Ts 237/16

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 kwietnia 2023 r. Pozycja 120 POSTANOWIENIE z dnia 2 sierpnia 201 7 r. Sygn. akt Ts 237/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Henryk Cioch , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A . C . w sprawie zgodności: art. 217 § 1 a i § 1 b oraz art. 217 § 2 , 3 i 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) z art. 40, art. 30, art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawo- wych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284), p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszeg o biegu skardze konstytucyjnej. UZASADN IENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 listopada 2016 r. (data nadania ) A . C . ( dalej: skarżąc y ) kwestionuje zgodność art. 217 § 1 a i § 1 b oraz art . 217 § 2 - 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.; dalej: k.k.w. ) z art. 40, art. 30, art. 31 ust. 2 i 3 oraz art. 47 Konstytucji, a także z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopad a 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ). Ska rga konstytucyjna została złożona na podstawie następując ego stan u faktyczn ego . Zarządzeniem z dnia 14 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w W . (sygn. akt […] ) odmówił skarżą- cemu, który był tymczasowo aresz towany, zgody na widzenie z konkubiną. W uzasadnieniu r ozstrzygnięcia wskazał , że „ sposób widzenia, o który wniósł skarżący , nie zawiera się w re- gulacji przepisów k.k.w. ”. Zdaniem skarżącego zas karżone przepisy naruszają art. 47 Konstytucji, zgodnie z któ- rym każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imie- nia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Uregulowanie art. 217 k.k.w. powoduje, że w stosunku do oso by tymczasowo aresztowanej oraz jej osób bliskich i członków rodzin y wyjątkiem staje się możliwość korzystania z istotnych elementów konstytucyjnego prawa do ochrony życia prywatnego i rodzinnego, zasadą zaś wyłączenie tej możliwości. Tymczasowo aresztowany i jeg o rodzina oraz osoby bliskie są b owiem co do zasady pozbawien i możliwo- ści osobistego kontaktu. OTK ZU B/2023 Ts 237/16 poz. 120 2 Zarządzeniem s ędziego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 listopada 2016 r. peł- nomoc n ik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej (m.in.) przez : nadesłanie wskazanego w skardz e zarządzenia Sąd u Rejonowego w W . z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt […] ) ; wyjaśnienie, czy od wydanego w sprawie zarządzenia wniesiono śro- dek odwoławczy i – w przypadku pozytywnej odpowiedzi – nadesłanie odpisu rozstrzygnię- cia wydanego na skutek jego rozpoznania; podanie daty doręczenia ostatecznego orzeczenia; dokładne określenie sposobu naruszenia wskazanych w skardze konstytucyjnych praw lub wolności; podanie daty wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej oraz nadesłanie postanowienia sądu przyznaj ącego skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżą- cego 6 grudnia 2016 r. W piśmie procesowym wniesionym do Trybunału K onstytucyjnego 19 grudnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego p oinformował jedynie , że skarżący cofnął zażalenie na zarządzenie Sądu Rejonowego w W . z dnia 22 lipca 2015 r. w sprawie odmowy zgody na widzenie in- tymne, bowiem uchylono , stosowane wobec skarżącego, tymczasowe aresztowanie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (D z. U. poz. 2074) do postępowań przed Try- bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo- pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK ) stosuje s ię przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowa- ne rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. d niem wejścia w życie u.o.t.p. TK , to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepis y u.o.t.p. TK . Zgod nie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpo- znaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie po- stępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybu- nał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą oko- liczności, o których mowa w ar t. 59 ust. 1 pkt 2 - 4 u.o.t.p. TK . W unorm owaniach u.o. t.p. TK , doprecyzowujących przesłanki skargi konstytucyjnej, zostały na skarżącego nałożone obowiązki, których wypełnienie warunkuje nadanie skardze dalszego biegu. Należą do nich ( m.in. ) dokładne określenie przedmiotu kontroli, tzn. przepisu ustaw y lub in nego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji pu- blicznej orzekł ostatecznie o konstytucyjnych wolnościa ch lub prawach skarżącego (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK ), wskazanie sposobu naruszenia przez ten przepis konstytucyjnych wolności lub praw ( art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK ), jak również uzasadnienie zarzutu niekon- stytucyjności, sformułowanego w odniesieniu do zaskarżonego przepis u , z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u .o.t.p. TK ). Zgodnie z aś z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK , warunkiem skutecznego wniesienia skar gi konstytucyjnej jest wy- czerpanie drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana. W rozpatrywanej sprawie skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu praw z wy- da niem rozstrzygnięcia , w którym odmówiono mu zgody na widzenie intymne. Z pisma procesowego nade słanego w celu uzupełnienia braków skargi konstytucyjnej wynika, że skarżący cofnął wniesione zażalenie, ze względu na uchylenie tymczasowego aresztowania, co przesądza o niewyczerpaniu przez niego drogi prawnej. Wyczerpanie drogi prawnej – zgodnie z utrwalonym orzeczn ictwem Trybunału – wymaga uzyskania przez skar- OTK ZU B/2023 Ts 237/16 poz. 120 3 żącego prawomocnego rozstrzygnięcia w konsekwe ncji skorzysta nia ze zwyczaj nych środ- ków odwoławczych, przy czym skorzystanie oznacza wniesienie takiego środka przy spełnie- niu wszystkich wymogów wynikających z danej procedury. Jak stwierdził Trybunał w uza- sadnieniu postanowienia z dnia 3 lipca 2007 r. ( Ts 91/07, OTK ZU N r 5/B/2007, poz. 253 ), „ Wymóg ten (tzn. wyczerpania drogi prawnej) stanowi odzwierciedlenie subsydiarnego cha- rakteru skargi konstytucyjnej. Z konstrukcji skargi konstytucyjnej przyjętej w prawie polskim wynika bowiem, że nie może ona zastępować przysłu gującej każdemu, na mocy art. 45 ust. 1 Konstytucji, sądowej ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, tylko winna uzupełniać tę ochronę. Dlatego wystąpienie ze skargą konstytucyjną wymaga wcześniejszego wyczerpania przysługujących skarżącemu środków ochr ony praw, mogących zainicjować sądową kontrolę rozstrzygnięć, z których wydaniem wiąże on naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw. Przyjmuje się przy tym, że dla spełnienia wymogu wyczerpania drogi prawnej konieczne jest uzyskanie merytorycznego rozst rzygnięcia wydanego na skutek wniesienia środka odwoław- czego ” . W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzyskał orzeczenia będącego konsekwencją merytorycznego rozstrzygnięcia wniesionego przez niego zażalenia, a zatem stwierdzić nale- ży, że warune k wyczerpania drogi prawnej nie został przez niego spełniony (art. 77 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK ). Nieza leżen ie od powyższego Trybunał ustalił , ż e skarżący nie uzupełnił w ustawo- wym terminie braków formalnych skargi konstytucyjnej . Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego skarżący został wezwany do dokładne go określenia ( m.in. ) sposobu naru- szenia konstytucyjnych praw lub wolności wskazanych w skardze; podani a daty wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej oraz nadesłania postanowienia sądu przyznaj ącego skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Żaden z powyższych br aków nie został uzupełniony, co uniemożliwia ustalenie , czy zostały spełnione przesłank i skargi konstytucyjnej. O koliczność ta jest, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK , samoistną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalsze- go biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZEN I E Na pods tawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.