Ts 86/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 3 grudnia 2020 r. Pozycja 382 POSTANOWIENIE z dnia 6 października 2020 r. Sygn. akt Ts 86/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi K.W. w sprawie zgodności: art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325) w zakresie, „ w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zwią - zku z wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe również w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzenia postępowania sądowego wydany został wobec oskarżonego lub obwinionego wyro k uniewin - niający od zarzutów popełnienia przez niego przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub umorzenia takie [ go ] postępowania w wyniku przeprowadzo [ nego ] postępowania sądowego ” z art. 64 w związku z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstyt ucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 maja 2020 r. (data nadania) K.W. (dalej: skarżący ) , reprezentowan y przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru , wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. P ostanowienie m Naczelnika Urz ęd u Skarbowego w B. z 1 sierpnia 2018 r. (nr […] ) skarżącemu odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego , obejmującego należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowienie m Dyrektora Izby Skarbowej w L . z 19 września 2018 r. (nr […] ) , od którego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego S ądu Administracyjnego w L. (dalej: WSA). Wyrokiem WSA z 8 marca 2 019 r. (sygn. akt […] ) oddalono skargę skarżącego. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że zgodnie z wnioskiem skarżącego o umorzenie postę - powania egzekucyjnego, termin przedawnienia jego zobowiązania podatkowego upłynąć miał 31 grudnia 2016 r., jednak 7 listopada 2011 r. wydano postanowienia: pierwsze – o wszczęciu OTK ZU B/2020 Ts 86/20 poz. 382 2 śledztwa w sprawie o prz estępstwo skarbowe, drugie – o postawieniu skarżącemu zarzutów. Wyrokiem Sądu Okręgowego w L. XII Wydział Karn y - Odwoławczy z 12 marc a 2013 r. (sygn. akt […] ) uniewinniono skarżącego od zarzucanych mu czynów. Mimo to przesłanki określone w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (ówcześnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325; treść przepisu nie uległa zmianie ; dalej: o.p. ) zostały – zdaniem WSA – spełnione, zatem bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu. WSA nie podzielił także stanowiska skarżącego, iż wyrok uniewinniający niweczy skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, gdyż zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p., wpływ postępowa nia w sprawie o przestępstwo skarbowe na bieg terminu przedaw nienia zobowiązania podatkowego wiąże się z wszcz ęciem postępowania w sprawie o przestępstwo sk arbowe, a nie z jego wynikiem. Z tego względu wyrok uniewinniający nie powoduje, że bieg terminu prz edawnienia liczyć należy tak, jakby postępowania karne nie było w ogóle wszczęte. Od wyroku WSA skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administra - cyjnego (dalej: NSA), w której przedstawił m.in. problem r elacji między prawem podatko - wym a prawem karnym i wzajemnych stosunków między sprawą podatkową a sprawą karn ą oraz postępowaniem podatkowym a postępowaniem w sprawach karnych w związku z unie - winnieniem skarżącego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa karnego skarbowego , wywodząc, iż art. 70 § 6 pkt 1 o.p. dotknięty jest luką aksjologiczną. Wyrokiem NSA z 12 grudnia 2 019 r. (sygn. akt […] ) oddalono skargę kasacyjną skarżącego. Rozstrzygnięcie to zostało wskazane w skardze konstytucyjnej jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem NSA brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. przesądza, iż kwestia uniewinnienia skarżącego w postępowaniu karnym nie ma znaczenia dla uznania skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż istotna jest w tym względzie już sama okolicznoś ć i data wszczęcia postępowania w sprawie . Jednocześnie NSA wskazał na podkreślane w literaturze przedmiotu i orzecznictwie postulaty nadania nowego brzmienia art. 70 § 6 i § 7 o.p. We wniesionej skardze konstytucyjnej s karżący domaga się stwierdzenia niezgodności art. 70 § 6 pkt 1 o.p. z art. 64 w związku z art. 2 , w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji . Zdaniem skarżącego inkryminowany przepis, stanowiąc podstawę ostatecznego orzeczenia, wydanego w sprawie objętej wniesioną sk argą, przez instrumentalne wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe , mające na celu wyłącznie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, niezależnie od wyniku tego postępowania – doprowadził d o naruszenia jego p rawa własności i innych praw majątkowych (art. 64 ust. 1 Konstytucji), zasad y równej dla wszystkich ochrony prawa własności i innych praw majątkowyc h (art. 64 ust. 2 Konstytucji), a także dopuszczalności ograniczenia własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji) w związku z naruszeniem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie praw a (art. 2 Konstytucji) oraz w związku z naruszeniem zasady równości (art. 32 Konstytucji) . Skarżący wywodzi, że skoro został prawomocnie uniewinniony od zarzucanych mu czynów , mających mieć związek z niewykonaniem zobowiązania podatkowego lub jeśli postępowanie w sprawie o przestę - pstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe zostałoby umorzone, to niezgodne ze wskazanym wzorcem konstytucyjnym jest zawieszenie biegu ter minu zobowiązania podatkowego. Zawieszenie to umożliwia bowiem organom państw a ustalanie, wymierzanie lub egzekwo - wanie zobowiązań podat kowoprawnych mimo przewidzianych prawem podatkowym terminów ich przedawnienia. OTK ZU B/2020 Ts 86/20 poz. 382 3 T rybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada , czy ska rga spełnia wymogi określone w tej ustawie oraz czy n ie jest oczywiście bezzasadna. Co do zasady, n a tym etapie postępowania Trybunał nie bada natomiast skargi pod kątem pozostałych przesłanek niedopuszczalności orzekania . 2. W ocenie Trybunału badana ska rga konstytucyjna spełnia wymogi formalne okre - ślone w ustawie oraz nie jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna została złożona przez adwokata , ustanowionego pełnomo - cnikiem z wyboru (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK ). Skarżący wyczerpał przysługującą mu drog ę prawn ą , ponieważ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2 019 r. (sygn. akt […] ) , doręczony skarżącemu 26 lutego 2020 r., był ostatecznym orzeczeniem wydanym w sprawie objętej wniesioną skargą (art. 79 ust. 1 Konstytucj i ). Udokumentowano datę doręczenia tego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK ) i nie wniesiono od niego nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK ). Skarga przedstawi a stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK ) oraz argu - menty uprawdopodobniające zarzut naruszenia – wskutek zastosowania kwestionowan ego przepis u – przysługujących mu konstytucyjnych wolności lub praw (art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 u.o.t.p. TK). 3 . Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skoro badana skarga spełnia wymagania przewidziane w ustawie i nie jest oczywiście bezzasadna , to na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK należało nadać jej dalszy bieg.