Ts 147/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 4 listopada 2020 r. Pozycja 348 POSTANOWIENIE z dnia 30 stycznia 2020 r. Sygn. akt Ts 147/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym , skargi konstytucy jnej H. H. i S. H. w sprawie zgodności : art. 292 w związku z art. 172, art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 , ze zm.) w zakresie , w jakim stanowi ą one podstawę prawną nabycia w drodze zasiedzenia przed 3 sierpnia 2008 r. służebności gruntowej odpowiadającej treści służebności pr zesyłu na rzecz Skarbu Państwa z : a) art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , b) art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji , c) art. 21 ust. 1 Konstytucji, d) art. 2 Konstytucji, e) art. 1 Protokołu nr 1 do Konwen cji o ochronie praw człowieka i podsta wo - wych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175) , p o s t a n a w i a: 1) nie uwzględnić wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków f or - malnych skargi konstytucyjnej; 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konsty tucyjnego 28 września 2018 r. (data nadania) , H. H. i S. H. (dalej: skarżący) wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący złożyli 3 września 2012 r. do Sądu Rejonowego w N. wniosek o ustano - w ienie służebności przesyłu obciążającej nieruchomość położoną w L. , stanowiącą działkę ewidencyjną numer […] na rzecz Tauron Dystrybucja Spółka Akcyjna z siedzibą w Krakowie (dalej: Tauron Dystrybucja S.A.) , której treścią jest znoszenie istnienia na nieruchomości obciążonej urządzeń przesyłowych, tj. naziemnej linii elektroenergetycznej średniego OTK ZU B/2020 Ts 147/18 poz. 348 2 napięcia wraz z dwoma s łupami oraz prawa korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń przesyłowych lub ich instalacji. Wnieśli także o ustanowienie służebności przesyłu, obciążającej nier uchomość położoną w G. , stano wiącą działkę ewidencyjną nr [ . ..] , na rzecz Tauron Dystrybucja S.A., której treścią jest znoszenie istnienia na nieruchomości obciążonej i w przestrzeni nad powierzchnią tej nieruchomości urządzeń przesyłowych, tj. naziemnej linii elektroenergetyczne j średniego napięcia wraz z dwoma słupami i naziemnej linii elektro ener - getycznej niskiego napięcia wraz z trzema s łupami oraz prawa korzystania z nieruchomości obci ążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów, modernizacji urządzeń prz esyłowych lub ich instalacji. D omagali się ponadto zasądzenia od Tauron Dystrybucja S.A. wynagrodzenia za ustanowienie opisanych powyżej służebności. Postanowieniem z 14 wrze śnia 2015 r. (sygn. akt […] ) Sąd Rejonowy w N. I Wydział Cywilny oddalił wniosek skarżących. Sąd wskazał w uzasadnieniu , że skarżący na podstawie umowy sprzedaży zawartej 20 maja 2015 r. zbyli nieruchomość obejmującą działkę o numerze ewidencyjnym 217, tym samym w dacie wydania orzeczenia kończącego sprawę nie posiadali już legitymacj i do żądania ustanowienia obciążającej nieruchomość służebności przesyłu. W odniesieniu natomiast do wniosku o ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości obejmującej działkę o numerze ewidencyjnym 171/3 Sąd wskazał, że Tauron Dystrybucja S.A. nabył w drodze zasiedzenia służebność przesyłu na przedmiotowej nieruchomości z dniem 4 października 2009 r . D latego wnios k i zmierzające do ustanowienia takiej służebności musiał y zostać oddalone . P ostanowieniem z 28 czerwca 2018 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgo wy w O . II Wydział Cywilny Odwoławczy oddalił apelację skarżących. Orzeczenie to wraz z uzasadnienie m zostało doręczone skarżącym 20 sierpnia 2018 r. Z arządzeniem sędzi ego Trybuna łu Konstytucyjnego z 28 lutego 2019 r. skarżący zostali wezwani do usun ięcia braków f ormalnych skargi konstytucyjnej m.in. przez dorę - czenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania skarżących w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym . Zostało ono doręczone pełnomocnikowi skarżących 20 marca 2019 r. Pismem procesowym z 23 kwietnia 2019 r. (data n adania) skarżący wnieśli o przy - wrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej , usuwając jednocześn ie braki w zakresie wskazanym w zarządzeniu . Skarżący wskazali, że przedmiotem skargi jest utrwalona w orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych wykładnia zakwestionowanych przepisów, zgodnie z którą możliwe jest nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej w swej t reści słu żebności przesyłu przed 3 sierpnia 2008 r., tj. przed dniem wprowadzenia do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93, ze zm. ) przepisów regulujących instytucję słu żebności przesyłu. Wykładnia ta narusza , ich zdaniem , prawo własności , zasady demokratycznego państwa prawnego, proporcjonalności oraz równości. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) , skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wye liminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiote m rozstrzygnięcia merytorycznego . Trybunał wydaje postanowienie o odmowie OTK ZU B/2020 Ts 147/18 poz. 348 3 nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi ście bezzasadna. 2. Trybunał przypomina, że na podstawie art. 36 u.o.t.p. TK , w z akresie nieure gu - lowanym w ustawie , do postępowania przed Trybunałem stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.). 3 . W rozpatrywanej sprawie zarządz enie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 lu - tego 2019 r. – wzywające do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej – zostało doręcz one pełnomocnikowi skarżących 20 marca 2019 r. Określony w art. 61 ust. 3 u.o.t.p. TK siedmiodniowy termin do usuni ęcia braków formalnych skargi konstytucyjnej upłynął 27 marca 2019 r. Pismo procesowe nadesłane w wykonaniu zar ządzenia, zostało nadane 23 kwietnia 2019 r., a zatem z prawie miesięcznym przekroczeniem ustawowego terminu. W piśmie tym został sformułowany wn iosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej. Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżących wskazał, że dokument pełnomocnictwa nie został mu przesłany przez skarżących w zakreślonym przez niego terminie (do 27 marca 2019 r.). Otrzymał go dopiero 15 kwietnia 2019 r. P ełnomocnik podniósł również, że skarżący nie po informowali go o wysłaniu pełnomocnictwa ani o pod - trzy maniu ,,pierwotnie zgłoszonej woli wywiedzenia skargi kasacyjnej” (strona 2 pisma procesowego). Z godnie z ar t. 168 i art. 169 k.p.c. wa runkami uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu są: wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniesienie wniosku w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełni enie czynności, dla której został określony termin, jak również uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Spełnienie tych przesła nek jest obowiązkiem skarżących. Trybunał stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnili tego, iż uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy . Przytoczona w uzasadnieniu wniosku argumentacja nie uprawdo - podo bnia bowiem tego , że w okresie od upływu terminu, o którym mowa w art. 61 ust. 3 (2 7 marca 2019 r.), do wniesienia pisma usuwającego braki formal n e skargi konstytucyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie termi nu do dokonania tej czynności (23 kwietnia 2019 r.) istniała przeszkoda uniemożliwiająca podejmowanie określonych czynności procesowych. S amo stwierdzenie, że powodem niezachowania terminu było n ieprzesłanie na czas przez skarżących pełnomocnikowi dokumentu pełnomocnictwa, co uniemożliwiło ,,uzupełnienie skargi w zasadniczym jej elemencie – wykazania umocowania do jej wywiedzenia” , nie stanowi uprawdopodobnienia, o którym mowa w e wskazanych wyżej przepisach k.p.c. W tym miejscu należy przypomnie ć, że ,,spełnienie wymogu uprawdopodobnienia okoli - czności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu nastąpi, jeżeli zostaną przytoczone okoliczności uzasadniające ten wniosek zarówno merytorycznie, tj. wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, jak i pod względem formalnym” (postanowienie SN z 19 maja 2006 r., sygn. akt III CZ 28/06, Legalis nr 173233). Z uwagi na niespełnienie obowiązku, o którym mowa w art. 169 § 2 k.p.c., wniosek o przywróc enie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Braki formalne skargi zostały usunięte po terminie. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu . W tym stanie rzeczy Trybunał Konsty t ucyjny postanowił jak w sentencji . OTK ZU B/2020 Ts 147/18 poz. 348 4 POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżąc ym przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od da ty jego doręczenia .