mierze materia ł dowodowy dostarczony przez Spó ł k ę , zawieraj ą cy m.in. wzory pism i procedury prowadzenia czynno ś ci windykacyjnych. Nale ż y zauwa ż y ć , ż e tre ść pism kierowanych przez Spó ł k ę do konsumentów jest standardowa. Potencjalny klient banku, abonent operatora telekomunikacyjnego, itp. mo ż e zosta ć adresatem zakwestionowanych w przedmiotowej decyzji czynno ś ci windykacyjnych i pism Spó ł ki. Dzia ł ania Spó ł ki s ą podejmowane w stosunku do potencjalnie nieoznaczonego z góry i bardzo licznego kr ę gu podmiotów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów powi ą zane jest z naruszaniem interesów gospodarczych konsumentów. Pod tym poj ę ciem nale ż y rozumie ć zarówno naruszenie interesów stricte ekonomicznych (o wymiarze maj ą tkowym), jak równie ż prawo konsumentów do uczestniczenia w przejrzystych i niezak ł óconych przez przedsi ę biorc ę warunkach rynkowych, zapewniaj ą cych konsumentom dokonywanie transakcji handlowych z przedsi ę biorcami przy ca ł kowitym zrozumieniu rzeczywistego sensu ekonomicznego i prawnego warunków dokonywanych czynno ś ci na etapie przedkontraktowym oraz w czasie wykonywania umowy, czego urzeczywistnieniem jest m.in. abstrakcyjnie pojmowane prawo do rzetelnej, prawdziwej i pe ł nej informacji w komunikacji pomi ę dzy przedsi ę biorc ą a konsumentem. Naruszeniem tak sprecyzowanego interesu konsumentów mo ż e by ć zatem tak ż e naruszenie przez przedsi ę biorc ę innych ni ż stricte ekonomicznych (maj ą tkowych) interesów konsumentów, np. przez uci ąż liwe nagabywanie, niepokojenie, zaskakiwanie konsumentów, które godzi w ich prywatno ść . Praktyka Spó ł ki wskazana w pkt I lit. d sentencji niniejszej decyzji narusza interes ekonomiczny konsumentów. Powoduje, i ż konsumenci nie posiadaj ą wiedzy na temat windykowanego d ł ugu, a co za tym idzie nie maj ą mo ż liwo ś ci zg ł oszenia ewentualnych zastrze ż e ń (np. zarzutu przedawnienia). Aby uzyska ć istotne informacje konsumenci musz ą ponie ść koszty np. rozmów telefonicznych, które nie gwarantuj ą wyja ś nienia sprawy. Naruszenie interesów konsumentów mo ż e mie ć tak ż e wymiar nie tylko ekonomiczny. Wed ł ug pogl ą dów doktryny nale ż y tu te ż uwzgl ę dnia ć niewygod ę organizacyjn ą , mitr ę g ę , strat ę czasu, nierzetelno ść traktowania, wprowadzenie w b łą d, a tak ż e naruszenie prywatno ś ci 13 . Przerzucenie na konsumentów obowi ą zku wyja ś nienia sprawy mo ż e by ć dla nich uci ąż liwe, nara ż a ich na niewygod ę i strat ę czasu (pkt I lit. d sentencji niniejszej decyzji). Praktyki wskazane w pkt I lit. a-d, II sentencji niniejszej decyzji stanowi ą celowe dezinformowanie konsumentów - naruszenie prawa do rzetelnej i pe ł nej informacji. Praktyka wskazane w pkt I lit. b, c, e oraz w pkt II sentencji niniejszej decyzji stanowi ponadto uci ąż liwe nagabywanie, niepokojenie, zaskakiwanie. Tym samym, Spó ł ka zmusza konsumentów do zap ł aty nale ż no ś ci w warunkach presji, podczas gdy dzia ł aj ą c w warunkach swobodnego powzi ę cia decyzji, post ą piliby racjonalnie, np. zakwestionowaliby zasadno ść lub wysoko ść roszczenia, z ł o ż yli reklamacj ę . Taka sytuacja powoduje nie tylko naruszenie 13 E. Łę towska, Prawo Umów Konsumenckich, wyd. II, C.H. Beck 2002 r., str. 341; 17 interesów ekonomicznych, ale mo ż e równie ż narusza ć dobra osobiste konsumentów. Godzi bowiem w ich godno ść i prywatno ść . Nale ż y podkre ś li ć , i ż kwestionowane w niniejszej decyzji praktyki nie wyst ę puj ą pojedynczo, ale s ą ze sob ą ś ci ś le powi ą zane, co pot ę guje dotkliwo ść ww. narusze ń dla konsumentów. II. Rozstrzygni ę cie w pkt I a) – e) sentencji decyzji. Nakaz zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazaniu zaniechania jej stosowania, je ż eli stwierdzi naruszenie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów okre ś lonego w przepisie art. 24 uokik. W odniesieniu do praktyki opisanej w pkt I. e) sentencji decyzji, Spó ł ka w pi ś mie z dnia 10 czerwca 2007 r. (karty nr 119-125) poinformowa ł a, i ż pismo powo ł uj ą ce si ę na art. 300 Kodeksu karnego, którego przepis § 1 brzmi: kto, w razie gro żą cej mu niewyp ł acalno ś ci lub upad ł o ś ci, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swego wierzyciela przez to, ż e usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywi ś cie lub pozornie obci ąż a albo uszkadza sk ł adniki swego maj ą tku, podlega karze pozbawienia wolno ś ci do lat 3 ; wysy ł ane jest w toku korespondencji kierowanej do konsumentów w trzecim lub czwartym pi ś mie. Spó ł ka poinformowa ł a równie ż , i ż podj ęł a dzia ł ania maj ą ce na celu zmodyfikowanie tego wzoru pisma i nadanie mu charakteru informacyjnego. Do pisma z dnia 15 listopada 2007 r. (karty nr 148-149), w którym Spó ł ka poinformowa ł a o wprowadzonych zmianach, zosta ł y do łą czone wzory pism, których poprzednie wersje zosta ł y zakwestionowane przez Prezesa Urz ę du. Dokonuj ą c analizy przed ł o ż onych wzorów zmienionych pism Prezes Urz ę du zauwa ż y ł , i ż Spó ł ka w cz ęś ci pism wycofa ł a kwestionowane informacje (pierwotne wersje: karty nr 63; 71; wersje zmienione: karty nr 150; 151). Niemniej jednak analiza porównawcza wszystkich dostarczonych przez Spó ł k ę wzorów pism w wersjach pierwotnych, jak i po wprowadzonych zmianach, pozwoli ł a na ustalenie, i ż Spó ł ka przedmiotowe zmiany wprowadzi ł a jedynie do cz ęś ci wysy ł anych do konsumentów pism. Prezes Urz ę du nie otrzyma ł nowych wzorów cz ęś ci pism (karty nr 85; 92; 104), nie otrzyma ł te ż informacji, i ż zosta ł y one wycofane z korespondencji. Zgodnie z art. 27 ust. 3 uokik, ci ęż ar udowodnienia zaprzestania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów spoczywa na Spó ł ce. Tym samym Prezes Urz ę du uzna ł , i ż brak dostatecznie uzasadnionych podstaw do uznania, i ż Spó ł ka zaprzesta ł a stosowania przedmiotowej praktyki. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt I a) – e) sentencji niniejszej decyzji. III. Rozstrzygni ę cie w pkt II sentencji decyzji. Stwierdzenie zaniechania stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 uokik, Prezes Urz ę du, w przypadku, gdy przedsi ę biorca zaprzesta ł stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy, wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzaj ą c ą zaniechanie jej stosowania. 18 W trakcie post ę powania, Spó ł ka zaprzesta ł a kwestionowanej praktyki, polegaj ą cej na umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji, i ż z ł o ż enie przez Spó ł k ę pozwu do s ą du wszczyna procedur ę egzekucyjn ą , co mo ż e wprowadza ć konsumentów w b łą d poprzez sugerowanie, i ż egzekucja zostanie wszcz ę ta bez przeprowadzenia post ę powania s ą dowego oraz wydania przez s ą d tytu ł u wykonawczego. Spó ł ka w pi ś mie z dnia 10 czerwca 2007 r. (karty nr 119-125) poinformowa ł a o zaprzestaniu umieszczania w pismach kierowanych do konsumentów informacji b ę d ą cych tre ś ci ą zarzutu. Szczegó ł owe informacje dotycz ą ce zaniechania przedmiotowej praktyki zosta ł y przedstawione przez Spó ł k ę w pi ś mie z dnia 5 lutego 2008 r. oraz w za łą czonym do niego wydruku z systemu informatycznego, które potwierdzaj ą zaniechanie stosowania ww. praktyki z dniem 29 maja 2007 r. (karty nr 160-166). Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. IV. Rozstrzygni ę cie w pkt III sentencji decyzji. Kara pieni ęż na. Stosownie do art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. W przypadku stwierdzenia naruszenia przez przedsi ę biorc ę zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, o którym mowa w art. 24 uokik, Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę kar ę pieni ęż n ą . Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę okre ś lonego w art. 24 uokik zakazu w sposób okre ś lony w sentencji niniejszej decyzji. Charakter i uci ąż liwo ść dla konsumentów stosowanych przez Spó ł k ę praktyk uzasadniaj ą na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie dokonane by ł o co najmniej nieumy ś lnie. Konieczno ść brania pod uwag ę przes ł anki winy w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik wynika bezpo ś rednio nie tylko z tre ś ci tego przepisu, ale równie ż pozostaje w zgodzie z orzecznictwem Trybuna ł u Konstytucyjnego. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, ka ż dy ma obowi ą zek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Obowi ą zek znajomo ś ci i przestrzegania norm prawa ci ąż y tym bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego, takich jak Spó ł ka. Podmioty profesjonalnie dzia ł aj ą ce na rynku powinny mie ć mo ż liwo ść przewidzenia, ż e podejmowane przez nie dzia ł ania b ę d ą uznane przez Prezesa Urz ę du za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nie mog ą skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W ś wietle powy ż szego uzasadnione jest stwierdzenie, ż e dzia ł ania Spó ł ki mia ł y co najmniej charakter nieumy ś lny. 19 Przepis art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik przewiduje mo ż liwo ść na ł o ż enia na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu, osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie przes ą dza bezwzgl ę dnie wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa Urz ę du, który decyduje o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruj ą c si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 uokik, Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia ustawy, a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów ustawy (art. 111 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Bior ą c pod uwag ę stopie ń , okres trwania oraz okoliczno ś ci naruszenia zbiorowego interesu konsumentów w niniejszej sprawie, Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na Spó ł k ę kar ę pieni ęż n ą . W pkt I sentencji niniejszej decyzji uznano okre ś lone dzia ł ania Spó ł ki za praktyki naruszaj ą ce zbiorowe interesy konsumentów i nakazano zaniechanie ich stosowania. W pkt II sentencji niniejszej decyzji uznano okre ś lone dzia ł anie Spó ł ki za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i stwierdzono zaniechanie jej stosowania Praktyki te polegaj ą lub polega ł y na umieszczaniu w pismach kierowanych do konsumentów informacji, których tre ść stanowi ł a naruszenie obowi ą zku prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów. Fakt, ż e wy ż ej opisane praktyki stosuje lub stosowa ł przedsi ę biorca prowadz ą cy od wielu lat dzia ł alno ść w omawianym sektorze i którego zasi ę g dzia ł alno ś ci jest ogólnokrajowy, wskazuje na ustalony i d ł ugotrwa ł y charakter ocenianych zachowa ń . Przywo ł ane okoliczno ś ci uzasadniaj ą na ł o ż enie na przedsi ę biorc ę kary pieni ęż nej. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów odnosi wysoko ść kary pieni ęż nej do procentowej wielko ś ci przychodu przedsi ę biorcy, przy czym pod poj ę ciem przychodu nale ż y rozumie ć przychód uzyskany przez przedsi ę biorc ę w roku podatkowym poprzedzaj ą cym dzie ń wszcz ę cia post ę powania na podstawie uokik, w rozumieniu obowi ą zuj ą cych przedsi ę biorc ę przepisów o podatku dochodowym (art. 4 pkt 15 uokik). Przychód osi ą gni ę ty przez Spó ł k ę w 2007 r. w kwocie 6 373 787,85 z ł (s ł ownie: sze ść milionów trzysta siedemdziesi ą t trzy tysi ą ce siedemset osiemdziesi ą t siedem z ł otych i 85/100) ustalono na podstawie z ł o ż onego przez ni ą sprawozdania finansowego za rok zako ń czony dnia 31 grudnia 2007 r. wraz opini ą bieg ł ego rewidenta (karty nr 207-279). Przy miarkowaniu kary wzi ę to pod uwag ę okoliczno ść , i ż dzia ł alno ść przedsi ę biorcy pod k ą tem naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów by ł a oceniana przez Prezesa Urz ę du po raz pierwszy. Na wymiar kary wp ł yn ęł a te ż okoliczno ść , ż e w zakresie opisanym w pkt II sentencji niniejszej decyzji, podj ął on dzia ł ania maj ą ce na celu wycofanie lub zmian ę pism zawieraj ą cych kwestionowane tre ś ci, co nale ż y poczyta ć za okoliczno ść ł agodz ą c ą . Kara nak ł adana przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorc ę , który dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów s ł u ż y podkre ś leniu naganno ś ci ocenianego zachowania. Spó ł ka, jako podmiot o wieloletnim do ś wiadczeniu w prowadzeniu okre ś lonej dzia ł alno ś ci gospodarczej, powinna unika ć stosowania praktyk mog ą cych godzi ć w interesy s ł abszych uczestników rynku, jakimi s ą konsumenci. Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego 20 post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 79 672,34 z ł (s ł ownie: siedemdziesi ą t dziewi ęć tysi ę cy sze ść set siedemdziesi ą t dwa z ł ote i 34/100) . Oznacza to, ż e na ł o ż ona na Spó ł k ę kara pieni ęż na mie ś ci si ę w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik i jednocze ś nie stanowi 1,25 % przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2007 r. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyczyniaj ą c si ę do zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez Spó ł k ę w przysz ł o ś ci regu ł odnosz ą cych si ę do ochrony praw konsumentów. Wobec powy ż szego, orzeczono jak w pkt III sentencji niniejszej decyzji. V. Rozstrzygni ę cie w pkt IV sentencji decyzji. Umorzenie post ę powania. W post ę powaniu w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du zakwestionowa ł dzia ł ania Spó ł ki polegaj ą ce na umieszczaniu w tre ś ci pism kierowanych do konsumentów informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej, którzy b ę d ą przeprowadzali windykacj ę bezpo ś redni ą w miejscu zamieszkania lub pracy d ł u ż nika, co mog ł o wzbudza ć u konsumentów poczucie l ę ku, zagro ż enia oraz obawy o utrat ę dobrego imienia w miejscu zamieszkania lub zatrudnienia oraz wywiera ć na nich presj ę psychiczn ą w celu wymuszenia dzia ł ania zgodnego z wol ą Spó ł ki, przez co mog ł o narusza ć obowi ą zek prowadzenia dzia ł alno ś ci gospodarczej z poszanowaniem dobrych obyczajów i s ł usznych interesów konsumentów wynikaj ą cy z przepisu art. 17 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej. Przyczyn ą wszcz ę cia post ę powania w ww. zakresie by ł y informacje zgromadzone przez Prezesa Urz ę du na etapie post ę powania wyja ś niaj ą cego prowadzonego wobec Spó ł ki. Na etapie post ę powania w ł a ś ciwego w sprawie stosowania przez Spó ł k ę praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów Prezes Urz ę du na podstawie analizy przedstawionych przez Spó ł k ę wyja ś nie ń i dokumentów ustali ł , i ż Spó ł ka nie umieszcza w kierowanych do konsumentów pismach informacji o wizycie pracowników Windykacji Bezpo ś redniej, której celem b ę dzie przeprowadzenie windykacji bezpo ś redniej w miejscu zamieszkania lub miejscu pracy d ł u ż nika. Na podstawie dokonanych ustale ń faktycznych Prezes Urz ę du uzna ł , ż e w niniejszej sytuacji zachodz ą przes ł anki uzasadniaj ą ce stwierdzenie bezprzedmiotowo ś ci post ę powania administracyjnego we wskazanym zakresie, a w zwi ą zku z tym konieczno ść wydania decyzji o umorzeniu post ę powania zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. w zwi ą zku z art. 83 uokik. 21 Okoliczno ść wskazuj ą c ą na bezprzedmiotowo ść , jakim dotkni ę te jest post ę powanie w tym zakresie, stanowi brak stosowania przez Spó ł k ę dzia ł ania opisanego w tre ś ci zarzutu. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy post ę powanie z jakiejkolwiek przyczyny sta ł o si ę bezprzedmiotowe organ administracji wydaje decyzj ę o umorzeniu post ę powania. Umorzenie post ę powania na tej podstawie jest obligatoryjne, co oznacza, i ż ustalenie przes ł anki bezprzedmiotowo ś ci post ę powania stwarza obowi ą zek zako ń czenia post ę powania w danej instancji przez jego umorzenie, poniewa ż brak jest podstaw do rozstrzygni ę cia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie post ę powania w takim przypadku stanowi ł oby o jego wadliwo ś ci, maj ą cej istotny wp ł yw na wynik sprawy. Podkre ś li ć przy tym nale ż y, i ż przes ł anka umorzenia post ę powania mo ż e istnie ć jeszcze przed wszcz ę ciem post ę powania, co zostanie ujawnione w tocz ą cym si ę post ę powaniu, a mo ż e ona powsta ć tak ż e w czasie trwania post ę powania, a wi ę c w sprawie ju ż zawis ł ej przed organami administracyjnymi. Przes ł ank ą umorzenia post ę powania jest brak któregokolwiek z elementów w odniesieniu co do strony podmiotowej jak i przedmiotowej post ę powania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego S ą du Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 r. (sygn. akt III SA 2225/01) bezprzedmiotowo ść post ę powania administracyjnego oznacza, ż e brak jest którego ś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w zwi ą zku z tym nie mo ż na wyda ć decyzji za ł atwiaj ą cej spraw ę przez rozstrzygni ę cie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, ko ń cz ą ce post ę powanie bez jego merytorycznego rozstrzygni ę cia. Wobec powy ż szego, orzeczono jak w pkt IV sentencji niniejszej decyzji. Wobec powy ż szego nale ż a ł o orzec jak w sentencji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik, kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 uokik w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. z up. Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuj ą : 1. APS POLAND S.A. (dawniej iCentrum S.A.) ul. Ostrowskiego 9 53-238 Wroc ł aw 2. a/a 22