DDF-2/2003

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDF1-411/43/02/EP Warszawa, dnia 7 lutego 2003 r. DECYZJA nr DDF - 2/2003 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez NK-Holding Oy Ab z siedzib ą w Finlandii kontroli nad Nordkalk Corporation z siedzib ą w Finlandii poprzez nabycie 100% akcji tej Spó ł ki. UZASADNIENIE W dniu 12 grudnia 2002 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwany dalej "organem antymonopolowym", na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319 z pó ź n. zm.), zwanej dalej "ustaw ą ", wszcz ął na z ł o ż ony w terminie wniosek NK- Holding Oy Ab z siedzib ą w Finlandii, zwanej dalej "NK-Holding", post ę powanie antymonopolowe w sprawie koncentracji polegaj ą cej na przej ę ciu przez NK-Holding kontroli nad Nordkalk Corporation z siedzib ą w Finlandii, zwan ą dalej "Nordkalk", poprzez nabycie 100% akcji tej spó ł ki. Z przekazanych przez NK-Holding informacji wynika, ż e łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym zg ł oszenie przekroczy ł 50 mln. EURO. Wobec spe ł nienia przes ł anek art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy oraz niewyst ą pienia ż adnejz przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę spoczywa ł obowi ą zek zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamiaru przedmiotowej koncentracji. Uczestnicy koncentracji. NK-Holding zosta ł a za ł o ż ona w grudniu 2002 r. w celu nabycia i posiadania akcji Nordkalk. Jej za ł o ż ycielami s ą spó ł ki prawa fi ń skiego: Ahlstrom Capital Oy, zwana dalej "AC", i CapMan Capital Managment Ltd, zwana dalej "CapMan", które posiadaj ą wspólnie 55,6% udzia ł ów w NK-Holding, a zatem sprawuj ą wspóln ą kontrol ę nad t ą Spó ł k ą . Pozosta ł e udzia ł y nale żą do 12 spó ł ek ubezpieczeniowych i osób fizycznych b ę d ą cych cz ł onkami organów zarz ą dczych Nordkalk. AC jest prywatn ą spó ł k ą nale żą c ą do cz ł onków rodziny Ahlstrom, inwestuj ą c ą w udzia ł y i akcje spó ł ek posiadaj ą cych ugruntowan ą pozycj ę w okre ś lonej bran ż y i rokuj ą cych wzrost ich potencja ł u gospodarczego. Aktualnie najwi ę cej inwestycji AC ulokowanych jest w bran ż ach: elektrycznej i elektronicznej, produkcji opakowa ń , nieruchomo ś ciach i le ś nictwie. AC z 7 spó ł kami zale ż nymi, zarejestrowanymi w Finlandii, Estonii i Niemczech, nale ż y do holdingu, który powsta ł w czerwcu 2001 r. z podzia ł u dawnej spó ł ki A. Ahlstrom Corporation na trzy spó ł ki: bran ż ow ą Ahlstrom Corporation, zwan ą dalej "Ahlstrom", inwestycyjn ą AC oraz holdingow ą A. Ahlstrom Osakeyhtio, zwan ą dalej "AAO". Ahlstrom jest producentem wysoko przetworzonych materia ł ów w ł óknopochodnych sprzedawanych na ca ł ym ś wiecie. Dzia ł alno ść prowadzona jest w trzech pionach: Kompozyty W ł ókienne, Opakowania i Etykiety oraz papiery specjalnego przeznaczenia. Jeden z dzia ł ów spó ł ki Ahlstrom wytwarza i sprzedaje na rynku ś wiatowym filtry silnikowe oraz kompozyty, które wykorzystywane s ą zarówno w produktach przemys ł owych, jak i konsumpcyjnych codziennego u ż ytku. Inny dzia ł tej spó ł ki wytwarza specjalistyczny papier do produkcji elastycznych opakowa ń , ta ś m samoprzylepnych i naklejek pokrytych klejem. Spó ł ka posiada 60 podmiotów zale ż nych, które prowadz ą dzia ł alno ść na wszystkich kontynentach. Jeden z podmiotów zale ż nych, Ahlstrom Cores Sp. z o.o., prowadzi dzia ł alno ść w Polsce. Spó ł ka ta jest producentem cylindrów u ż ywanych do produkcji tub papierowych. AAO jest spó ł k ą holdingow ą zarz ą dzaj ą c ą aktywami cz ł onków rodziny Ahlstrom, do której nale ż y 60% kapita ł u akcyjnego Ahlstrom i 100% kapita ł u akcyjnego AC. CapMan jest prywatn ą spó ł k ą zarz ą dzaj ą c ą inwestycjami portfelowymi funduszy, którymi zarz ą dza, tzn. podejmuje decyzje o zainwestowaniu lub wycofaniu powierzonych ś rodków. CapMan sprawuje nadzór w ł a ś cicielski nad prawie 50 spó ł kami, które prowadz ą dzia ł alno ść na terenie pa ń stw skandynawskich przede wszystkim w bran ż y IT oraz telekomunikacji, a tak ż e sektorze medycznym. W fundusze zarz ą dzane przez CapMan zainwestowa ł o oko ł o 90 fi ń skich i mi ę dzynarodowych inwestorów instytucjonalnych. Spó ł ka holdingowa CapMan Plc stoj ą ca na czele grupy, do której nale ż y CapMan, jest notowana na Helsinskiej Gie ł dzie Papierów Warto ś ciowych. 2 Nordkalk tworzy grup ę kapita ł ow ą , która prowadzi dzia ł alno ść na terenie krajów nadba ł tyckich: Szwecji, Finlandii, Polski i Estonii. Do grupy nale ż y 14 spó ł ek zale ż nych oraz kilka stowarzyszonych. Przedmiotem dzia ł alno ś ci grupy jest produkcja wyrobów wapienniczych. Rocznie grupa wydobywa oko ł o 11 milionów ton wapienia w 18 kamienio ł omach i 3 kopalniach. Produkty z wapienia znajduj ą zastosowanie w hutnictwie ż elaza, w budownictwie drogowym, w produkcji materia ł ów budowlanych, papierniczych oraz w rolnictwie i ochronie ś rodowiska. Poza wymienionymi krajami Nordkalk prowadzi równie ż dwa biura sprzeda ż y w Niemczech oraz jedno na Litwie. W Polsce grupa prowadzi dzia ł alno ść za po ś rednictwem dwóch spó ł ek zale ż nych: Nordkalk Sp. z o. o z siedzib ą w Krakowie, zwanej dalej "Nordkalk Sp. z o.o.", oraz Nordkalk Miedzianka S. A. z siedzib ą w Piekoszowie ko ł o Kielc, zwanej dalej "Miedzianka". Do Nordkalk Sp. z o. o. nale ż y kopalnia i zak ł ad mielenia i kruszenia wapienia w Owadowie-Brzezinkach (woj. Ł ódzkie) oraz zak ł ad mielenia i kruszenia wapienia w Szczecinie. W Gdyni natomiast usytuowane jest biuro sprzeda ż y wapienia i wapienia mielonego. Do Miedzianki nale ż y kopalnia wapienia w Piekoszowie ko ł o Kielc oraz zak ł ad mielenia i kruszenia wapienia w Wolicy (woj. ś wi ę tokrzyskie). Przyczyny koncentracji. Zamierzona koncentracja o charakterze eksterytorialnym stanowi jeden z etapów realizacji strategii gospodarczej przyj ę tej przez Kone Corporation, zwanej dalej "Kone", przedsi ę biorc ę , który za po ś rednictwem Partek Corporation sprawuje kontrol ę nad Nordkalk. Kone uzyska ł a kontrol ę nad Partek Corporation w wyniku wygrania publicznego przetargu po uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej z dnia 1 sierpnia 2002 r. Po dokonaniu analizy dzia ł alno ś ci spó ł ek nale żą cych do Partek Corporation, w tym grupy Nordkalk, Kone stwierdzi ł a, ż e dzia ł alno ść tych spó ł ek nie jest zgodna z dzia ł alno ś ci ą uznan ą przez ni ą za strategiczn ą (tzn. in ż ynieryjn ą ). W tej sytuacji podj ę ta zosta ł a decyzja o sprzeda ż y spó ł ek produkuj ą cych wapno. Organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje : W wyniku dokonania zamierzonej koncentracji nast ą pi przej ę cie bezpo ś redniej kontroli nad Nordkalk przez NK-Holding, a po ś rednio łą cznej kontroli przez AC i CapMan. Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urz ę du w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której nie powstanie lub nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku 3 i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Przez pozycj ę dominuj ą c ą zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy rozumie si ę pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie produktowym, jak i geograficznym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. Rynek w ł a ś ciwy. NK-Holding, bezpo ś redni uczestnik koncentracji, jako spó ł ka holdingowa prowadzi dzia ł alno ść polegaj ą c ą na zarz ą dzaniu akcjami spó ł ek zale ż nych. CapMan i AC, wspólnicy sprawuj ą cy kontrol ę nad NK-Holding, s ą spó ł kami inwestycyjnymi. Do bran ż , w które zaanga ż owali oni swoje ś rodki, nie nale ż y dzia ł alno ść , któr ą prowadzi Nordkalk, tzn. produkcja wyrobów z wapienia. W ramach holdingu, do którego nale ż y AC, prowadzona jest dzia ł alno ść polegaj ą ca na produkcji wysoko przetworzonych materia ł ów w ł óknopochodnych. Tak wi ę c uczestnicy koncentracji nie prowadz ą dzia ł alno ś ci na wspólnym rynku produktowym. Wysoko przetworzone materia ł y w ł óknopochodne produkowane przez Ahlstrom s ą sprzedawane na rynku ś wiatowym, natomiast zasi ę g geograficzny rynku produktów wapienniczych ograniczony jest do rynków krajowych lub lokalnych. Wynika to z faktu, ż e wyroby te produkowane s ą na miejscu z ł ó ż naturalnych wapienia lub w niewielkiej odleg ł o ś ci od nich. Wobec niskiego stopnia przetworzenia wyrobów wapienniczych ich cena nie jest wysoka, a koszty transportu stanowi ą jej istotn ą pozycj ę , co powoduje, ż e transport wyrobów wapienniczych na du ż e odleg ł o ś ci jest nieop ł acalny. W tej sytuacji sprzeda ż wapienia i wyrobów z wapienia dokonywana jest w zale ż no ś ci od rozmieszczenia z ł ó ż b ą d ź na rynku lokalnym, b ą d ź krajowym. Powy ż sze ustalenia prowadz ą do wniosku, ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek w ł a ś ciwy w uk ł adzie horyzontalnym, poniewa ż nie wyst ę puje wspólny rynek produktowy, na którym zaanga ż owani byliby przynajmniej dwaj uczestnicy koncentracji. Jednocze ś nie organ antymonopolowy stwierdzi ł , ż e uczestnicy koncentracji prowadz ą dzia ł alno ść na wspólnym rynku w uk ł adzie wertykalnym. Rynkiem tym jest rynek zbytu niektórych wyrobów wapienniczych, a mianowicie wapna niegaszonego (palonego), kaolinu i kolemanitu oraz pigmentów wykorzystywanych przy produkcji papieru. Nordkalk jest 4 dostawc ą tych wyrobów wapienniczych dla dwóch spó ł ek nale żą cych do grupy Ahlstrom, które prowadz ą dzia ł alno ść na terenie Finlandii. Rynek geograficzny zbytu ww. produktów wapienniczych nie obejmuje swym zasi ę giem Polski, bowiem ż aden z tych wyrobów nie jest produkowany w Polsce. Wapno niegaszone na potrzeby Ahlstrom produkowane jest przez nale żą ce do Nordkalk zak ł ady znajduj ą ce si ę w Finlandii, natomiast kaolin jest importowany przez Nordkalk z Anglii, a kolemanit z Turcji. Surowce te s ą nast ę pnie mielone w m ł ynach fabryki nale żą cej do Nordkalk w Finlandii i dopiero po tym przetworzeniu dostarczane Ahlstrom Glassfibre Oy. Produkcja pigmentów papierniczych na potrzeby Ahlstrom realizowana jest przez Nordkalk równie ż w Finlandii. Udzia ł Nordkalk w europejskim rynku wapna niegaszonego wynosi oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, pigmentów papierniczych - oko ł o [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %, a kaolinu i kolemanitu poni ż ej [ tajemnica przedsi ę biorstwa ] %. Wobec powy ż szego organ antymonopolowy uzna ł , ż e przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na rynek ww. produktów w uk ł adzie wertykalnym. Jednocze ś nie organ antymonopolowy ustali ł , ż e przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw na rynek w uk ł adzie konglomeratowym, ale wp ł yw ten nie dotyczy rynku polskiego, a jedynie rynków Finlandii, Szwecji i Estonii, na których udzia ł Nordkalk w produkcji wyrobów wapienniczych przekracza 40%. Wed ł ug informacji NK-Holding stosowne zg ł oszenia zamiaru przedmiotowej koncentracji zosta ł y dokonane do Komisji Europejskiej oraz Esto ń skiej Rady Konkurencji. Jak wynika z powy ż szych ustale ń , poniewa ż koncentracja polegaj ą ca na przej ę ciu przez NK-Holding kontroli nad Nordkalk nie wywiera wp ł ywu na ż aden z rynków w ł a ś ciwych, w jej wyniku nie powstanie ani nie umocni si ę pozycja dominuj ą ca na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Oznacza to, ż e spe ł nione zosta ł y przytoczone wcze ś niej przes ł anki art. 17 ustawy. Wobec powy ż szego orzeczono jak w sentencji. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów - w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Instytucji Finansowych, Us ł ug i Rolnictwa Marek Wojtkiewicz 5