Ts 264/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 czerwca 2018 r. Pozycja 113 POSTANOWIENIE z dnia 20 lutego 2018 r. Sygn. akt Ts 264/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M .J. w sprawie zgodności: 1) art. 126 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 (zdanie ostatnie) oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 130 § 2 ustawy z dnia 1 7 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 (zdanie ostatnie) oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania sk ardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 grudnia 2016 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 126 2 § 1 oraz art. 130 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postęp owania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) są niez godne z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3 (zdanie ostatnie) oraz art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna zo stała sformułowana w związku z następującą sprawą. 22 września 2015 r. skarżący wn iósł pozew do Sądu Rejonowego w T. IX Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy w T .) o zasądzenie zadośćuczynienia za brak wydania orze - cze nia o kosztach postępowania i naruszenie prawa do sądu . Sąd Rejonowy w T . wezwał skar żącego do uiszczenia opłaty od pozwu, w związku z czym skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z 10 grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w T. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy w K . oddalił p ostanowieniem z 19 kwietnia 2016 r. OTK ZU B/2018 Ts 264/16 poz. 113 2 Zarządzeniem doręczonym 16 maja 2016 r. s karżący został wezwany do uiszczenia opłaty od pozwu w kwocie 2 . 520 zł , w terminie tygodniowym od daty doręczenia zarządzenia pod rygorem zwrotu pozwu. Zarządzeniem z 20 czerwca 2016 r. Przewodniczący w Są dzie Rejonowym w T. zarządził zwrot pozwu z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wymaganej opłaty od pozwu . Na to postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym domagał się jego zmiany przez uchylenie i skierowanie sprawy do rozpatrzenia, a także skierowanie zapytania do Trybunału Konstytucyjnego i zbadania zgodności art. 126 2 § 1 k.p.c. i art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 109 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywil- nych z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 176 i art. 2 Konstytucji. Postanowieniem z 4 paź - dziernika 2016 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił zażalenie skarżącego . Orzeczenie to, wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone skarżącemu 21 listopada 2016 r. Zarządzeniem z 13 października 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 3 listopada 2017 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do: nadesłania skargi konstytucyjnej (5 egzem- plarzy) opatrzonej przez pełnomocnika skarżą cego podpisem (n ie parafą) oraz doręcze nie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia skargi konstytucyjnej i reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym (5 egzemplarzy), określa - jącego dokładnie sprawę, do której zostało udzielone (przedmiot skargi). Dodatkowo, w związku z wątpliwościami, które powstały po analizie skargi konstytucyjnej oraz pism procesowych samego skarżącego, Trybunał zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o złoże - nie pisemnego oświadczenia, że to on, a nie skarżący sporządził wniesioną skargę konsty - tucyjną. W piśmie procesowym z 9 listopada 2017 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia, oświadczając, że sporządził w imieniu skarżącego skargę konstytucyjną. Do pisma dołączył pełnomocnictwo szczególne oraz 5 egzemplarzy skargi konstytucyjnej. Zdaniem skarżącego działania podjęte przez sądy I oraz II instancji na podstawie zaskarżonych przepisów pozbawiają skarżącego prawa określonego w art. 45 ust. 1 Konsty- tucji oraz naruszają dyspozycję art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji. Istniejący stan praw ny – według skarżącego – godzi także w ,,przesłankę art. 2 Konstytucji albowi em wbrew zakazowi określonemu w zdaniu ostatnim art. 31 ust. 3 Konstytucji ustanawia ograniczenie w zakresie korzystania z konstytucyjnego prawa do rozpo znania sprawy przez sąd w sposób naruszający istotę tego prawa” . Jako ostateczne orzeczenie wydane na podstawie zakwestionowanych w skardze art. 126 2 § 1 i art. 130 § 2 k.p.c. skarżący wskazał postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 4 października 20 16 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowa- dzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Kons tytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i t rybie postępowania przed Trybu - nałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t. p. TK, to zarówno wstępne, jak i meryto - ryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w począ tkowej OTK ZU B/2018 Ts 264/16 poz. 113 3 fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzy - gnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o któr ych mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK. 3. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo- nych w Konstytucji. Dlatego art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK zobowiązuje skarżącego do wska- zania kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego. 3.1. Skarżący poddał kontroli Trybunału art. 126 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks p ostępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) w brzmieniu: ,,S ąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uisz czona należna opłata”; a także art. 130 § 2 k.p.c. w brzmieniu: ,,Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie . Pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu”. 3.2. Jako os tateczne orzeczenie skarżący wskazał postanowienie Sądu Okręgowe go w K. z 4 października 2016 r. o oddaleniu zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego w Są dzie Rejonowym w T. z 20 czerwca 2016 r. w przedmiocie zwrotu pozwu. Trybunał stwierdza, że podstawą wydania zakwestionowanego postanowienia nie był art. 126 2 § 1 k.p.c ., ponieważ orzeczenie to zostało wydane na podstawie drugiego z zakwestionowanych przepisów , tj. art. 130 § 2 k.p.c. 3.3. Mając powyższe na względzie , Trybunał uznał, że rozpatrywana skarga nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmo wy nadania analizowanej skardze dalszego biegu w zakresie, w jakim skarżący kwestionuje konstytucyjność art. 126 2 § 1 k.p.c. 4. Trybunał stwierdził także, że skarżący nie uzasadnił naruszenia – przez zaskarżone przepisy – przysługujących mu praw podmioto wych. Skarżący nie kwestionuje samej instytucji kosztów sądowych oraz zasady, w myśl której prowadzenie postępowania sądowego odbywa się po uiszczeniu odpowiedniej opłaty. Skarżący stwierdza natomiast, że w jego wypadku – jako przedsiębiorcy – ,,prawo do u biegania się o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych było prawem de facto martwym, gdyż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, przedsiębiorca w ramach prowadzonej przez siebie działalności, nawet po jej zakończeniu, powinien zabezpieczyć śro dki na prowadzenie spor ów sądowych”. Wynika z tego, że zarzut skarżącego dotyczy tak naprawdę warunków zwalniania od kosztów sądowych. Natomiast zakwestionowane przez skarżącego art. 126 2 § 1 i art. 130 § 2 k.p.c. nie określają tych warunków. K westia ta zo stała uregulowana w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 623 , ze zm.). W związku z tym należy stwierdzić, że zarzuty podniesione przez skarżącego w ogóle nie odnoszą się do treści normatywnej kwestionowanych przepisów. 4.1. Mając powyż sze na uwadze, Trybunał uznał, że rozpatrywana skarga nie spełnia warunku wskazanego w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK. OTK ZU B/2018 Ts 264/16 poz. 113 4 Okoliczność ta jest więc zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. 5. Trybunał stwierdził także, że skarżący nie uzupełnił braków formal nych skargi w zakresie pkt 1 zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2017 r., w którym został wezwany do nadesłania skargi kon stytucyjnej (5 egzemplarzy) opatrzonej przez pełnomocnika skarżącego podpisem (nie parafą), ponieważ przesłane egzemplarze skargi konstytucyjnej nie zostały podpisane przez pełnomocnika skarżącego. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – następną podstawą odmowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża- lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .