Zmiany w prawie od 1 listopada 2026 r.

1 listopada 2026 r. wchodzi w życie 5 aktów prawnych dotyczących ubezpieczeń społecznych, podatków, ochrony zdrowia i telekomunikacji. Najważniejsze zmiany obejmują udostępnianie danych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) bankom i przedsiębiorcom za zgodą opłacających składki, podatek od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw ciekłych oraz raportowanie obecności personelu medycznego w szpitalach.

Ubezpieczenia społeczne i przedsiębiorcy

Banki i firmy uzyskają dostęp do danych z ZUS za zgodą płatnika

Ustawa (Dz.U. 2025 poz. 1413) od 1 listopada 2026 r. umożliwia udostępnianie danych z konta płatnika składek, czyli osoby lub podmiotu zobowiązanego do ich rozliczania i opłacania, za jego zgodą. Rozwiązanie ma służyć m.in. obsłudze wniosków o kredyt lub pożyczkę oraz sprawdzaniu sytuacji finansowej i gospodarczej płatnika przez przedsiębiorców.

Najważniejsze zasady to:

• Bezpłatne udostępnianie danych na elektroniczny wniosek. Uprawnione są m.in. banki, instytucje finansowe, kredytowe i pożyczkowe oraz przedsiębiorcy. Dane będą przekazywane wyłącznie elektronicznie, z zachowaniem przepisów o ochronie danych osobowych.
• Określony zakres informacji. Dostęp obejmie dane identyfikacyjne płatnika, jego nazwę skróconą albo imię i nazwisko, okres rozliczeniowy oraz stan rozliczeń należnych składek. Udostępnienie ma być ograniczone do informacji niezbędnych do obsługi wniosku o usługę finansową albo weryfikacji sytuacji płatnika.
• Jednorazowy dostęp za zgodą. Zgoda będzie uprawniała do jednego udostępnienia danych. Można ją przekazać uprawnionej osobie lub podmiotowi, który dołączy ją do wniosku, albo udzielić jej bezpośrednio ZUS.
• Rejestrowanie zgód. Na koncie płatnika ZUS zapisze informację o zgodzie wraz z danymi osoby lub podmiotu, któremu jej udzielono.

Ochrona zdrowia

Szpitale będą raportować dni i godziny obecności personelu

Rozporządzenie (Dz.U. 2026 poz. 1137) od 1 listopada 2026 r. wprowadza obowiązek przekazywania miesięcznych zestawień obecności personelu medycznego w ramach umów o leczenie szpitalne.

Nowe wymagania dotyczą podmiotów udzielających takich świadczeń, czyli zapewniających pacjentom leczenie szpitalne:

• Zestawienie ma obejmować osoby wykonujące zawody medyczne, które udzielają świadczeń i są wskazane w harmonogramie.
• Trzeba podawać dni oraz godziny rozpoczęcia i zakończenia obecności tych osób w miejscu udzielania świadczeń.
• Zestawienie należy przekazywać przez przeznaczone do tego serwisy internetowe lub usługi informatyczne do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu udzielania świadczeń.

Podatki

Podatek od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw

Ustawa (Dz.U. 2026 poz. 1287) wchodzi w życie 1 listopada 2026 r. i reguluje podatek od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw ciekłych.

Obejmuje zyski osiągnięte w okresie od 1 marca 2026 r. do 31 marca 2027 r. Trzeba więc odróżnić datę wejścia ustawy w życie od okresu, którego dotyczy opodatkowanie — ten rozpoczyna się osiem miesięcy wcześniej.

Podatek od nadzwyczajnych zysków będzie wpłacany na mikrorachunek

Rozporządzenie (Dz.U. 2026 poz. 1351) od 1 listopada 2026 r. rozszerza katalog wpłat realizowanych przez mikrorachunek podatkowy, czyli indywidualny rachunek służący do wpłacania określonych podatków i innych należności.

Do wykazu dodano podatek od nadzwyczajnych zysków z trzema symbolami płatności:

• NZP — miesięczna zaliczka, czyli wpłata na poczet podatku. Jej wysokość stanowi różnica między podatkiem od zysków osiągniętych od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące.
• NZP-1 — płatność wynikająca z zeznania o wysokości należnego podatku od nadzwyczajnych zysków, czyli dokumentu rozliczającego ten podatek.
• TWPOD — płatność dokonywana przez organ przymusowo ściągający zadłużenie objęte tytułem wykonawczym, czyli dokumentem uprawniającym do takiego działania.

Telekomunikacja

Wymagania dotyczące zarządzania numeracją w sieciach

Rozporządzenie (Dz.U. 2026 poz. 1357) od 1 listopada 2026 r. określa szczegółowe wymagania dotyczące gospodarowania numeracją w sieciach telekomunikacyjnych, czyli zarządzania numerami używanymi w tych sieciach. Wymagania zapisano w załączniku do rozporządzenia.

Później w listopadzie

• 2 listopada 2026 r. – przekazanie niektórych spraw z zakresu działania Głównego Inspektora Transportu Drogowego innym wojewódzkim sądom administracyjnym, czyli sądom kontrolującym działalność administracji publicznej – Dz.U. 2026 poz. 1291.
• 3 listopada 2026 r. – zmiany dotyczące pomieszczeń dla osób zatrzymanych lub doprowadzonych do wytrzeźwienia, pomieszczeń przejściowych i policyjnych izb dziecka, zasad pobytu oraz postępowania z nagraniami obrazu – Dz.U. 2026 poz. 1350.
• 3 listopada 2026 r. – szkolenie i egzaminowanie kierowców wykonujących przewóz drogowy – Dz.U. 2026 poz. 1355.
• 3 listopada 2026 r. – zmiana ustawy – Prawo wodne – Dz.U. 2026 poz. 1358.
• 5 listopada 2026 r. – zmiany Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania cywilnego, regulującego prowadzenie spraw cywilnych przed sądami – Dz.U. 2026 poz. 1046.
• 5 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolny Wieprz (PLH060051), czyli terenu objętego ochroną przyrodniczą – Dz.U. 2026 poz. 1360.
• 5 listopada 2026 r. – zmiana zasad używania w kolumnach pojazdów uprzywilejowanych, czyli korzystających ze szczególnych uprawnień w ruchu drogowym – Dz.U. 2026 poz. 1365.
• 5 listopada 2026 r. – zmiana maksymalnych stawek taksy notarialnej, czyli wynagrodzenia notariusza za jego czynności – Dz.U. 2026 poz. 1370.
• 5 listopada 2026 r. – zmiany ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o podatku dochodowym od osób prawnych – Dz.U. 2026 poz. 1371.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana szczegółowych kryteriów wyboru ofert przy zawieraniu umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej – Dz.U. 2026 poz. 1294.
• 6 listopada 2026 r. – zmiany ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 1296.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Ostrzyca Proboszczowicka (PLH020042) – Dz.U. 2026 poz. 1377.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Małomickie Łęgi (PLH080046) – Dz.U. 2026 poz. 1378.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Dolina Prądnika (PLH120004) – Dz.U. 2026 poz. 1379.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Lipówka (PLH120010) – Dz.U. 2026 poz. 1380.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Komaszyce (PLH060063) – Dz.U. 2026 poz. 1382.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Buczyna Szprotawsko-Piotrowicka (PLH080007) – Dz.U. 2026 poz. 1385.
• 6 listopada 2026 r. – zmiana rozporządzenia dotyczącego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Rynna Jezior Rzepińskich (PLH080049) – Dz.U. 2026 poz. 1386.
• 10 listopada 2026 r. – zasady przedstawiania danych dotyczących działalności telekomunikacyjnej – Dz.U. 2026 poz. 1221.
• 10 listopada 2026 r. – procedura wyboru podmiotów ubiegających się o rezerwację częstotliwości lub zasobów orbitalnych, czyli o prawo korzystania z określonych częstotliwości albo miejsc na orbicie dla satelitów – Dz.U. 2026 poz. 1295.

Źródła

• Ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
• Ustawa z dnia 18 września 2026 r. o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca 2026 r. do marca 2027 r. ze zbycia paliw ciekłych.
• Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 14 października 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów podatków, opłat lub niepodatkowych należności budżetowych, których wpłata jest realizowana przy użyciu mikrorachunku podatkowego.
• Rozporządzenie Ministra Cyfryzacji z dnia 9 października 2026 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących gospodarowania numeracją w sieciach telekomunikacyjnych.