DDF-64/2002

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF1-411/32/02/EP Warszawa, dn. 20.12.2002 r. DECYZJA nr DDF - 64/2002 Na podstawie art.17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentracji polegającej na przejęciu przez Mondi Packaging Brzeźno Sp. z o.o. z siedzibą w Brzeźnie kontroli nad Przedsiębiorstwem WielobranŜowym Tek-Pol Józef Dzikowski i Marian Parada Spółka Jawna z siedzibą w Brzeźnie poprzez nabycie przedsiębiorstwa tej spółki. UZASADNIENIE W dniu 15 października 2002 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej organem antymonopolowym, na podstawie art. 44 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, wszczął, na złoŜony w terminie wniosek Mondi Packaging Brzeźno Sp. z o.o. z siedzibą w Brzeźnie, zwanej dalej Mondi Packaging, postępowanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegającej na przejęciu przez Mondi Packaging kontroli nad Przedsiębiorstwem WielobranŜowym Tek-Pol Józef Dzikowski i Marian Parada Spółka Jawna z siedzibą w Brzeźnie, zwanej dalej Tek-Pol, poprzez nabycie przedsiębiorstwa tej spółki. Z przekazanych przez Mondi Packaging informacji, wynika, Ŝe łączny obrót przedsiębiorców uczestniczących w koncentracji przekroczył 50 mln EURO, a obrót Tek-Pol uzyskany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przekroczył w kaŜdym z dwóch lat poprzedzających zgłoszenie równowartość 10 mln EURO. Jednocześnie nie wystąpiła Ŝadna z pozostałych przesłanek art. 13 ustawy. Wobec spełnienia przesłanek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz niewystąpienia Ŝadnej z przesłanek wymienionych w art.13 ustawy, na przedsiębiorcy przejmującym kontrolę, tzn. na Mondi Packaging spoczywał obowiązek zgłoszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Mondi Packaging naleŜy do grupy kapitałowej Mondi stanowiącej część koncernu AngloAmerican. Koncern ten prowadzi działalność na rynku światowym w sektorze górnictwa i zasobów naturalnych takich jak złoto, srebro, platyna, metale cięŜkie, minerały przemysłowe i produkty drzewne. W Polsce grupa Mondi jest obecna za pośrednictwem spółki Frantschach Świecie 2 S.A., do której naleŜy 10 spółek zaleŜnych, oraz 4 zarejestrowanych w Polsce spółek zaleŜnych Mondi Packacging Poland B.V. z siedzibą w Amsterdamie. Frantschach Świecie S.A produkuje masę włóknistą, papier i tekturę, a jej spółki zaleŜne - poza trzema - prowadzą działalność w zakresie skupu surowców wtórnych, produkcji worków papierowych i ich dystrybucji, drukowania opakowań elastycznych sprzedaŜy hurtowej papieru graficznego, xero i offsetowego, opakowaniowego oraz innych produktów papierniczych, a takŜe farb drukarskich. Trzy wspomniane wyŜej spółki nie prowadzą działalności produkcyjnej ani handlowej we własnym imieniu, lecz wydzierŜawiają swój majątek, a dzierŜawcami tego majątku są spółki naleŜące do Mondi Packacging Poland B.V. Tak więc grupa Mondi prowadzi równieŜ działalność w zakresie produkcji tektury falistej i opakowań z papieru i tektury. Spółki, które wydzierŜawiają swój majątek, to: Bystrzyckie Zakłady Wyrobów Papierowych S.A., Francpak CEE Świecie Sp. z o.o. oraz Świecie Box Sp. z o. o. Tek-Pol jest producentem tektury i opakowań z papieru i tektury, tzn. pudeł kartonowych. Zasięg jego działania obejmuje rynek krajowy. Udziałowcami spółki, która nie posiada podmiotów zaleŜnych, są osoby fizyczne. W roku poprzedzającym zgłoszenie ok. 38% dostaw papieru dla Tek- Polu pochodziło od Frantschach Świecie S.A. Planowana koncentracja zostanie dokonana przez realizację umowy sprzedaŜy przedsiębiorstwa Tek-Pol i nieruchomości, na której jest ono połoŜone. Jednym z istotnych czynników decydujących o podjęciu przez nabywającego decyzji o tym zakupie było usytuowanie tego przedsiębiorstw a we wschodnim regionie Polski. W ocenie grupy Mondi realizacja przedmiotowej koncentracji spowoduje poprawę sytuacji logistycznej grupy. Zakłady produkcyjne naleŜące dotychczas do grupy znajdują się w Świeciach (region północno-środkowy) oraz w Bystrzycy (region południowo-zachodni). Uruchomienie produkcji równieŜ we wschodnim regionie Polski umoŜliwi eliminację transportu wyrobów na odległości powyŜej 500 km, co skróci czas realizacji zamówionych dostaw i wpłynie bezpośrednio na poziom kosztów transportu. Czasu transportu ma takŜe znaczenie dla jakości wyrobów z tektury, poniewaŜ są one wraŜliwe na wilgoć. Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył, co następuje: Przedmiotowa koncentracja polegać będzie na przejęciu przez grupę Mondi kontroli nad Tek- pol poprzez nabycie przedsiębiorstwa tej spółki i naleŜącej do niej nieruchomości. Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urzędu w drodze decyzji wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni się pozycja dominująca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Przez pozycję dominującą zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umoŜliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu moŜliwości działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, Ŝe przedsiębiorca ma pozycję 3 dominującą, jeŜeli jego udział w rynku przekracza 40%. Ocena oddziaływania koncentracji na stan konkurencji wymaga określenia rynków właściwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym. Rynek właściwy, na który koncentracja wywiera wpływ. Obaj uczestnicy koncentracji prowadzą działalność polegającą na produkcji tektury oraz opakowań z papieru i tektury. Za właściwy rynek w aspekcie produktowym w układzie horyzontalnym naleŜy zatem uznać rynek tych produktów. Jednocześnie obaj uczestnicy koncentracji prowadzą działalność na rynku w relacji dostawca - odbiorca. Tek-Pol zakupuje od Mondi papier do produkcji tektury. Tak więc rynkiem właściwym w aspekcie produktowym w układzie wertykalnym jest rynek papieru do produkcji tektury. Określając rynek właściwy w aspekcie geograficznym naleŜy wziąć pod uwagę, na jakim obszarze dystrybuowane są wyroby produkowane przez uczestników koncentracji. Grupa Mondi prowadzi działalność na rynku europejskim, natomiast Tek-Pol sprzedaje swoje wyroby jedynie na rynku polskim. Przedmiotowa koncentracja, zarówno w aspekcie horyzontalnym, jak i wertykalnym będzie odnosiła się zatem do rynku krajowego. Struktura podmiotowa rynku. Rynek papieru jest rynkiem rozwojowym, szczególnie w Polsce, gdzie zuŜycie papieru na jednego mieszkańca wynosi - jak podaje Stowarzyszenie Dystrybutorów Papieru - 64 kg. W krajach Europy Zachodniej wskaźnik ten osiąga poziom 201 kg., co pozwala przewidywać dalszy rozwój tej branŜy. Na polskim rynku w branŜy papierniczej działa kilku duŜych przedsiębiorców z większościowym udziałem kapitału zagranicznego, którzy wytwarzają około 80% papieru i tektury. Do największych naleŜą: International Kwidzyn Paper, Frantchach Świecie i Interell. W całej branŜy działa ponadto bardzo wiele drobnych zakładów - wg ocen Stowarzyszenia Papierników Polskich od 1,8 do 2 tys. - które zajmują się m.in. produkcją małych opakowań, cięciem papieru itp. W krajowym rynku sprzedaŜy papieru spore znaczenie ma zarówno import, przede wszystkim papieru nie produkowanego w Polsce, jak i eksport, który dotyczy z kolei tych rodzajów papieru, które stały się polską specjalnością. NaleŜą do nich: papier graficzny niepowlekany bezdrzewny (biurowy i offsetowy), po części papier gazetowy, a ostatnio takŜe papier opakowaniowy (w tym papier do produkcji tektury falistej, którego udział w strukturze produkcji branŜy papierniczej rośnie) Według informacji przedstawionych w analizie rynku celulozowo-papierniczego sporządzonej przez firmę Boss, krajowa produkcja papieru w ujęciu ilościowym zaspokaja około 40% polskiego rynku. DuŜy udział importu wielu rodzajów papieru wynika z faktu, Ŝe struktura krajowego przemysłu nie jest w stopniu wystarczającym dostosowana do popytu. W latach 1996- 2000 produkcja tektury rosła średnio o 10% rocznie, co doprowadziło do powstania nadwyŜki mocy produkcyjnych. Aktualnie branŜa papiernicza wykorzystuje około 60% swojego potencjału. 4 Jednym z największych producentów papieru do wyrobu tektury jest, naleŜąca do grupy Mondi, spółka Frantchach Świecie S.A, (dalej "Frantchach Świecie"), której udział w krajowym rynku produkcji papieru do produkcji tektury falistej wynosił w 2001 r. około 29%, natomiast w krajowym rynku sprzedaŜy tego półproduktu - około 9%. Głównym konkurentem Frantchach Świecie jest: Intercell S.A. w Ostrołęce z 14 % udziałem w rynku, pozostali uczestnicy tego rynku nie posiadają tak znaczących udziałów. NaleŜą do nich m.in. Mikołowskie Zakłady Papiernicze i Otor Silesia S.A. w Tychach. Uczestnikami rynku papieru do produkcji tektury falistej od strony popytowej są wszyscy przedsiębiorcy prowadzący działalność w tym zakresie. Na krajowym rynku sprzedaŜy tektury i pudeł kartonowych prowadzi działalność - wg danych zgromadzonych na początku 2001 r. przez grupę kapitałową Kappa, a przytoczonych przez zgłaszającego - około 16 przedsiębiorców. Do największych naleŜą: grupa kapitałowa Kappa z 15% udziałem w rynku, grupy kapitałowe Intercell i Mondi z udziałem wynoszącym około 13% oraz dwóch przedsiębiorców, TFP i David S. Smith, których udział w rynku przekracza nieznacznie 8%. Od 5% do 7% udziału w rynku uzyskuje trzech przedsiębiorców: Werner Kenkel, Eurobox oraz Otor Silesia. Udział Tek-Polu w rynku właściwym wynosił wg. ww. danych około 4%. Odbiorcami opakowań z tektury są przedsiębiorcy prowadzący działalność w róŜnych przemysłach, od producentów mebli, przez producentów artykułów gospodarstwa domowego, artykułów elektronicznych, Ŝywności, soków i napojów po producentów kosmetyków i wyrobów farmaceutycznych. Dla odbiorcy podstawowe znaczenie ma cena i jakość opakowania, marka produktu nie większego znaczenia Dostawy realizowane są na podstawie indywidualnych zamówień. Skutki koncentracji na rynkach właściwych. Według danych zgromadzonych przez Stowarzyszenie Papierników Polskich wartość sprzedaŜy tektury falistej i pudeł z tektury wynosiła w 2001 r. 203 mln PLN. PoniewaŜ nie są dostępne dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące sprzedaŜy ww. wyrobów na rynku krajowym ani w ujęciu ilościowym, ani w ujęciu wartościowym, organ antymonopolowy dokonał analizy skutków przedmiotowej koncentracji na podstawie danych zgromadzonych przez Stowarzyszenie Papierników Polskich, przedstawionych przez Zgłaszającego. Dane te dotyczą sprzedaŜy w ujęciu wartościowym na rynku krajowym łącznie tektury falistej i pudeł. Odnosząc do tej wartości wartość sprzedaŜy tektury falistej i pudeł zrealizowanej przez kaŜdego uczestnika koncentracji uzyskuje się następujące wyniki obrazujące udział uczestników koncentracji w tak określonym rynku: grupa Mondi - ok.[ tajemnica przedsiębiorstwa ] %, Tek-Pol - około [ tajemnica przedsiębiorstwa ] %. Tak więc w wyniku koncentracji jej uczestnicy uzyskają łączny udział w rynku produktowym w układzie horyzontalnym wynoszący około 20%. Jednocześnie organ antymonopolowy ustalił, Ŝe przedmiotowa koncentracja nie wywiera wpływu na rynek w układzie konglomeratowym. 5 Jak wynika z przedstawionych ustaleń: - łączny udział uczestników koncentracji w rynku tektury i pudeł z tektury wynosi ok. 20%; taki poziom udziału w rynku nie rodzi domniemania uzyskania przez grupę kapitałową Mondi w wyniku koncentracji pozycji dominującej (ponad 40% udziału w rynku), powyŜsze stwierdzenie dotyczy równieŜ rynku papieru do wyrobu tektury, - struktura podmiotowa rynku właściwego, która nie charakteryzuje się nadmierną koncentracją oraz liczba uczestników rynku (w tym konkurentów reprezentujących podobna skalę działania) zapewniająca odbiorcom alternatywne źródła zakupów pozwala uznać, Ŝe nie istnieje aktualnie dla grupy Mondi, ani nie powstanie po dokonaniu koncentracji, moŜliwość “działania w znacznym zakresie niezaleŜnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów”. W związku z powyŜszym nie występują podstawy do stwierdzenia, Ŝe Mondi moŜe w wyniku koncentracji uzyskać na wymienionych rynkach produktowych, zarówno w układzie horyzontalnym, jak i wertykalnym, pozycję dominującą. Nie dojdzie w związku z tym równieŜ do istotnego ograniczenia konkurencji na tych rynkach. Oznacza to, Ŝe spełnione zostały przytoczone wcześniej przesłanki art. 17 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy od niniejszej decyzji przysługuje odwołanie do sądu ochrony konkurencji i konsumentów - za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Instytucji Finansowych, Usług i Rolnictwa Marek Wojtkiewicz Otrzymuje: Mondi Packaging Brzeźno Sp. z o.o. za pośrednictwem pełnomocnika Pani Joanny Bochniarz-Urbańskiej Altheimer&Gray Polska Sp. z o.o. Warszawskie Cenrtum Finansowe, VIII p. ul. Emilii Plater 53, 00-113 Warszawa