Ts 52/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 sierpnia 2020 r. Pozycja 225 POSTANOWIENIE z dnia 8 maja 20 20 r. Sygn. akt Ts 52/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu nieja wnym skargi konstytucyjnej A. B. w sprawie zgodności: art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 li p c a 1991 r. o podatku dochodowym od osób fi- zycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 84 i art. 217 ; art. 84 i art. 217 w związku z art. 64 ust. 3 ; art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 - 2 w związku z art. 84 Konstytucji Rzecz y p ospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 marca 2018 r. (data nadania) A. B. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie, że a rt . 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( ówcześnie: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm. ; obecnie: Dz. U. z 201 9 r. poz. 1 387 , ze zm. ; dalej: u.p.d.o.f. ) jest niezgodny z: a) art. 2 w związku z art. 84 i art . 2 17 Konstytucji przez wprowadzenie warunków rozpoznania przychodu z działalności gosp odarczej niezgodnych z zasadami: p aństwa p raw- nego, poprawnej legislacji, pewności prawa oraz przez wprowadzenie obc iążeń publicznych w sposób niejasny, nieprecyzyjny i o g ra niczający prawa podatników do nieopodatkowania przychodu z tytułu sprzedaży własnego majątku po upływie 5 lat od jego nabycia , b) art. 84 i art. 217 w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji przez wprow adzenie nie- zgodnych z zasadą szczególnej określoności r eg ulacji daninowych warunków rozpoznania przychodu z działa lności gospodarczej, c) art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 - 2 w związku z art. 84 Konstytucji , ze względu na wprowadzenie nadmiernie szerokiej definicji działalności gospodarczej rozszerzającej zak r es opodatkowania przychodu z tego źródła na przychody z innych źródeł, w tym ze sprzedaży posiadanego na własność majątku . OTK ZU B/2020 Ts 52/18 poz. 225 2 Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Decyzją z 16 października 201 4 r. (nr […] ) Dyre ktor Izby S k ar bowej w S. (dalej: de- cyzja Dyrektora Izby ) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z 19 marca 2014 r. ( nr […] ) , określającą wysokość zobowiązania podatkowego skarżącej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 200 7 . O rgan y kontroli skarbowej uznały, że dokonane przez skarżącą czynności , tj. m.in. po - dział posiadanej nieruchomości na szereg mniejszych działek, stworzenie strony interneto wej z informacją o ofercie sprzedaży nieruchomości, a następnie sprzedaż działek b y ły , stosownie do art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. , podejmowane w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, a co za tym idzie , że uzyskany z tytułu sprzedaży nieruchomości przy chód należało zakwali- fikować do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d . o. f. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora I zby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. (dalej: WSA) , który wyrokiem z 7 października 2015 r. (sygn. akt […] ) oddalił ją . W swoim uzasadnieniu WSA – odwołując się do definicji działalności gospod a rc zej oraz orzecznictwa , a także oceniając charakter prowadzonej w 200 7 r. przez skarżącą działalności – uznał, że wypełniła ona przesłanki do uznania jej za osob ę prowadząc ą działalność gospodarczą. Orzeczenie t o został o utrzyman e w mocy w yrokiem Naczel n eg o Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA ). 2. Skarżąca wskazała , że zgodnie z dokonaną przez NSA wykładni ą zakwestionowa- nego przepisu , „sprzedając działki gruntu wcześniej zakupionego jako całość na kredyt w celu uzy s ka n ia zarobku, w sposób powtarzalny, przy minimalnym poziomie zorganizowania (wła- sne o głoszenia intern etowe o sprzedaży), ( … ) prowadziła [ona] działalność gospodarczą, co uniemożliwia potraktowanie [jej] przychodu jako przychodu ze źródła odpłatnego zbyci a n i e- ruchomości (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), a tym samy [m] z wyłączenia z przychodu po upływie 5 lat od daty nabycia nieruchomości” . 3. Zdaniem skarżą cej powyższa norma jest niezgodna z powołanymi wzorcami k on- stytucyjnymi , ponieważ nieznany jest jej z a kr es , zaś sama definicja działalności gospodarczej jest niejasna. S formułowanie przepisu zawierającego tę normę narusza zasadę prawidłowej legislacji , obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym. U waża też, że art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. definiuje „ jednocześni e i w ten sam sposób działalność gospodarczą i pozar olniczą działalność gospodarczą” , co oznacza, że podatnik spełniający te kryteria nie jest w stanie rozstrzygnąć, czy dotyczyć go będą przepisy o działalności gospodarczej czy o działalności po zarolniczej . Co więcej, kryteria te mogą spełniać podmioty osiągające także przychody z innych źródeł niż działalność gospodarcza, gdyż przepis ten nie zawiera kryteriów pozwala- jących na odróżnienie przychodów z tego źródła i pozostałych przychodów wymi eni onych w art . 10 u.p.d.o.f. W konsekwencji podatnik , na podstawie analizy tego prze pisu , nie jest w stanie odpowiedzieć na pytanie, czy jego działania generują przychody ze źródła „działal- ność gospodarcza ” , czy też z innych źródeł, np. sprzedaży składników majątku pry watnego, najmu czy działalności wykonywanej osobiście. Zdaniem skarżącej, w yrok NSA jest najlep- szym, ale nie jedynym przykładem negatywnych konsekwencji niedbałej redakcji zaskarżo- nego przepisu. 4. Zarządzeniem sędziego Tr ybunału Konstytucyjneg o z 2 8 sier pnia 2018 r. skarżąc a został a wezwan a do usunięcia braków for malnych wni esionej skargi, co uczyniła w piśmie z 7 września 2018 r. (data nadania). OTK ZU B/2020 Ts 52/18 poz. 225 3 5. Pełnomocnik skarżącej pismem z 10 czerwca 2019 r. poinformował o śmierci swo- jej mocodawczyni , która nastąp iła 28 października 2018 r. oraz o toczącym się w związku z tym postępowaniem spadkowym. 6. Postanowieniem z 11 grudnia 2019 r. Trybunał Konstyt ucyjny zawiesił postępowa- nie. 7. Pełn omocnik A. A. K. – spadkobierc zyni po zmarłej skarżącej – p ismem z 5 lut ego 2020 r. (data nadania) poinformował o zakończeniu postępowania spadkowego i przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 18 grudnia 2019 r. (sygn. akt […] ) o stwierdzeniu n abycia całego spadku przez A. A. K . Jednocześnie wniósł o p odjęcie zawies zonego postępo- wania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t. p. TK ) , skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadan iu skar- dze kon stytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewi dziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. 2 . W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne wynikające z a rt. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z przepisów u.o.t.p. TK , gdyż: a) s kargę ko nstytucyjną złożył w imieniu skarżąc ej radca prawny , który przedstawił stosowne pełnomocnictwo , b) wyczerpana została przysługują ca skarżącej drog a prawn a , ponieważ od wyroku Naczeln ego Sądu Admin istracyjnego z 2 lut ego 2018 r. (sygn. akt […] ; dalej: wyrok NSA ) nie przysługują żadne zwyczajne środki zaskarżenia , c) d ochowa ny został trzymiesięczn y termin wniesienia skargi wynikając y z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, ponieważ wyrok NSA zost ał doręczon y p ełnomocnikowi skarżącej 19 mar - ca 2018 r., zaś s karga konstytucyjna została wniesiona 29 marca 2018 r. (data nadania) , d) s karżąc a – adekwatnie zarówno do treści orzeczenia wydanego w jej sprawie, jak i do zarzutów sformułowanych w skardze – o kreślił a przed miot zaskarżenia, czyli art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 20 19 r. poz. 1 387 , ze zm . ) , e) p rzedstawi one zostały także przez skarżącą argumenty uprawdopodobniające zarzut naruszenia p rzysługujących jej praw , wynikających z art. 2 w zwi ązku z art. 84 i art. 217, art. 84 i art. 217 w związku z art. 64 ust. 3, art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 - 2 w związku z art. 84 Konstytucji . Tym samym należy przyjąć, że skarżąc a wypełnił a obowiązki wyn ikające z art. 53 u.o.t.p. TK, co uzasadnia nadanie analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.