DAR-15/2004

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DAR-421/00010/04/DL Warszawa, dnia 06.12.2004 r. DECYZJA Nr DAR - 15/2004 Na podstawie art. 17 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Credit Agricole SA z siedzib ą we Francji – w imieniu Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wyra ż a si ę zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu kontroli przez Credit Agricole SA z siedzib ą we Francji nad Financiere Europeenne d’Affacturage SAS z siedzib ą we Francji i jej spó ł kami zale ż nymi, w szczególno ś ci Eurofactor SA z siedzib ą we Francji. Uzasadnienie W dniu 19 pa ź dziernika 2004 r. wp ł yn ęł o od Credit Agricole SA z siedzib ą we Francji (zwanego dalej "Credit Agricole" lub „Wnioskodawca”), skierowane do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”), zg ł oszenie zamiaru koncentracji - okre ś lonej w art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (tekst jednolity - Dz. U. z 2003 r. nr 86, poz. 804 z pó ź n. zm.), zwanej dej dalej „ustaw ą ” - polegaj ą cej na przej ę ciu przez Credit Agricole kontroli nad Financiere Europeenne d’Affacturage SAS z siedzib ą we Francji (zwanej dalej „FEA”) i jej spó ł kami zale ż nymi, w szczególno ś ci spó ł k ą Eurofactor SA z siedzib ą we Francji (zwan ą dalej „Eurofactor”). Uwzgl ę dniaj ą c, ż e z ł o ż one zg ł oszenie spe ł nia ł o formalne wymogi okre ś lone przepisami Dzia ł u V ustawy, w dniu 19 pa ź dziernika 2004 r. zosta ł o wszcz ę te, na podstawie art. 44 ust. 1 w zwi ą zku z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy, post ę powanie antymonopolowe w sprawie opisanej koncentracji, o czym zawiadomiono Wnioskodawc ę postanowieniem z dnia 29 pa ź dziernika 2004 r. W wyniku przeprowadzonego post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł co nast ę puje: Z przekazanych przez Credit Agricole informacji wynika, ż e spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie koncentracji, bowiem: - łą czny obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia, tj. w roku 2003, okre ś lony zgodnie z art. 15 ustawy oraz tre ś ci ą rozporz ą dzenia Rady Ministrów z dnia 23 maja 2001 r. w sprawie obliczania obrotu przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji (Dz. U. nr 60 poz. 611) przekroczy ł ustawowy próg równowarto ś ci 50 mln EURO, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 12 ust. 1 ustawy, - przej ę cie kontroli przez jednego przedsi ę biorc ę nad jednym lub wi ę cej przedsi ę biorców, jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 12 ust. 2 ustawy, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek wymienionych w art. 13 ustawy, uzasadniaj ą ca niezg ł oszenie koncentracji. Obowi ą zek dokonania zg ł oszenia organowi antymonopolowemu zamierzonej koncentracji spoczywa ł na przedsi ę biorcy przejmuj ą cym kontrol ę , tj. na Credit Agricole. Jednocze ś nie Wnioskodawca poinformowa ł , i ż przedmiotowa koncentracja wobec niespe ł nienia progów okre ś lonych w Rozporz ą dzeniu Rady (WE) Nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsi ę biorców, nie jest koncentracj ą o wymiarze wspólnotowym. Koncentracja podlega natomiast zg ł oszeniu narodowym organom konkurencji we Francji, Niemczech i Hiszpanii. Uczestnicy koncentracji Credit Agricole - aktywny uczestnik koncentracji, jest spó ł k ą akcyjn ą utworzon ą zgodnie z prawem francuskim. Jest ona centraln ą spó ł k ą grupy kapita ł owej Credit Agricole oraz spó ł k ą macierzyst ą dla specjalistycznych spó ł ek zale ż nych grupy. W sk ł ad grupy wchodz ą [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. 2 Łą cznie do grupy kapita ł owej Credit Agricole nale żą 393 spó ł ki zlokalizowane i prowadz ą ce dzia ł alno ść na ca ł ym ś wiecie. Przedmiotem faktycznie prowadzonej przez Credit Agricole dzia ł alno ś ci jest ś wiadczenie us ł ug: - bankowych (PKD 65.12.A), - zwi ą zanych z zarz ą dzaniem aktywami (PKD 65.23.Z), - po ś rednictwa finansowego (PKD 65.12.B), - w zakresie dzia ł alno ś ci ubezpieczeniowej (PKD 66.01.Z, 66.03.Z). W Polsce Credit Agricole prowadzi dzia ł alno ść za po ś rednictwem swoich spó ł ek zale ż nych, w zakresie: - us ł ug bankowych (Lukas Bank SA oraz Calyon Bank Polska SA (dawniej Credit Lyonnaise Bank Polska SA), - dzia ł alno ś ci ubezpieczeniowej (Towarzystwo Ubezpieczeniowe „Europa” SA oraz Towarzystwo Ubezpiecze ń na Ż ycie „Europa” SA), - po ś rednictwa ratalnego (Lukas SA), - leasingu (Europejski Fundusz Leasingowy SA), - us ł ug konsultingowych na rzecz innych polskich spó ł ek zale ż nych Credit Agricole (Credit Agricole Polska Sp. z o.o.), - sprzeda ż y aktywów poleasingowych (EFL Services SA), - dzia ł alno ś ci deweloperskiej (Lukas Bud Sp.z o.o.), - us ł ug konsultingowych dotycz ą cych sprz ę tu komputerowego (Polskie Towarzystwo Elektronicznego Pieni ą dza Elbank SA). Eurofactor – pasywny uczestnik koncentracji, jest spó ł k ą akcyjn ą utworzon ą we Francji, która posiada swoje spó ł ki w 100% zale ż ne w Niemczech, Belgii, Hiszpanii, Francji, Portugalii oraz Wielkiej Brytanii. Eurofactor jest spó ł k ą holdingow ą grup faktoringowych dzia ł aj ą cych w ww. krajach. Przedmiotem jej dzia ł alno ś ci jest ś wiadczenie us ł ug faktoringowych (PKD 65.23.Z – pozosta ł e us ł ugi po ś rednictwa finansowego, gdzie indziej nie sklasyfikowane). W Polsce Eurofactor nie ma ż adnej spó ł ki zale ż nej i nie prowadzi ż adnej dzia ł alno ś ci. Obecnie Eurofactor jest spó ł k ą kontrolowan ą wspólnie przez Credit Lyonnais (nale żą cy do grupy kapita ł owej Credit Agricole) i Euler-Hermes (nale żą cy do grupy kapita ł owej Allianz): [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. 3 FEA – pasywny uczestnik koncentracji, jest spó ł k ą akcyjn ą o uproszczonym ustroju prawnym, utworzon ą zgodnie z prawem francuskim. Jej jedynym przedmiotem dzia ł alno ś ci jest posiadanie [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA] akcji ww. spó ł ki Eurofactor. Jednocze ś nie FEA nie posiada ż adnych spó ł ek zale ż nych poza Eurofactor i nie dzia ł a w Polsce. FEA jest kontrolowana łą cznie przez Credit Lyonnais (zale ż ny od Credit Agricole) oraz Euler-Hermes SA, [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Euler-Hermes jest spó ł k ą zale ż n ą AGF, która wchodzi w sk ł ad grupy kapita ł owej Allianz, a przedmiotem jej dzia ł alno ś ci jest m.in. ubezpieczenie kredytów krajowych i eksportowych, us ł ugi w zakresie zarz ą dzania nale ż no ś ciami handlowymi (m.in.: finansowanie nale ż no ś ci handlowych, us ł ugi windykacyjne w zakresie nale ż no ś ci handlowych ś wiadczone dla spó ł ek nie posiadaj ą cych polisy ubezpieczenia kredytu). Opis i przyczyny transakcji Przedmiotowa koncentracja polega ć b ę dzie na przej ę ciu przez Credit Agricole kontroli nad spó ł k ą Eurofactor, w wyniku nabycia przez Credit Agricole od Euler-Hermes, posiadanych przez niego obecnie akcji Eurofactor: [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. W wyniku przedmiotowej transakcji Credit Agricole posiada ć b ę dzie [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA] kapita ł u akcyjnego Eurofactor, z czego [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Łą cznie w wyniku przedmiotowej transakcji Credit Agricole przejmie kontrol ę nad Eurofactor i FEA. Jak informuje Wnioskodawca, przyczyn ą transakcji jest [TAJEMNICA PRZEDSI Ę BIORSTWA]. Rynek w ł a ś ciwy, na który koncentracja wywiera wp ł yw Zgodnie z art. 17 ustawy Prezes Urz ę du, w drodze decyzji wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Ocena oddzia ł ywania koncentracji na stan konkurencji wymaga okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych zarówno w aspekcie geograficznym, jak i produktowym, na które koncentracja wywiera wp ł yw. W my ś l art. 4 pkt 8 ustawy, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym ze wzgl ę du na ich rodzaj i 4 w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar (rynek produktowy) i terytorium (rynek geograficzny). Ze wzgl ę du na fakt, i ż : - dzia ł alno ść Credit Agricole obejmuj ą ca ś wiadczenie us ł ug: bankowych, zwi ą zanych z zarz ą dzaniem aktywami, po ś rednictwa finansowego oraz dzia ł alno ś ci ubezpieczeniowej prowadzona jest poprzez spó ł ki zale ż ne nale żą ce do grupy kapita ł owej Credit Agricole w wielu krajach ś wiata, w tym równie ż w Polsce, - Credit Agricole nie prowadzi dzia ł alno ś ci w zakresie us ł ug faktoringowych, - Eurofactor dzia ł a na rynku us ł ug faktoringowych na terenie sze ś ciu krajów Europy i nie prowadzi dzia ł alno ś ci w Polsce, - jedyn ą dzia ł alno ś ci ą spó ł ki FEA jest posiadanie akcji spó ł ki Eurofactor, - wskazane powy ż ej kryteria okre ś lenia rynku w ł a ś ciwego pozwalaj ą uzna ć , ż e us ł ugi faktoringowe stanowi ą odr ę bny rynek produktowy, planowana koncentracja dotyczy rynku faktoringowego. Rynek ten obejmuje czynno ś ci zarz ą dzania finansowego, w ramach których, wyspecjalizowana organizacja (faktor) zarz ą dza wierzytelno ś ciami handlowymi przedsi ę biorstw poprzez nabywanie takich wierzytelno ś ci. Faktor mo ż e ubezpiecza ć ryzyko, jakie ponosi kupuj ą cy w zwi ą zku z brakiem zap ł aty, i w takim przypadku mo ż e przejmowa ć wierzytelno ś ci na swój w ł asny rachunek. Faktoring jest zatem narz ę dziem finansowym umo ż liwiaj ą cym elastyczne finansowanie dzia ł alno ś ci gospodarczej klientów przy jednoczesnym ograniczeniu wynikaj ą cych z nich ryzyk. Wyodr ę bnienie us ł ug faktoringowych jako odr ę bnego rynku potwierdza równie ż stanowisko Komisji Europejskiej, która w ostatnio prowadzonych sprawach (m.in. Credit Lyonnais/Allianz-Euler/JV, Natexis Banques Populaires/Coface) uzna ł a, ż e faktoring nie jest us ł ug ą zamienn ą z innymi us ł ugami bankowymi, finansowymi lub ubezpieczeniowymi, mimo i ż wi ę kszo ść podmiotów, jakie dzia ł aj ą w tym sektorze to podmioty zale ż ne banków, które cz ę sto reasekurowane s ą przez spó ł ki ubezpieczaj ą ce kredyty. Zdaniem Komisji Europejskiej faktoring i ubezpieczanie kredytów równie ż stanowi ą odr ę bne rynki, w szczególno ś ci z uwagi na fakt, i ż ubezpieczenie kredytu dotyczy jedynie ryzyka, ż e klient ubezpieczonego mo ż e sta ć si ę niewyp ł acalny, podczas gdy faktoring jest instrumentem finansowym. Ponadto Komisja stwierdzi ł a ż e „rynek us ł ug faktoringowych jest rynkiem wtórnym wobec rynku ubezpiecze ń kredytowych w zakresie, w jakim instytucje faktoringowe wykorzystuj ą (je ż eli ma to zastosowanie) produkty ubezpieczenia kredytów w celu ubezpieczenia swoich ryzyk”. 5 Odno ś nie rynku geograficznego w ł a ś ciwego dla rynku faktoringowego Komisja Europejska uzna ł a, ż e rynek ten jest rynkiem o zasi ę gu krajowym, gdy ż istnieje w jego przypadku wyj ą tkowa potrzeba, aby podmioty ś wiadcz ą ce te us ł ugi utrzymywa ł y sta ł e kontakty osobiste z przedsi ę biorcami. Wobec powy ż szego w opinii organu antymonopolowego rynkiem w ł a ś ciwym, na który koncentracja wywiera wp ł yw jest rynek faktoringowy, b ę d ą cy rynkiem krajowym. Na rynku tym w Polsce, nie dzia ł a ż aden z uczestników przedmiotowej koncentracji. W Polsce rynek faktoringowy ukszta ł towany zosta ł g ł ównie przez afiliacje banków, sprzedaj ą ce swoje produkty najcz ęś ciej poprzez sieci oddzia ł ów swoich w ł a ś cicieli, którzy finansuj ą ich dzia ł alno ść zapewniaj ą c im niskie koszty finansowania. Do najwi ę kszych uczestników tego rynku w Polsce nale żą spó ł ki: Pekao Faktoring, Raiffeisen Faktoring, Handlowy-Heller, Forin, których udzia ł w rynku w 2003 r. łą cznie wynosi ł ok. 83%. Maj ą c na uwadze powy ż sz ą definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 37, poz. 334) organ antymonopolowy uzna ł , i ż w niniejszej sprawie nie ma rynków w ł a ś ciwych w Polsce, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, bowiem spo ś ród ww. trzech bezpo ś rednich uczestników koncentracji, dzia ł alno ść w Polsce prowadzi poprzez spó ł ki zale ż ne tylko Credit Agricole. Natomiast Eurofactor ani FEA nie prowadz ą w Polsce dzia ł alno ś ci. Powy ż sze stwierdzenie odnosi si ę równie ż do rynków w uk ł adzie wertykalnym jak i konglomeratowym. Skutki koncentracji Zgodnie z art. 1 ustawy, jej przepisy znajduj ą zastosowanie do wszelkich dzia ł a ń przedsi ę biorców wywo ł uj ą cych lub mog ą cych wywo ł a ć skutki na terenie Polski, w tym do koncentracji eksterytorialnych, tj. przeprowadzanych poza terytorium Polski, w których uczestnicz ą przedsi ę biorcy zagraniczni. Jednocze ś nie przyjmuje si ę , ż e skutki koncentracji eksterytorialnej ujawni ą si ę na terytorium Polski w nast ę pstwie przeprowadzenia koncentracji, je ż eli, mi ę dzy innymi istnieje na terytorium Polski przedsi ę biorca nale żą cy do tej samej grupy kapita ł owej, do której nale ż y którykolwiek z przedsi ę biorców bezpo ś rednio uczestnicz ą cych w koncentracji. Z przedsi ę biorców uczestnicz ą cych bezpo ś rednio w przedmiotowej koncentracji jedynie Credit Agricole dzia ł a w Polsce poprzez swoje spó ł ki zale ż ne - nie prowadzi on jednak, dzia ł alno ś ci polegaj ą cej na ś wiadczeniu us ł ug faktoringowych. Natomiast zarówno Eurofactor jak i FEA nie prowadz ą ż adnej dzia ł alno ś ci w Polsce. 6 W ocenie organu antymonopolowego, w wyniku niniejszej koncentracji dokonywanej poza granicami Polski, istniej ą ca dotychczas pozycja rynkowa przedsi ę biorców dzia ł aj ą cych w Polsce w ramach grupy kapita ł owej Credit Agricole na ww. rynkach us ł ug m.in.: bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych nie ulegnie zmianie. Przedmiotowa koncentracja nie spowoduje równie ż zmian w istniej ą cej strukturze rynku us ł ug faktoringowych w Polsce. Bior ą c powy ż sze pod uwag ę , oraz w zwi ą zku z faktem, i ż w wyniku omawianej koncentracji na ż adnym z ww. rynków konkurencja nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci poprzez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na tych rynkach, orzeczono jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 78 ust. 1 ustawy w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z upowa ż nienia Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Analiz Rynku Adam Ż o ł nowski Otrzymuj ą : Pa ń stwo Iwona Terlecka Grzegorz Abram Clifford Chance Janicka-Sosna, Namiotkiewicz i Wspólnicy Sp.k. ul. Lwowska 19 00-660 Warszawa Pe ł nomocnicy Credit Agricole SA Francja 7