Ts 115/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 3 grudnia 2020 r. Pozycja 385 POSTANOWIENIE z dnia 6 października 2020 r. Sygn. akt Ts 115/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński, po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej W.G.K. w sprawie zgodności: 1) art. 3 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morsk ich (Dz. U. z 2010 r. poz. 179) z art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 3 ust. 7 ustawy powołanej w punkcie pierwszym z art. 31 ust. 3 w zwią - zku z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji oraz „artykułem 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowie ka i Podstawowych Wolności (sporzą - dzonej w Rzymie dnia 04 listopada 1950 r.) ” ; 3) art. 4 ust. 4 ustawy powołanej w punkcie pierwszym z art.31 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji oraz „artykułem 1 protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (sporządzonej w Rzy - mie dnia 04 listopada 1950 r.) ” ; 4) art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145) w związku z art. 3 ust. 1 i 7 ustawy powoł anej w punkcie pier - wszym oraz § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej z dnia 6 lipca 2007 r. w sprawie ustalenia granicy portu morskiego we Wła - dysławowie od strony morza, redy i lądu (Dz. U. Nr 134, poz. 942) z art. 2 Konstytucji; 5) § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia powołanego w punkcie 4 z art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) n adać skardze konstytucyjnej dalszy bieg w zakresie badania zgodności : a) art. 3 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2010 r. poz. 179 ) z art. 21 ust. 1 w związk u z art. 64 ust. 1 i 2 Konsty tucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 3 u st. 7 ustawy powołanej w punkcie 1a z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji ; 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakre- sie. OTK ZU B/2020 Ts 115/19 poz. 385 2 UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 lipca 2019 r. (data nadania) , W.G.K. (dalej: skarżący) , reprezentowany przez adwokata ustanowio- nego z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Re jonowy w W. oraz Sąd Okręgowy w G. rozpatrywały sprawę o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Przedmiotem rozpoznania była ważność czynności prawnych dotycząc ych nieruchomości położonych na obszarze portu mor- skiego we W . Na p odstawie prawomocnego wyro ku Sądu Apelacyjnego w G. z 20 marc a 2008 r. (sygn. akt […] ), wieczystymi użytkownikami nieruchomości oraz właścicielami budynków, którymi była zabudowana, pozostawali O. i R.N . Następnie Sąd Rejonowy w W. V Zamiej- sc owy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w P. dokonał wpisu O.i R.N. jako wieczystych użytkowników tejże nieruchomości i właścicieli bu dynków, którymi była zabudowana. 16 listopada 2011 r. została zawarta umo wa nabycia udziału w spadku ( […] ) , na mocy której w łaścicielami udziałów spadkow ych zostali R.N. i M.K . Starosta P. w imieniu Skarbu Państwa 3 kwietnia 2015 r. wniósł pozew przeciwko R.N., R.N. i S.N. o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Sąd Rejonowy w W. 4 sierpnia 2017 r. uzgodnił z rzeczywistym stan em treść księgi wieczystej (sygn. akt […] ) m.in. przez: – wykreślenie M.K. z działu II księ gi wieczystej prowadzonej dla dzia łki ewidencyjnej Nr […] położonej we W. , jako użytkownika wieczystego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właściciela budynków stanowiących odrębną nieruchomość oraz urządzeń stano- wiących przedmiot odr ębnej własn ości M.K. co do całości wpisanego na jej rzecz przedmio- towego prawa, – wykreśleni e M.K. i R.N. z działu II księgi wieczystej prowadzonej d la działki ewi- dencyjnej Nr […] położonej we W. , jako współużytkowników wieczystych gruntu odd anego w użytkowanie wieczyste i współwłaścicieli budynków stanowiących odrębną nieruchomość oraz urządzeń stanowiących przedmiot odrębnej własności M .K. co do całości wpisanych na jej rzecz udziałów w przedmiotowym prawie. 4 lutego 2019 r. Sąd Okr ęgowy w G. oddalił apelacje (sygn. akt […] ). 2. Zdaniem skarżącego uznanie przez sądy, że umowa nabycia udziału w spadku , jako zawarta bez uprzedniej zgody Ministra Skarbu Państwa, równ ież jest dotknięta nieważnością i stanowi niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą ograniczenia prawa własności. Skarżący uważa, że skoro nie mógł zastosować się do dyspozycji art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2010 r. poz. 179; dalej: ustawa o portach), to przysługuje mu ochrona z art. 5 ustawy z dnia 23 kwiet- nia 1964 r. – Kodeks cywilny ( Dz. U. z 2019 r. poz. 11 45; dalej: k.c.) , ponieważ to po stronie powodowej dosz ło do nadużycia prawa podmiotowego. W opinii skarżącego uregulowania art. 3 ust. 7 i art. 4 ust. 4 są rażąco niesprawiedli- we, ponieważ rygor nieważności czynności prawnej stosowany jest także w sytuacji, gdy strony bez swojej winy nie wystąpiły o wymaganą zgodę. Fakt, że przedmiotowa nierucho- mość znajduje się lub może znajdować się w obszarze portu mors kiego we W. nie był znany ani stronom czynności prawnej ani podmiotom publicznym takim jak sądy, notariusz, Starosta P . Skarżący uważa, że zamiast bezwzględnego rygoru nieważności czynności prawnej , ustawodawca po winien wprowadzić możliwość jej konwalidowania. OTK ZU B/2020 Ts 115/19 poz. 385 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określon ych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna- łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne- go, na podstawie którego sąd lub inny organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach, prawach lub obowiązkach określonych w Konstytucji. Skarga konstytucyjna jest nadz wyczajnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, którego merytoryczne rozpoznanie uwarunkowane zostało spełnieniem przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konsty tucji, jak i z ustawy z dnia 30 l isto - pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK). Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpo- znaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona okre- ślonym przez prawo wymaganiom, szczególnie tym, które wynikają z Konstytucji, a także, czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK. 2. 1. Trybunał stwi erdza, że skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, po- nieważ wyrok Sądu Okręgowego w G. z 4 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocny i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia. 2.2. Skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytucyj- nej, określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Wyrok Sądu Okręgowego w G . z 4 lutego 2019 r. został doręczony skarżącemu 17 czerwca 2019 r., a skargę wniesiono 26 lipca 2019 r. (data nadania). 2.3. Skargę sporządził adwokat – pełnomocnik z wyboru – umocowany przez skarżą- cego do występowania pr zed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie skargi konstytucyjnej od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w G. z 4 lutego 2019 r. (sygn. akt […] ). 3. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia wymagania formalne wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 u.o.t.p. TK , tylko w za kresie badania zgodności art. 3 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2 010 r. poz. 179; dalej: ustawa o portach) z art. 21 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 3 ust. 7 ustawy o portach z art. 31 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji . Spośród zaskarżonych w skardze konstytucyjnej p rzepisów tylko bowiem te stanowiły pod- stawę rozstrzygnięcia co do meritum w sprawie skarżącego. W odniesieniu do zakresu badania zgodności z Konstytucją przepisów kwestionowa- nych w skardze konstytucyjnej, Tr ybunał przypomina, że zgodnie z art. 79 Konstytucji wzor- cem kontroli konstytucyjności mogą być wyłącznie przepisy Konstytucji, dlatego Konwen cja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) nie może być uznana za taki wzorzec. Z te go względu zasadne jest nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu w ograni- czonym zakresie. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENI E Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na pkt 2 powyższe go postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.