Ts 65/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 maja 2018 r. Pozycja 87 POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 201 7 r. Sygn. akt Ts 65 /1 7 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Leduc Chemie Poland Ltd. Sp. z o.o. w sprawie zgodno ści: 1) art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 42 ust. 1 Konsty tucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konsty tucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) art. 49 ust. 1 - 4 w związku z art. 59 ust. 1 - 2 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 li pca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.) z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konsty tucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze ko nstytucyjnej . U Z A S A D N I E N I E 1. W sporządzonej przez radcę prawnego skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 marca 2017 r. (data nadania), Leduc Chemie Poland Ltd. Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność: po pierwsze – art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290, ze zm.; dalej: prawo budowlane), „przez to, że nakazuje obligatoryjne wydanie decyzji o rozbiórce budynku wzniesionego bez wymaganego pozwolenia, również wtedy, gdy decyz ja ta dotyczy budynku znajdującego się na nieruchomości należącej do osoby, która nabyła tę nieruchomość bez świadomości, że znajdujący się na niej budynek został wzniesiony bez pozwolenia, a budynek ten spełnia warunki umożliwiające jego wtórną legalizacj ę, określone w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego (czyli jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem)”, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 42 OTK ZU B/2018 Ts 65/17 poz. 87 2 ust. 1 Konstytucji; po drugie – art. 48 ust. 1 prawa budow lanego , „przez to, że nakazuje obligatoryjne wydanie decyzji o roz biórce budynku wzniesionego bez wymaganego pozwolenia, nawet wówczas, gdy wydanie takiej decyzji naruszałoby interes społeczny lub słuszny interes właściciela zabudowanej tym budynkiem nieru chomości, a budynek ten spełnia warunki umożliwiające jego wtórną legalizację, określone w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego (czyli jest zgodny z przepisami o planowaniu i zago spodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscow ego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi akt ami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem)”, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; po trzecie – art. 49 ust. 1 - 4 w związku z art. 59 ust. 1 - 2 w związku z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, „przez to, że przesłanką wydania decyzji o rozbiórce budynku wzniesionego bez wymaganego pozwolenia czynią nieuiszczenie wysokiej opłaty legalizacyjnej w sztywno określonej wysokości, bez względu na okoliczności samowoli budowlanej, również wtedy, gdy budynek ten spełnia warunki umożliwiające jego wtórną legalizację, określone w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego (czyli jest zgodny z p rzepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem)”, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji . 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: 2.1. Decyzją z listopada 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K . (dalej: PINB lub organ), w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w związku z art. 52 prawa budowlanego oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) nakazał skarżącej rozbiórkę „ magazynu wyrobów ” o długo ści ok. 38,10 m oraz szerokości ok. 9,85 m, wybudowane go bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia P INB wskazał, że prowadził postępowanie w sprawie samowolnej budowy obiektu budowlanego – „ magazynu wyrobów ” ( 38,10 m x 9,85 m) dla potrzeb Zakładu Produkcji , na nieruchomości, której właścicielem jest skarżąca . Podstawę do wszczęcia postępowania stan owiły ustalenia poczynione w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach 1 - 8 lutego 2012 r. Ustalono, iż na działce należącej do skarżącej został wybudowa- ny obiekt budowlany użytkowany jako budynek komunikacji. Opisując przebieg postępowa- nia administracyjneg o PINB wyjaśnił m.in., że w trybie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, postanowieniem z czerwca 2014 r., zobowiązał skarżącą do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do 29 sierpnia 2014 r. okre- ślonyc h dokumentów – ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy; czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szcze gólnymi wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta i oso by sprawdzającej projekt do właściwej izby samorządu zawod owego; oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dalej PINB podniósł, że skarżą- ca ni e wykonała wymienionych obowiązków i nie przedstawiła organowi wskazanych w tym post anowien iu dokumentów uprawniających do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. W związku z niedostarczeniem wymaganych dokumentów PINB nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku. OTK ZU B/2018 Ts 65/17 poz. 87 3 Zdaniem PINB budynek objęty decyzją o rozbiórce jest obiektem samodzielny m i jego rozbiórka nie naruszy konstrukcji budynków do niego przylegających. Organ ustalił, że o biekt został wybudowany w okresie pomiędzy lutym 2015 r. a wrześniem 2016 r. przez ówcze- snych właścicieli nieruchomości , któr z y 10 września 2009 r. sprzedali ni eruchomość, na któ- rej znajduje się m.in. budynek objęty decyzją, Leduc Chemie B.V . ; spółka ta 17 grudnia 2012 r. nieruchomość tę sprzedała skarżącej . Organ podkreślił, że wobec nie przedłożenia przez skarżącą wymaganych dokumentów nie ma prawnych możliwośc i legalizacji samowol- nie wybudowanego obiektu budowlanego. 2.2. Na skutek odwołania skarżącej, Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego w Poznaniu (dalej: WWINB lub organ odwoławczy ) decyzją z e stycznia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję PINB z listopada 2014 r . W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia WWINB przedstawił dotychczasowy prze- bieg postępowania, podzielając ustalenia faktyczne PINB co do czasu wykonania przedmio- towego obiektu, wykonawcy robót oraz inwesto ra. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w trakcie pos tępowania odwoławczego pismem z 19 grudnia 2014 r. w ezwał skarżącą do dostarczenia dokumentów wskazanych w postanowieni u PINB z czerwca 2014 r., aby umożliwić s karżącej legalizację samowolnie wybudowanego ob iektu budowlanego . 1 4 stycznia 2015 r. do organu odwoławczego wpłynęła korespondencja od skarżącej, która została uznana za odpowiedź na wezwan ie z 19 grudnia 2014 r. Zdaniem WWINB , skoro cechy „ magazynu wyrobów ” wskazywały, że jest samo- dzielnym ob iektem budowlanym, jak też nie został on ujęty w art. 29 - 30 p raw a budowlane go , to jego budo wa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę; decyzja taka nie zosta- ła zaś wydana . Ponadto skarżąca w wyznaczonym terminie – ani w postępowaniu pierwszoin- sta ncyjnym, ani w postępowaniu odwoławczym – n ie dosta rczyła dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego, co uzasadniało wydanie decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego. 2.3. Skarga skarżącej na decyzję WWINB do Wojewódzkiego Sądu Adm inistracyjne- go w Poznaniu została przezeń oddalona wyrokiem z maja 2015 r. , który został następnie podtrzymany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z października 2016 r . 3. Zdaniem ska rżącej kwestionowane przepisy w sposób nieproporcjonalny naruszają prawo własności i „w szczególności wynikające z niego prawo zabudowy” (art. 48 ust. 1 w związku z art. 52, art. 48 ust. 1 oraz art. 49 ust. 1 - 4 w związku z art. 59 ust. 1 - 2 w związku z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego) oraz „prawo do niepodlegania odpowiedzialności karnej sensu largo za naruszenie prawa, którego dopuścił się ktoś inny niż skarżąca” (art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 prawa budowlanego) . Ponadto skarżąca złożyła wniosek o wyd anie postanowienia tymczasowego w sprawie wstrzymania wykonania decyzji PINB z 5 listopada 2014 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom, a także czy nie za- chodzą przesłanki , o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o TK. OTK ZU B/2018 Ts 65/17 poz. 87 4 2 . W niniejszej sprawie skarżąca zakwestionowała następujące przepisy prawa budowlanego: art. 48 ust. 1 w związku z art. 52, art. 48 ust. 1 oraz art. 49 ust. 1 - 4 w związku z art. 59 ust. 1 - 2 w związku z art. 48 ust. 1. W skazane wyżej regulacje dotyczą: nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a prawa budowlanego, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1); obowiązku inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego dokonania na własny koszt czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48 , art. 49b , art. 50a oraz art. 51 prawa budowlanego (art. 52 ) ; przesłanek wyłączających rozbiórkę obiektu budowlanego oraz legalizacji sa mowoli budowlanej (art. 49 ust. 1 - 4); pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego (art. 59 ust. 1 - 2). 3. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w swoim dotychczasowym or zecznictwie Trybunał wielokrotnie podkreślał, iż ze względu na charakter skargi konstytucyjnej jako ultima ratio w systemie ochrony konstytucyjnych wolności lub praw jednostki warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania tego środka prawnego (wydan i a orzeczenia w sprawie) jest wykazanie przez skarżącego minimalnej staranności w trosce o zabezpieczenie swoich interesów prawnych przed wniesieniem skargi. Skarga konstytucyjna – co wymaga szczególnego podkreślenia – nie może być wykorzystywana jako instr ument służący korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie (zob. postanowienia TK z: 17 marca 1998 r., Ts 27/97; 16 października 2002 r., SK 43/01; 3 lipca 2007 r., SK 4/07; 13 stycznia 2011 r., Ts 301/09 oraz 22 lipca 20 14 r., SK 28/12). Brak takiej staranności należy oceniać jako przyczynienie się przez skarżącego do ukształtowania jego sytuacji prawnej, a to zaś – w oparciu o przesłankę niedopuszczalności orzekania (art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK) – przekłada się na o dmowę nadania dalszego biegu skardze (na etapie rozpoznania wstępnego) lub umorzenie postępowania (na etapie rozpoznania merytorycznego). 3.1. Zgodnie z art. 79 Konstytucji, skarga konstytucyjna może dotyczyć wyłącznie aktu prawnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie naruszające konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego. Jak zauważył Trybunał w wyroku z 15 października 2002 r. w sprawie SK 6/02: „Skarga konstytucyjna wedle Konstytucji nie jest skargą «na rozstrzygnięcie», lecz skargą «na przepis». (…) To kształtuje w szczególny sposób dowodowe powinności skarżącego: nawet bowiem wykazanie istnienia związku koniecznego (typu conditio sine qua non ) między zarzucanym naruszeniem wolności (praw) konstytu - cyjnych a rozstrzygnięciem, które ów skutek spowodowało, nie jest tożsame z dowodem, że przyczyną zarzucanego naruszenia jest niekonstytucyjność samego przepisu będącego prawną podstawą rozstrzygnięcia. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że związek ten istnieje między brakiem konstytucyjności przepisu a naruszeniem prawa lub wolności”. Ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa przy tym na skarżącym (por. art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK). 3.2. W odniesieniu do rozpoznawanej skargi konstytucyjnej wskazany warunek nie został spełniony. Choć Trybunał Ko nstytucyjny nie jest uprawniony do badania prawidłowości stosowania prawa przez sądy czy organy administracji (nie może bowiem pełnić funkcji kolejnego „organu odwoławczego” – zob. np. postanowienie TK z 1 grudnia 2010 r., SK 50/07), to nie może zignorować tego , że w toku postę powania administracyjnego, tak w pierwszej instancji przed PINB, jak i w drugiej instancji przed WWINB, miała możliwość – zapewnioną z urzędu przez organy nadzoru bud owlanego (postanowienie PINB OTK ZU B/2018 Ts 65/17 poz. 87 5 z 3 czerwca 2014 r., wezwanie WWINB z 19 grudnia 2014 r.) – przedłożenia stosownych dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej; z możliwości tej skarżąca nie skorzystała. Ponadto skarżąca, jako profesjonalny podmiot obrotu gospodarczego, powinna była przy okazji czynności nabycia nieruchomości ustalić, czy znajdujące się na niej obiekty budowlane zostały wybudowane zgodnie z przepisami prawa budowlanego (zostały wobec nich wydane odpowiednie pozwolenia na budowę); jak wynika z uzasadnienia skargi (s. 10), czynności tej skarżąca zaniechała świadomie. Tym samym nakazanie skarżącej rozbiórki obiektu budowlanego nie wynikało samoistnie z zaskarżonych przepisów ( przede wszystkim art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 prawa budowlanego). Przyczyną takiego rozstrzygnięcia (wyraźnie zresztą wskazaną w uzasadnieniach decyzji PINB oraz WWINB oraz uzasadnieniu wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji ) było nieskorzystanie przez skarżącą z możliwości procedury legalizacji samowoli budowlanej. 3 . 3 . W tym stanie rzeczy Trybunał stwierdza, że do negatyw nego położenia prawnego skarżącej (obowiązek dokonania rozbiórki obiektu budowlanego na własny koszt) przyczyniło się niezachowanie należytej staranności przez samą skarżącą (zaniechanie sprawdzenia legalności obiektów budowlanych na nabywanej nieruchomośc i, rezygnacja z procedury legalizacji samowoli budowlanej) . 3 . 4 . Powyższa okoliczność przemawia za odmową nadania dalszego biegu skardze na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK . 4. Niezależnie od powyższego Trybuna ł wskazuje także na inne wady rozpatrywanej skargi konstytucyjnej. 4.1. Z arzut naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji przez art. 49 ust. 1 - 4 w związku z art. 59 ust. 1 - 2 w związku z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego nie może z ostać rozpoznany merytorycznie (art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy o TK), gdyż skarżąca nie legitymuje się orzeczeniem w przedmiocie określenia wobec niej opłaty z tytułu legalizacji samowoli budowlanej. Zarówno bowiem decyzja PINB z 5 listopada 2014 r., jak i de cyzja WWINB z 23 stycznia 2015 r., dotyczyły nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Tymczasem – w razie skorzystania przez skarżącą z procedury legalizacji – zostałoby wydane przez organ nadzoru budowlanego postanowienie w sprawie określenia wysokości opłat y legalizacyjnej (art. 49 ust. 1 zdanie pierwsze in fine prawa budowlanego), na które przysługuje zażalenie (art. 49 ust. 1 zdanie drugie prawa budowlanego). Na marginesie należy też zauważyć, że choć sama opłata legalizacyjna nie podlega miarkowaniu w tym sensie, że organ nadzoru budowlanego nie może jej obniżyć, to jednak na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.) w związku z art . 59g ust. 5 w związku z art. 49b ust. 5 prawa budowlanego, w przypadkach uzasadnio - nych ważnym interesem podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty legalizacyjnej lub interesem publicznym, istnieje możliwość umorzenia przez wojewodę w całości lub w części ustalonej opłaty legalizacyjnej. 4.2. Z kolei zarzut naruszenia art. 42 ust. 1 Konstytucji przez art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 prawa budowlanego jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK) . Kwestionowane w niniejszej sprawie regulacje dotyczą nakazu rozbiórki obiektu budo wla neg o postawionego bez zezwolenia, przeprowadzonej na koszt jego właściciela . Dopuszczalność stosowania sankcji (kar) administracyjnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków, nie budz i wątpliwości w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. m. in. wyrok TK z 15 stycznia 2007 r., P 19/06). Sankcje (kary) a dministracyjne są OTK ZU B/2018 Ts 65/17 poz. 87 6 w istocie środk ami mając ymi na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidł owego wykonywania obowiązków na rzecz państwa (zob. np. orzeczenie TK z 1 marca 1994 r., U 7 /93) . Wobec tego sankcje (kary) administracyjne – stosowane automatycznie, z mocy ustawy – mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (zob. wyrok TK z 24 stycznia 2006 r., SK 52/04 ). Sankcja (kara) administracyjna – w przeciwieństwie do kary w rozumieniu prawa karnego materialnego – nie stanowi bowiem odpłaty z a popełniony czyn, lecz ma charakter środka przymusu służącego zapewnieniu realizacji wykonawczo - zarządzających zadań a dministracji agregowanych przez pojęcie interesu publicznego (por. wyrok TK z 31 marca 2008 r., SK 75/06). Przez to mieści się w reżimie tzw. odpowie - dzialności obiektywnej (por. wyrok w sprawie P 19/06), co oznacza, że stosowanie sankcji (kar) administracyjnych jest oderwane od konieczności stwierdzania winy i innych okoli - czności spra wy. Wystarczy jedynie ustalenie samego faktu naruszenia prawa lub wymogów decyzji administracyjnej (zob. Z. Cieślak, [w:] Z. Cieślak, I. Lipowicz, Z. Niewia domski, Prawo administracyjne. Część ogólna , Warszawa 2000, s. 74). 4.3. Także zarzut naruszenia ar t. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji przez kwestionowane przepisy jest oczywiście bezzasadny (art. 61 ust. 4 pkt 3 ustawy o TK). Kwestią pozostającą poza wszelkimi wątpliwościami, w świetle doktryny i judykatury oraz orzecznictwa TK, jes t fakt, że „prawo własności, choć stanowi najpełniejsze z praw majątkowych, nie może być jednak traktowane jako ius infinitum i może podlegać ograniczeniom. Tym samym także ochrona własności nie może mieć charakteru absolutnego” (wyrok TK z 12 stycznia 2000 r., P 11/98). W Konstytucji jednoznaczne i wyraźne podstawy wprowadzania ograniczeń własności stanowią: art. 64 ust 3, będący jednocześnie kryterium kontroli dokonanych ograniczeń (przez wskazanie przesłanek dopuszczających tego rodzaju działania), oraz art. 31 ust. 3, k tóry ma znaczenie podstawowe ze względu na sformułowaną w nim zasadę proporcjonalności (zakaz nadmiernej ingerencji). Przy czym art. 64 ust. 3 Konstytucji traktować należy wyłącznie jako konstytucyjne potwierdzenie dopuszczalności wprowadz ania ograniczenia prawa własności (por. wyroki TK z 12 stycznia 1999 r., P 2/98 oraz 25 maja 1999 r., SK 9/98). Skoro zagadnienie prawnej dopuszczalności wprowadzania ograniczeń jako takich nie budzi wątpliwości, ocena wszelkich regulacji dotyczących prawa własności sprowadza się „do kwestii dochowania konstytucyjnych ram, w jakich podlegające ochronie konstytucyjne prawo może być ograniczane” (wyrok TK z 7 lutego 2001 r., K 27/00). Na podstawie art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji dopuszcza się ograniczenie własności wyłącznie w drodze ustawy oraz zakazuje naruszenia istoty prawa własności. Najważniejszą przesłankę zawiera art. 31 ust. 3, który „przewiduje dopuszczalność wprowadzenia ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, jeśli ograniczenia takie konieczne są w demokratycznym państwie prawnym. Owa konieczność musi być przy tym warunkowana wymienionymi w przepisie przesłankami: bezpieczeństwem państwa lub porządkiem publicznym, ochroną środowiska, zdrowia i moralności publicznej względnie ochroną wolności i praw innych osób” (wyrok TK z 21 kwietnia 2004 r., K 33/03). Sformułowana w tym przepisie zasada proporcjonalności była wielokrotnie przedmiotem rozważań TK, wobec czego zbędne jest szczegółowe definiowanie jej po ra z kolejny. Określone w prawie budowlanym obowiązki i związane z nimi zakazy wiążą się z obowiązkami publicznoprawnymi dotyczącymi własności nieruchomości. Nie wykluczają jednak a limine korzystania z nieruchomości, a nawet jej zabudowy – pod warunkiem uzyskani a stosownych zezwoleń. Natomiast w sytuacji , w której dochodzi do naruszenia przepisów prawa przez jednostkę (postawienie obiektu bu dowlanego bez pozwolenia) – przed zastosowaniem sankcji (nakaz rozbiórki) – co do zasady istnieje możliwość swoistej konwali dacji takiego zdarzenia ( procedur a legalizacji samowoli budowlanej) . Nie można OTK ZU B/2018 Ts 65/17 poz. 87 7 zatem uznać zaskarżonych przepisów, jako nieproporcjonalnie ingerujących w istotę prawa własności. 5. Ze względu na odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie zas ługuje na uwzględnienie wniosek o wydanie postanowienia tymczasowego (art. 79 ust. 1 ustawy o TK) w sprawie wstrzyma nia wykonania decyzji PINB z 5 listopada 2014 r. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie. P O U C Z E N I E Na podstaw ie art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżące j przysługuj e prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie