Ts 171/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 listopada 2020 r. Pozycja 354 POSTANOWIENIE z dnia 26 sierpnia 2020 r. Sygn. akt Ts 171/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący Bartłomiej Sochański – sprawozdawca Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na pos tanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 16 października 2019 r. o odmowie nadania dalszeg o biegu skardze konstytucyjnej A. W. V , p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie i nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej . Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENI E 1. W skardze konstytucyjnej z 29 listo pada 2018 r. (data nadania) A. W. V. (dalej: skar- żąca) zakwestionowała zgodność art. 51 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 17, poz. 70; art. 54 ust. 1 i 2 we- dług tekstu jednolitego: Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ewentualnie – art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r . o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r. Nr 17 poz. 70 ; art. 54 ust. 1 i 2 według tekstu jednolitego : Dz. U. z 1961 r. N r 18, poz. 94 ) w zakresie, w jakim „ stanowi podstawę do wywłaszczenia właścicieli nieruchomości budyn- kowych, które na mocy art. 5 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na ob szarze m.st. Warszawy z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. 1945 Nr 50 poz. 279) stanowiły w dniu wejścia w życie w/w ustawy samodzielne nieruchomości” z art. 2, art. 64 ust. 1 i 2 w zwią zku z art. 21 ust. 2 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 16 października 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nada- nia skardze konstytucyjnej dalszego biegu z uwagi na to, że zaskarżony przepis nie był pod- stawą ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w spraw ie skarżącej. 3. W zażaleniu z 29 października 2019 r. (data nadania) skarżąca podniosła, że Trybu- nał błędnie wskazał jako ostateczne rozstrzygnięcie o jej prawach i wolnościach orzeczenie OTK ZU B/2020 Ts 171/18 poz. 354 2 administracyjne z 1960 r., choć , jak s twierdz a , zostało ono wydane na podstawie zaskarżone- go przepisu . J ej zdaniem wynika to jednoznacznie z uzasadnienia wyroku NSA. Skarżąca z wraca uwagę, że skarga konstytucyjna dotyczy prawomocnej decyzji nadzorczej Ministra z 5 października 2015 r. Decyzja ta uznawana przez skarżącą z a ostateczne rozstrzygnięcie w jej sprawie została, j ej zdaniem, wydana wyłącznie na podstawie zaskarżonego pr zepisu (tak samo, jak decyzja z 8 maja 2015 r.). Uważa także, że to nie orzeczenie administracyjne z 1960 r., a właśnie decyzja Ministra przesądza o jej prawach i wolnościach , poni eważ dopie- ro w niej wskazano na zastosowanie zaskarżonego przepisu przy wydaniu orzeczenia admini- stracyjnego z 1960 r. Skarżąca zastrzegła, że gdyby Trybunał uznał, że orzeczenie administracyjne z 1960 r. rozstrzygało jed nak o jej prawach i wolnościach, to biorąc pod uwagę uzasadnienie wyroku NSA należy przyjąć, że kwestionowany w skardze konstytucyjnej przepis był podstawą za- równo orzeczenia administracyjnego z 1960 r., jak i decyzji Ministra. P ełnomocnik skarżącej wska zał jednocześnie , że od wielu lat szukał możliwości pod- dania kontroli konstytucyjności art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i try- bie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 , ze zm.), ponieważ „ w jego ocenie jest on niezgodny z wzorcem [k]onstytucyjnym, gdyż narusza on praw a właścicieli do słusz- nego odszkodowania za pozbawienie ich prawa własności oraz nabytych praw majątkowych akcesoryjnych ” . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażale nia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny uznał, że postanowienie o odmowie nadania skardze kon- stytucyjnej dalszego biegu ni e jest prawidłowe. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wydanie przez sąd lub organ administracji publicznej ostatecznego orze- czenia o podmiotowych wolnościach lub prawach konstytucyjnych ska rżącego, którego pod- stawę normatywną stanowi regulacja prawna zakwestionowana w skardze. Orzeczenie, o któ- rym mowa, ma kształtować w sposób bezpośredni lub pośredni sytuację prawną skarżącego w zakresie przysługujących mu praw lub wolności zagwarantowanych w Konstytucji. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała jako ostateczne rozstrzygnięcie – w rozumie- niu art. 79 ust. 1 Konstytucji – decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 5 października 201 5 r. (sygn. […] ; dalej: decyzja Ministra). Decyzją tą utrzyman o w mocy zaskarżoną decy- zję Ministra Infrast ruktury i Rozwoju z 8 maja 2015 r. (sygn. […] ) odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W . z 20 września 1960 r. ( [ … ] ; dalej: orzeczen ie administracyjne z 1960 r.) odmawiającego przyznania po- przedniczce prawnej skarżącej prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości , stanowią- cej w udz iale własność Skarbu Państwa. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał przyjął natomiast, że ostatecznie o prawach lub wolnościach skarżącej orzekło Prezydium Rady Na- rodowej W . w orzeczeniu administracyjnym z 1960 r. Rozstrzygnięcie to – jak uznał Trybu- nał – nie zostało jednak wydane na podstawie zaskarżonego przepisu. OTK ZU B/2020 Ts 171/18 poz. 354 3 Trybunał stwier dza, że zdarzenie prawne polegające na odjęciu własności przedmio- towej nieruchomości miało podstawę w innym akcie prawnym niż decyzja Ministra . Nieza- leżnie od tego, decyzja ta, powołana przez skarżącą jako ostateczne orzeczenie w jej sprawie, została wydan a na podstawie przepisu stanowiącego przedmiot wniesionej skargi, a skarżąca uprawdopodobniła, że prowadzi ona do ingerencji w sferę jej konstytucyjnie chronionych praw lub wolności podmiotowych, wskazanych jako podstawa rozpatrywanej skargi. Stwier- dzić t rzeba, że s karga konstytucyjna nie jest przy tym oczywiście bezzasadna (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK). Zważywszy na okoliczność, że w postępowaniu wstępnym Trybunał Konstytucyjny bada jedynie istnienie przesłanek formalnych do wniesienia skargi konstyt ucyjnej, a formułu- jąc zarzuty przedstawione w zażaleniu skarżąca podważyła podstawę odmowy nadania dal- szego biegu skardze konstytucyjnej, zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Mając to na uwadze, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.