Ts 145/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 stycznia 2018 r. Pozycja 3 POSTANOWIENIE z dnia 21 września 2017 r. Sygn. akt Ts 145/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.M. w sprawie zgodności: wyroku Sądu Apelacyjnego w K . z lutego 2015 r. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . UZASADNIENIE W sporządzonej przez adwokata skardze konstytucyjnej, wniesionej do T rybunału Konstytucyjnego 20 lipca 2017 r. (data nadania), D.M. (dal ej: skarżący) zarzucił niezgodność wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z lutego 2015 r. z art. 45 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującym stanem faktycznym. Wyrokiem z czerwca 2014 r. Sąd Okręgowy w K. zasądził na rzecz skarżącego jako powoda określone kwoty, a w pozostałym zakresie oddalił powództwo. Na skutek apelacji obu stron Sąd Apelacyjny w K . wyrokiem z lutego 2015 r. uwzględnił apelację pozwanych i zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, ż e p owództwo oddalił , oraz oddalił apelację powoda. Posta- nowieniem ze stycznia 2017 r. Sąd Rej onowy w K. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości i ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata, którego wyz naczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. , celem sporządzenia i wniesienia sk argi konstytucyjnej w sprawie zakończonej przez Sąd Apelacyjny w K. Zarządzen iem z lutego 2017 r. dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K. wyznaczy ł pełnomocnika z urzędu. Pełnomocnik otrzymał powyższe zarządzenie 7 lut ego 2017 r. W dniu 8 maja 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniósł do Sądu Rejonowego w K. skargę konstytucyjną wraz z pi- smem przewodnim. Zarządzeniem sędziego Sądu Rejonowego w K. skargę konstytucyjną wraz z pismem przewodnim przesłano 20 lipca 2017 r. (data n adania) do Trybunału Konsty- tucyjnego. Trybunał Konstytucyjny ustalił z urzędu, że ostateczne orzeczenie w sprawie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 15 maja 2015 r. Skarżący 2 czerwca 2016 r. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi ko nstytucyjnej w związku z wyrokiem z lutego 2015 r. Wniosek został złożony do niewłaściwego sądu – do OTK ZU B/2018 Ts 145/17 poz. 3 2 Sądu Okręgowego w K ., a nie do sądu rejonowego miejsca zamieszkania skarżącego. Sąd okręgowy, po stwierdzeniu swojej niewłaściwości, przekazał zarządzeniem z sierpnia 2016 r. wniosek skarżącego do Sądu Rejonowego w K. Zdaniem ska rżącego wyrok Sądu Apelacyjnego w K . z lutego 2015 r. jest niezgodny z art. 45 Konstytucji , ponieważ zostało naruszone jego prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi: „zaskarżam wyrok zmieniający wyrok sądu I instancji przede wszystkim poprzez brak realizacji uprawnienia do skorzystania z instytucji ławników w zakresie, w jakim zrównani oni są w prawach z sędzią, naruszyło to (…) prawo do rzetelnego sądu”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (D z. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga k onstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli- minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio- tem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skar- d ze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK. Przedmiotem skargi zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji może być ust awa lub innego akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł osta- tecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określonych w Kon- stytucji. Skarga nie może zatem dotyczyć orzeczenia. Tymczasem profesjonalny pełnomocnik zarzucił, że to wyrok Sądu Apelacyjnego w K . z lutego 2015 r. jest niezgodny z art. 45 Kon- stytucji. Już z tego względu wniesiona skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, a jej zarzuty – oczywiście bezzasadne. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna została wniesiona z przekroczeniem terminu. Zgodnie bowiem z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga kon- stytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidzia- na, w ci ągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W myśl art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK złożenie wniosku, o którym mowa w ust. 2, wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Wznowienie biegu tego termi- nu na stępuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozs trzy- gnięcia właściwego organu o wyznaczen iu go pełnomocnikiem skarżącego. Wyrok z lutego 2015 r. został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 15 maja 2015 r. Od następnego dnia rozpoczął bieg trzymiesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyj- nej, który upłynął 15 sierpnia 2015 r . Skarżący 2 czerwca 2015 r. złożył do niewłaściwego sądu wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyj- nej (do sądu okręgowego zamiast do sądu rejonowego swego miejsca zamieszkania) . Dopiero 25 sierpnia 2016 r. sąd okręgowy, który stwierdził swą niewłaściwość, przekazał wniosek do sądu właściwego. Jednak od 26 sierpnia 2016 r. bieg terminu do wniesienia skargi konstytu- cyjnej nie mógł zostać wstrzymany, bowiem u płynął przeszło rok wcześniej, tzn. 15 sierpnia 2015 r. Nawet gdyby hipotetycznie założyć, ż e wniesienie w 2 czerwca 2015 r. do niewłaści- wego sądu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu mogło wstrzymać bieg terminu do złożenia skargi konstytucyjnej, to środek prawny został wniesiony z przekroczeniem trzymie- sięcznego terminu. Jeśliby uznać, ż e termin biegł od 16 ma ja 2015 r. do 2 czerwca 2015 r., OTK ZU B/2018 Ts 145/17 poz. 3 3 a ponownie rozpoczął bieg 8 lutego 2017 r., czyli dzień po doręczeniu pełnomocnikowi z urzędu zarządzenia o wyznaczeniu go w sprawie, to w 2015 r. upłynęło już 18 dni tego ter- minu, zatem w 2017 r. należało złożyć skargę w ciągu 72 dni, czyli najpóźniej 21 kwietnia 2017 r. Tymczasem f achowy pełnomocnik nie tylko wniósł skargę dopiero 8 maja 2017 r., ale zamiast do Trybuna łu Konstytucyjnego złożył ją do Sądu Rejonowego w K. Dopiero data nadania jej 20 lipca 2017 r. do Trybunału Konstytucyjnego może być uznana za datę wniesie- nia. P rzechodząc do oceny zarzutów naruszenia art. 45 Konstytucji, Trybunał stwierdza, że w istocie dotyczą one art. 45 ust. 1 (prawo do sądu) a nie art. 45 ust. 2 (zasad jawności roz- prawy) i wyjaśnia, że prawo do sądu nie obejmuje prawa do rozpatrzenia sprawy w określo- nym składzie (w tym w składzie ławniczym) albo przez sąd wybranej przez skarżącego in- stancji. Nie istnieje konstytucyjne prawo do rozpatrzenia sprawy w I instancji przez konkret- ny sąd (okręgowy, a nie rejonowy), podobnie jak nie ma „lepszych” (w ieloosobowych) i „gorszych” (jednoosobowych) składów sądu (zob. postanowienia TK z : 13 marca 2012 r., Ts 209/11 i 26 wrześni a 2012 r., Ts 209/11; OTK ZU nr 5/B/2012, poz. 454 i 455 oraz 11 września 2013 r., Ts 26/13 i 11 marca 2014 r., OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 135 i 136, a także 11 września 2015 r., Ts 328/14 i 22 stycznia 2016 r., Ts 328/14, OTK ZU nr B/2016, poz. 68 i 69). W związku z powyższym oczywiście bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji. Mając powyższe na względzie , Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 3 u.o.t.p. TK, postanowił odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.