Ts 94/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 listopada 2024 r. Pozycja 242 POSTANOWIENIE z dnia 13 maja 2021 r. Sygn. akt Ts 94/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej J . O . w sprawie zgodności: art. 64 i art. 64a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1 507 , ze zm. ) w zakresie , w jakim ,, uniemożliwia osobom zobo - wiązanym do wnoszenia opłat za pobyt ich wstępnych w domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społeczne j […] ) złożenie wniosku i uzyskanie zwolnienia z obowiązku wnoszenia tychże opłat z powołaniem się na naruszenie przez tychże wstępnych obowiązków wynikających z treści władzy rodzicielskiej przy jednoczesnym braku orzeczeń sądowych stwierdzających naruszenie tychże obowiązków wskazanych enu - mera tywnie w art. 64a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( … ) ”, z art. 30 , art. 30 w związku z art. 32 ust. 1 , art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 2 w związku z art. 84 Kons tytucji Rzeczy - pospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: odmówić nada nia skardze konstytucyjnej dalsz ego bieg u . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 8 czerwca 20 20 r. (data nadania) J . O . (dalej: skar żąc a ) , repreze ntowan a przez pełnomocnik a z wyboru, wystąpił a z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktycznego. Wnioskiem z 2 listopada 2017 r. skarżąca wystąpiła o zwolnienie jej w całości z opła - ty za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej ,, […] ” w B . (dal ej: DPS). P odstawę fakty czną wniosku stanowiły szczególn e okoliczności z przeszłości, polegające na stosowaniu przez ojca wobec skarżącej przemocy domowej. O barczenie jej obowiązkiem finansowania jego pobyt u w DPS jest , jak podkreśla skarżąca, rażącą niesprawiedliwością i jest sprzeczne z ele - mentarnymi zasadami współżycia społecznego. Decyzją z 17 kwietnia 2018 r. (Nr […] ) Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K . , działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K . , odmówił skar - żącej całkowitego zwolnienia od 2 listopada 2017 r. z – ustalonej w decyzji własnej z 20 paź - OTK ZU B/2024 Ts 94/20 poz. 242 2 dziernika 2015 r. (Nr […] ) i zmienionej decyzją z 9 czerwca 2017 r. (Nr […] ) – opłaty . Organ stwierdził, że przemoc domow a , której strona była w przeszłości ofiarą, nie moż e zostać uzna na za sytuacj ę wyjątkow ą . O ewentualnym zwolnieniu – na skutek doznanych w prze - szłości krzywd – powinien zdecydować sąd i dopiero takie orzeczenie mogłoby być podstawą do zastosowania zwolnień określonych w art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769, ze zm. ; dalej: u.p.s. ). Zdaniem organu zebrane dowo - dy nie wskazują na to , aby ojciec s karżącej został pozbawiony władzy rodzicielskiej – a tylko ta okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uwzględnienia jej żądań. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K . decy zją z 20 czerwca 2018 r. (nr […] ) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. R ozstrzygnięcie to zostało zaskarżone przez skarżąc ą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G . wyrokiem z 7 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ) oddalił skargę na powyższą decyzję . W uzasadnieniu wyroku wskazał, że skarżąca nie przedstawiła dowodów na spełnienie przesłanki, o której mowa w art. 64a u.p.s. Tym samym pozbawiła organ możliwości zwolnienia jej od ustawowego obowiązku wnoszenia opłaty za ojca przebywającego w DPS ze względu na przesłankę określoną w tym przepisie. Sąd podkreślił również, że ustawodawca nie uzależnił obowiązku ponoszenia opłat przez krewnych (wstępnych i zstępnych) od okoliczności subiektywnych, takich jak wzajemne stosunki w rodzinie. Okoliczności tych nie bada organ administracji. Dlatego też twierdzenia skarżącej ( co należy podkreśl ić – nie uznane za niewiarygodne ) należy traktować , zdaniem sądu , jako argumenty pozaprawne, bez znaczenia dla możliwości zwolnienia jej od wypeł - nienia obowiązku ustawowego. Wyrokiem z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt […] ) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej. W skardze konstytucyjnej stwierdzono , ż e doszło do naruszenia : godności skarżącej , a tym samym prawa do jej ochrony (art. 30 Konstytucji) , zasady równości wobec prawa w związku z obowiązkiem poszanowania godności (art. 30 w związku z art. 32 ust. 1 Konsty - tucji) , a także zasady równości wobec prawa w związku z zasadą równej ochrony własności i innych praw majątkowych , jak też zasadą proporcjonalności w zakresie ustanawiania ciężarów i świadczeń publicznych (art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 2 w związku z art. 84 Konstytucji) . Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejaw - nym. S łuży ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzyg ania . Trybunał wydaje postanowienie o na - dani u skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2 . W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt […] ) został doręczony pełnomocnikowi skarżącej 17 stycznia 2020 r. W skardze wskazano , że bieg terminu do jej wniesienia – z dniem 31 marca 2020 r. – uległ zawieszeniu na podstawie art. 15 zzs ust. 1 pkt 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych OTK ZU B/2024 Ts 94/20 poz. 242 3 z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C ovid - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 , ze zm.). Zdaniem skarżącej ponowny bieg terminu rozpoczął się 23 maja 2020 r. Trybunał przypomina, że na podstawie przywołanego przez skarżącą przepisu zawieszeniu ulega jedynie bieg terminów procesowych i sądowych. Z godnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej ma natomiast charakter materialnoprawny , wyznacza on granice czasowe, w ramach których skarżący może korzystać z tego środka ochrony wolności i praw konsty - tucyjnych (zob. postanowienie TK z: 21 stycznia 1998 r., Ts 2/98, OTK ZU nr 2/1998, poz. 21; 6 grudnia 2012 r., Ts 193/11, OTK ZU nr 2/B/2013, poz. 165; 30 lipca 2014 r. , Ts 21/14, OTK ZU nr 2/B/2015, poz. 147). Dlatego wskazane przez skarżącą regulacje nie mają zastosowania do terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. W związku z tym, że skarga konstytucyjna została złożona w Trybunale Konsty - tucyjnym dopiero 8 czerwca 2020 r. (data nadania) , trzymiesięczny termin do jej wniesienia został znacznie przekroczony. 3. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu i w związku z tym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.