Ts 187/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 paźd ziernika 2020 r. Pozycja 318 POSTANOWIENIE z dnia 29 kwietnia 20 20 r. Sygn. akt Ts 187/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A. O . w sprawie zgodności: art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. – o zmianie ustawy P rawo ban- kowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1854) z art. 190 ust. 3 , art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucy jnej. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybuna łu Konstytucyjn ego 10 grudnia 2019 r. (data nadania) A. O. (dalej: skarżąc y ) , wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle nastę- pującego stanu faktycznego. Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 23 września 2010 r. (sygn. akt […] ) zaopatrzył w klauzul ę wykonalności bankowy tytuł egzekucyjny wydan y przez Powszechną Kasę Osz- czędności Bank Polski S.A., na podstawie którego toczy się wobec skarżącego postępowanie egzeku c yjne . W pozwie z 29 września 201 5 r. skarżąc y domagał się pozbawienia wykonalności wy mienionego tytuł u egzekucyjn ego . Sąd Okręgowy w G . I Wydział Cywilny wyrokiem z 15 mar ca 2017 r. (sygn. akt […] ) oddalił powództwo . Od powyższego wyroku s karżący wniósł apelację, która została oddalona w yrokiem Sądu Apelacyjnego w G. z 5 kwietnia 2018 r . (sygn. akt […] ). Wobec powyższego, skarżący wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego zarzucając w niej m.in. naruszenie przez s ąd drugiej instancji „przepisu prawa materialnego art. 190 ust. 3 Konstytu cji RP polegającego na pominięciu oczywistej sprzeczności art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 25 września 2015 r. – o zmia- nie ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw z powołanym przepisem art. 190 ust. 3 Konstytucji”. Postanowieniem z 28 sierpnia 2019 r . ( sygn. akt […] ) , Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżąc y w skardze k onstytucyjnej twierdzi, że zakwestionowany w niej przepis, ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2015 r. (sygn. P 45/12) jest OTK ZU B/2020 Ts 187/19 poz. 318 2 sprzeczny z art. 190 ust. 3 , art. 32 ust. 1 oraz art. 2 Konstytucji RP . Jego zastosowanie we wskazanych w skardze orzeczeniach , zdaniem skarżącego , naruszyło : a) jego prawo własno- ści, „ którego ochrona wynika z art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, a także art. 6 4 ust. 1 Konstytucji RP poprzez umożliwienie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i tym samym pozbawie- nia wnioskodawcy w wyniku tego postępowania prawa własności lokalu mieszkalnego ” b) prawo „ do równego traktowania i równej ochrony prawa własności wyni kających z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i równej ochrony praw majątkowych z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP , polegające na dopuszczeniu prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie doku- mentu wydanego przez bank ” . Zarzą d zeniem z 28 stycznia 2020 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 17 lu- tego 2020 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącego do u sunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doręczenia odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z orygi- nałem wyroku Sądu Rejonowego G. o sygn. akt […] ; 2) doręczenie pełnomocnictwa szcze- gólnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wraz z 3 kopiami; 3) doręczenie 2 kopii skargi wraz z załączonymi dokument ami; 4) wskazanie ostatecznego orzeczenia w rozumie- niu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz udokumentowanie daty doręczenia jego odpisu wraz z uza- sadnieniem; 5) uzupełnienie uzasadnienia skargi przez: a) wskazanie, że orzeczenie, o którym mowa w punkcie 4 zosta ło wydane na podstawie zaskarżonego przepisu b) sprecyzowanie sposobu naruszenia praw lub wolności skarżącego o charakterze konstytucyjnym poprzez zastosowanie w jego sprawie przepisu , o którym mowa w p unkcie 5a . W piśmie procesowym z 21 lutego 2020 r. (d ata nadania) pełnomocnik skarżącego odniósł się do zarządzenia. S karżący: 1) wyjaśnił, że postępowan ie w sprawie […] jest postępowaniem nadzoru nad egzekucją prowadzoną przez komornika sądowego i nie wydano żadnego wyroku, wyda- n o natomiast postanowienie o przybiciu (prawomocne) i postanowienie o przysądzeniu własności (nieprawomocne), których odpisy załączono do pisma; 2) przedłoż ono pełnomoc- nictwo wraz z trzema odpisami ; 3 ) przedłoż ono dwie kopie skargi z załącznikami; 4) jako ostateczne orzeczenie w rozu mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji wskaza no postanowienie Sądu Najwyższego z 28 sierpnia 2 019 r. w sprawie […] , które zostało skarżącemu doręczone wraz z uzasadnieniem 30 października 2019 r. , co udokumentowano odpisem koperty przesyłki poleconej dołączonym do skargi. Uzupełnione zostało ponadto uzasadnienie , w którym wyja- śnił , ż e - jego zdaniem - wskazane w piśmie postanowienie Sądu Najwyższego zostało wyda- ne na podstawie kwestionowanego przepisu, bowiem postanowieniem tym Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK ) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na- d ania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. Jak stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązka ch określonych w Konstytucji. OTK ZU B/2020 Ts 187/19 poz. 318 3 W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, skarga konstytucyjna może być wniesiona po wy- czerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia dorę- czenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej dec yzji lub innego ostatecznego roz- strzygnięcia. Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą Trybunału wyczerpanie drogi prawnej w rozu- mieniu art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, oznacza skorzystanie z przysługujących skarżącemu zwy- czajnych środków odwoławczych, zaś wystą pienie ze środkami o charakterze nadzwyczajnym nie ma wpływu na bieg terminu do złożenia skargi konstytucyjnej. W chwili uzyskania przez skarżącego orzeczenia sądowego wykazującego walor prawomocności, a więc orzeczenia, co do którego nie przysługują już zwyczajne środki odwoławcze, wypełniony zostaje obowiązek wynikający z art. 77 ust. 1 u.o.t.p TK. Wydanie takiego orzeczenia nadaje bowiem – niezbęd- ny w świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji – walor ostateczności rozstrzygnięciu, z wydaniem którego skarżący wiąże zarzut naruszenia jego wolności lub praw. Podjęcie następnie dal- szych kroków zmierzających do wzruszenia takiego orzeczenia, także wówczas, gdy towarzy- szy im wydanie w sprawie dalszych rozstrzygnięć, nie mieści się już w zakresie pojęcia „wyczerpani a drogi prawnej” (zob. postanowienia TK z: 13 sierpnia 2010, sygn. Ts 20/10, OTK ZU nr 6/B/2010, poz. 464; 16 kwietnia 2013 r., sygn. Ts 21/13, OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 439 oraz 20 czerwca 2017 r., sygn. Ts 82/17, OTK ZU nr B/2017, poz. 219). Trybunał pod kreśla, że ostatecznym orzeczeniem, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konsty- tucji oraz art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, wydanym w postępowaniu cywilnym, jest prawomocny wyrok lub postanowienie, natomiast skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskar- żenia. Tym samym bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczyna się w mo- mencie uzyskania przez skarżącego prawomocnego wyroku lub postanowienia sądu drugiej instancji, przy czym wniesienie skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym albo kasacji w postę powaniu karnym, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, jest irrelewantne dla bie- gu tego terminu. Trybunał stwierdza, że w sprawie, w związku z którą skarżąc y wni ósł skargę konsty- tucyjną, ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji jest prawomocn y wyrok Sądu Apelacyjnego w G. z 5 kwietnia 201 8 r. (sygn. akt […] ) , którym sąd ten oddalił apelację skarżące go od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 15 marca 2017 r . ( sygn. akt […] ) . Właśnie to orzeczenie ostatecznie ukształtowało sytuację prawną s karżące go , z którą wiążą się stawiane przez ni ego zarzuty. A zatem , to od daty doręczenia tego orzeczenia, nie zaś – co przyj ął skarżąc y – postanowienia Sądu Najwyższego z 2 8 sierpnia 201 9 r. ( Sygn. akt […] , tj. postanowienia o o dmowie przyjęcia skargi k asacyjnej ), rozpoczął się bieg terminu do wnie sienia skargi konstytucyjnej. Skarżąc y złożył ten środek prawny dopiero 10 grudnia 201 9 r., a zatem przekroczył termin, określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy o TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Na marginesie Trybunał stwierdza, że skarżący w nieprawidłowy sposób u sunął brak , o którym mowa w p unkcie 2 z arządzenia sędziego TK z 28 stycznia 2020 r . w postaci nade- słania pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę na nieprawidłowy sposób, w jaki profesjonalny peł nomocnik procesowy skarżącego został umocowany do wniesienia niniejszej skargi konstytucyjnej. Za- łączone do skargi konstytucyjnej pełnomocnictwo nie odpowiada wymaganiom pełnomocnic- twa szczególnego, które implicite wynikają z art. 79 ust. 1 Konstytucji ora z art. 4 4 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK , nie określa bowiem konkretnej sprawy objętej umocowaniem. Sporządzenie i wniesienie skargi konstytucyjnej nie nosi znamion jakiejkolwiek czyn- ności przewidzianej w przepisach procedury cywilnej, karnej czy sądowo - administracyjnej, OTK ZU B/2020 Ts 187/19 poz. 318 4 a zatem warunkiem dopuszczalności skargi konstytucyjnej jest prawidłowe umocowanie peł- nomocnika przez skarżącego, które legitymizuje działania mandatariusza w imieniu mandan- ta. Oznacza to, że p ełnomocnik sporządzający w imieniu skarżącego skargę konstytucyjną jest zobowiązany do działania w granicach i w zakresie udzielonego mu umocowania. Minimalna zbieżność, która musi cechować pełnomocnictwo (wyrażające wolę skarżącego) i skargę kon- stytucyjną, obejmuje wskazanie kwesti onowanego przepisu przez odpowiednie oznaczenie aktu normatywnego (przedmiot kontroli), wyrażenie woli wyeliminowania tego przepisu z po rządku prawnego oraz sformułowanie zarzutu niezgodności z przepisem Konstytucji (wzorzec kontroli). Pełnomocnik procesow y skarżącego nie posiada zatem kompetencji do samodzielnego kształtowania ani wzorców, ani przedmiotu kontroli, gdyż wiąże go treść pełnomocnictwa. Oznacza to, że w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym pełno- mocnictwo (rozumiane jako umocowanie udzi elane w formie pisemnej) zawierać winno oświadczenie woli mocodawcy w przedmiocie konkretnej sprawy dotyczącej zbadania kon- stytucyjności aktu normatywnego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, nie zaś ogólne upoważnienie – jak w analizowanej sprawie – d o bycia pełnomocnikiem „w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym”. Do ustalenia bowiem, że skarga konstytucyjna w kon- kretnej sprawie pochodzi od skarżącego ( ergo – stanowi wykonanie jego woli), a nie od oso- by, która ją sporządziła i podpisała, potrze bny jest dowód, że została ona wniesiona na pod- stawie stosownego umocowania (por. postanowienia TK z 13 stycznia 2011 r. Ts 301/09, Ts 302/09, Ts 304/09, Ts 309/09 i Ts 310/09; 19 stycznia 2011 r., Ts 303/09; 16 maja 2011 r. Ts 237/10 oraz 17 czerwca 2011 r., Ts 288/10, wszystkie jeszcze niepubl.) . Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżące mu p rzysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.