Ts 44/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 1 lipca 2026 r. Pozycja 10 2 POSTANOWIENIE z dnia 14 kwietnia 2026 r. Sygn. akt Ts 44/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej G . K . w sprawie zgodności: art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundu- szu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 20 18 r. poz. 1270 oraz z 2019 r. poz. 39 ), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 637, ze zm.), w zakresie, w jakim „dotyczy ubezpie- czonej urodzonej w 1950 r. , któr a przed 1 stycznia 2013 r. nabyła prawo do eme- rytury [ , ] o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Fundu- szu Ubezpieczeń Społecznych ” , z art. 6 7 ust. 1 w związku z art. 2 , art. 32 ust. 1 w związku z art. 67 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 lutego 2023 r. (data nadania) G . K . (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystą- piła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowanym na tle następującej sprawy. Skarżąca urodziła się w 1950 r. Powszechny wiek emerytalny osiągnęła w 2010 r. Od 2005 r. pobierała tzw. wcześniejszą emeryturę, przyznaną jej na podstawie art. 46 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 , ze zm. ; dalej: ustawa emerytalna ) równocześnie jednak nadal pra- cowała. W 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie emerytury powszechnej. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W . (dalej: organ rentowy) decyzją z 28 maja 2015 r. (znak: […] ) przyznał jej świadczenie. Było ono niższe niż emerytura wcześniejsza. W związku z wnioskiem skarżącej o ponowne przeliczenie emerytury organ rentowy decyzją z 10 czerwca 2020 r. (znak: […] ) odmówił uchylenia decyzji z 28 maja 2015 r. OTK ZU B/2026 Ts 44/23 poz. 10 2 2 Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca złożyła odwołanie, które zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w W . VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 6 ma- ja 2021 r. (sygn. akt […] ). Skarżąca złożyła apelację od tego wyroku. Wyrokiem z 14 września 2022 r. (sygn. akt […] ) Sąd Apelacyjny w W . III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację. Orzeczenie to, wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie o prawach i wolnościach skarżącej, zostało jej doręczone 22 listopada 2022 r. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. (doręczonym 29 maja 2023 r.) wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) wska- zanie adresu skarżącej; 2) doręczenie (zgodnie z treścią art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym , Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwier- dzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności: a) decyzji Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecznych II Oddziału w W . z 28 maja 2015 r. oraz z 10 czerwca 2020 r., b) wyroku Sądu Okręgowego w W . z 6 maja 2021 r. (sygn. akt […] ), c) wyroku Sądu Apelacyjnego w W . z 14 września 2022 r. (sygn. akt […] ); 3) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego uprawnia- jącego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona zo- stała skarga konstytucyjna; 4) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie z 5 czerwca 2023 r. (data nadania) skarżąca ustosunkowała się do powyż- szego wezwania. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 marca 2025 r. (doręczonym 25 marca 2025 r.) skarżącą wezwano do usunięcia braków formalnych przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz repre- zentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związ- ku z którą złożona została skarga konstytucyjna (przedłożone pełnomocnictwo nie precyzuje, jakiej sprawy dotyczy); 2) wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżony przepis, w zakresie okre- ślonym w skardze konstytucyjnej, narusza wolności lub prawa skarżącej, wraz z uzasadnie- niem zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Pismem z 1 kwietnia 2025 r. (data nadania) skarżąca odniosła się do powyższego za- rządzenia. Powtórzyła i rozwinęła dotychczasową argumentację, wskazała również dodatko- wy wzorzec kontroli w postaci art. 31 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca argumentowała, że zaskarżony przepis stanowi naruszenie ochrony zaufania obywatela do państwa. Podejmując decyzję o przejściu na wcześniejszą emeryturę nie mogła przewidzieć, że pobrane z tego tytułu świadczenie będzie pomniejszało podstawę emerytury powszechnej. Wprowadzenie tej zasady przez art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej zaskoczyło skarżącą, która mogła oczekiwać, że zmiana zasad ustalania wysokości świadczenia nie zo- stanie dokonana . Skarżąca zakwestionowała również zgodność zaskarżonego przepisu z pra- wem do zabezpieczenia społecznego i ochrony prawa równości w porównaniu z zasadą rów- ności. Zauważyła, że sytuacja ubezpieczonych urodzonych w latach 1949 - 52, pobierających wcześniejszą emeryturę , jest różnicowana w zależności od daty złożenia wniosku o przyzna- nie emerytury powszechnej. Jeżeli wniosek złożono do końca 2012 r. , nie miało to negatyw- nego przełożenia na wysokość emerytury powszechnej , jeżeli zaś został skierowany na po- czątku stycznia 2013 r., wpływ ten był bardzo znaczący. OTK ZU B/2026 Ts 44/23 poz. 10 2 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał Konstytucyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z przepisów u.o.t.p.TK, określających warunki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdz a , że skarga konstytucyjna kwalifikuje się do roz - poznania merytorycznego. 2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez adwokata , który złożył do akt sprawy dwa dokumenty wykazujące swoje umocowanie . Został spełniony warunek, o którym mowa w art. 44 ust. 1 in fine u.o.t.p.TK. 2.2. Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną, o której stanowi art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK. Od ostatecznego orzeczenia, wskazanego przez skarżącą , nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. Skarżąca złożyła od tego orzeczenia skargę kasacyjną, której rozpoznania Sąd Najwyższy odmówił postano - wieniem z 25 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […] ). 2.3 . Odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w W . z 14 września 2022 r. (sygn. akt […] ) , któr y wskazano jako ostateczne orzeczenie w sprawie, doręczono pełnomocnikowi skarżącej 22 listopada 2022 r., skarga konstytucyjna została zaś wniesiona do Trybunału Konstytu - cyjnego 22 lutego 2023 r. (data nadania ). Dochowany więc został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.4. Wskazano, które konstytucyjne prawa przysługujące skarżącej i w jaki sposób – jej zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) . U zasadniono również sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Przedmiot zaskarżenia został określony prawidłowo, co spełnia warunek, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. 2.5. Przedstawiony został stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). Skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. Sformułowanych w skardze zarzutów nie można uznać za oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.