Ts 272/15

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 grudnia 2016 r. Pozycja 530 POSTANOWIENIE z dnia 26 listopada 2015 r. Sygn. akt Ts 272/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.P.K. w sprawie zgodności: 1) art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707, ze zm.) w zw. z art. 2 ust. 1 dekretu Polskiego Ko- mitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 de- kretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (grun- towych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz. 233, ze zm.) w zw. z art. 1 dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji nie- mieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 25, poz. 151, ze zm.) z art. 2, art. 7 oraz art. 64, art. 10, art. 45 ust. 1, art. 77 i art. 177 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2, a także art. 79 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.) z art. 2, art. 7 oraz art. 64, art. 10, art. 45 ust. 1, art. 77 i art. 177 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2, a także art. 79 Kons tytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 6 sierpnia 2015 r. M.P.K. (dalej: skarżący ) zakwestiono- wał zgodność art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księga ch wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r. poz. 707, ze zm.; dalej: u.k.w.h.) w zw. z art. 2 ust. 1 dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm.; dalej: dekret o reformie rolnej) w zw. z art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 8 sierpnia 1946 r. o wpisywaniu w księgach hipotecznych (gruntowych) prawa własności nieruchomości przejętych na cele reformy rolnej (Dz. U. Nr 39, poz. 233, ze zm.; dalej: dekret o wpisywaniu w księgach ) w zw. z art. 1 dekretu z dnia 6 czerwca 1945 r. o mo- cy obowiązującej orzeczeń sądowych, wydanych w okresie okupacji niemieckiej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 25, poz. 151, ze zm.; dalej: dekret o mocy obowiązują- OTK ZU B/2016 Ts 272/15 poz. 530 2 cej orzeczeń sądowych) z art. 2, art. 7 oraz art. 64, art. 10, art. 45 ust. 1, art. 77 i art. 177 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2, a także art. 79 Konstytucji. Ponadto skarżący zarzucił niezgodność art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, ze zm.; dalej: k.c.) z art. 2, art. 7 oraz art. 64, art. 10, art. 45 ust. 1, art. 77 i art. 177 w zw. z art. 21 ust. 1 i 2, a także art. 79 Konstytucji. Skargę konstytucyjną wniesiono na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący jest następcą prawnym właściciela nieruchomości rolnych położonych w K., opisanych pierwotnie w księdze gruntowej, o łącznej powierzchni 1251 ha . W 1943 r. jako właściciela tych nieru- chomości wpisano Rzeszę Niemiecką . W 1945 r. sporządzono protokół w sprawie opisu, in- wentaryzacji i przejęcia pod zarząd państwowy nieruchomości ziemskiej położonej w K., na- leżącej do poprzednika prawnego skarżącego. Następnie w 1946 r. na podstawie zaświadcze- nia i wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w B. wpisano jako właściciela Skarb Pań- stwa Polskiego na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o reformie rolnej , zaś poprzedni wpis własności został podkreślony na czerwono. Później sukcesywnie odłączano i przenoszono do nowo zakładanych ksiąg wieczystych kolejne działki . Skarżący wniósł przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w Warszawie Oddziałowi Terenowemu w B., Skarbowi Państwa – Państwowemu Gospodarstwu Leśn emu – Nadleśnic- twu w R. oraz Skarbowi Państwa – Starostwu Powiatowemu w S. pozew o usunięcie nie- zgodności treści wskazanych w pozwie ksiąg wie czystych z rzeczywistym stanem prawnym przez wykreślenie Skarbu Państwa jako właściciela i wpisanie w to miejsce powoda, ewentu- alnie jego poprzednika prawnego . Sąd Rejonowy w Ś . z siedzi bą w T. wyrokiem z lutego 2014 r. oddalił częściowo powództwo, a w poz ostałym zakresie umorzył postępowanie ze względu na cofnięcie pozwu. Skarżący wniósł apelację. Wyrokiem z lutego 2015 r. Sąd Okręgowy w B. oddalił apelację. S karżący zarzucił, że art. 10 u.k.w.h. w zw. z art. 2 ust. 1 dekretu o reformie rolnej w zw. z art. 1 ust. 1 dekretu o wpisywaniu w księgach w zw. z art. 1 dekretu o mocy obowią- zującej orzeczeń sądowych są niezgodne z art. 2 Konstytucji (zasady demokratycznego pań- stwa prawnego i sprawiedliwości społecznej ), art. 7 Konstytucji ( zasada działania organów w ładzy publicznej na podstawie i w granicach prawa) oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji (prawo każdego do własności ); art. 64 ust. 2 Konstytucji ( równa ochrona prawna własności ); art. 64 ust. 3 Konstytucji ( dopuszczalność ograniczenia własności tylko ustawą i tylko nie naruszając istoty tego prawa), art. 10 ust. 1 Konstytucji (zasada trójpodziału władzy ); art. 10 ust. 2 Kon- stytucji ( organy sprawujące władzę) , art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) , art. 77 ust. 1 Konstytucji (prawo każdego do wynagrodzenia szkod y wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej ); art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw ) i art. 177 Konstytucji (zasada domniemania właściwości sądów powszechnych) w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji (ochrona własności; zasady, na jakich dopuszczalne jest wywłaszczenie), a także art. 79 Kon- stytucji (prawo wniesienia skargi konstytucyjnej) w zakresie, w jakim sądy powszechne nie mogą badać mocy obowiązującej aktów prawnych stanowiących podstawę wpisu w księgach wieczystych. Ponadto skarżący zarzucił niezgodność art. 5 k.c. z art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej ), art. 7 Konstytucji (zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa) oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji (prawo każdego do własności); art. 64 ust. 2 Konstytucji (równa ochrona prawna własności); art. 64 ust. 3 Konstytucji (dopuszczalność ograniczenia własności tylko ustawą i tylko n ie naruszając istoty tego prawa), art. 10 ust. 1 Konstytucji (zasada trójpodziału wła- dzy); art. 10 ust. 2 Konstytucji (organy sprawujące władzę), art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu), art. 77 ust. 1 Konstytucji (prawo każdego do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej); art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) i art. 177 OTK ZU B/2016 Ts 272/15 poz. 530 3 Konstytucji (zasada domniemania właściwości sądów powszechnych) w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji (ochrona własności; zasady, na jakich dopuszczalne jest wywłaszczenie), a także art. 79 Konstytucji (prawo wniesienia skargi konstytucyjnej) w zakresie, w jakim nie może stanowić samodzielnej podstawy roszczenia o przywrócenie stosunków prawnych zgodnych z zasadami współżycia społecznego (społecznej sprawiedliwości) czy samoistnej podstawy praw podmiotowych. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z września 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi przez nadesłanie pięciu uwierzytelnionych kopii p ełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej. Wraz z pismem z 7 października 2015 r. skarżący nadesłał pełnomocnictwo . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybuna- le Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła mo c ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępo - waniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpoznania stosuje się pr zepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wnie- siona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli zastosowanie mają przepisy ustawy o TK. 2. Skarga konstytucyjna jest s zczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno- ści i praw. Ma on a gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń . W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest wniosek o zba danie zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę ostatecznego orzeczenia o prawach skarżącego. Wskazany przedmiot skargi konsty- tucyjnej determinuje wymogi formalne, których spełnienie jest konieczne dla stwierdzenia jej dopuszczalności. 3. W myśl zakwestionowanego art. 10 u.k.w.h. „ [ust.] 1. W razie niezgodności mię- dzy stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym sta- nem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknię- te wpi sem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. [ust.] 2. Roszczenie o usunięcie niezgodności może być ujawnione przez ostrzeżenie. Podsta- wą wpisu ostrzeżenia jest nieprawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie o udziel eniu zabezpieczenia. Do udzielenia zabezpieczenia nie jest potrzebne wykazanie, że powód ma interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia” . Zgodnie z zaskarżonym art. 2 ust. 1 dekretu o reformie rolnej: „Na cele reformy rolnej przeznaczone będą nieruchomości ziemskie: [lit.] a) stanowiące własność Skarbu Państwa z jakiegokolwiek tytułu, [ lit.] b) będące własnością obywateli Rzeszy Niemieckiej, nie - Polaków i obywateli polskich narodowości niemieckiej, [ lit.] c) będące własnością osób ska- zanych prawomocnie za zd radę stanu, za dezercję lub uchylanie się od służby wojskowej, za pomoc udzieloną okupantom ze szkodą dla Państwa lub miejscowej ludności, względnie za inne przestępstwa, przewidziane w dekrecie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 31 sierpnia 1944 r. (Dz. U. R. P. Nr 4, poz. 16) oraz w dekrecie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 30 października 1944 r. o ochronie Państwa (Dz. U. R. P. Nr 10, poz. 50), [lit.] d) skonfiskowane z jakichkolwiek innych prawnych przyczyn, [lit.] e) stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar OTK ZU B/2016 Ts 272/15 poz. 530 4 łączny przekracza bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny p rzekracza 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. O położeniu prawnym nieruchomości ziemskich, należących do kościoła katolickiego lub gmin wyznaniowych innych wyznań, orzeknie Sejm Ustawodawczy. Wszystkie nier uchomo- ści ziemskie, wymienione w punktach b, c, d i e, części pierwszej niniejszego artykułu prze- chodzą bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1, część druga”. Natomiast stosownie do zakwestionowanego art. 1 ust. 1 dekretu o wpisywaniu w księgach : „Tytułem do wpisania na rzecz Skarbu Państwa w księdze hipotecznej (grunto- wej) prawa własności nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 2 ust. (1) lit. b), c), d) i e) dekretu z dnia 6- go września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1945 r. Nr 3, poz. 13) , jest zaświadczenie starosty , stwierdzające, że nieruchomość ziemska jest przeznaczona na cele reformy rolnej według powołanych wyżej przepisów”. Zaskarżony a rt. 1 dekretu o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych przewiduje: „ [ust.] 1. Wyroki i inne orzeczenia, wydane podczas okupacji przez sądy niemieckie, są nie- ważne i pozbawione skutków prawnych. [ust.] 2. Przepis ustępu poprzedzającego stosuje się do orzeczeń, nakazujących w postępowaniu hipotecznym i rejestrowym wniesienie wszelkie- go rodzaju wpisów w księgach hipotecznych, rejestrze handlowym i innych rejestrach pu- blicznych tylko wówczas, jeżeli orzeczenia te zostały oparte na przepisach, skierowanych przeciw ko Państwu Polskiemu lub jego obywatelom albo na nieważnych orzeczeniach sądo- wych czy też na innych orzeczeniach lub zarządzeniach sprzecznych z zasadami obowiązują- cego w Polsce porządku publicznego. [ust.] 3. Jednak orzeczenia, nakazujące wpisy hipotek w celu zabezpieczenia należności z tytułu nakładów w nieruchomościach lub z tytułu poży- czek, przeznaczonych na tego rodzaju nakłady, utrzymuje się w mocy, chociażby dokonanie nakładów lub udzielenie pożyczek i wpis hipoteki nastąpiły wbrew woli właściciela n ieru- chomości. [ust.] 4. Na obszarze mocy obowiązującej kodeksu cywilnego niemieckiego za orzeczeni e nakazujące wniesienie wpisu w księdze gruntowej, uważa się sam wpis”. Z kolei zakwestionowany art. 5 k.c. stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno -gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. 4. W pierwszej kolejności Trybunał Konstytucyjny zbadał, czy orze czenie wskazane przez skarżącego jako ostateczne w rozumieniu art. 47 ustawy o TK – wyrok Sądu Okręgo- wego w B. z lutego 2015 r. – zostało oparte na zakwestionowanych przepisach. 5. Niewątpliwie podstawą wskazanego rozstrzygnięcia oddalającego apelację powoda od wyroku w sprawie o uzgodni enie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie były art. 10 ust. 2 u.k.w.h. (dotyczący możliwości ujawnienia, na podstawie nieprawo- mocnego orzeczenia sądu lub postanowieni a o udzieleniu zabezpieczenia, roszczenia o usu- nięcie niezgodności), art. 2 ust. 1 lit. a – d dekretu o reformie rolnej (ponieważ nieruchomości, których dotyczyło postępowanie w sprawie skarżącego, zostały przeznaczone na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e tego dekretu) ani art. 1 ust. 1, 3 i 4 dekretu o mocy obo- wiązującej orzeczeń sądowych (gdyż w sprawie miał zastosowanie art. 1 ust. 2 tego dekretu, a przed wejściem w życie jego nowelizacji z dniem 16 kwietnia 1947 r. – art. 8 ust. 1, kt óry utracił moc we wskazanej dacie). 6. Wobec n iespełnienia przesłanki formalnej wynikającej z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK, polegającej na konieczności uzyskania osta tecznego orzeczenia wydanego na podsta- OTK ZU B/2016 Ts 272/15 poz. 530 5 wie zaskarżonego przepisu, Trybunał odmówił na dania dalszego biegu niniejszej skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym art. 10 ust. 2 u.k.w.h., art. 2 ust. 1 lit. a-d dekretu o reformie rolnej oraz art. 1 ust. 1, 3 i 4 dekretu o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych. 7. Niezależnie od powyższego T rybunał stwierdza , że powołane przez skarżącego art. 7 Konstytucji ( zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa), art. 10 ust. 1 Konstytucji ( zasada trójpodziału władzy ); art. 10 ust. 2 Konstytucji (or- gany sprawujące władzę) ani art. 177 Konstytucji (zasada domniemania właściwości sądów powszechnych) nie mogą stanowić wzorców kontroli w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną. Przepisy te mają bowiem charakter ustrojowy i nie statuują żadnych praw ani wolności jednostki, innymi słowy , nie są źródłem praw podmiotowych. 7.1. Skoro s karżący skorzystał z prawa do sądu, jego sprawa została rozpatr zona w postępowaniu dwuinstancyjnym, zaś powództwo, a potem apelacja zostały oddalone, to należało uznać także za oczywiście bezza sadne zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw). 7.2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza ponadto , że nie ma związku między zaskarż o- nymi normami a art. 77 ust. 1 Konstytucji (prawo każdego do wynagrodzenia szkody wyrzą- dzonej przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej) i art. 79 Konstytucji (prawo wniesienia skargi konstytucyjnej), ponieważ żadna z nich nie dotyczy praw podmio- towych wynikających z e wskaza nych przepisów ustawy zasadniczej. 8. Powołany art. 2 Konstytucji nie może w rozpatrywanej skardze stanowić samo- dzielnego wzorca kontroli za kwestionowanych przepisów. Wynikające z art. 2 Konstytucji zasady demokratyczn ego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej mogą zostać wyjąt- kowo przyjęte za samoistny konstytucyjny wzorzec kontroli, jednakże tylko wówczas, gdy „skarżący wskaże wynikające z tych zasad konkretne prawa lub wolności mające postać nor- matywnych praw podmiotowych. Normatywne prawa podmiotowe muszą precyzyjnie okre- ślać zarówno ich adresata, jak i jego sytuację prawną powiązaną z możnością wyboru sposobu za chowania się” (postanowienia TK z: 6 marca 2001 r., Ts 199/00, OTK ZU nr 4/2001, poz. 107 oraz 23 stycznia 2002 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60). W rozpa- trywanej sprawie skarżący nie spełnił tego wymagania. 9. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia art. 64 ust. 1 Konstytucji (prawo każdego do własności); art. 64 ust. 2 Konstytucji (równa ochrona prawna własności); art. 64 ust. 3 Kon- stytucji (dopuszczalność ograniczenia własności tylko ustawą i tylko nie naruszając istoty tego prawa) oraz art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji (ochrona własności; zasady, na jakich dopusz- czalne jest wywłaszczenie) , ni e mogły podlegać rozpoznaniu merytorycznemu przez Trybunał Konstytucyjny z następujących powodów. 10. Skarżący upatruje naruszenie K onstytucji przez zakwestionowane art. 10 ust. 1 u.k.w.h. w zw. z art. 2 ust. 1 dekretu o reformie rolnej w zw. z art. 1 ust. 1 dekretu o wpisy- waniu w księgach w zw. z art. 1 dekretu o mocy obowiązującej orzeczeń sądowych w tym, że „sąd powszechny na ich podstawie odmówił badania podstaw prawnych wpisów w księdze wieczystej czy [badania] mocy obowiązującej przepisów źródłowych, na podstawie których dokonano takich wpisów, uniemożliwiając przywrócenie prawa własności” (s. 33 uzasadnie- nia skargi konstytucyjnej). Tak sformułowany zarzut dotyczy stosowania prawa. Tymczasem stosowanie prawa, choćby nawet błędne, nie podlega ocenie w postępowaniu przed Trybuna- OTK ZU B/2016 Ts 272/15 poz. 530 6 łem Konstytucyjnym, który jest „sądem prawa”, a nie „sądem faktów”, zatem nie bada aktów indywidualnego stosowania prawa. Sądy powszechne zaś, rozpoznając sprawę skarżącego uznały bowiem, że powinien on najpierw wzruszyć w trybie administracyjnym zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziem skiego Pomorskiego w B. stanowiące podstawę wpisu w 1946 r. Skarbu Państwa Polskiego jako właściciela, a następnie dochodzić swoich praw w postępowaniu cywilnym. 11. Natomiast niekonstytucyjność art. 5 k.c. polegać ma w opinii skarżącego na „nie- możności wytoczenia samoistnego powództwa na podstawie art. 5 k.c., mającego na celu przywrócenie prawa własności według stanu zgodnego z zasadami współżycia społecznego wobec uprzedniego pozbawienia prawa własności na podstawie przepisów dekretu o reformie rolnej (…) oraz [innych przepisów] wskazanych w petitum skargi” (s. 33 uzasadnienia skargi konstytucyjnej). Tak sformułowany zarzut abstrahuje od treści art. 5 k.c. Zakwestionowany przepis to klauzula genera lna dotycząca nadużycia prawa podmiotowego. Zawiera dwa kryte- ria, które uzasadniają uznanie określonego działania lub zaniechania za nadużycie prawa: sprzeczność ze społeczno -gospodarczym przeznaczeniem prawa lub sprzeczność z zasadami współżycia społeczne go. Skarżący chciałby, aby zakwestionowany przepis umożliwiał wyto- czenie powództwa, podczas gdy obec nie jego następstwem jest odmowa ochrony każdemu, kto wykonuje swe prawo sprzecznie z zasadami współżycia społecznego lub ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego uzasadnie- nie zarzutu niekonstytucyjności art. 5 k.c. oparte zostało w rozpatrywanej skardze konstytu- cyjnej na postulacie de lege ferenda . Taki zarzut nie podlega kontroli w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, który jest „ustawodawcą negatywnym” i bada zgodność z Konstytucją przepisów uchwalonych przez uprawnione do tego organy. 12. Z wyżej przedstawionych powodów, na podstawie art . 49 w zw. z art. 36 ust. 3 ustawy o TK, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.