Ts 55/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 maja 2021 r. Pozycja 95 POSTANOWIENIE z dnia 15 kwietnia 202 1 r. Sygn. akt Ts 55 / 20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej A . W . w sprawie z g odn ości: art. 42 § 3 us tawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88 poz. 553, ze zm. ) w brzmieniu nadanym przez art . 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – K odeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r . poz. 541), z art. 45 ust. 1 w z wiązku z art . 42 ust. 3, art . 10 u st. 1 , art . 173 i art . 175 ust. 1 Kon s tytucji Rzeczyposp olit ej Polskiej; p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . U Z A S A D N I E N I E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu n ału Konstytucyjnego 1 9 marca 2020 r . (data nadania) A . W . (dalej: skar żąc y ) , reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru , wystąpił z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktyczn e go. 12 sierpnia 2018 r. skarżący , będąc w stanie nie tr z eźwo ści , kier ował pojazd em mechaniczny m marki Kymco . Skarżący wcześniej był już ska zany prawomocnym i wyrok ami Sądu Rejonowego w G . z : 25 lutego 200 2 r. , w sp rawie [ … ] z a prze s tęp stwo z art . 178a § 1 k.k. oraz 25 listopada 2 005 r. , w sprawie [ … ] za przestęp stwo z art . 178a § 1 k.k. w zbiegu z art . 244 k.k. w związ ku z art . 11 § 2 k.k. W yro kiem z 30 kwietni a 2019 r. ( sygn. akt [ … ] ) Sąd R ejo now y w S . II W ydział Karny (dalej: sąd pierwszej instancji) u zn ał skarżącego za winnego popełnienia zarzucan ego mu czyn u kwalifikowan ego jako występek z art . 178a § 1 i 4 k.k. i skazał go na podstawie tego przepisu na karę 1 roku pozbawienia wolności. P o nadto or zek ł wo bec niego środek karny w postaci dożywotniego za kazu prowadzenia wszelkich po jaz dów mechanicznych. Na skutek rozpoznania apel acji sk arżącego Sąd Okr ęgowy w G . V Wydział Karny , w yrokiem z 27 listopada 2019 r. ( sygn. ak t [ … ] ), zmi enił z askarż o ny wyrok w te n sposób, że uchylił wy mierzoną mu kar ę 1 roku po zbaw ienia wolności , wymierz ając karę 3 miesięcy pozbawienia w olności oraz ka rę 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności , zobowiązuj ąc go OTK ZU B/202 1 Ts 55/20 poz. 95 2 do wykonywania nieodpłatnej , ko nt r olowanej pracy na c el e s połeczne . Sąd utrzymał ponadto w mocy orzeczon y przez sąd pierwszej instancji śro dek karny w postaci do ż ywotniego zakazu prowadzenia wszelki ch pojazdów mechanicznych. Zarządzeniem sędziego Trybun ału Kon stytucyjnego z 16 lipc a 2020 r. (dor ę c zonym pełnomo cni ko wi skarżące go 2 7 lipca 2020 r. ) skar żąc y został w ezwan y do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezen towania skarżąc ego w postę - po wan iu przed Trybunałem Konstytucyjnym, okr eślającego sprawę, w związku z którą została wniesiona skar ga konstytucyjna, wraz z jego czterema kopiami; 2) wskazanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; 3 ) doręczenie od pisu albo kop ii poświadczonej za zgodność z o ryginałem: a) wyroku Sądu Rejonowego w S . II Wydział Karny z 30 kwietnia 2019 r. (sygn. akt [ … ] ), b ) wyroku Sądu Okręgowego w G . V Wydział Karny z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt [ … ] ) wraz z uza sad nieniem (jeżeli zostało sporządzone i d oręczone skarżącemu). W piś mie procesowym z 3 sierpnia 2020 r. (dat a nadania) skarżąc y odni ó sł się do zarządzenia. W skaza ł, że ostatecznym orzeczeniem w jego sprawie jest wyrok S ądu Ok ręgowego w G . V Wydz ia ł Karny z 27 listop ada 2019 r. ( sygn. akt [ … ] ) oraz przesłał pełnomocnictwo i odpis y orzeczeń , do doręczenia kt órych został wezwany. Skarżąc y twierdzi, że doszło do naruszenia jego konst ytucyjnego prawa do sądu , zasady domn iem ania niewinności oraz zasady podziału wł adzy . Trybunał Kon s tytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgod nie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty tucyjnym (Dz. U. z 2019 r . poz. 2393; dal ej: u .o.t. p.TK), skar ga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. S łuży ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzyg a n ia . Trybunał wyda je posta - nowie nie o n adani u skardze k ons tytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania prze - widziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia pr z es łanki przekazan ia jej do oceny mer y - toryc znej. 2.1. Sk argę sporządził adwokat usta nowiony pe łnomocnikiem z wyboru . 2.2. Przysługująca skarżące mu droga pra wna została wyczerpana, ponieważ od wyroku Sąd u Okręgowego w G . V Wydział Karny z 27 listopada 2 019 r. ( sygn. a k t [ … ] ) ni e przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia. 2 . 3. D ochowa ny został trzymiesięczn y termin do wniesienia skargi zastrze żon y w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK . P owyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem d oręczon o sk arżące mu 1 9 grudnia 20 19 r. , za ś skarga kons tytucyj na została wniesion a do Trybunału 1 9 marca 2020 r. (data nadania). 2.4. Prawidłowo z o stał określony przedmi ot kontroli, tj. art . 42 § 3 us tawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88 poz. 553, ze zm. ; dalej: k.k. ) w brzmi eniu nadanym przez a rt . 1 pkt 1ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – K odeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r . poz. 541) . OTK ZU B/202 1 Ts 55/20 poz. 95 3 2.5. Zakwestionowanym przepisom skarżąc y zarzucił narus zenie jego konst ytucyjnego prawa do sądu , zasa dy domniemania niewin no ści oraz zasady pod ziału wł adzy . 2.6. Skarżąc y wskazał , w jaki spo sób – je go zdaniem – zakwestionowa ne w skardze przepi s y naruszają powyższe prawa. Stwierdził , że istotą niezgodności art . 42 § 3 k.k. z normami konstytu cy jnymi st anowi ący mi wzorzec kontrol i jest naruszenie pra wa do sądu poprzez ukształtowanie sank cji w normie materialnoprawnej , stanowiącej przedmiot kontroli jako bezwzglę dnie oznaczonej . A zatem takiej, która – poprzez wkroczenie wła dzy ustawodawczej w tzw. m inimum wyłąc zno ści kompetencji za s trzeżonych dla judy katury – unicestwia istotę prawa do sądu wskutek zastąpienia intensj onalno - eksten sjonalnego aktu stosowania prawa ekstensjonalnym aktem subsumpc ji stan u faktycznego pod normę prawną . Zdaniem skarżącego wymierz a nie s pr awiedliwości wymag a istnienia przest rze ni swobody decyzyjnej sądu orzekającego , wyrażając e j się w pewnej rozpiętości sankcji karnej . Natomiast sankcja bezwzględnie oznaczona wyłącz a takie rozumowanie . Jeżeli ustawodaw ca przewiduje dla daneg o typu czynu z ab ronionego sankcję be zwzględnie oznaczon ą , to tym samym odbiera sądom ów czynnik intensjonal ny, a więc esencję tego , czym jest sądzeni e . Skarżący p odno si , że prawo do sąd u przewidziane w art . 45 ust. 1 Konstytucji polega nie tylko na dostępi e do sądu i ni e tylko do sądu spełni ającego określone c echy , ale i na tym , że człowiek ma prawo do bycia osądzonym w sposób będący ,, rozpatrzeniem sprawy ” . Z wraca także uwagę na okolicznoś ć, że w zakwestionowanym przepisie prz ewidziano m ożl iwoś ć ods tąpienia od sank cji bezwzględ nie oznaczonej na rzecz pewnego , , niedookreślonego wyjątku ” . Sugeruje to – jego zda niem – przerzucenie ci ężaru dowodu z oskarżyciela na ob ronę . T aka wykładnia w prawie karnym jest – zdaniem skarżącego – n ie do przyjęcia w świe tle z asad y prawa do sądu w asp ekc i e procedur alnym oraz zasady d omniemania niewinności. Jest to również równoznaczne z pra wnym nakazem sprz yjania oskarżycielowi, co jest niezgodne – jak podnosi – z pozycją sąd u, który winien orz ekać bezstronnie. 3. W zwi ązku z po wyższym i zw ażywszy n a to , że sform ułowane przez skarż ąc ego zarzuty nie są oczywiście bezza sadne, Tryb unał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.T K – postanowił nada ć skardze konstytucyjnej dalszy bieg.