Ts 253/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 sierpnia 2026 r. Pozycja 128 POSTANOWIENIE z dnia 11 grudnia 2025 r. Sygn. akt Ts 253/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych – przewodniczący Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 13 listopada 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M . J . , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 października 2022 r. (data nadania) M . J . (dalej: skarżący ), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru , wystąpił o zbadanie zgodności : – ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1375, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, „w jakim nie określa zasad zaskarżenia postanowienia Sądu w przedmiocie wniosku o wyłączenie Sędziego”, z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 Konstytucji; – art. 425 § 1 k.p.k . ( w zakresie, „w jakim uznaje on, iż orzeczeniem sądu I instancji jest postanowienie oskarżyciela publicznego” ) oraz art. 426 § 1 k.p.k. ( w zakresie, „w jakim Sąd rozpoznający po raz pierwszy środek odwoławczy od orzeczenia oskarżyciela publi - cznego jest sądem odwoławczym II instancji” ) z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 13 listopada 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 4 grudnia 202 4 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 listo- pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. OTK ZU B/2026 Ts 253/22 poz. 128 2 z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p.TK ). Trybunał stwierdził, że skarżący nie wskazał w jedno- zn aczny sposób ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji . Ponadto załączone do skargi orzeczenia nie zostały wydane na podstawie zaskarżonych przepisów i nie przesądzały o prawie skarżącego do zaskarżenia postanowienia w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego . W zażaleniu z 9 grudnia 202 4 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości powyższe postanowienie , wnosząc o jego uchylenie oraz o „skierowane przez skład orzekający pytania prejudycjalnego do Trybunału Konstytucy jnego ” o zbadanie konstytucyj- ności art. 6 1 ust. 4 u.o.t.p.TK (błędnie oznaczonego jako art. 60 ust. 4 u.o.t.p.TK ) oraz o za- wieszenie postępowania do czasu rozpoznania wniosku (por. s. 1 - 2 zażalenia) . Ponadto wska- zał, że żądał „przede wszystkim” stwierdzeni a niekonstytucyjności całej ustawy ze względu na brak środka zaskarżenia od postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, a badanie pominięć prawodawczych przez Trybunał jest dopuszczalne. Jego zdaniem fakt niewydania orzeczenia w przedmiocie środka zas karżenia oraz kwestionowanie pominięcia prawodaw- czego nie są przesłank ami odmowy nadania skardze dalszego biegu ( por. s. 3 - 4 zażalenia ). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu . Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze- de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu trafnie ustalił istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatry- wanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłow e . 3. W zażaleniu nie podjęto polemiki z przyczynami odmowy nadania skardze dalszego biegu, wskazanymi w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący nie wykazał, że skarga została wniesiona w związku z jednoznacznie określonym ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, dotyczącym b rak u zażalenia na postanowienie w przedmiocie wyłą- czenia sędziego i wydanym na podstawie zaskarżonych przepisów . Zamiast tego p rzekony- wał, że w analizowanej sprawie nie było konieczne uzyskanie takiego rozstrzygnięcia , a wy- starczającą przesłanką dopuszczalności skargi konstytucyjnej był brak postulowanego przez niego rozwiązania. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że taka interpretacj a wymogów formalnych skargi nie ma podstaw ani w art. 79 ust. 1 Konstytucji (i w stosownych przepisach ustawowych), ani też w orzecznictwie Trybunału (por. zwłaszcza postanowienie pe ł nego sk ł adu TK z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35). W niesieni e skargi konstytucyjnej jest możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy sąd (lub organ administrac ji publicznej) orzekł ostatecznie o sytuacji skarżącego na podstawie kwestionowanych w skardze przepis ów , naru- szając w ten sposób jego konstytucyjne wolności lub prawa. Trybunał Konstytucyjny w zaskarżonym postanowieniu trafnie ocenił, że analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia t ego wymogu . Orzeczenia, które ( zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego ) można uznać za ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, nie zostały wydane na podstawie zaskarżonych przepisów i nie dotyczyły zaskarżalności postan owień w sprawie wyłączenia sędziego (lecz merytorycznego rozstrzygnięcia tego wniosku oraz oce- OTK ZU B/2026 Ts 253/22 poz. 128 3 ny zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa). W sprawie nie zachodziła więc konieczna korelacja między ostatecznym orzeczeniem, jego podstaw ą prawną oraz naru- szonymi wolnościami lub prawami skarżącego. 4 . Odno sząc się do pozostałych kwestii podniesionych w zażaleniu, Trybunał stwier- dził , co następuje : P o pierwsze, w skardze konstytucyjnej co do zasady nie można kwestionować całej ustawy (w praktyce bowiem podstawą ostatecznych orzeczeń w rozumieniu art. 79 ust. 1 Kon stytucji nie są akty normatywne w całości , lecz ich poszczególne przepisy ) . Potwierdza to treść art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, która zobowiązuje skarżącego do określenia kwestiono- wanego przepisu (co Trybunał wielokrotnie podkreślał, również w sprawach skarżącego – por. np. postanowienie z 15 lutego 2023 r., sygn. Ts 230/22, OTK ZU B/2023, poz. 197) . Zasada ta obowiązuje także wtedy, gdy przedmiotem skargi konstytucyjnej jest pominięcie prawodawcze (por. np. postanowieni e z 2 grudnia 2014 r., sygn. SK 7/14, OTK ZU nr 11/A/2014, poz. 123 ) . Po drugie, podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu nie było kwestionowa- nie pominięcia prawodawczego (w zaskarżonym postanowieniu Trybunał w ogóle nie ocenił przedmiotu kontroli pod tym względem ) . Problematyka dopuszczalności orzekania w spra- wach dotyczących zaniechań lub pominięć prawodawczych była natomiast przedmiotem licz- nych innych orzeczeń (por. np. powołane postanowienie o sygn. SK 7/14, a wś ród spraw skarżącego – np. postanowienia z 18 grudnia 2019 r., sygn. Ts 175/17, OTK ZU B/2020, poz. 97 i 28 listopada 2023 r., sygn. SK 77/23, OTK ZU A/2023, poz. 9 1). 5 . W obecnej sprawie skarżący po raz kolejny złożył nie przewidziany prawem wnio- sek o skierowane „ pytania prejudycjalnego do Trybunału Konstytucyjnego” w sprawie kon- stytucyjności art. 6 1 ust. 4 u.o.t.p.TK (błędnie oznaczonego w zażaleniu jako „art. 60 ust. 4” u.o.t.p.TK ) . Trybunał Konstytucyjny ponownie wyjaśnia, że tego typu wniosek nie moż e wywo- ływać żadnych skutków procesowych, a art. 190 ust. 5 Konstytucji nie wyklucza podejmowa- nia rozstrzygnięć przez Trybunał w składzie jednego sędziego (por. np. postanowienie z 3 kwie tnia 2025 r., sygn. Ts 183/23, OTK ZU B/2025, poz. 207 i wskazane tam inne spra- wy ). Mając powyższe na względzie Trybunał postanowił jak w sentencji.