Ts 46/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 czerwca 2025 r. Pozycja 175 POSTANOWIENIE z dnia 25 czerwca 2024 r. Sygn. akt Ts 46/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Raf ał W ojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym s karg i konstytucyjn ej Rady Nadzorczej Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w S anoku o zbadanie zgodności : 1) art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 1 0 czerwca 201 6 r. o Bankowym Funduszu Gwa- rancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restruktu- ryzacji (Dz. U. z 202 2 r. poz. 22 5 3 ) „w zakresie , w jakim w przypadku łącz- nego spełnienia warunków wskazanych w pkt 1 - 3 tego przepisu, umożliwia Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wydanie jednocześnie zarówno decyzji o wszczęciu wobec podmiotu krajowego przymusowej restrukturyza- cji, jak i decyzji o umorzeniu lub konwersji instrumentów kapitałowych lub zobowiązań kwalifikowanych ”, z art. 2 w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ; 2) art. 2 pkt 17 ustawy , o której mowa w punkcie pierwszym „w zakresie , w ja- kim umożliwia definiowanie funkcji krytycznych poza systemem źródeł po- wszechnie obowiązującego prawa, a w konsekwencji uznanie, że za wyko- nywanie funkcji krytycznych uznaje się przyjmowanie depozytów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli średnia arytmetyczna sald z końca każdego miesiąca minionego roku przekracza 60 milionów złotych ” , z art. 8 7 Konsty- tucji , 3) art. 103 ust. 5 ustawy, o której mowa w punkcie pierwszym „w zakresie, w jakim nie nakazuje doręczenia decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyj- nego wraz z uzasadnieniem każdemu, kogo interes p rawny został naruszony decyzją” , z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalsz ego bieg u . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 luteg o 202 3 r. (data nadania) Rada Nadzorcza Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w S . (dalej: skarżąc a ) – reprezentowan a przez p ełnomocnik a z wyboru – wystąpi ł a z żądaniem przytoczonym w komparycji na tle następującego stanu faktycznego . OTK ZU B/2025 Ts 46/23 poz. 175 2 Decyzją z 15 stycznia 2020 r. (nr […] ) Bankowy Fundusz Gwarancyjny m.in. wszczął przymusową restrukturyzację wobec Podkarpackiego Banku Spółdzielczego z siedzibą w S a- noku , zastosował instrument przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej , a także umorzył instrumenty kapitałowe. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosł a skarg ę do Wojewódzkiego Sądu Ad- ministracyjnego w W . , który wyrokiem 4 grudnia 2020 r. (sygn. akt […] ) j ą oddalił. Od orze- czenia wniesiono skarg ę kasacyjn ą . Wyrokiem z 27 września 2022 r. (sygn. akt […] ) Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie pierwszym uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skargi Miasta i Gminy L esko , w punkcie drugim odrzucił ich skargę, natomiast w punkcie trzecim oddalił skargi kasacyjne Powiatu Ropczycko - Sędziszowskiego , […] Sp. z o.o. w R . , […] Sp. z o.o. w R . , […] S p. z o.o. w R . , W . K . , K . K . , Samodzielnego Publicznego Zespołu Opieki Zdrowotnej nr 1 w Rzeszowie, Powiatu Dębickiego, Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie Europa S.A. we W rocławiu , Rady Nadzorczej Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w S anoku , Towarzy- stwa Ubezpieczeń Europa S.A. we W rocławiu , T . S. Orzeczenie to, doręczone skarżące j 25 listopada 202 2 r., wskazane zostało jako osta- teczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 202 3 r. (doręczonym 2 5 maja 202 3 r.) wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1 ) poin- formowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami); 2) doręczenie jedne- go odpisu skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami. W piśmie z 30 ma j a 202 3 r. (data nada- nia ) skarżąc a usun ę ł a wskazane braki. Zarządzeni ami sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 6 września 2023 r. (doręczo- nym 12 września 2023 r.) i 7 maja 2023 r. (doręczonym 14 maja 2023 r.) skarżąc ą wezwano do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 15 stycznia 2020 r. (nr […] ) wraz z uzasadnieniem; 2) wskazanie, w jaki sposób zaskarżone w punkcie 1 - 2 skargi konstytucyjnej przepisy, w zakresie wskazanym w jej petitum , naruszają wymienione w niej wolności lub prawa skarżące j ; 3) uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności przepisów, o których mowa w punkcie drugim, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego popar- cie ; 4) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających umocowanie T .S. do działania w imieniu Rady Nadzorczej Podkarpackiego Banku Spółdzielczego w Sanoku (w szczególności w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa do wniesienia skargi konstytucyjnej) . W pi smach z 15 września 2023 r. i 21 maja 2023 r. (da- ta nadania) skarżąc a ustosunkował a się do powyżs zych wezwa ń . W ocenie s karżąc e j : a) art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwaran- cyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2253; dalej: ustawa o BFG) w zakresie wskazany m w petitum skargi narusza „zasadę poprawnej legislacji oraz zasadę określoności prawa wynikające ze statuowanej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie narusza zasadę proporcjonalności ograniczeń prawa własności, wynikającą z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ” (s. 3 pisma z 15 września 2023 r.); b) art. 2 pkt 17 ustawy o BFG zakresie wskazanym w petitum skargi narusza art. 87 Konstytucji, albowiem „Model Identyfikacji Funkcji Krytycznych nie należy do katalogu źró- deł prawa powszechnie obowiązującego, a bezpośrednio ksz t ałtuje sytuację prawną podmiotu prawa prywatnego poprzez decyzje BFG” ( s. 3 pisma z 15 września 2023 r.); c) art. 103 ust. 5 ustawy o BFG zakresie wskazanym w petitum skargi narusza art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, ponieważ „[b]rak obowiązku doręczenia takim OTK ZU B/2025 Ts 46/23 poz. 175 3 podmiotom decyzji wraz z uzasadnieniem [tj. takim, których interes prawny został tą decyzją naruszony] istotnie ogranicza im realizację prawa do sądu , zwłaszcza, jeżeli uwzględni się krótki (7 - dniowy) termin na wniesienie skargi do s ą du administracyjnego” (s. 25 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona okre- ślonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo- nych w Konstytucji. Art. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia kwestio- nowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego określonych w Konstytucji, wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącego i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone oraz do uzasadnienia zarzutu niezgodno- ści kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem z powoła- niem argumentów lub dowodów na jego poparcie. 3. Analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów nadania jej dalszego bie- gu, wynikających z art. 79 Konstytucji oraz u.o.t.p.TK. 3 . 1. W części , w jaki ej skarżąc a kwestionuje konstytucyjność art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2253; dalej: ustawa o BFG) „w zakresie, w jakim w przypadku łącznego spełnienia warunków wskazanych w pkt 1 - 3 tego przepisu, umożliwia Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu wydanie jed- nocześnie zarówno decyzji o wszczęciu wobec podmiotu krajowego przymusowej restruktu- ryzacji, jak i decyzji o umorzeniu lub konwersji instrumentów kapitałowych lub zobowiązań kwalifikowanych”, Trybunał doszedł do wniosku, że istota zarzutów dotyczy wadliwego za- stosowania kwestionowanego przepisu w sprawie, w związku z którą skarga została złożona. Świadczy o tym zarówno uzasadnienie skargi konstytucyjnej, jak i pismo skarżącej z 30 maja 2023 r. Bezpośrednie źródło wskazanego naruszenia stanowi – zdaniem skarżącej – ocena sądów obu instancji, wyrażona w niekorzystnych dla niej orzeczeniach, nie zaś sama treść art. 101 ust. 7 ustawy o BFG. Argumentację zawartą w skardze skierowano wyłącznie przeciwko wykładni tego przepisu, dokonanej w indywidualnej sprawie, główną osią czyniąc polemikę z tym, że spo- sób interpretacji kwestionowanej regulacji prawnej, w myśl której „dopuszcza i umożliwia jednoczesne zastosowanie zarówno przymusowej restrukturyzacji, jak i umorzenie instrumen- tów kapitałowych, pomimo, że w redakcji tego przepisu posłużono się alternatywą rozłączną «albo» (…) jest niezgodne z art. 2 Konstytucji i wynikającą z tego przepisu zasadą prawidło- wej legislacji, a jednocześnie narusza zasadę proporcjonalności ograniczeń prawa własności” (s. 11 skargi). Zarzuty skarżącej dotyczą zatem sfery stosowania prawa, które w ramach po- stępowania zainicjowanego skargą konstytucyjną nie jest dopuszczalne. Trybunał Konstytu- cyjny jest „sądem prawa”, uprawnionym do oceny konstytucyjności przepisów będących pod- OTK ZU B/2025 Ts 46/23 poz. 175 4 stawą ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych prawach lub wolnościach skarżącego. Nie jest natomiast „sądem faktów” czy „trzecią instancją”, uprawnioną do kontroli ustaleń fak- tycznych sądów powszechnych w sprawach indywidualnych (por. np. postanowienie TK z 15 grudnia 2020 r., sygn. SK 80/19, OTK ZU A/2020, poz. 72 oraz wyrok z 22 lipca 2021 r., sygn. SK 60/19, OTK ZU A/2021, poz. 44). W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji skar- ga konstytucyjna jest zawsze „skargą na przepis”, a nie na jego konkretne, wadliwe zastoso- wanie – nawet jeśli to prowadziłoby do niekonstytucyjnego skutku (zob. postanowienie pełnego składu TK z 19 czerwca 2012 r., sygn. SK 37/08, OTK ZU nr 6/A/2012, poz. 69; podobnie np. postanowienie z 22 lipca 2021 r., sygn. SK 24/20, OTK ZU A/2021, poz. 43). W zakresie kognicji Trybunału mieści się natomiast dokonywanie kontroli konstytu- cyjności treści normatywnej przepisu uzyskanej w wyniku jednolitej, powszechnej i stałej wykładni (zob. wyroki TK z 22 listopada 2016 r., sygn. SK 2/16, OTK ZU A/2016, poz. 92). W takiej sytuacji wyjątkowo przedmiotem kontroli konstytucyjności może stać się norma prawna dekodowana z danego przepisu zgodnie z ustaloną praktyką (zob. wyroki TK z 15 grudnia 2020 r., sygn. SK 12/20, OTK ZU A/2021, poz. 2). Skarżąca nie kwestionuje jednak treści normatywnej art. 101 ust. 7 ustawy o BFG, nadanej mu w wyniku jednolitej, powszechnej i stałej wykładni. Przeciwnie, w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości podnosi, że „zastosowanie mechanizmu określonego w kwestionowanym przepisie 101 ust. 7 ustawy o BFG dotychczas nastąpiło tylko jeden raz – właśnie w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji skarżący nie ma w zasadzie możliwości odnieść się do innych orzeczeń, jakie zapadły na gruncie kwestionowanego przepisu i wykładni prawa, jaka została zastosowana przy dekodowaniu treści normy prawnej zawartej w kwestionowanym przepisie” (s. 10 skar- gi). W tym zakresie Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dal- szego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK , stwierdzając, iż nie spełnia ona wy- magań określonych w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. 3 . 2. Analizowanej skardze konstytucyjnej nie można nadać dalszego biegu także w zakresie, w jakim skarżąca kwestionuje konstytucyjność art. 2 pkt 17 ustawy o BFG . Z uza- sadnienia skargi wynika, że skarżąc a w odniesieniu do powyższej regulacji jako wzorzec kon- troli wskazał a samodzielnie art. 87 Konstytucji. Przepis ten ma jednak charakter ustrojowy – dotycz y katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nie kreuj e natomiast żadnych praw lub wolności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji . Oznacza to, że może być wzorc e m kontroli jedynie w powiązaniu z innymi wolnościami i prawami . Trybunał wielokrotnie w wydanym przez siebie orzecznictwie zwracał na to uwagę (zob. wyroki z: 12 kwietnia 2011 r., sygn. SK 62/08, OTK ZU nr 3/A/20011, poz. 22 oraz 12 kwietnia 2012 r., sygn. SK 30/10, OTK ZU nr 4/A/2012, poz. 39). 3.3 . W ocenie Trybunału skardze konstytucyjnej nie można nadać dalszego biegu tak- że w części, w jakiej kwestionuje konstytucyjność art. 103 ust. 5 ustawy o BFG. Trybunał zwraca uwagę, że przepis ten nie dotyczy praw skarżącej , z uwagi na fakt doręczenia jej de- cyzj i B ankowego F unduszu G warancyjnego . Z tych powodów należało postanowić jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc e j przysługuje prawo wniesienia zażalenia w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.