Ts 57/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 15 maja 2020 r. Pozycja 1 30 POSTANOWIENIE z dnia 19 lutego 2020 r. Sygn. akt Ts 57/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący i sprawozdawca Michał Warciński Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 18 września 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.C. p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 kwietni a 2019 r. (data nadania) A.C. (dalej: skarżący), wystąpił o stwierdzenie, że art. 49 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych ( Dz. U. z 2018 r. poz. 1924 ; dalej: ustawa o emeryturach pomostowych ) w zakresie, w jakim „wymaga, aby okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o którym mowa w przepisie, usta- lany był w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 1 i 3” tej ustawy , jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Skarżący twierdzi, że zaskarżony przepis narusza wyrażoną w art. 2 Konstytucji „wol- ność od działania prawa wstecz” (zasadę lex retro non agit ) oraz „wolność od niesprawiedli- wego zróżnicowania podmiotów prawa” (zasadę sprawiedliwości społecznej). Uzależnia bo- wiem przyznanie emerytury pomostowej od spełnienia warunków określonych w art. 3 ust. 1 i 3 tej ustawy. Wykaz prac określony w załącznikach nr 1 i 2 do tego przepisu stanowi więc kryterium oceny pracy wykonywanej przed wejściem w życie ustawy o emeryturach pomo- stowych. Pozbawia prawa do emerytu ry pomostowej te osoby, które wykonywały prace od- powiadające – z wyłączeniem załączników do ustawy – kryteriom pracy w szczególnych wa- runkach w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych. Zakwestionowany w skardze art. 49 pkt 3 ustawy o emer yturach pomostowych narusza także wyrażone w art. 32 Konstytucji prawo do równego traktowania. Uniemożliwia bowiem zaliczenie okresu wyko- nywanej przed 1 stycznia 2009 r. pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 OTK ZU B/2020 Ts 57/19 poz. 1 30 2 i art. 33 ustawy 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecz- nych (obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, ze zm.) do okresu pracy uprawniającego do naby- cia świadczenia emerytalnego. Postanowieniem z 18 września 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 27 w rześnia 2019 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze stwier- dziwszy, że nie spełnia ona podstawowego warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o or ganizacji i try- bie postepowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK). S karżący zarzucił bowiem niezgodność art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomostowych wyłącznie z zasadami wyrażonymi w art. 2 i art. 32 Konstytucji. W związku z tym nie wskazał naruszonych praw, a w konsekwencji nie określił sposobu ich naruszenia. W zażaleniu złożonym 4 października 2019 r. skarżący zarzucił, że Trybunał błędnie przyjął, iż w sprawie , w związku z którą wniósł skargę konst ytucyjną , art. 2 i art. 32 Konstytucji nie mogą być wzorcami kontroli dla zaskarżonego art. 49 pkt 3 ustawy o emeryturach pomo- stowych. Uzasadniając powyższy zarzut wskazał na wyrok z 3 marca 2011 r. (sygn. K 23/09, OTK ZU nr 2/A/20 11 , poz. 8) , w którym Try bunał stwierdził, że prawo do emerytury pomo- stowej stanowi szczególne uprawnienie emerytalne i nie należy do prawa do zabezpieczenia społecznego zagwarantowanego w art. 67 Konstytucji. W związku z tym skarżący nie m i a ł ob- owiązku wskazania – poza prawem do równego traktowania – innego naruszonego prawa. W tej sytuacji o dmowa przekazania skargi do merytorycznej oceny z powodu niespełnienia przesłanki określonej w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK jest przejawem nadmiernego i nieuzasadnionego formaliz mu. Jej skutkiem jest pozosta wienie zaskarżonego przepisu poza kontrolą konstytucyj- ności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę- powania przed Trybunałem Konst ytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zaża- lenie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związ- ku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Rozpoznając zażalenie , bada zakwestionowane postanowie- nie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu- łowane w zażaleniu nie podważają podstaw od mowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W złożonym środku odwoławczym skarżący nie uwzględnił tego, że postanowienie z 24 października 2001 r. (sygn. SK 10/00, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225), w którym Trybunał wypowiedział się na temat charakteru art. 32 ustawy zasadniczej , jest orzeczeniem pełnego składu sądu konstytucyjnego. Wyraża ono pogląd prawny, którym są związane pozostałe składy orzekające, a odstąpić od niego może – w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.t.p. TK – wyłącznie Trybunał orzek ający w pełnym składzie. Postanowienie to kształtuje zatem orzecz- nictwo tego organu w sprawach zainicjowanych wniesieniem skargi konstytucyjnej (zob. po- stanowienie TK z 31 grudnia 2015 r., sygn. Ts 273/15, OTK ZU nr 6/B/2015 , poz. 736 i wskazane tam postan owienia). Zmiana przedstawionego w nim poglądu, przy zachowaniu porządku konstytucyjnego, musiałaby być podyktowana bardzo silnymi argumentami meryto- rycznymi. Jak przyjmuje się w judykatach Trybunału, stałość linii orzeczniczej Trybunału Konstytucyjnego je st wartością, stanowiącą składnik konstytucyjnej zasady zaufania do pań- OTK ZU B/2020 Ts 57/19 poz. 1 30 3 stwa i stanowionego przez nie prawa (zob. wyrok pełnego składu TK z 26 lipca 2006 r., sygn. SK 21/04, OTK ZU nr 7/A/2006, poz. 88). Skarżący wydaje się nie zauważa ć tego, że wymóg wskaz ania w skardze konstytucyj- nej naruszonych praw o charakterze podmiotowym ma swoje źródło w samej Konstytucji. Zgodnie bowiem z jej art. 79 ust. 1, skargę może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolno- ści lub prawa zostały naruszone”. Formalnym potwierdzenie m tego wymagania jest natomiast art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK, który stanowi, że skarga konstytucyjna zawiera wskazanie na- ruszonego prawa lub wolności konstytucyjnej. W związku z tym, nawet jeśli art. 67 Konsty- tucji nie jest adekwatnym wzorcem kontroli dla zakwestionowanego w skardze art. 49 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1924), to nie ma przesłanek, które zwalniałyby wnoszącego skargę z obowiązku wskazania konsty- tucyjnych wolności lub praw . W świetle powyższego, a także z uwagi na to, że wyrażone w art. 32 Konstytucji prawo do równego traktowania ma charakter wyłącznie ogólny, należy stwierdzić, iż sformułowany w zażaleniu zarzut nadmiernego i nic zym nieuzasadnionego formalizmu Trybunału jest bezzasadny. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postanowieniu z 18 września 2019 r. zasadnie uznał, iż skarga konstytucyjna nie spełnia podstawowej prze- słanki wynikającej z art. 79 ust . 1 Konstytucji , a doprecyzowanej w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK . D latego – n a podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – prawidłowo odmówił nadania jej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie , Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy o TK – nie uwzględnił zażalenia.