Ts 151/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 września 2023 r. Pozycja 232 POSTANOWIENIE z dnia 30 listopada 2021 r. Sygn. akt Ts 151/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.C. w sprawie zgodności: 1) ar t. 442 1 ustawy z dni a 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740) „ w zakresie w jakim pozwala on na uniknięcie przez Państwo odpowiedzialności cywilnoprawnej za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym obywatelowi związanym z wykonywaniem władzy publi - cznej w sferze działań władczych ( imperium ) w sytuacji, gdy przepisy z za - kre su przedawnienia roszczeń są instytucją właściwą prawu prywatnemu, a szkody związane z wykonywaniem działań władczych nie maj ą takiego, prywatnoprawnego charakteru i przedmiot ochrony p rzepisów dotyczących przeda w nienia, pozwalający na uchylenie się przez Państwo od odpowie - dzialności z uwagi na upływ czasu, wydaje się nie posiadać ciężaru konstytu - cyjnego, a z cał ą pewnością ciężar ten nie przewyższa gwarancji ochrony oby watela przed działaniem Państwa oraz prawa do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej” , z art. 77 ust. 1 , art. 7, art. 37 ust. 1 Konstytucji Rzeczy - pospolitej Polskiej; 2) art. 11 ustawy z dnia 17 listopad a 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575) w zakresie, w jakim przepis ten : – „ ogranicza prawo korzystania przez obywateli z konstytucyjnego prawa jakim jest prawo do sądu, a ograniczenie to nie znajduje uzasadnienia w konieczności ochrony innych wartości demokratycznego państwa prawa określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a w konsekwencji związanie sądu cywilnego wyrokiem skazującym sądu karnego, ogranicza sąd cywilny w orzekaniu o naruszonych prawa ch i wolnościach jednostki i stanowi pośredni środek pozbawiający możliwości dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki przed sądem cywilnym ” , z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji; – „ traktuje jednostkę skazaną wyrokiem karnym w sposób odmienny od osób nieskazanych wyrokiem karnym, w ten sposób, że pozbawia je możliwości zbadania ich sprawy w sposób wszechstronny, w sytuacji, gdy osoby wobec których zapadł wyrok karny umarzający postępowanie karne lub uniewinniający nie są pozbawione takiego prawa, a sąd cywilny orze - OTK ZU B/2023 Ts 151/20 poz. 232 2 kający w sprawach tych osób może samodzielnie dokonywać ustaleń faktycznych stanowiących przedmiot sprawy, nie będąc związany ustaleniami sądu karnego” , z art. 32 ust. 1 Konstytucji , p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 października 2020 r. (data nadania) J.C. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Powództwem wniesionym przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w G., Sądowi Okręgowemu w G. , Sądowi Najwyższemu i Prokuraturze Rejonowej w G. , skarżący domagał się ustalenia: 1) podstawy prawnej czynności dokonywanych przez Sąd Rejonowy w G. w sprawie o sygn. akt […] ; 2) czy Prokuratura Rejonowa w Gdyni posiadała legitymację uprawnionego oskar - życiela do ścigania przestępstwa wnioskowego ; 3) czy Sąd Okręgowy w G. orzekający w sprawie o sygn. akt […] miał obowiązek z urzędu uchylić zaskarżone orzeczenie z uwagi na brak skutecznego wniosku o ściganie ; 4) czy Sąd Na jwyższy w sprawie o sygn. akt […] powinien uchylić zaskarżone orze - czenie z urzędu. Skarżący w niósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz kwoty 1 500 000 zł ( którą pis - mem z 23 l istopada 2018 r. zmieni ł na kwotę 3 000 000 zł) tytułem odszkodowania obejmu - jącego utracone dochody oraz doznaną krzywdę w związku z naruszeniem jego dóbr oso - bistych i doznanym rozstrojem zdrowia. Wyrokiem z 21 lutego 2019 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w E. Wydział I Cywilny (dalej: Sąd Okręgowy) odrzucił pozew skarżącego odnośnie żądań zgłoszonych w punktach 1 - 4 pozwu uznając, że nie kreują one sprawy cywilnej w znaczeniu materialnym i formalnym. W pozostałym zakresie powództwo oddalił oraz orzekł o kosztach. W odniesi e niu zaś do roszczenia o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia wskazał, że przedawniło się ono na podstawie art. 442 1 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ; dalej: k.c. ). Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył apelację, która została oddalona przez Sąd Apelacyjny w G. I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Apelacyjny) wyrokiem z 29 stycznia 2020 r. (sygn . akt […] ). Orzeczenie to – odebrane przez skarżącego 5 marca 2020 r. – zostało wskazane w skar dze konstytucyjnej jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarżący 8 kwietnia 2020 r. (data złożenia wniosku w administracji Aresz tu Śledcz ego w S. ) wystąpił do s ądu r ejonowego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi konstytucyjnej . Referendar z sądowy Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny p ostanowieniem z 8 czerwca 2020 r. (sygn. akt […] ) ustanowił dla skarżące go radcę praw - nego w celu wniesienia skargi konstytucyjnej ( dotyczącej niezgodności z Konstytucj ą art. 442 1 k. c. ) , którego wyznaczyła Okręgowa Izba Radców Prawnych w G . Pismem z 29 czer wca 2020 r. pełnomocnikiem została wyznaczona radc a prawn y M.D . Zawiado - mienie o wyznaczeniu zostało jej doręczone 27 lipca 2020 r. Pismem z 28 października 2020 r. pełnomocnik ta udzieliła pełnomocnictwa substytucy jnego radcy prawnemu A.W . Z arządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 29 grudnia 2020 r. (doręczonym 4 stycznia 2021 r.) skarżący został wezwany – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 li - OTK ZU B/2023 Ts 151/20 poz. 232 3 stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – do usunięcia braków formalnych . W piśmie procesowym z 11 stycznia 2021 r. (data nadania) pełnomocnik przesłał m.in. kompletną (zawierającą wszystkie strony ) skargę konstytucyjną oraz poinformował , że 25 czerwca 2020 r. złożył do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego . Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 0 marca 2021 r. (doręczonym 15 marca 2021 r.), na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, wezwał skarżącego do usunięcia bra ków formalnych przez: 1) doręczenie, poświadczonych za zgodność z oryginałem, odpi - sów wyroków wraz z uzasadnieniami ( w raz z czterema kopiami): a) Sąd u Apelacyjnego, b) Są du Okręgowego; 2) udokumentowanie, przez poświadczenie za zgodność z oryginałem, daty: a) złożenia przez skarżącego w administracji Aresztu Śledczego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej, b) dorę czenia: – radcy praw - nemu (M.D. ) zawiadomien ia o ustanowieniu jej pełnomocnikiem z urzędu, – skarżącemu orzeczenia, o którym mowa w punkcie 1 lit. a; 3) sprecyzowanie oraz uzasadnienie, w jaki sposób art. 442 1 k.c. oraz art. 11 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm. ; dalej: k.p.c. ) naruszają wymienione w skardze konstytucyjnej wolności lub prawa skarżącego. W piśmie procesowym z 22 marca 2021 r. (data nadania) skarżący , wypełniając dyspozycję pkt 3 powyższego wezwania , odniósł się jedynie do treści art. 442 1 k.c., pomijając art. 11 k.p.c. W pozostałym zaś zakresie braki usunął prawidłowo . Postanowieniem z 25 maja 202 1 r. Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia sprawy przez Sąd Najwyższy (sygn. akt […] ). Pismem z 29 września 2021 r. (data nadania) sekretariat Wydziału IV Izby Cywilnej Sądu Najwyższego przesłał do Trybunału Konstytucyjnego odpis (wraz z uzasadnieniem) zapadłego w sprawie postano wie - nia z 21 maja 2021 r. (sygn. akt jw. ) , którym odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoz - nania. Postanowieniem z 30 listopada 2021 r. Trybunał Konstytucyjny postanowił podjąć zawieszone postępowanie. W ocenie skarżącego , art. 442 1 k.c. jest niezgodny z: a) art. 77 ust. 1 Konstytucji w zakresie , w jakim ogranicza prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Ograniczenie to „nie znajduje uzasadnienia w konieczności ochrony innych wartości demokratycznego państwa prawa określonych w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Sprzeczność zaskarż a nego przepisu z przytoczoną normą prawną (…) wyraża się w fakty - cznym ograniczeniu prawa [ s ] karżącego do odszkodowania za działania władzy publicznej tylko z uwagi na upływ czasu, a więc na okoliczność, która nie stanowi żadnego przedmiotu ochrony konstytucyjnej” (s. 3 - 4 pisma z 22 marca 2021 r.); b) art. 7 Konstytucji „w zakresie w jakim ww. kwestionowany przepis zwalnia z odpo - wiedzialności organy władzy publicznej za szkody wyrządzone obywatelowi czynem niedo - zwolonym związanym z wykonywaniem władzy publicznej (…), z uwagi na upływ 3 - letniego terminu przedawnienia, w sytuacji , gdy przepisy z zakresu przedawnienia roszczeń są instytucją właściwą prawu prywatnemu, a szkody związane z wykonywaniem działań władczych nie mają takiego, prywatnoprawnego charakteru i przedmiot ochrony przepisów dotyczących przedawnienia, pozwalający na uchylenie się przez Państwo od odpowie - dzialności z uwagi na upływ czasu, wydaje się nie posiadać ciężaru konstytucyjnego, a z całą pewnością ciężar ten nie przewyższa gwarancji ochrony obywatela przed działaniem Pań - stwa” (s. 4 pisma z 22 marca 2021 r.); c) art. 37 ust. 1 Konstytucji, ponieważ „pomimo objęcia [s] karżącego określonymi gwarancjami konstytucyjnymi, zwłaszcza prawem do odszkodowania oraz obowiązkiem działania Państwa n a podstawie prawa i w jego granicach, pozbawiony on został możliwości OTK ZU B/2023 Ts 151/20 poz. 232 4 skorzystania z tych gwarancji tylko i wyłącznie z uwagi na prywatnoprawną normę ustanawiającą powołanie się na przedawnienie roszczenia ” (s. 4 pisma z 22 marca 20 21 r.). Natomiast w części, w jakiej skarżący kwestionuje konstytucyjność art. 11 k.p.c. , wskazał on na naruszenie zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji) oraz zasady równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji) . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Z godnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przed- miotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicz- nej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach okre- ślonych w Konstytucji. Art. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia kwe- stionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego określonych w Konstytucji, wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone oraz do uzasadnienia zarzutu niezgodno- ści kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem z powoła- niem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów nadania jej dalszego biegu, wynikających z art. 79 Konstytucji oraz u.o.t.p.TK. Trybunał ustalił, że z przywołanych jednostek redakcyjnych ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ; dalej: k.c.) i ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575; obecnie: Dz.U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.) tylko art. 442 1 § 1 k.c. i art. 11 zd anie pierwsze k.p.c. stanowiły podstawę rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącego. Bezpodstaw- ne było więc uczynienie przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie art. 442 1 § 2 - 4 k.c. i art. 11 zd anie drugie k.p.c. Zauważyć również należy, iż z treści skargi konstytucyjnej oraz pisma ją uzupełniającego wynika, iż intencją skarżącego było zbadanie zgodności art. 442 1 § 1 k.c. z art. 7 Konstytucji, a nie z nieistniejącym ust. 7 art. 77 Konstytucji , jak omyłkowo wskazan o w petitum skargi . Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wy- czerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK, w razie niemożności poniesienia kosz- tów pomocy prawnej, skarżący może zwrócić się do sądu rejonowego swojego miejsca za- mieszkania o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej. Jak stanowi art. 44 ust. 3 zdanie pierwsze u.o.t.p.TK, złożenie wniosku wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK wznowienie biegu tego terminu następuje pierwszego dnia po dniu doręcze- nia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. OTK ZU B/2023 Ts 151/20 poz. 232 5 W tych okolicznościach należy przypom nieć , że w myśl art. 36 u.o.t.p.TK, w spra- wach nieuregulowanych w u.o.t.p.TK, do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpo- wiednio przepisy k.p.c. Z powodu braku odrębnej regulacji w u.o.t.p.TK termin, o którym mowa w art. 77 ust. 1 w związku z art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK , oblicza się zgodnie z przepi- sami k.p.c., a w myśl odesłania wynikającego z art. 165 § 1 k.p.c. – według przepisów prawa cywilnego. Jak wynika z art. 114 k.c. w przypadku terminów określonych w miesiącach, któ- rych ciągłość nie jest wymagana ( co w świetle art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK dotyczy m.in. terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej), miesiąc liczy się za dni trzydzieści . W związku z powyższym, trzymiesięczny termin na wniesienie skargi konstytucyjnej – w przypadku zło- żenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu – odpowiada więc dziewięćdziesięciu dniom (zob. postanowienie TK z 25 lipca 201 9 r., sygn. Ts 103 / 18 , OTK ZU B/2021, poz. 1 9 7 ). Skarżący stwierdził, że naruszenie praw i wolności konstytucyjnych wiąże z wyro- kiem Sądu Apelacyjnego w G. z 29 stycznia 2020 r. (sygn. akt […] ), który , jak wyjaśnił, zo- stał mu doręczony 5 marca 2020 r. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej zaczął więc biec 6 marca 2020 r. (dzień po doręczeniu ostatecznego rozstrzygnięcia), zaś został wstrzy- many 8 kwietnia 2020 r. (w dzień wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu ), a więc 33 dni po doręczeniu ostatecznego orzeczenia . Pismo Okrę- gowej Izby Radców Prawnych, wyznaczające imiennie radcę prawnego pełnomocnikiem z urzędu, zostało doręczone pełnomocnikowi 27 lipca 2020 r. Wznowienie biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej nastąpiło więc 28 lipca 2020 r. ( tj. pierwszego dnia po dacie zawiadomienia pełnomocnika z urzędu o wyznaczeniu go do reprezentowania skarżącego – art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK ). Oznacza to, że do wniesieni a skargi pozostało 57 dni (90 dni pomniejszone o 33 dni). Skarga konstytucyjna została tymczasem skierowana do Trybunału Konstytucyjnego 13 października 2020 r., tzn. po upływie 78 dni od daty wznowienia. Kon- kludując Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga konstytucyjna została w sumie wniesio- na po upływie 111 dni (78 dni powiększone o 33 dni) od doręczenia skarżące mu ostatecznego rozstrzygnięcia , a zatem z przekroczeniem terminu określonego w u.o.t.p.TK. Okoliczność ta – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK – stanowi samodzielną pod- stawę odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu . 3. Niezależnie od wskazanej wyżej okoliczności, skarga nie spełnia także innych, pod- stawowych wymagań, jakie wynikają z treści art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 u.o.t.p.TK. W szczególności skarżący – mimo wezwania – nie wyjaśnił, w jaki sposób treść kwestiono- wanych przez niego przepisów wpłynęła na naruszenie jego konstytucyjnych praw i wolności. Uzasadniając skargę konstytucyjną przedstawił stan faktyczny, przytocz ył treś ć kwestiono- wanych przepisów z powołaniem poglądów doktryny i judykatury w tym zakresie , wskazał jakie wzorce kontroli mają zastosowanie w jego sprawie, a następnie scharakteryzował ich istotę. Ograniczył się przy tym jedynie do wyrażenia przekonania o niezgodności kwestiono- wanych przepisów z Konstytucją. Nie wyjaśnił jednak na czym owa niezgodność – jego zda- niem – polega. Skarżący, p omimo stosownego wezwania do usunięcia braków formalnych w zakresie sprecyzowania i uzasadnienia, w jaki sposób zakwestionowan e przepis y naruszają jego ( wymienion e w skardze konstytucyjnej ) wolności lub prawa, odn iósł się jedynie do treści art. 442 1 k.c. , poprzesta jąc przy tym na lapidarnym powtórzeniu wywodów zawartych w skar- dze. Jak podnosi się w orzecznictwie Trybunału „skarżący obowiązany jest przedstawić konkretne i przekonywające argumenty świadczące o niekonstytucyjności zakwestionowa- nych regulacji. Tym samym skarżący nie tylko winien wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regulacją, lecz także opisać « sposó b» tego naru- szenia. Argumenty te muszą koncentrować się na problemie merytorycznej niezgodności za- OTK ZU B/2023 Ts 151/20 poz. 232 6 chodzącej między unormowaniami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej oraz tymi, które określone są w niej jako wzorce kontroli (zob. postanowienie TK z 8 maja 2009 r., sygn. Ts 242/07, OTK ZU nr 5/B/2009, poz. 373). Tym samym nie wystarczy, że skarżący wskaże określone przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi on także wyjaśnić, na czym owa niezgodność polega. Jest to przesłanka konieczna do uznania dopuszczalności skargi konstytucyjnej” (postanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). Przesłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna być traktowana powierzchownie i instrumentalnie (zob. wyrok TK z 19 paź- dziernika 2010 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/2010, poz. 78; postanowienie TK z 25 lute- go 2015 r., sygn. Tw 37/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 3). W konsekwencji Trybunał stwier- dza, że nieusunięcie braków formalnych skargi stanowi – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – kolejną samodzielną przesłankę odmowy nadania skardze dalszego biegu. Uprawnienia do wniesienia skargi konstytucyjnej skarżący upatruje w naruszeniu przez art. 442 1 k.c. także art. 7 i art. 37 ust. 1 Konstytucji. Żaden z tych przepisów nie wyraża jednak publicznego prawa podmiotowego. Art. 7 Konstytucji, statuujący zasadę legalizmu, która nakłada na organy władzy publicznej jedynie obowiązek działania „na podstawie i w granicach prawa”, nie jest źródłem wolności ani praw, w związku z czym nie może więc być samodzielnym wzorcem kontroli (wyrok TK z 26 kwietnia 2005 r., sygn. SK 36/03, OTK ZU nr 4/A/2005, poz. 40). Podobnie art. 37 ust. 1 Konstytucji , ustanawiający tzw. zasadę uniwersalności korzystania z zapewnionych w Konstytucji wolności i praw przez każdego (wyrok pełnego składu TK z 13 czerwca 2011 r., sygn. SK 26/09, OTK ZU nr 5/A/2011, poz. 46). Trybunał zauważa, n iezależnie od powyższego, że pełnomocnik skarżącego przekro- czył w niniejszej sprawie zakres swojego umocowani a . Z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z 8 czerwca 2020 r. (sygn. akt […] ) referendarz sądowy Sąd u Rejonow ego w G . przychylił się do wniosku skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej, której przedmiotem miał być tylko art. 442 1 k.c. Nie zważając jednak na powyższe , w skardze kon- stytucyjnej zakwestionowano także art. 11 k.p.c. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżące mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.