Ts 75/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 stycznia 2022 r. Pozycja 30 POSTANOWIENIE z dnia 15 grudnia 2021 r. Sygn. akt Ts 75/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej G.K. w sprawie zgodności: art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez proku ratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75, ze zm.) w zakresie, w jakim ,,pozbawia on statusu strony (lub uczestnika postępowania) w postępowaniu cywilnym pełnomocnika ustano - wionego przez S ąd z urzędu dla powoda lub pozwanego w postępowaniu procesowym (lub odpowiednio wnioskodawcy lub uczestnika w postępowaniu nieprocesowym) w postępowaniu wszczętym na podstawie [ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowa niu przygoto- wawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki], w przedmiocie skargi złożonej w imieniu własnym przez tego pełnomocnika na opóźnienie wydania przez Sąd postanowienia w przedmiocie ponosze nia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu” , z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 16 kwietnia 2020 r. (data nadania) G.K. (dalej: skar żąc y), radca prawny działający w imieniu własnym, wystąpił z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący został pełnomocnikiem z ur zędu, wyznaczonym przez Okręgową Izbę Ra d- ców Prawnych w W., dla uczestniczki postępowania nieprocesowego prowadzonego w Sądzie Rejonowym w L. (sygn. akt […] ). W orzeczeniu kończącym to postępowanie s ąd postanowił OTK ZU B/2022 Ts 75/20 poz. 30 2 zasądzić od wnioskodawcy na rzecz uczestnic zki koszty postępowania . S zczegółowe wyliczenie tych kosztów pozostawi ł referendarzowi sądowemu. W związku z tym, że referendarz nie wydał tego postanowienia, skarżący wniósł do Sądu Okręgowego w W. IV Wydział Cywilny Odwoławczy skargę, w której domagał si ę stwierdzenia przewlekłości postępowania w powyższej sprawie oraz zasądzenia na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 2 000 zł, a także wydania Sądowi Rejonowemu ,,zalecenia wydania przez referendarza sądowego odpowiedniego orzeczenia w przedmiocie wylicz eni a kosztów postępowania, w szczególności wynagrodzenia dla pełnomocnika prowadzącego sprawę z urzędu”. Sąd Okręgowy postanowieniem z 29 stycznia 2020 r. (sygn. akt […]) odrzucił skargę. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 listopada 202 0 r. (doręczonym skarżącemu 1 grudnia 2020 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie: a) kopii dokumentu potwierdzającego posiadanie przez skarżącego uprawnień do samodzielnego sporządzenia skargi konsty- tucyjnej, b) jednej kopii skargi wraz z załącznikami, c) odpisu lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Okręgow ego w W. IV Wydział Cywilny Odwoławczy z 29 stycznia 2020 r. (sygn. akt […]); 2) dokładne wyjaśnienie, w jaki sposób art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postę powaniu przygoto- wawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 , ze zm.) – w zakresie wskazanym w petitum skargi – naruszaj ą prawa lub wolności skarżącego wynikające z powołanych jako wzorce kontroli art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 3) dokładne uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych przepisów z prawami lub wolno- ściami konstytucyjnymi wynikającymi z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, z powo- łaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. W piśmie procesowym z 8 grudnia 2020 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia , doręczając wymagane dokumenty. Wskazał rów nież , w jaki sposób zakwe- stionowane przepisy naruszają jego prawa oraz przedstawił uzasadnienie zarzutu ich niekonstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje : 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu nieja - wnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do oceny mery - torycznej. 2.1. Skargę sporządził we własnym imieniu radca prawny. 2.2. Przysługująca skarżące mu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od posta- nowienia Sądu O kręgow ego w W. IV Wydział Cywilny Odwoławczy z 29 stycznia 2020 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia. OTK ZU B/2022 Ts 75/20 poz. 30 3 2.3. Skarżąc y dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.4. Praw idłowo został określony przedmiot kontroli, tj. art. 64 § 1 ustawy z dnia 17 li- stopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.) oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nad - zorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75, ze zm.). 2.5. Zakwestionowanym przepisom skarżąc y zarzucił pozbawi enie go możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania w sprawie dotyczącej przyznania mu wynagrodzenia za prowadzenie sprawy jako pełnomocnik z urzędu, w którym to postę - powaniu – jego zdaniem – posiada on legitymację materialną i procesową do w ystępowania we własnym imieniu . 2.6. Skarżący wskazał , w jaki sposób – jego zdaniem – zakwestionowane w skardze przepisy naruszają powyższe prawa. W odniesieniu do art. 32 ust. 1 Konstytucji zarzuc ił nierówne traktowanie w stosunku do innych stron (uczestn ików) postępowania sądowego . P osiadając bowiem legitymację do występowania we własnym imieniu w postępowaniu dotyczącym przyznania mu wynagrodzenia za prowadzenie sprawy z urzędu, jest on pozbawiony uprawnienia do wniesienia skargi na przewlekłość postęp owania, które to uprawnienie przysługuje innym stronom postępowania. Uzasadniając naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji skarżący podniósł, że pozbawienie go prawa do wniesienia skargi na przewlekłość postępowania stanowi nie tylko pozbawienie go prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ale także prawa do wydania orzeczenia w jego sprawie. Nie posiada on bowiem żadnych instrumentów procesowych, za pomocą których mógłby wyegzekwować swoje prawo do wydania orzeczenia 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżąc ego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.