Ts 24/22

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 marca 2023 r. Pozycja 53 POSTANOWIENIE z dnia 21 lutego 2023 r. Sygn. akt Ts 24/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej G.D. o zbadanie zgodności: art. 394 2 § 1 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w zakresie , w jakim „nie przewiduje możliwości zaskarżenia postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie wy- nag rodzenia kuratora” , z art. 32 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 64 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypo- spolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 1 lutego 202 2 r. (data nadania), działający we własn ym imieniu radca prawny G. D. (dalej: skarżąc y ) wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują- cego stanu faktycznego . Skarżący został ustanowiony kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej w sprawie o zapłatę. W wydanym w tej sprawie wyroku z 14 listopada 2019 r. (sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w N. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 95 678,65 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 8 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty (punkt I) oraz kwotę 16 843 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (punkt II) . P rzyznał skarżącemu kwotę 6 642 zł, w tym kwotę 1 242 zł podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia. Na skutek apelacji wniesionej przez skarżącego Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z 4 lu- tego 2021 r. (sygn. akt […] ) zmienił orzeczenie sądu pierwszej instancji w ten sposób, że od- dalił powództwo, przyznał od Skarbu Państwa – Sądu O kręgowego w N. na rzecz skarżącego wynagrodzenie w kwocie 6 642 zł, w tym kwotę 1 242 zł podatku od towarów i usług, oraz nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w N. kwotę 6 642 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych (punkt 1). P rzyznał od Skarbu Państwa – Sądu OTK ZU B/2023 Ts 24/22 poz. 53 2 Okręgowego w N. na rzecz skarżącego wynagrodzenie w kwocie 1 620 zł (punkt 2) oraz naka- zał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w N. kwotę 2 620 zł tytu- łem nieuiszczonych kosztów sądowych (punkt 3). W uzasadnieniu orzeczenia stwierdził, że wynagrodzenie kuratora strony nieznanej z miejsca pobytu nie może zostać powiększone o po- datek od towarów i usług z uwagi na brak podstawy prawnej. Sąd Apelacyjny w K . postanowieniem z 9 listopada 2021 r. (sygn. akt […]) odrzucił jako niedopuszczalne zażalenie skarżącego na rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 powyż- szego wyroku. 2. Skarżący podniósł, że „na skutek braku (pominięcia) w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego ( [ Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm. ] ; dalej: k.p.c. ) normy prawnej um ożliwiającej zaskarżenie postanowienia sądu drugiej instancji w przedmio- cie wynagrodzenia kuratora , w odniesieniu do skarżącego naruszone zostały zasady: 1) równości wobec prawa w zakresie zapewnienia ochrony wynagrodzenia (art. 32 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji) poprzez uniemożliwienie skarżącemu wniesienia zaża- lenia na postanowienie w przedmiocie przyznanego mu wynagrodzenia, w sytuacji gdy prawo takie posiada pełnomocnik ustanowiony z urzędu, a sytuacja kuratora procesowego jest do niego podobna; 2) równości wobec prawa w zakresie zapewnienia ochrony praw majątkowych (art. 32 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji) po przez uniemożliwienie skarżącemu wniesienia za żalenia na postanowienie w przedmiocie przyznanego mu wynagrodzenia , w sytuacji gdy jednocześnie do zakwestionowania tego orzeczenia – z mocy art. 394 2 § 1 1 pkt 3 k.p.c. – upraw- niona była strona przeciwna sporu, która kosztami tymi została obciążona w ramach obowiązku zwrotu kosztów procesu; 3) prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) po przez odmówienie skarżącemu prawa do poddania kontroli sądowej rozstrzygnięcia w przedmiocie jego wynagrodzenia, co doprowa- dziło do ostania się w obrocie prawnym błędnego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w K .; 4) dwuinstancyjności postępowania (art. 176 ust. 1 Konstytucji) po przez uniemożliwie- nie skarżącemu poddania kontroli instancyjnej postanowienia w przedmiocie jego wynagrodze- nia za postępowanie odwoławcze , w sytuacji gdy kwestia ta z oczywistych względów nie była wcześniej badana, co w kontekście norm określających wynagrodzenie kuratora procesowego, sprawia że rozstrzygnięcie sądu drugiej instancji ma w tego typu przypadkach charakter uzna- niowy i jako takie powinno by ć poddane kontroli instancyjnej” . Wskazał, że do naruszenia powyższych praw doszło „przy braku przesłanek umożliwia- jących wprowadzenie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw” (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia uczyniono art. 394 2 § 1 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywiln ego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.), zgodnie z którym „[z]ażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje także na postanowienia tego sądu, których przedmiotem jest: 1) odmowa ustanowienia adwokata lub radcy prawnego lub ich odwołanie, 2) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego, OTK ZU B/2023 Ts 24/22 poz. 53 3 3) zwrot kosztów procesu, o ile nie wniesiono skargi kasacyjnej, 4) zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, 5) skazanie świadka, biegłego, strony, jej pełnomocnika oraz osoby trzeciej na grzywnę, 6) zarządzenie przymusowego sprowadzenia i aresztowania świadka, 7) odmowa zwolnienia świadka i biegłego od grzywny i świadka od przymusowego sprowadzenia – z wyjątkiem postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowie- nie sądu pierwsze j instancji ” . Jako wzorce kontroli powołano art. 32 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 64 ust. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 176 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 3. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez występującego w e własnym imieniu radcę prawnego (art. 44 ust. 1 in fine u.o.t.p.TK). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżący: – dochował terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis postano- wienia Sądu Apelacyjnego w K . z 9 listopada 2021 r. (sygn. akt […] ) wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu 16 listopada 2021 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 1 lutego 2022 r.; – wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż wskazane wyżej orzeczenie jest niezaskarżalne w trybie zwykłych środków odwoławczych; – określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) ; – wskazał, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – je go zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) ; – przedstawił uzas adnienie sformułowanych przez ni ego zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Trybunał stwierdza także, że analizowana skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi bra- kami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a postawione w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.