DDF-7/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF2-411/2/03/AI Warszawa, 2003.02.21 DECYZJA Nr DDF- 7 /2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez ComputerLand S.A. w Warszawie kontroli nad spó ł k ą Projekty Bankowe Polsoft Sp. z o.o. w Poznaniu. UZASADNIENIE W dniu 30 grudnia 2002 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej „organem antymonopolowym”, wszcz ął na wniosek spó ł ki ComputerLand S.A. w Warszawie, zwanej dalej „ComputerLand”, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. Nr 122, poz. 1319 ze zm.), zwanej dalej „ustaw ą ”, post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez ComputerLand kontroli nad spó ł k ą Projekty Bankowe Polsoft Sp. z o.o. w Poznaniu, zwan ą dalej „PB Polsoft”. Z przekazanych przez ComputerLand informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji - w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia zamiaru koncentracji - przekroczy ł 50 mln EURO. We wniosku zg ł oszeniowym podano, ż e obrót PB Polsoft w roku obrotowym poprzedzaj ą cym zg ł oszenie zamiaru przekroczy ł 10 mln EURO oraz łą czny udzia ł w rynku przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji przekroczy ł 20%. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz niespe ł nienia przes ł anek art. 13 pkt 1 lit. a) i pkt 2 ustawy, na spó ł ce ComputerLand - jako przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę nad PB Polsoft - spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Zg ł oszenie powy ż sze dokonane zosta ł o z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 94 ust. 4 ustawy. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Uczestnicy koncentracji. ComputerLand prowadzi dzia ł alno ść g ł ównie w zakresie sprzeda ż y i produkcji sprz ę tu, oprogramowania komputerowego oraz us ł ug w zakresie technologii informatycznych (tzw. rynek IT). Spó ł ka obecna jest zw ł aszcza w segmencie us ł ug integracyjnych oraz produkcji oprogramowania dla sektora opieki zdrowotnej, a tak ż e przemys ł owego i u ż yteczno ś ci publicznej. ComputerLand jest spó ł k ą notowan ą na Warszawskiej Gie ł dzie Papierów Warto ś ciowych, jej akcje s ą rozproszone i nie ma akcjonariusza dominuj ą cego, który dzi ę ki posiadanym akcjom lub prawu g ł osu kontrolowa ł by spó ł k ę . ComputerLand tworzy grup ę kapita ł ow ą , w sk ł ad której wchodzi 7 podmiotów zale ż nych. Spó ł ki te, podobnie jak ComputerLand, prowadz ą dzia ł alno ść na rynku IT. PB Polsoft prowadzi dzia ł alno ść w zakresie sprzeda ż y i produkcji oprogramowania i sprz ę tu komputerowego dla sektora bankowo-finansowego. Spó ł ka nale ż y do grupy kapita ł owej kontrolowanej przez Bank Zachodni WBK S.A. we Wroc ł awiu i nie posiada podmiotów zale ż nych. Opis i przyczyny transakcji. Przedmiotowa transakcja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez ComputerLand kontroli nad PB Polsoft w wyniku nabycia 100% udzia ł ów tej Spó ł ki. W ocenie zg ł aszaj ą cego bezpo ś redni ą przyczyn ą planowanej koncentracji jest konieczno ść wzmocnienia potencja ł u wynikaj ą cego z prowadzonej dzia ł alno ś ci, w tym zw ł aszcza jej du ż ej kapita ł och ł onno ś ci, konieczno ś ci rozwoju technologii i wzrostu wymaga ń odbiorców. Rozpocz ę cie wspó ł pracy powinno poprawi ć jako ść ś wiadczonych us ł ug oraz rozszerzy ć ich katalog. Jednocze ś nie zdaniem strony planowana koncentracja pozwoli – dzi ę ki wykorzystaniu potencja ł u uczestników koncentracji – sprosta ć rosn ą cej konkurencji ze strony firm krajowych, jak i zagranicznych, w szczególno ś ci wobec planowanego cz ł onkostwa Polski w Unii Europejskiej. Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw. Zgodnie z art. 17 ustawy organ antymonopolowy, w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie geograficznym, jak i produktowym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Bior ą c pod uwag ę okre ś lone wy ż ej kryteria ustawowe stwierdzi ć nale ż y, ż e w niniejszej koncentracji rynkiem produktowym jest rynek technologii informatycznych (rynek IT). W rynku tym wyró ż ni ć mo ż na nast ę puj ą ce segmenty: - produkcji i dystrybucji sprz ę tu, - us ł ug zwi ą zanych z integracj ą oprogramowania, - produkcji i dostawy oprogramowania, 2 - us ł ug informatycznych, - us ł ug szkoleniowych. Uwzgl ę dniaj ą c podzia ł rynku IT na ww. segmenty nale ż y stwierdzi ć , i ż ComputerLand prowadzi dzia ł alno ść w zakresie produkcji i dystrybucji sprz ę tu, us ł ug zwi ą zanych z integracj ą oprogramowania, produkcji i dostawy oprogramowania oraz us ł ug informatycznych, a PB Polsoft w zakresie produkcji i dystrybucji sprz ę tu oraz produkcji i dostawy oprogramowania. Jednocze ś nie podkre ś li ć nale ż y, ż e ComputerLand specjalizuje si ę w produkcji oprogramowania dla sektora opieki zdrowotnej, a tak ż e oprogramowania przemys ł owego i u ż yteczno ś ci publicznej, natomiast PB Polsoft specjalizuje si ę w produkcji oprogramowania dla sektora bankowo-finansowego. Co prawda, ComputerLand i PB Polsoft dzia ł aj ą na tych samych segmentach (produkcja sprz ę tu oraz oprogramowania), jednak ż e z uwagi na ró ż ny kr ą g odbiorców Spó ł ki te nie dzia ł aj ą na ż adnym rynku wspólnym. Odbiorcami produktów ComputerLandu jest g ł ównie sektor opieki zdrowotnej, a PB Polsoft sektor bankowo-finansowy. Za przyj ę ciem za rynek produktowy rozpatrywanej koncentracji ca ł ego rynku IT, mimo wyró ż nienia poszczególnych segmentów tego rynku, przemawia fakt, i ż dok ł adne rozgraniczenie pomi ę dzy jego segmentami ulega zatarciu z powodu zmian technologicznych w tym sektorze. Rozumowanie takie znajduje potwierdzenie w decyzji Komisji Europejskiej z dnia z dnia 31 stycznia 2002 r. w sprawie HP/Compaq, w której Komisja uzna ł a, i ż mimo wyró ż nienia w rynku us ł ug IT segmentów, które odpowiadaj ą standardom przyj ę tym przez przedsi ę biorców ś wiadcz ą cych us ł ugi IT, w ł a ś ciwym rynkiem produktowym tej bran ż y mo ż e by ć rynek wszystkich us ł ug IT. Dok ł adne rozgraniczenie okre ś lonych kategorii us ł ug ulega stopniowemu zatarciu z powodu szybkich zmian technologicznych w sektorze IT oraz wysokiemu stopniowi substytucyjno ś ci po stronie poda ż y. Jednocze ś nie zauwa ż y ć mo ż na, i ż wraz z szybkimi zmianami w sektorze IT, zwi ą zanymi z post ę pem technologicznym i wprowadzaniem nowych produktów i us ł ug, na rynek ten wkraczaj ą firmy ś wiadcz ą ce us ł ugi w bran ż ach pokrewnych, np. w zakresie telekomunikacji czy produkcji sprz ę tu komputerowego. Ze wzgl ę du na to, i ż ka ż da koncentracja podlega ocenie z punktu widzenia „zasady skutku”, okre ś lonej w art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, tak ż e przedmiotowa transakcja powinna zosta ć oceniona pod wzgl ę dem skutków, jakie wywo ł a na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Bior ą c pod uwag ę , i ż zarówno ComputerLand, jak i PB Polsoft prowadz ą dzia ł alno ść na terenie Polski oraz ze wzgl ę du na rodzaj oferowanych us ł ug i ich w ł a ś ciwo ś ci, jak i preferencje odbiorców us ł ug, w ocenie organu antymonopolowego w analizowanym przypadku za rynek w ł a ś ciwy geograficznie, na który koncentracja mo ż e wywrze ć wp ł yw, nale ż y uzna ć obszar Polski. Na polskim rynku IT w 2001 r. dzia ł a ł o ponad 800 firm informatycznych. Do najwi ę kszych (na podstawie raportu „TELEINFO 500 – Polski Rynek Teleinformatyczny 2001 r.” 1 ) pod wzgl ę dem przychodów ze sprzeda ż y nale ż a ł y: Hewlett-Pacard, PROKOM, Action Sp. z o.o., ABC Data Sp. z o.o., Tech Data Polska Sp. z o.o. i IBM. Wed ł ug danych zawartych w ww. raporcie (tabela przedstawiaj ą ca 200 najwi ę kszych firm informatycznych obecnych na polskim rynku w 2001 r.) mo ż na szacowa ć , i ż udzia ł y ww. grup w polskim rynku IT, kszta ł towa ł y si ę na poziomie od ok. 2% do ok. 6%. Na li ś cie tej ComputerLand z udzia ł em na poziomie ok. 2% zosta ł sklasyfikowany na miejscu 10, a PB Polsoft z udzia ł em na poziomie ok. 0,1 % na miejscu 160. 1 Polski Rynek Teleinformatyczny 2001 TELEINFO 500 raport, wyd. Migut Media S.A., lipiec 2002 r., 3 Uwzgl ę dniaj ą c podzia ł rynku IT na poszczególne segmenty, udzia ł uczestników koncentracji, w oparciu o dane zamieszczone w ww. raporcie TELEINFO 500, przedstawia ł si ę nast ę puj ą co (dane dla grup): - w zakresie produkcji i dystrybucji sprz ę tu udzia ł ComputerLandu nie przekracza ł 2%, udzia ł PB Polsoft mo ż na szacowa ć jako marginalny (spó ł ka niesklasyfikowana w raporcie), - w zakresie us ł ug zwi ą zanych z integracj ą oprogramowania udzia ł ComputerLandu kszta ł towa ł si ę na poziomie ok. 8%, udzia ł PB Polsoft mo ż na szacowa ć jako marginalny, - w zakresie produkcji i dostawy oprogramowania udzia ł ComputerLandu kszta ł towa ł si ę na poziomie ok. 4%, a PB Polsoft na poziomie ok. 0,5%. W tym segmencie rynku IT wyró ż ni ć mo ż na produkcj ę oprogramowania finansowo- bankowego (szacunkowy udzia ł PB Polsoft wynosi ł ok. 7%, ComputerLand nie zosta ł uwzgl ę dniony w ś ród 22 producentów oprogramowania finansowo- bankowego), - w zakresie us ł ug informatycznych udzia ł ComputerLandu szacowany by ł na ok. 5%, a PB Polsoft na ok. 0,2%. W segmencie tym wyró ż ni ć mo ż na m.in.: us ł ugi serwisowe (szacunkowy udzia ł ComputerLandu wynosi ł ok. 5%, a PB Polsoft ok. 0,3%), oraz us ł ugi instalacyjne (szacunkowy udzia ł ComputerLandu wynosi ł ok. 13%, udzia ł PB Polsoft mo ż na szacowa ć na marginalny), - w zakresie us ł ug szkoleniowych zarówno spó ł ka ComputerLand, jak i PB Polsoft nie zosta ł y sklasyfikowane w raporcie. Na rynku polskim w 2001r. w segmencie produkcji i dystrybucji sprz ę tu dzia ł alno ść prowadzi ł o ponad 300 firm, w segmencie us ł ug zwi ą zanych z integracj ą oprogramowania ok. 250, w segmencie produkcji i dostawy oprogramowania ok. 280 firm (w tym ok. 20 producentów oprogramowania finansowo-bankowego), w segmencie us ł ug informatycznych ok. 510 firm, a w segmencie us ł ug szkoleniowych ok. 210 firm. Wiele firm prowadzi dzia ł alno ść we wszystkich lub kilku segmentach rynku IT równocze ś nie. Przyjmuj ą c natomiast, na podstawie ww. raportu TELEINFO 500, za kryterium wyznaczenia rynku przychody osi ą gni ę te z dostaw rozwi ą za ń informatycznych dla poszczególnych sektorów gospodarki, udzia ł ComputerLandu, w tych sektorach w których zosta ł sklasyfikowany, wynosi ł odpowiednio: - dla banków i instytucji finansowych ok. 11%, - dla telekomunikacji ok. 6%, - dla przemys ł u ok. 8%, - dla administracji ok. 5%, - dla s ł u ż by zdrowia ok. 33%. PB Polsoft zosta ł jedynie skalsyfikowany w ś ród dostawców rozwi ą za ń informatycznych dla banków i instytucji finansowych z udzia ł em na poziomie ok. 1,3%. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę nale ż y stwierdzi ć , ż e w przedmiotowej transakcji brak jest rynku w ł a ś ciwego, na który mo ż e ona wywiera ć wp ł yw w uj ę ciu horyzontalnym. Jednocze ś nie koncentracja nie wywo ł uje skutków rynkowych w uk ł adzie wertykalnym i konglomeratowym. 4 Skutki koncentracji. W ocenie organu antymonopolowego rozdrobnienie rynku IT i silna konkurencja sprawiaj ą , ż e planowana transakcja nie wp ł ynie w znacz ą cy sposób na stan konkurencji w Polsce. Łą czny udzia ł uczestników koncentracji w polskim rynku IT w 2001 r. (mierzonym wielko ś ci ą przychodu) nie przekracza bowiem 3 %. Nale ż y zaznaczy ć , ż e oferty z zakresu technologii informatycznych ComputerLandu i PB Polsoft w przewa ż aj ą cej cz ęś ci nie pokrywaj ą si ę , mo ż na je uzna ć natomiast za komplementarne. ComputerLand obecny jest zw ł aszcza w segmencie us ł ug informatycznych dla s ł u ż by zdrowia. PB Polsoft specjalizuje si ę natomiast w produkcji oprogramowania dla sektora finansowo-bankowego. Podane dane i informacje wskazuj ą , i ż ComputerLand, poprzez przej ę cie kontroli nad przedsi ę biorca specjalizuj ą cym si ę w produkcji oprogramowania dla sektora finansowo- bankowego, uzyskuje mo ż liwo ść lepszej pozycji ofertowej wobec innych uczestników rynku IT i b ę dzie musia ł si ę nadal liczy ć z istniej ą c ą na tym rynku konkurencj ą . Wobec powy ż szego oraz w zwi ą zku z tym, i ż w wyniku omawianej koncentracji nie powstanie, ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca ComputerLandu na krajowym rynku IT i konkurencja na tym rynku nie zostanie istotnie ograniczona, orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - s ą du ochrony konkurencji i konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Instytucji Finansowych, Us ł ug i Rolnictwa Marek Wojtkiewicz Otrzymuje: ComputerLand SA za po ś rednictwem: Pana Piotra Kryczka Kancelaria prawna Beata Gessel, Andrzej Chajec i Wspólnicy Spó ł ka jawna ul. Widok 8 00-023 Warszawa 5